Bản án 87/2022/DS-PT — Tranh chấp về kết quả bán đấu giá tài sản, thanh toán phí tổn đăng ký mua tài sản bán đấu giá theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông Phạm Nguyễn K trình bày:

Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Bắc Giang (sau đây gọi tắt là Chi cục Thi hành án) tổ chức thi hành Bản án số 36/2016/DSST ngày 10/11/2016, Bản án số 34/2019/DSST ngày 22/7/2019 của Tòa án nhân dân thành phố Bắc Giang; Bản án số 09/2017/DSPT ngày 06/3/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang theo đơn yêu cầu của Công ty cổ phần Phân lân nung chảy Văn Điển và đơn yêu cầu của ông Chu Tam Chức.

Ngày 09/5/2017, Chi cục trưởng Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Bắc Giang ban hành Quyết định thi hành án chủ động số 188/QĐ-CCTHADS; ngày 10/5/2017 ban hành Quyết định thi hành án theo yêu cầu số 202/QĐ-CCTHADS; ngày 21/10/2019 ban hành Quyết định thi hành án chủ động số 15/QĐ-CCTHADS, Quyết định thi hành án theo yêu cầu số 29/QĐ-CCTHADS cho thi hành khoản tiền án phí với tổng số tiền là 96.717.000đồng; khoản trả nợ cho Công ty Cổ phần phân lân nung chảy Văn Điển số tiền 2.199.187.352 đồng và lãi suất chậm thi hành án; khoản trả nợ ông Chu Tam Chức số tiền 689.850.000 đồng và lãi suất chậm thi hành án đối với người phải thi hành án là Công ty TNHH MTV Cơ khí hóa chất Hà Bắc (sau đây gọi tắt là công ty cơ khí).

Quá trình giải quyết việc thi hành án, Chi cục Thi hành án xác minh điều kiện thi hành án của Công ty Cơ khí xác định: Công ty Cơ khí chỉ có tài sản là toàn bộ tài sản gắn liền với diện tích 75.894m2 đất và toàn bộ máy móc, thiết bị dùng cho sản xuất và văn phòng. Do người phải thi hành án không thực hiện được nghĩa vụ thi hành án, ngày 09/6/2020 Chi cục Thi hành án đã kê biên tài sản theo Quyết định về việc cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản số 50/QĐ-CCTHADS và Thông báo cưỡng chế số 643/TB-THADS cùng ngày 12/5/2020 của Chấp hành viên ban hành.

Sau khi kê biên, do không thỏa thuận được về giá trị tài sản kê biên nên Chấp hành viên đã ký hợp đồng thẩm định giá. Sau khi có chứng thư thẩm định giá, ngày 30/7/2020, Chấp hành viên Phạm Nguyễn K Chi cục thi hành án dân sự thành phố Bắc Giang (sau đây gọi tắt là Chấp hành viên) đã ban hành thông báo kết quả thẩm định giá tài sản kê biên, quyền định giá lại tài sản kê biên và thỏa thuận lựa chọn tổ chức bán đấu giá số 979/TB-THADS. Hết thời hạn theo thông báo, Công ty Cơ khí không có đơn yêu cầu định giá lại, các bên không thỏa thuận được tổ chức bán đấu giá nên Chấp hành viên đã tiến hành các thủ tục bán đấu giá, đăng tải thông báo bán đấu giá theo đúng quy định pháp luật, thông báo tổ chức bán đấu giá cho công ty.

Ngày 17/8/2020, Chi cục Thi hành án ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản số 41/2020/HĐBN với Công ty đấu giá hợp danh Bắc Nam (sau đây gọi tắt là Công ty đấu giá) để bán đấu giá toàn bộ tài sản kê biên của Công ty Cơ khí.

Công ty đấu giá đã làm đầy đủ các thủ thục, thông báo bán đấu giá tài sản 2 lần nhưng không có người đăng ký mua tài sản.

Ngày 10/11/2020, Công ty đấu giá ban hành thông báo bán đấu giá tài sản lần 3, thời hạn đăng ký đấu giá hết ngày 01/12/2020; thời gian nộp tiền đặt trước ngày 01/12/2020 đến hết ngày 03/12/2020 và tổ chức bán đấu giá vào hồi 09 giờ 00 phút ngày 04/12/2020.

