Bản án 88/2021/KDTM-PT — Tranh chấp hợp đồng tín dụng

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Với Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có: Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa

Bà Nguyễn Thị Thúy Hạnh Các Thẩm phán:

Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh

Bà Ngô Tuyết Băng Thư ký Tòa án ghi biên bản phiên tòa: Ông Lê Hồng Hòa - Thư ký Tòa án Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tham gia phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Kim Thanh - Kiểm sát viên.

Trong các ngày 12 + 17/5/2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án kinh doanh thương mại thụ lý số 299/KTPT ngày 17/12/2020 về việc “Tranh chấp hợp đồng tín dụng”, do Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 26/2020/KDTM-ST ngày 05/8/2020 của TAND quận Đống Đa, thành phố Hà Nội bị kháng cáo, theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 160/2021/QĐXXPT- KDTM ngày 06/4/2021 và Quyết định hoãn phiên tòa số 214/2021/QQĐ-HPT ngày 23/4/2021, giữa: Nguyên đơn: Ngân hàng TMCP Quân Đội Trụ sở: Số 21, phố Cát Linh, phường Cát Linh, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội. Người đại diện theo ủy quyền: Ông Phạm Đình Tuấn, ông Nguyễn Tuấn Tài, ông Nguyễn Anh Đức, bà Vũ Thị Ngọc Hà Bị đơn:Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Đông Nam Á Trú tại: Số 408, phố Xã Đàn, phường Nam Đồng, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội Người đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Văn Hải - Chức vụ: Giám đốc Công ty. Hiện đang chấp hành hình phạt tù tại Trại giam Ngọc Lý, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang. Thành viên góp vốn: Bà Hoàng Lan - Sinh 1982 Nơi đăng ký hộ khẩu thường trú: Thôn Phù Lưu, phường Đông Ngàn, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh; Nơi cư trú: Số 17, ngõ 36, phố Đào Tấn, phường Cống Vị, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Phương Văn Doanh sinh 1963, anh Phương Mạnh Đức sinh 1997, anh Phương Quốc Hùng sinh 1999 Trú tại: Tổ 9, cụm 1, phường Xuân La, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội (Nay là số 4, tổ 2, phường Xuân La, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội). Ông Doanh ủy quyền cho bà: Phương Thị Ngọc - Sinh 1960 Nơi ở: Số 43, ngách 23/36, tổ 2/3, đường Xuân La, phường Xuân la, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội (Ông Tài, bà Ngọc, ông Doanh, bà Ngọc có mặt; Bị đơn và những người liên quan

khác vắng mặt tại phiên tòa)

NỘI DUNG VỤ ÁN NHƯ SAU

Ngân hàng TMCP Quân Đội (Gọi tắt là Ngân hàng Quân Đội) và Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Đông Nam Á (Gọi tắt là Đông Nam Á) có ký kết 01 Hợp đồng tín dụng ngắn hạn mang số 156.11.065.671661.TD vào ngày 01/8/2011. Nội dung hợp đồng thể hiện việc Ngân hàng cho Công ty vay một khoản tín dụng là 4.000.000.000đ để thanh toán tiền mua máy vi tính và Fax; Thời hạn cho vay là 06 tháng kể từ ngày giải ngân; Lãi suất cho vay được thả nổi, điều chỉnh 3 tháng/lần được tính trên cơ sở lãi suất tham chiếu là lãi suất tiền gửi tiết kiệm loại 12 tháng trả sau của Ngân hàng công bố cộng biên độ 7%/năm. Trong mọi trường hợp lãi suất thả nổi không thấp hơn 21%/năm. Lãi suất tại thời điểm giải ngân là 21%/năm.

