Bản án 88/2020/HS-ST — Hình sự

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an thành phố Lạng Sơn, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Lạng Sơn, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Lời khai nhận tội của Chu Thúy N tại phiên tòa phù hợp với diễn biến sự việc, trùng khớp với lời khai của những người liên quan, người làm chứng, kết luận giám định, văn bản kết luận của các cơ quan chuyên môn đồng thời hoàn toàn phù hợp với và các tài liệu, chứng cứ khác được thu thập, đối chứng có trong hồ sơ vụ án, do đó có căn cứ xác định:

[3] Bị cáo Chu Thúy N được Giám đốc Công ty P ủy quyền, toàn quyền điều hành, quản lý mọi hoạt động kinh doanh của Công ty. Trong quá trình hoạt động, do nhân viên công ty làm thất lạc một số hóa đơn GTGT và các bản kê khai hàng hóa xuất nhập khẩu nên không đủ thủ tục, giấy tờ để lập hồ sơ kê khai nộp thuế theo quy định dẫn đến bị nợ đọng thuế. Ngoài ra do công ty hoạt động chính trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, nhân viên công ty chủ yếu làm việc ngoài trụ sở công ty nên văn phòng (cũng là nơi ở của gia đình bị cáo) thường xuyên đóng cửa, vắng nhà; chính vì vậy sau khi Chi cục Thuế thành phố Lạng Sơn xác minh cho rằng công ty không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nên đã ban hành Thông báo số 111/TB-CCT ngày 08/3/2019 về việc 159 số hóa đơn GTGT mã: 01GTKT3/001, ký hiệu: TL/15P còn lại của công ty không còn giá trị sử dụng. Theo quy trình hoạt động của cơ quan thuế, Thông báo sẽ được gửi theo đường bưu điện đến địa chỉ của Công ty, tuy nhiên bị cáo cho rằng chưa nhận được văn bản; quá trình khám xét không thu giữ được vật chứng, cơ quan Thuế không cung cấp được chứng cứ đã gửi bảo đảm cho người nhận nên cơ quan điều tra chưa đủ căn cứ xác định công ty đã nhận thông báo.

[4] Khi thấy số hóa đơn GTGT từ khi đăng ký thành lập sắp hết không đảm bảo cho hoạt động kinh doanh của công ty; ngày 28/5/2019, Chu Thúy N đã tự ý lấy danh nghĩa công ty P đặt in với Công ty Cổ phần S 20 quyển hóa đơn GTGT (mỗi quyển có 50 tờ hóa đơn), mẫu số 01GTKT3/001, ký hiệu TL/19P. Việc đặt in số hóa đơn GTGT này do bị cáo tự thực hiện, không nói cho giám đốc và những người trong công ty biết. Sau khi nhận được 20 quyển hóa đơn, Chu Thúy N đã sử dụng 03 quyển với tổng số 112 hóa đơn ( từ số 0000001 đến số 0000112), do có 12 hóa đơn bị viết hỏng nên chỉ phát hành được 100 hóa đơn GTGT, trong đó bị cáo trực tiếp viết 06 hóa đơn và chỉ đạo anh Lê Sơn H - nhân viên công ty viết 94 hóa đơn để giao cho khách mua hàng.