Do 02 đơn vị đăng ký mua hồ sơ là Công ty TNHH sản xuất và TMDV Định Thịnh (sau đây gọi tắt là Công ty Định Thịnh) chưa đến ngày được lấy cấp đổi đăng ký lần thứ 6 và Công ty TNHH Bao bì công nghiệp Việt Nam (sau đây gọi tắt là công ty bao bì) chưa đến ngày được cấp Giấy phép đăng ký kinh doanh lần đầu nhưng đã có giấy hẹn của Phòng đăng ký kinh doanh của Sở kế hoạch đầu tư tỉnh Bắc Giang nên Công ty đấu giá đã ban hành thông báo số 474/TB- BN về việc gia hạn thời gian đăng ký tham gia đấu giá, thời hạn đăng ký đấu giá hết ngày 03/12/2020, đồng thời ngày 01/12/2020, Công ty đấu giá thông báo cho Chi cục Thi hành biết.

Chấp hành viên nhận thấy: Việc Công ty đấu giá gia hạn thời gian đăng ký tham gia đấu giá là vi phạm với hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản số 41/2020/HĐBN đã ký giữa Chấp hành viên với Công ty đấu giá. Vì vậy, Chấp hành viên đề nghị Tòa án tuyên bố huỷ hợp đồng mua bán tài sản đấu giá đã được ký kết ngày 04/12/2020 giữa Công ty đấu giá, Công ty bao bì và Chi cục Thi hành án để Chi cục thi hành án có căn cứ xử lý việc thi hành án theo quy định của pháp luật.

* Công ty đấu giá hợp danh Bắc Nam trình bày:

Cuộc đấu giá tài sản của Công ty Cơ khí được tổ chức theo đúng trình tự theo quy định của pháp luật. Cụ thể:

Ngày 07/08/2020, Chi cục Thi hành án thông báo lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản số 1016/TB-THADS trên cổng thông tin điện tử. Công ty tiến hành làm Công văn đăng ký tổ chức đấu giá tài sản kèm theo phương án đấu giá vào ngày 12/08/2020.

Ngày 14/08/2020, Công ty nhận được Công văn số 1077/CV-CCTHADS về việc ký hợp đồng bán đấu giá tài sản kê biên của Chi cục thi hành án, Công ty đã tiến hành ký Hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản số 41/2020/HĐBN ngày 17/08/2020 với Chi cục thi hành án. Sau khi ký Hợp đồng, Công ty đã thực hiện đầy đủ các bước cho một hợp đồng bán giá tài sản, cụ thể:

- Thông báo bán đấu giá tài sản số: 285/TB-BN ngày 17/08/2020; Soạn thảo Quy chế bán đấu giá tài sản (Cuộc bán đấu giá ngày 11/09/2020); Thông báo được niêm yết công khai tại: UBND phường Thọ Xương, thành phố Bắc Giang ngày 20/8/2020; Tại Công ty Cơ khí; Trụ sở Công ty đấu giá ngày 19/8/2020; Nơi tổ chức cuộc đấu giá: Hội trường Công ty số 01 đường Nguyễn Đình Tuân 2, phường Hoàng Văn Thụ, thành phố Bắc Giang ngày 19/8/2020; Chi cục THADS thành phố Bắc Giang ngày 20/8/2020; Đăng báo Pháp luật 02 số ngày 21/8/2020 và ngày 26/8/2020; Đăng Cổng thông tin điện tử quốc gia về đấu giá tài sản ngày 20/8/2020.

Tuy nhiên đến 16 giờ 30 phút ngày 08/09/2020 không có khách hàng mua hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá nên Công ty đã ban hành thông báo không thành số 319/TB-BN ngày 09/09/2020 gửi Chi cục thi hành án để có hướng xử lý tiếp theo.

Ngày 22/9/2020, Công ty nhận được Công văn số 1303/CV-CCTHADS về việc đề nghị tiếp tục thực hiện hợp đồng kèm theo Quyết định giảm giá tài sản (Lần 1) số 16/QĐ- CCTHADS ngày 22/09/2020. Công ty ký phục lục hợp đồng (Lần 1) với Chi cục thi hành án ngày 23/09/2020. Sau khi ký Phụ lục hợp đồng, Công ty đã thực hiện đầy đủ các bước cho lần bán đấu giá tài sản (Bán lần 2), cụ thể:

- Thông báo bán đấu giá tài sản số: 346/TB-BN ngày 23/09/2020; Soạn thảo Quy chế bán đấu giá tài sản (Cuộc bán đấu giá ngày 23/10/2021); Thông báo niêm yết công khai tại: UBND phường Thọ Xương, thành phố Bắc Giang ngày 28/9/2020; Tại Công ty Cơ khí; Trụ sở Công ty đấu giá ngày 24/9/2020; Nơi tổ chức cuộc đấu giá: Hội trường Công ty số 01 đường Nguyễn Đình Tuân 2, phường Hoàng Văn Thụ, thành phố Bắc Giang ngày 24/9/2020; Chi cục thi hành án ngày 25/9/2020; Đăng báo Pháp luật 02 số ngày 26/9/2020 và ngày 30/9/2020; Đăng Cổng thông tin điện tử quốc gia về đấu giá tài sản lần 1 ngày 24/09/2020; lần 2 ngày 29/09/2020.