Tài sản bảo đảm cho hợp đồng nêu trên là:

- Quyền sử dụng thửa đất và tài sản gắn liền với đất có diện tích 173m2 tại thửa số 17, tờ bản đồ số 24 địa chỉ: Tổ 9, cụm 1, phường Xuân La, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội đã được Sở Tài nguyên Môi trường thành phố Hà Nội cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Phương Văn Doanh và vợ là bà Trần Thị Hồng được sang tên cho cá nhân ông Phương Văn Doanh theo Quyết định thuận tình ly hôn và thỏa thuận của các đương sự số 29/2009/QĐST-HNGD ngày 31/10/2009 của Tòa án nhân dân quận Tây Hồ.

Thực hiện Hợp đồng, Ngân hàng đã giải ngân cho Công ty Đông Nam Á vay đủ số tiền 4.000.000.000đ bằng hình thức chuyển khoản.Tuy nhiên Công ty mới chỉ thanh toán trả Ngân hàng 4.263.449đ nợ gốc và 69.986.785đ tiền lãi thì không trả nữa. Nay Ngân hàng khởi kiện yêu cầu Công ty Đông Nam Á phải thanh toán trả Ngân hàng 3.995.736.551đ gốc và 359.346.548đ lãi trong hạn và 10.873.684.555đ lãi quá hạn. Tổng cộng 15.228.767.654đ.

Trường hợp Công ty Đông Nam Á không trả nợ thì đề nghị được xử lý tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất của người thế chấp để thu hồi nợ.

Bị đơn - Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Đông Nam Á - Ông Nguyễn Văn Hải trình bày:Trước khi ông Hải đi chấp hành hình phạt tù thì Công ty Đông Nam Á do ông làm giám đốc có ký kết hợp đồng tín dụng số 156.11065.671661.TD và đã được giải ngân đủ số tiền 4.000.000.000đ đúng như Ngân hàng đã trình bày. Hiện nay ông đang phải chấp hành hình phạt tù, Công ty Đông Nam Á đã bị thu hồi giấy phép hoạt động. Ông Hải đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật. Về trách nhiệm trả nợ, ông Hải xin được trả toàn bộ số nợ gốc 3.995.736.551đ, số nợ lãi thì xin được miễn. Trường hợp ông không trả được nợ thì Ngân hàng có quyền xử lý tài sản thế chấp của ông Phương Năng Doanh.

Bà Hoàng Lan - Thành viên góp vốn của Công ty Đông Nam Á có địa chỉ nơi cư trú ở số 17, ngõ 36, phố Đào Tấn, phường Cống Vị, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội được Công an phường Cống Vị cung cấp: Bà Hoàng Lan chuyển đi khỏi địa chỉ nêu trên từ cuối năm 2012, không còn thuê nhà tại địa chỉ số 17, ngõ 36, phố Đào Tấn, phường Cống Vị, quận Ba Đình và chuyển đi đâu không rõ. Xác minh tại nơi đăng ký hộ khẩu thường trú của bà Lan ở Thôn Phù Lưu, phường Đông Ngàn, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh thì được Công an ở đây cung cấp: Bà Lan không sinh sống tại địa phương, đi đâu, làm gì không rõ.

Những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan gồm: Ông Phương Văn Doanh (Người thế chấp tài sản là nhà đất) để bảo đảm cho khoản vay của Công ty Đông Nam Á tại Ngân hàng và các con ông Doanh là Phương Mạnh Đức, anh Phương Quốc Hùng (Những người đang sinh sống tại nhà đất đang thế chấp) vắng mặt tại tất cả các buổi làm việc, hòa giải, phiên họp tiếp cận và công khai chứng cứ và tại phiên tòa.

Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 26/2020/KDTM-ST ngày 05/8/2020 của TAND quận Đống Đa, thành phố Hà Nội xét xử đã quyết định:

“1.Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP Quân Đội đối với Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Đông Nam Á.

2. Buộc Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Đông Nam Á phải thanh toán trả cho Ngân hàng TMCP Quân Đội số tiền còn nợ theo hợp đồng tín dụng ngắn hạn số 156.11.065.671661.TD ngày 01/8/2011 tính đến ngày 05/8/2020 là 15.228.767.654đ, trong đó:

- Nợ gốc: 3.995.736.551đ

- Nợ lãi trong hạn: 359.346.548đ

- Nợ lãi quá hạn: 10.873.684.555đ

Kể từ ngày kế tiếp sau ngày xét xử sơ thẩm Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Đông Nam Á phải tiếp tục chịu lãi suất đối với khoản nợ gốc theo mức lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng tương ứng với thời gian chậm trả cho đến khi trả xong nợ gốc.