[5] Theo hướng dẫn tại Nghị định số 04/2014/NĐ-CP ngày 17/01/2014 của Chính Phủ và điểm b khoản 1 Điều 8 Thông tư số 39/2014/TT-BTC ngày 31/3/2014 của Bộ tài chính, đối với trường hợp doanh nghiệp sử dụng hết số hóa đơn GTGT đã đăng ký với cơ quan Thuế, nếu muốn tiếp tục sử dụng thêm hóa đơn GTGT doanh nghiệp cần phải có Thông báo phát hành hóa đơn, Hợp đồng đặt in hóa đơn, mẫu hóa đơn GTGT kèm theo (với trường hợp thay đổi doanh nghiệp đặt in hóa đơn) gửi đến Cơ quan Thuế, Cơ quan Thuế kiểm tra lại các thông tin do doanh nghiệp cung cấp, xác nhận là đúng và gửi cho Tổng cục thuế thì doanh nghiệp mới được tiếp tục sử dụng thêm hóa đơn GTGT. Như vậy 100 số hóa đơn GTGT mà bị cáo đã cho phát hành trong khi công ty P chưa làm thủ tục thông báo với cơ quan Thuế để được hướng dẫn phát hành là hành vi sử dụng hóa đơn bất hợp pháp. Bản cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn truy tố bị cáo về tội In, phát hành trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp Ngân sách Nhà nước theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 203 Bộ luật Hình sự năm 2015 là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[6] Hành vi phạm tội của bị cáo Chu Thúy N thuộc trường hợp nghiêm trọng, xâm phạm đến khách thể là chế độ quản lý hóa đơn, chứng từ của nhà nước, đồng thời xâm phạm đến hoạt động quản lý thu, chi Ngân sách nhà nước, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội. Xét tính chất, mức độ nguy hiểm trong hành vi phạm tội của bị cáo thấy rằng: Hành vi tự ý in và phát hành hóa đơn của bị cáo được thực hiện với lỗi cố ý, bởi bị cáo là người có đầy đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự và có thâm niên hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và được ủy quyền điều hành mọi hoạt động của công ty nên hoàn toàn có đủ hiểu biết về quy trình in mới, phát hành hóa đơn hợp pháp. Tuy nhiên, xuất phát từ nguyên nhân do nhân viên công ty làm thất lạc một số tờ hóa đơn và bản kê khai thuế dẫn đến Chu Thúy N không thể hoàn thiện hồ sơ kê khai để nộp thuế theo quy định, dẫn đến nợ đọng thuế và đương nhiên cơ quan quản lý thuế sẽ không cho phát hành hóa đơn mới trong khi doanh nghiệp vi phạm quy định. Để đảm bảo hoạt động kinh doanh và khắc phục sai phạm về thuế của công ty, bị cáo đã tự ý in, phát hành hóa đơn đồng thời chủ động thu thập lại các bản kê khai Hải quan để hoàn thiện hồ sơ kê khai thuế sau đó khai báo bổ sung để hợp lý hóa số hóa đơn đã phát hành. Đánh giá toàn bộ chuỗi hành vi và ý thức chủ quan, xác định bị cáo không có dấu hiệu trốn thuế bởi theo kết quả tra cứu từ ngày 01/5/2016 đến ngày 30/7/2019 công ty đã nộp thuế nhập khẩu 1.638.724.554 đồng và nộp thuế GTGT 2.085.283.457 đồng cho nhà nước; công ty thuộc trường hợp nợ đọng, chậm thực hiện nghĩa vụ với cơ quan thuế và sẽ bị xử lý hành chính theo quy định.

[7] Để quyết định hình phạt ngoài việc xem xét, đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm hành vi phạm tội của bị cáo, cần phải xem xét đến nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự như sau:

[8] Bị cáo có nhân thân không tốt; đã từng bị xử phạt hành chính về hành vi buôn bán hàng trốn thuế (ngày 29/10/2003) và hành vi tàng trữ hàng Trung Quốc nhập lậu (ngày 13/01/2007), đều đã chấp hành nộp phạt xong. Căn cứ vào khoản 1 Điều 7 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, Chu Thúy N đã chấp hành xong các quyết định xử phạt hành chính từ ngày 31/01/2007 đến thời điểm bị cáo phạm tội đã hơn 11 năm, vì vậy được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, do đã đảm bảo thời gian trên 01 năm; tuy nhiên việc bị cáo nhiều lần có các vi phạm trong lĩnh vực quản lý kinh tế, đã bị xử lý hành chính nhưng vẫn tái phạm thể hiện ý thức coi thường, bất chấp pháp luật.

[9] Bị cáo không có tình tiết tăng nặng. Trong suốt quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa bị cáo đã khai báo thành khẩn khai báo, thực sự ăn năn hối cải nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ theo điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Bị cáo đã tích cực hợp tác với cơ quan điều tra trong quá trình giải quyết vụ án, tự nguyện giao nộp 17 quyển hóa đơn GTGT chưa sử dụng và các tài liệu có liên quan đến vụ việc; người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đại diện công ty P xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo, bị cáo phạm tội lần đầu, chưa thu lợi bất chính, hành vi chưa gây thiệt hại, hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, Hội đồng xét xử xem xét cho bị cáo được hưởng thêm tình tiết giảm nhẹ theo quy định khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

[10] Xét thấy, bị cáo Chu Thúy N không có tiền án, tiền sự, có nhiều tình tiết giảm nhẹ và không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự; bị cáo tuổi đã cao, chồng bị cáo chết sớm nên là lao động chính trong gia đình, đang nuôi con chưa thành niên đang đi học và phụng dưỡng mẹ già yếu. Hành vi của bị cáo thuộc loại tội phạm vi phạm trật tự quản lý lĩnh vực thuế, mục đích phạm tội là hướng tới kinh tế, lợi nhuận nên việc áp dụng hình phạt tiền nhằm thu hồi cho Ngân sách Nhà nước những thiệt hại, tổn thất về kinh tế là yếu tố cần thiết đối với loại tội phạm này đồng thời cũng đảm bảo mục đích trừng phạt, răn đe, giáo dục và phòng ngừa tội phạm.