Tuy nhiên đến 16 giờ 30 phút ngày 20/10/2020 không có khách hàng mua hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá nên Công ty đã ban hành thông báo không thành số 401/TB-BN ngày 21/10/2020 gửi Chi cục thi hành án để có hướng xử lý tiếp theo.

Ngày 10/11/2020 Công ty nhận được Công văn số 1502/CV-THADS về việc đề nghị tiếp tục thực hiện hợp đồng kèm theo Quyết định giảm giá tài sản (Lần 2) số 05/QĐ-CCTHADS ngày 09/11/2020. Công ty ký phục lục hợp đồng (Lần 2) với Chi cục thi hành án ngày 10/11/2020. Sau khi ký Phụ lục hợp đồng, Công ty đã thực hiện đầy đủ các bước cho lần bán đấu giá tài sản (Bán lần 3), cụ thể:

- Thông báo bán đấu giá tài sản số: 432/TB-BN ngày 10/11/2020; Soạn thảo Quy chế bán đấu giá tài sản (Cuộc bán đấu giá ngày 04/12/2020); Thông báo niêm yết công khai tại: UBND phường Thọ Xương, thành phố Bắc Giang ngày 17/11/2020; Tại Công ty Cơ khí; Trụ sở Công ty đấu giá ngày 12/11/2020; Nơi tổ chức cuộc đấu giá: Hội trường Công ty số 01 đường Nguyễn Đình Tuân 2, phường Hoàng Văn Thụ, thành phố Bắc Giang ngày 12/11/2020; Chi cục thi hành án ngày 17/11/2020; Đăng báo Pháp luật 02 số ngày 14/11/2020 và ngày 18/11/2020; Đăng Cổng thông tin điện tử quốc gia về đấu giá tài sản lần 1 ngày 10/11/2020; lần 2 ngày 13/11/2020.

Đến hết ngày 01/12/2020, Công ty nhận được đơn đăng ký của 02 khách hàng, cụ thể:

1. Công ty TNHH sản xuất và thương mại dịch vụ Định Thịnh

Mã số doanh nghiệp: 2400292329

Người đại diện theo pháp luật: Bà Ngô Thị Thịnh - Chức vụ: Giám đốc

Số CMTND: xxxxxxxxx cấp ngày 10/11/2017 tại Công an tỉnh Bắc Giang

Địa chỉ: Số 43, đường Nguyễn Thị Lưu, phường Ngô Quyền, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang.

2. Công ty TNHH bao bì công nghiệp Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang

Mã số doanh nghiệp: 2400899480

Người đại diện theo pháp luật: Ông Vũ Anh Tuấn - Chức vụ: Giám đốc

Số CMTND: xxxxxxxxx cấp ngày 30/9/2015 tại Công an tỉnh Bắc Giang

Địa chỉ: Số 09-10 Shophouse Đại Hoàng Sơn, số 45 Hùng Vương, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang.

Khi đăng ký đấu giá thì Công ty bao bì chưa nộp giấy chứng nhận doanh nghiệp, vì lý do đã nộp hồ sơ lên Sở kế hoạch và đầu tư tỉnh Bắc Giang xin cấp giấy chứng nhận đăng kí doanh nghiệp vào ngày 01/12/2020 và có giấy hẹn nhận kết quả vào ngày 02/12/2020. Công ty đã có đơn gửi đến Công ty đấu giá xin nộp giấy chứng nhận đăng kí doanh nghiệp vào ngày 02/12/2020.

Công ty Định Thịnh có đơn xin nộp muộn giấy đăng ký doanh nghiệp vào trước ngày tổ chức cuộc đấu giá do doanh nghiệp có làm hồ sơ gửi Sở Kế hoạch và đầu tư xin thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp vào ngày 01/12/2020.

Đã 02 lần bán đấu giá tài sản không thành thì mới có khách hàng muốn đăng ký mua tài sản trên. Xét thấy theo Luật đấu giá tài sản số 01/2016/QH14 ngày 17/11/2016 không cấm về việc khách hàng xin nộp chậm giấy phép đăng ký kinh doanh và để đảm bảo giá trị tài sản thi hành án không bị giảm giá tiếp, không gây thiệt hại cho người phải thi hành án, có lợi trong quá trình thi hành án nên Công ty đấu giá đã tiếp nhận đơn đăng ký của hai công ty trên. Công ty đã ra thông báo 474/TB-BN về việc gia hạn thời gian đăng ký đến ngày 03/12/2020 để Công ty bao bì và Công ty Định Thịnh có thể nộp giấy chứng nhận đăng kí doanh nghiệp.