3. Trường hợp Công ty TNHH Thương mại và Sản xuất Đông Nam Á không thanh toán hoặc thanh toán không đủ cho Ngân hàng TMCP Quân Đội số tiền nói trên, Ngân hàng có quyền đề nghị cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền tiến hành phát mại tài sản đảm bảo là quyền sử dụng thửa đất số 17, tờ bản đồ số 24, địa chỉ tổ 9, cụm 1, phường Xuân La, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội…đã sang tên cho ông Phương Văn Doanh…”

Ngoài ra bản án còn tuyên về quyền kháng cáo, quyền thỏa thuận thi hành án và nghĩa vụ chịu án phí của các đương sự.

Không đồng ý với quyết định của bản án sơ thẩm ngày 7/9/2019 ông Phương Văn Doanh lập đơn kháng cáo toàn bộ bản án (Tòa án nhận được ngày 09/9/2020) đề nghị hủy bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Người đại diện theo ủy quyền của ông Doanh nộp cho Tòa án 2 tài liệu photo (Không có bản gốc đối chiếu) là các Biên bản họp gia đình ngày 2.6.1992 và Biên bản họp gia đình ngày 6/2/2007 của nội bộ gia đình cụ Chu Thị Tỵ (Mẹ đẻ ông Doanh) nội dung các biên bản này thể hiện việc gia đình ông Doanh thống nhất phân chia đất ở, đất vườn cho 3 con trai (ông Doanh được chia 1 phần trong đó) và cũng không được bán hoặc tặng cho ai. Các biên bản này chỉ có chữ ký của các thành viên trong gia đình và có thêm chữ ký của chú họ của ông Doanh. Ông Doanh vẫn giữ yêu cầu kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét về cách tính lãi trong hợp đồng tín dụng của Ngân hàng đối với khoản vay của Công ty Đông Nam Á và không chấp nhận phát mại tài sản trong trường hợp Công ty không trả được nợ. Ông Doanh cho rằng ông đã bị ông Hải (Giám đốc Công ty Đông Nam Á) cùng Ngân hàng cấu kết lừa đảo để thế chấp tài sản nhà đất nên yêu cầu Ngân hàng phải trả lại ông giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phát biểu quan điểm và đề xuất hướng giải quyết vụ án có nội dung chính:

Về tố tụng: Đơn kháng cáo và biên lai nộp tiền tạm ứng án phí kháng cáo của Ngân hàng làm và nộp đúng quy định của pháp luật nên kháng cáo là hợp lệ.

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng quy định. Thư ký phiên tòa đã thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định. Các đương sự đã chấp hành đúng theo quy định tại Điều 68, 69, 70, 71, 72 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Theo thỏa thuận của các bên khi ký kết Hợp đồng tín dụng thì lãi suất cho vay được điều chỉnh 3 tháng/lần nhưng trong hồ sơ vụ án Ngân hàng Quân đội không xuất trình các quyết định điều chỉnh lãi suất mà tính lãi suất quá hạn 31,5%/năm là quá cao. Đề nghị tách yêu cầu đòi tiền lãi suất để giải quyết bằng một vụ án khác. Đối với yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm của Ngân hàng, thấy rằng hợp đồng thế chấp tài sản giữa ông Doanh với Ngân hàng được ký kết đúng quy định của pháp luật và đúng ý chí của các bên nên có hiệu lực thi hành. Đề nghị HĐXX phúc thẩm chấp nhận một phần kháng cáo của ông Doanh sửa bản án sơ thaatm đối với yêu cầu đòi tiền lãi của Ngân hàng. Ông Doanh không phải chịu án phí phúc thẩm.