[11] Tại phiên tòa bị cáo đề nghị được trả lại toàn bộ số hóa đơn GTGT để khắc phục các sai phạm với cơ quan thuế và tiếp tục kinh doanh; thấy rằng: Đối với 03 (ba) quyển hóa đơn GTGT (từ quyển số 01 đến 03, ký hiệu TL/19P, mẫu số 01GTKT3/001 từ số 0000001 đến số 0001000) và 30 (ba mươi) tờ hóa đơn GTGT (Liên 2) của Công ty TNHH MTV XNK P là chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội nên được lưu theo hồ sơ vụ án do vậy không thể trả lại cho bị cáo (trường hợp công ty cần làm thủ tục, hoàn thiện hồ sơ nộp thuế nợ đọng sẽ liên hệ đến cơ quan quản lý Thuế và các cơ quan liên quan đến việc xuất nhập khẩu hàng hóa của công ty để được hướng dẫn, giải quyết). Đối với 17 (mười bảy) quyển hóa đơn do Chu Thúy N tự ý đặt in, chưa sử dụng nhưng có mã số 01GTKT3/001, ký hiệu TL/19P là không đúng với mã hóa đơn đăng ký lần đầu từ khi thành lập công ty, hơn nữa cũng chưa được làm thủ tục thông báo để được phát hành nên là hóa đơn bất hợp pháp và số hóa đơn GTGT tại 05 quyển từ số 001 đến quyển số 005, ký hiệu TL/15P, mẫu số 01GTKT3/001 đã bị Chi cục thuế thành phố Lạng Sơn thông báo đình chỉ, không còn giá trị sử dụng do vậy cần tịch thu tiêu hủy. Những vật chứng khác còn lại sẽ được trả lại cho bị cáo và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan do không liên quan đến tội phạm.

[12] Từ những đánh giá, phân tích, nhận định nêu trên, thấy rằng đề nghị luận tội của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa về loại, mức hình phạt đối với bị cáo là phù hợp với tính chất, mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội; đồng thời cách thức xử lý vật chứng đảm bảo quy định nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[13] Con người, sự việc liên quan: Đối với số hàng hóa là 75 chiếc máy làm mát không khí bằng hơi nước ký hiệu XY-800 là hàng hóa thuộc tờ khai nhập khẩu số 102672786420 ngày 30/05/2019 của Công ty P nhập khẩu và viết hóa đơn GTGT số 0000107, ký hiệu TL/19P để bán hàng cho bà Hoàng Thị K. Sau khi mua hàng, bà Hoàng Thị K viết hóa đơn bán hàng thông thường số 0032737, ký hiệu: 49AA/19P để bán 75 chiếc máy làm mát không khí bằng hơi nước ký hiệu XY-800 này cho ông Lê Sơn H. Sau đó ông Lê Sơn H đã bốc xếp và chuyển số hàng trên lên xe cùng với lô hàng nhập của Công ty P ngày 05/7/2019. Cơ quan điều tra xác định đây là tài sản hợp pháp của ông Lê Sơn H nên đã trả lại chủ sở hữu là phù hợp quy định pháp luật.

[14] Đối với việc Công ty Cổ phần S in hóa đơn cho công ty P trong khi đang bị đình chỉ phát hành hóa đơn; theo quy định đối với các Doanh nghiệp mới thành lập khi đặt in hóa đơn, phải có giấy thông báo của cơ quan Thuế cho phép đặt in hóa đơn kèm theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thì mới đủ điều kiện, tuy nhiên đối với doanh nghiệp đã từng đặt in hóa đơn rồi thì những lần sau chỉ cần có giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là được phép đặt in.

[15] Đối với hành vi sử dụng 30 hóa đơn trong số 159 hóa đơn đã được cơ quan Thuế thông báo không còn giá trị sử dụng; thấy rằng cơ quan điều tra không chứng minh được tại thời điểm sử dụng số hóa đơn, Chu Thúy N đã nhận được Thông báo số 111/TB-CCT ngày 08/3/2019 của Chi cục Thuế thành phố Lạng Sơn nên không đủ căn cứ, đề nghị xem xét xử lý.

[16] Đối với những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan gồm chị Vi Thị Bích P - Giám đốc, chị Vy Hồng V - Kế toán và Lê Sơn H - Nhân viên Công ty P; bà Nguyễn Thị T - Giám đốc và chị Vũ Thị H - kế toán Công ty Cổ phân S; chị Hoàng Thị K - khách hàng của Công ty P và chị Vy Thị H - người được Chu Thúy N thuê viết tờ khai Hải quan, những người này không biết về việc Chu Thúy N tự ý đặt in, phát hành trái phép hóa đơn bán hàng nên không có dấu hiệu đồng phạm trong vụ án.

[17] Bị cáo bị kết tội nên phải chịu án phí hình sự sơ thẩm.

[18] Bị cáo, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án theo quy định pháp luật.