Vì công ty phải thi hành án là Công ty TNHH MTV Cơ khí hóa chất Hà Bắc, nên khi mua tài sản đấu giá người đăng ký phải có giấy phép đăng kí kinh doanh ngành nghề sản xuất cơ khí hóa chất nên sau khi nhận được giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của Công ty bao bì và Công ty Định Thịnh, Công ty đấu giá đã tra cứu mã ngành, nghề kinh doanh thì có Mã 2592: Gia công cơ khí; xử lý và tráng phủ kim loại, đủ điều kiện đăng ký tham gia đấu giá.

Công ty Đấu giá thấy việc nộp giấy phép đăng ký kinh doanh chậm 2 ngày là không sai theo Luật đấu giá số 01/2016/QH14 ngày 17/11/2016. Công ty đã lập danh sách khách hàng đủ điều kiện tham gia đấu giá gửi cho Chi cục thi hành án để biết vào ngày 03/12/2020.

Hồi 09 giờ, ngày 04/12/2020, Công ty đấu giá đã tổ chức đấu giá tài sản trên theo đúng trình tự, thủ tục, quy định của pháp luật. Sau 01 vòng bỏ phiếu trả giá, người trúng đấu giá là Công ty bao bì. Công ty đã thông báo kết quả đấu giá thành số: 478/TB-BN ngày 04/12/2020 gửi Chi cục thi hành án.

Cùng ngày 04/12/2020, Công ty cùng với Chi cục thi hành án và người trúng đấu giá tài sản ký kết Hợp đồng mua bán tài sản tại Văn phòng Công chứng Nguyễn Thị Thảo.

Công ty đấu giá đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

* Công ty TNHH bao bì công nghiệp Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang trình bày:

Ngày 01/12/2020, ngay sau khi biết thông tin cuộc đấu giá tài sản do Công ty đấu giá hợp danh Bắc Nam tổ chức bán đấu giá tài sản là: Toàn bộ tài sản gắn liền với 75,922 m2 đất của Công ty TNHH MTV cơ khí hóa chất Hà Bắc. Đại diện công ty đã nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp đến Phòng đăng ký kinh doanh Sở kế hoạch đầu tư tỉnh Bắc Giang để thành lập Công ty với mục đích đủ điều kiện tham gia đấu giá vào ngày 04/12/2020 và tạo thuận lợi cho quá trình sản xuất kinh doanh sau này nếu trúng đấu giá tài sản trên.

Ngày 02/12/2020, công ty đã nhận được Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh nghiệp, ông Vũ Anh Tuấn – Giám đốc đã làm đơn xin gia hạn thời gian mua hồ sơ tham gia đấu giá gửi Công ty đấu giá và được chấp thuận. Ngày 04/12/2021, tổ chức đấu giá thì Công ty bao bì đã hoàn toàn đủ điều kiện để tham gia đấu giá.

Công ty bao bì đã trúng đấu giá tài sản trên và đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo hợp đồng mua bán tài sản đã ký giữa các bên. Cùng ngày 04/12/2020, Công ty bao bì, Công ty đấu giá cùng Chi cục thi hành án đã ký hợp đồng mua bán tài sản tại Văn phòng Công chứng Nguyễn Thị Thảo.

Công ty bao bì đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, để Công ty bao bì được nhận tài sản trúng đấu giá theo quy định của pháp luật.

Công ty TNHH MTV cơ khí hoá chất Hà Bắc trình bày:

Công ty đang phải thi hành Bản án sơ thẩm số 34/2019/DS-ST ngày 22/7/2019 của Tòa án nhân dân thành phố Bắc Giang số tiền phải thi hành án là 689.850.000 đồng, người được thi hành án là ông Chu Tam Chức. Bản án số 36/2016/DSST ngày 10/11/2016 của Tòa án nhân dân thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang; Bản án số 09/2017/DSPT ngày 06/3/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang, số tiền phải thi hành án là 2.215.541.309 đồng, người được thi hành án là Công ty cổ phần Phân lân nung chảy Văn Điển.

Do tài chính của Công ty đang gặp khó khăn chưa có điều kiện để thi hành án, hết thời hạn thi hành án tự nguyện, ông Chu Tam Chức và Công ty phân lân Văn Điển có đơn yêu cầu thi hành án gửi đến Chi cục thi hành án để yêu cầu thi hành các bản án trên. Số tiền phải thi hành án của công ty đối với 02 bản án là 2.905.391.309 đồng. Công ty vẫn luôn thể hiện được tiếp tục xây dựng phương án trả nợ dần số tiền trên cho tới khi có nguồn thu ổn định, tuy nhiên Chi cục thi hành án đã tiến hành các bước để thẩm định giá và bán đấu giá tài sản của công ty.

Căn cứ nội dung có trong văn bản thông báo thì giá trị thẩm định giá tài sản của công ty là 39.459.422.000 đồng. So sánh giữa nghĩa vụ phải thi hành án và giá trị tài sản công ty thì nghĩa vụ phải thi hành án chỉ chiếm 7,3% giá trị tài sản, việc định giá và đấu giá tài sản có nhiều điểm bất cập và vi phạm quy tắc định giá, đấu giá trong thi hành án, cụ thể:

- Vi phạm nguyên tắc định giá tài sản thi hành án khi giá trị phải thi hành nhỏ hơn rất nhiều lần so với giá trị tài sản.

- Chênh lệch giữa giá trị định giá tài sản để đấu giá so với giá trị định giá của đơn vị định giá độc lập là quá lớn, đây là một trong các yếu tố gây thất thoát tài sản thuộc quyền sở hữu nhà nước.

- Vi phạm nguyên tắc đấu giá và có dấu hiệu câu kết với doanh nghiệp đấu giá trong quá trình đấu giá nhằm trục lợi về kinh tế, gây thiệt hại lớn cho công ty cũng gây như ảnh hưởng đến việc quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

- Không có thông báo tới các bên thứ ba có liên quan trong việc định giá, đấu giá tài sản để thi hành án (Cơ quan thuế, Bảo hiểm, Ngân hàng, Cơ quan quản lý vốn nhà nước tại địa phương) đặc biệt trong trường hợp các tài sản thi hành án đã được thế chấp hợp pháp tại Ngân hàng.

- Không có sự tham gia của cơ quan quản lý vốn nhà nước tại địa phương trong suốt quá trình cưỡng chế thi hành án, định giá, đấu giá tài sản thi hành án.

- Công ty đấu giá đã không hợp tác với công ty và có văn bản từ chối khi được yêu cầu cung cấp đầy đủ các tài liệu có liên quan đến tài sản, định giá tài sản, thủ tục đấu giá, đơn vị trúng đấu giá …theo quy định, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp.

- Công ty bao bì là đơn vị trúng đấu giá, tuy nhiên điều bất cập là công ty chỉ được thành lập 02 ngày trước khi có quyết định trúng đấu giá, hơn nữa Công ty bao bì không phải là đơn vị đăng ký đấu giá trên cơ sở hồ sơ hợp lệ căn cứ vào quy chế đấu giá và các quy định của Pháp luật có liên quan.

Những vi phạm và bất cập nêu trên cần được làm rõ nhằm đảm bảo tính khách quan của công tác thi hành án, cũng như bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, việc thi hành án đối với các tài sản thuộc quyền sở hữu nhà nước cũng cần tuân thủ các điều kiện đặc thù, nhằm bảo toàn vốn và tài sản nhà nước. Tập thể 100 cán bộ công nhân viên đã gửi kiến nghị đến Liên đoàn lao động Việt Nam và các tổ chức có liên quan để yêu cầu làm rõ vấn đề này. Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của Công ty cũng như cần có biện pháp tích cực trong việc bảo toàn, tránh thất thoát vốn thuộc sở hữu nhà nước, Công ty đề nghị Toà án tuyên huỷ kết quả đấu giá tài sản đã được ký kết ngày 04/12/2020 giữa Công ty đấu giá với Công ty Bao bì và Chi cục thi hành án.

Công ty cơ khí, cam kết sẽ có phương án huy động và trả nợ phù hợp cho các bên có liên quan đến các bản án trên, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định của Pháp luật.

Văn phòng công chứng Nguyễn Thị Thảo trình bày:

Ngày 04/12/2020, Văn phòng công chứng có công chứng hợp đồng mua bán tài sản đấu giá số công chứng 2416/2020 giữa bên có tài sản đấu giá (bên bán) là Chi cục thi hành; bên mua được tài sản (người trúng đấu giá) là Công ty bao bì và Công ty đấu giá.

Tài sản đấu giá là toàn bộ tài sản gắn liền với đất tại địa chỉ đường Phạm Liêu, phường Thọ Xương, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AL 036448 do UBND tỉnh Bắc Giang cấp ngày 04/10/2007 và động sản là máy móc, thiết bị. Hợp đồng do Công chứng viên Nguyễn Thị Thảo ký công chứng. Qua kiểm tra hồ sơ lưu trữ tại Văn phòng, hợp đồng mua bán tài sản đấu giá do công chứng viên thực hiện công chứng theo đúng quy định của pháp luật. Tại thời điểm công chứng, các bên đã cung cấp cho công chứng viên kiểm tra hồ sơ pháp lý về tài sản, doanh nghiệp và người đại diện trước khi công chứng. Văn phòng công chứng không nhận được bất kỳ văn bản, tài liệu nào của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc của tổ chức, cá nhân nào yêu cầu dừng giao dịch đối với tài sản nêu trên; Các bên tự nguyện thỏa thuận giao kết hợp đồng; Mục đích, nội dung hợp đồng không vi phạm pháp luật, không trái đạo đức xã hội; Các bên tham gia giao dịch có năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật; Các bên đã tự đọc lại hợp đồng, đồng ý toàn bộ nội dung hợp đồng và ký, đóng dấu vào hợp đồng trước mặt Công chứng viên. Nay các bên xảy ra tranh chấp, đề nghị Tòa án giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật.

Công ty cổ phần phân lân nung chảy Văn Điển trình bày:

Công ty là người được thi hành án theo Quyết định thi hành án theo yêu cầu số 202/QĐ-CCTHADS ngày 10/5/2017 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố Bắc Giang, đối với bản án dân sự phúc thẩm số 09/2017/DSPT ngày 06/3/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang.

Kể từ khi được nhận quyết định thi hành án, công ty đã tuân thủ các quy định của pháp luật và tích cực phối hợp với Chi cục thi hành án trong việc thì hành bản án trên. Công ty là người được thi hành án, là người có quyền nghĩa vụ liên quan trong vụ án. Do không nắm được hồ sơ, thông tin chi tiết về “hợp đồng mua bán tài sản đấu giá đã được ký kết ngày 04/12/2020 giữa Công ty đấu giá Công ty bao bì và Chi cục thi hành án nên không có ý kiến về việc nguyên đơn khởi kiện đề nghị hủy hợp đồng mua bán tài sản đấu giá nêu trên. Đề nghị Tòa án xem xét xử lý vụ án theo quy định của pháp luật.

Ông Chu Tam Chức trình bày:

Ông đã được Công ty cơ khí trả cho số tiền 689.850.000 đồng và lãi suất, vì vậy ông không có quyền lợi liên quan gì đến việc giải quyết vụ án. Ông xin vắng mặt trong quá trình giải quyết vụ án.

Chi cục thi hành án dân sự thành phố Bắc Giang trình bày:

Thực hiện hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản số 41/2020/HĐBN ngày 17/8/2020 giữa chi cục Thi hành án do ông Phạm Nguyễn K đại diện và Công ty đấu giá. Ngày 04/12/2020, Công ty đấu giá bán đấu giá tài sản và Công ty TNHH bao bì công nghiệp Việt Nam – Chi nhánh Bắc Giang đã trúng đấu giá, nộp đủ số tiền 31.970.000.000 đồng. Chi cục Thi hành án đã gửi số tiền vào Ngân hàng theo quy định và sẽ xử lý số tiền bán đấu giá sau khi có quyết định giải quyết của Tòa án.

Với những nội nội dung trên, bản án dân sự sơ thẩm số 02/2022/DS-ST ngày 14/2/2021 của Toà án nhân dân thành phố Bắc Giang đã xử:

Căn cứ Điều 6, Điều 33, Điều 47, Điều 48, Điều 72 Luật đấu giá tài sản năm 2016; Điều 423, Điều 430 Bộ luật dân sự năm 2015; khoản 3 Điều 75, khoản 2 Điều 102 Luật thi hành án dân sự sửa đổi 2014; khoản 13 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm g khoản 1 Điều 40, khoản 1 Điều 228, Điều 271, Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 4 Điều 11 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, nộp án phí, lệ phí tòa án. Xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Chấp hành viên Chi cục thi hành án dân sự thành phố Bắc Giang, về việc yêu cầu hủy hợp đồng mua bán tài sản đấu giá ngày 04/12/2020.

2. Chấp hành viên phải thực hiện việc bàn giao tài sản đấu giá cho người mua theo đúng quy định của pháp luật đấu giá tài sản, pháp luật thi hành án dân sự.

Ngoài ra bản án còn tuyên quyền kháng cáo, quyền thi hành án cho các bên đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 15/02/2022, Công ty TNHH MTV cơ khí hóa chất Hà Bắc kháng cáo bản án, đề nghị hủy toàn bộ bản án sơ thẩm; ngày 28/02/2022, Chấp hành viên Phạm Nguyễn K - Chi cục thi hành án dân sự thành phố Bắc Giang kháng cáo bản án, đề nghị sửa án sơ thẩm theo hướng hủy kết quả bán đấu giá tài sản; ngày 01/3/2022, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bắc Giang kháng nghị bản án, đề nghị sửa bản án theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện, hủy kết quả đấu giá tài sản.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Chấp hành viên giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, giữ nguyên kháng cáo, đề nghị HĐXX phúc thẩm sửa án sơ thẩm theo hướng hủy kết quả bán đấu giá tài sản và hợp đồng mua bán taì sản trúng đấu giá.

Công ty TNHH MTV cơ khí hoá chất Hà Bắc giữ nguyên kháng cáo, đề nghị hủy án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Giang thay đổi kháng nghị, đề nghị HĐXX chấp nhận kháng cáo của các đương sự, chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bắc Giang, hủy án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Công ty Đấu giá Bắc Nam, Công ty phân lân nung chảy Văn Điển, Văn phòng công chứng Nguyễn Thị Thảo, Công ty bao bì công nghiệp Việt Nam – Chi nhánh Bắc Giang, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công ty vắng mặt. Căn cứ Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự, HĐXX tiền hành xét xử theo quy định của pháp luật.

Ngày 17/8/2020, Chấp hành viên Phạm Nguyễn K ký hợp đồng dịch vụ bán đấu giá tài sản số 41/2020/HĐBN với Công ty đấu giá để bán đấu giá toàn bộ tài sản kê biên của Công ty Cơ khí. Sau khi ký kết hợp đồng, Công ty đấu giá đã thông báo bán đấu giá theo quy định của pháp luật 2 lần nhưng không bán được tài sản.

Ngày 10/11/2020, Công ty đấu giá ban hành thông báo bán đấu giá tài sản lần 3, thông báo ghi rõ thời hạn đăng ký tham gia đấu giá hết ngày 01/12/2020; thời gian nộp tiền lệ phí từ ngày 01/12/2020 đến hết ngày 03/12/2020 và tổ chức bán đấu giá vào ngày 04/12/2020.

Ngày 01/12/2020, Công ty Định Thịnh và Công ty bao bì đăng ký mua hồ sơ tham gia đấu giá, tuy nhiên cả hai công ty này đều chưa có giấy phép đăng ký kinh doanh để nộp. Theo đề nghị của 2 công ty trên, Công ty đấu giá đã ban hành thông báo số 474/TB-BN về việc thông báo gia hạn thời gian đăng ký tham gia đấu giá đến hết ngày 03/12/2020 và thông báo cho Chấp hành viên biết. Ngày 02/12/2020, Công ty Định Thịnh và Công ty bao bì mới nộp sung giấy đăng ký kinh doanh cho Công ty đấu giá.

Ngày 04/12/2020, Công ty đấu giá đã tổ chức bán đấu giá tài sản theo quy định và Công ty TNHH bao bì là đơn vị trúng đấu giá. Cùng ngày, Chi cục thi hành án, Công ty bao bì và Công ty đấu giá đã ký kết hợp đồng mua bán tài sản đấu giá.

HĐXX thấy rằng: Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 57 Luật đấu giá tài sản thì đối với tài sản đấu giá là bất động sản thì tổ chức đấu giá phải niêm yết thông báo đấu giá tài sản tại trụ sở của mình, nơi tổ chức đấu giá và Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có bất động sản đấu giá ít nhất là 15 ngày trước ngày mở cuộc đấu giá. Ngoài ra, nếu tài sản là bất động sản hoặc động sản có giá trị trên 50 triệu thì tổ chức đấu giá tài sản phải thông báo công khai ít nhất hai lần trên báo in hoặc báo hình của trung ương hoặc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có tài sản đấu giá và trang thông tin điện tử ngành về đấu giá tài sản; mỗi lần thông báo công khai cách nhau ít nhất hai ngày làm việc.

Căn cứ quy định pháp luật nêu trên, ngày 01/12/2020, Công ty đấu giá ban hành thông báo 474/TB-BN gia hạn thời hạn đăng ký tham gia đấu giá mà không thực hiện niêm yết, thông báo công khai thời gian gia hạn theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 57 Luật đấu giá tài sản là không đảm bảo nguyên tắc trung thực, công khai, minh bạch, khách quan theo Điều 6 của Luật Đấu giá tài sản.

Tại Quy chế đấu giá của công ty đấu giá quy định: “Điều 5: Điều kiện tham gia đấu giá… có giấy phép đăng ký kinh doanh nghành nghề sản xuất cơ khí hóa chất; thời gian bán hồ sơ tham gia đấu giá, tiếp nhận hồ sơ, đơn đăng ký tham gia đấu giá trong giờ hành chính, liên tục kể từ ngày thông báo đến hết ngày 01/12/2020”. Ngày 01/12/2020, Công ty Định Thịnh và Công ty bao bì đều chưa có giấy phép đăng ký kinh doanh.

Như vậy, tại thời điểm hết hạn nộp hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá thì Công ty Định Thịnh và Công ty bao bì không đáp ứng điều kiện “…có giấy phép đăng ký kinh doanh nghành nghề sản xuất cơ khí hóa chất”. Do đó, Công ty Bao bì và công ty Định Thịnh không đủ điều kiện tham gia đấu giá theo quy định của Luật Đấu giá tài sản.

Ngày 02/12/2020, Công ty bao bì được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, ngày 03/12/2020, công ty mới nộp hồ sơ tham gia đấu giá, thời gian nộp hồ sơ tham gia đấu giá không đảm bảo trước ngày mở đấu giá 2 ngày, vi phạm khoản 1 Điều 3 Hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản số 41/2020/HĐBN ngày 17/8/2020, vi phạm khoản 2 Điều 38 Luật Đấu giá tài sản.

Do trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản vi phạm các quy định của pháp luật, không đảm bảo nguyên tắc công khai, minh bạch, người tham gia đấu giá không đủ điều kiện được tham gia đấu giá nên kết quả bán đấu giá tài sản ngày 04/12/2020 của Công ty Đấu giá là không hợp pháp.

Do kết quả bán đấu giá tài sản không hợp pháp nên có căn cứ xác định hợp đồng mua bán tài sản trúng đấu giá là vô hiệu. Nguyên đơn yêu cầu hủy hợp đồng mua bán tài sản và Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng Điều 423 Bộ luật dân sự để hủy hợp đồng mua bán tài sản đấu giá là không đúng quy định của pháp luật. Trường hợp này hợp đồng mua bán tài sản vô hiệu do vi phạm điều cấm của pháp luật theo quy định tại Điều 123 Bộ luật dân sự.

Mặt khác, trong quá trình giải quyết vụ án, do xác định không đúng quan hệ pháp luật tranh chấp nên Tòa án cấp sơ thẩm không giải thích bằng văn bản cho các đương sự về hậu quả pháp lý của việc tuyên bố hợp đồng vô hiệu (theo hướng dẫn tại mục 2, phần III của giải đáp 01/2017/GĐ-TANDTC ngày 07 tháng 4 năm 2017 của Tòa án nhân dân Tối cao). Thiếu sót này dẫn đến việc giải quyết vụ án không triệt để, cấp phúc thẩm không thể khắc phục được.

Hơn nữa, có căn cứ xác định kết quả bán đấu giá tài sản là không hợp pháp, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu hủy hợp đồng mua bán tài sản trúng đấu giá của Chấp hành viên, không xem xét giải quyết kết quả đấu giá tài sản và hậu quả pháp của hợp đồng mua bán tài sản là không giải quyết triệt để vụ án. Nếu cấp phúc thẩm sửa bản án theo hướng tuyên bố hợp đồng mua bán tài sản vô hiệu và giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu thì vi phạm nguyên tắc 2 cấp xét xử theo quy định tại Điều 17 Bộ luật tố tụng dân sự.

Từ những nhận định như trên, HĐXX thấy cần phải hủy bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ cho Tòa án nhân dân thành phố Bắc Giang giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

Vì các lẽ trên.

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 3 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, xử:

1. Chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bắc Giang, chấp nhận kháng cáo của Chấp hành viên Chi cục thi hành án dân sự thành phố Bắc Giang, chấp nhận kháng cáo của Công ty TNHH MTV Cơ khí hóa chất Hà Bắc, hủy bản án sơ thẩm số 02/2022/DS-ST ngày 14/2/2022 của Tòa án nhân dân thành phố Bắc Giang. Chuyển hồ sơ cho Tòa án nhân dân thành phố Bắc Giang giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

2. Về án phí: Công ty TNHH MTV Cơ khí hóa chất Hà Bắc không phải chịu án phí DSPT, hoàn trả Công ty TNHH MTV Cơ khí hóa chất Hà Bắc 300.000đ đã thu theo biên lai thu số 0001378 ngày 10/2/2022 tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố Bắc Giang.

Án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi gửi: