Bản án 85/2024/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng 19 giờ 30 phút ngày 23/7/2024 Dương Văn Q điều khiển xe môtô BKS 20N3 - 8255 chở Nguyễn Công A; Dương Thế M, Trần Quang Ph và Mã Trung Thắng, sinh ngày 16/3/2009, trú tại xóm Đồng Quốc, xã Yên Trạch, huyện Phú Lương đi đến uống nước tại quán “Hiếu Bụi”, địa chỉ ở xóm Bài Kịnh, xã Yên Trạch. Tại đây, nhóm của Công Anh gặp: Nguyễn Thị Uyển Nhi, sinh năm 2010, trú tại xóm An Thắng, xã Yên Đổ, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên; Nguyễn Thị Ngọc, sinh năm 2008; Nguyễn Thị Tuyết Nhung, sinh năm 2012; Nguyễn Phương Ly, sinh ngày 14/9/2008; cùng trú tại xóm Bài Kịnh, xã Yên Trạch huyện Phú Lương là bạn của Công Anh.

Công Anh thấy Ly sử dụng điện thoại Iphone 8 Plus nên nảy sinh ý định chiếm đoạt điện thoại của Ly. Công Anh bàn bạc với Quyết, Thắng, Phong, Mạnh tìm cách chiếm đoạt điện thoại của Ly để bán lấy tiền tiêu xài cá nhân, cả nhóm thống nhất cách thức thực hiện hành vi phạm tội như sau: Công Anh sẽ là người rủ nhóm Ly uống bia, Phong sẽ là người mượn điện thoại Ly rồi cùng Mạnh, Quyết mang đi tiêu thụ. Công Anh sẽ ở lại cùng Thắng để nói dối với nhóm của Ly là không biết nhân thân của Phong, chỉ biết Phong ở khu công nghiệp Điềm Thụy, Phú Bình, cả nhóm đồng ý.

Sau đó Công Anh rủ nhóm của Ly uống bia tại quán Khương Bình (cạnh quán Hiếu Bụi), nhóm Ly đồng ý. Tất cả cùng nhau ngồi uống bia đến khoảng hơn 22 giờ 30 phút ngày 23/07/2024, Phong nói dối Ly là cho Phong mượn điện thoại để gọi người quen chuyển tiền để thanh toán tiền bia, Ly đồng ý và đưa điện thoại cho Phong. Khi thấy Phong cầm được điện thoại của Ly, Công Anh nói với Phong “mày chạy ra chỗ khác đi” rồi chỉ Phong đi theo hướng đường núi Thủng (xã Yên Trạch, Phú Lương) nhưng do không quen đường nên Phong đã nói với Công Anh “Em không đi một mình đâu”. Thấy vậy, Mạnh lấy chìa khóa xe mô tô của Quyết điều khiển xe chở Phong đi về hướng thị trấn Đu. Tại quán bia lúc này, Công Anh, Quyết, Thắng tiếp tục ở lại uống bia với nhóm của Ly đến hơn 00 giờ ngày 24/7/2024, do không thấy Mạnh và Phong quay lại nên Ly đã trình báo đến Công an xã Yên Trạch nội dung vụ việc trên. Tại Công an xã Yên Trạch, Nguyễn Công A thống nhất với Quyết và Thắng khai với nội dung “không rõ Phong là ai, có địa chỉ ở đâu, Công Anh quen Phong ở khu công nghiệp Điểm Thụy – Thái Nguyên.”, mọi người đồng ý và đã khai nội dung như nêu trên, không bị nghi ngờ gì nên cả nhóm đã ra về. Công Anh và Quyết nhắn tin hẹn gặp Mạnh và Phong vào lúc 7 giờ sáng ngày 24/7/2024 tại nhà văn hóa xóm Đá Mài, xã Yên Đổ, huyện Phú Lương.

Trần Quang Ph và Dương Thế M, sau khi chiếm đoạt được điện thoại của Ly, cả 02 đến sân vận động huyện Phú Lương ở thị trấn Đu, huyện Phú Lương ngủ. Đến khoảng 5 giờ ngày 24/7/2024 Mạnh và Phong mang chiếc điện thoại chiếm đoạt được của Ly cùng đến xóm Phố Trào, xã Yên Đổ, Phú Lương bán cho anh Nguyễn Đức Hiếu, sinh năm 1985, là chủ cửa hàng điện thoại “Hiếu Hằng”. Anh Hiếu hỏi “điện thoại của ai?”, Phong nói dối anh Hiếu là điện thoại của Phong, do không dùng đến nên bán. Sau khi kiểm tra xong, anh Hiếu đồng ý mua chiếc điện thoại này với số tiền 2.500.000 đồng. Khoảng 7 giờ ngày 24/07/2024, Phong và Mạnh đi đến nhà văn hóa xóm Đá Mài, xã Yên Đổ gặp Công Anh, Quyết, Thắng. Tại đây Mạnh và Phong đã nói chuyện về việc bán chiếc điện thoại của Ly tại quán điện thoại Hiếu Hằng được số tiền 2.500.000 đồng, số tiền trên Mạnh đã dùng để mua lại 01 chiếc điện thoại trước đó Phong đã bán cho anh Hiếu với giá 450.000đ, Mạnh đưa cho Công Anh 800.000đ, số tiền còn lại Mạnh trả tiền ăn sáng, đổ xăng cho xe môtô của Quyết, nạp tiền chơi game cho cả nhóm và đã tiêu sài hết số tiền.

Quá trình điều tra, anh Hiếu đã giao nộp lại chiếc điện thoại cho cơ quan điều tra. Ngày 19/9/2024, Cơ quan CSĐT Công an huyện Phú Lương đã trả lại cho Nguyễn Phương Ly là chủ sở hữu quản lý và sử dụng.

Tại bản Kết luận định giá tài sản số: 1076/KL-HĐĐGTS ngày 07/8/2024 kết luận giá trị của chiếc điện thoại Iphone 8 Plus, màu hồng, bản 64Gb, số IMEI 3529.8109.3356.553 là 3.500.000 đồng.

Tại cơ quan điều tra, các bị cáo đã khai nhận hành vi phạm tội của mình. Lời khai của bị cáo là phù hợp với: Đơn trình báo; Biên bản xác định hiện trường; Biên bản thu giữ vật chứng; Lời khai của bị hại; Lời khai người làm chứng và các tài liệu chứng cứ khác đã thu thập có trong hồ sơ vụ án.

Về phần dân sự: Nguyễn Phương Ly, sau khi nhận được lại chiếc điện thoại di động không có yêu cầu đề nghị gì. Các bị cáo đã tác động gia đình bồi thường cho anh Nguyễn Đức Hiếu số tiền 2.500.000đ, anh Hiếu đã nhận đủ số tiền và không có yêu cầu đề nghị gì thêm.

Vật chứng vụ án gồm: Chiếc xe môtô BKS 20N3 – 8255 mà Dương Văn Q sử dụng làm phương tiện phạm tội, quá trình điều tra xác định là của bà Bùi Thị Huấn (mẹ đẻ Quyết), bà Huấn không biết Quyết mang xe đi để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Cơ quan CSĐT không thu giữ chiếc xe nêu trên.

Tại bản cáo trạng số 81/CT-VKSPL ngày 20/11/2024 Viện kiểm sát nhân dân huyện Phú Lương đã truy tố ra trước Tòa án nhân dân huyện Phú Lương đối với các bị cáo Nguyễn Công A, Dương Thế M, Trần Quang Ph, Dương Văn Q về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, theo khoản 1 Điều 174 Bộ luật hình sự.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên quan điểm truy tố đối với các bị cáo về tội danh và điều luật áp dụng, đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bố các bị cáo Nguyễn Công A, Dương Thế M, Trần Quang Ph, Dương Văn Q phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Đề nghị áp dụng khoản 1 Điều 174; điểm b, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm i khoản 1 Điều 52; Điều 38 Bộ luật hình sự đối với cả bốn (04) bị cáo.

Về hình phạt chính: Xử phạt cả 04 bị cáo mắc án từ 6 đến 9 tháng tù.

Về hình phạt bổ sung: Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với các bị cáo.

Về vật chứng của vụ án: Chiếc xe môtô BKS 20N3 – 8255 mà Dương Văn Q sử dụng làm phương tiện phạm tội, quá trình điều tra xác định là của bà Bùi Thị Huấn (mẹ đẻ Quyết), bà Huấn không biết Quyết mang xe đi để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Cơ quan cảnh sát điều tra không thu giữ chiếc xe nêu trên nên không đề nghị xem xét.

Về án phí: Buộc các bị cáo Nguyễn Công A, Dương Thế M, Dương Văn Q phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật. Đối với bị cáo Trần Quang Ph thuộc diện hộ nghèo, tại phiên tòa, bị cáo và người đại diện xin miễn án phí nên đề nghị Hội đồng xét xử miễn án phí cho bị cáo Phong.

Các bị cáo có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.

Các bị cáo không tranh luận, thừa nhận toàn bộ hành vi vi phạm của mình đúng như Kết luận điều tra và Cáo trạng truy tố.

Tại phần nói lời sau cùng, các bị cáo đều trình bày: các bị cáo đã nhận thức rõ hành vi vi phạm của mình, thấy ăn năn hối cải, xin Hội đồng xét xử cho các bị cáo mức án thấp nhất có thể để các bị cáo sớm trở về với gia đình.

Người bào chữa cho các bị cáo trình bày luận cứ bào chữa: Thứ nhất, sau khi thực hiện tội phạm, các bị cáo đã tác động gia đình bồi thường thiệt hại khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra; Thứ hai, lần phạm tội này đối với cả 04 bị cáo là trường hợp phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; Thứ ba, trong quá trình giải quyết vụ án, cả 04 bị cáo đều thành khẩn khai báo,ăn năn hối cải; Thứ tư, tại phiên tòa các bị cáo đều được bị hại và người đại diện của bị hại xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét cho các bị cáo được hưởng 04 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm b, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự. Ngoài ra, cả 04 bị cáo đều chưa đủ 18 tuổi, do đó người bào chữa đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Điều 65; Điều 90, 91 Bộ luật hình sự cho các bị cáo được hưởng án treo để các bị cáo cải tại tại địa phương. Về án phí: Bà Lê Thúy Hằng trình bày do bị cáo Phong thuộc hộ nghèo, tại phiên tòa, bị cáo Phong và người đại diện xin được miễn án phí, do đó người bào chữa đề nghị Hội đồng xét xử miễn án phí cho bị cáo Phong.

Kiểm sát viên trình bày đối đáp với người bào chữa: Việc người bào chữa đề nghị cho các bị cáo được hưởng án treo để cải tạo tại địa phương là không phù hợp, bởi lẽ qua xác minh tại địa phương cho thấy các bị cáo đều thuộc diện ham chơi, khó bảo, gia đình không quản lý được, thường xuyên tụ tập với nhau đi chơi nhiều ngày không về nhà. Hơn nữa, các bị cáo phải chịu một tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự là phạm tội đối với người dưới 16 tuổi. Do đó, cần phải cách lý các bị cáo ra khỏi xã hội một thời gian nhất định mới có khả năng giáo dục, răn đe và để các bị cáo mới có điều kiện rèn luyện, tu dưỡng trở thành công dân tốt được.

Các bị cáo không có tranh luận gì, đều thừa nhận hành vi vi phạm của mình. Tại phần nói lời sau cùng các bị cáo đều xin Hội đồng xét xử xem xét cho các bị cáo hưởng mức hình phạt thấp nhất để sớm trở về với gia đình.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Khoảng 22 giờ 30 phút ngày 23/7/2024 tại xóm Bài Kịch, xã Yên Trạch, huyện Phú Lương Nguyễn Công A; Dương Văn Q; Dương Thế M; Trần Quang Ph; Mã Trung Thắng đã bàn bạc, thống nhất, dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt chiếc điện thoại iphone 8 plus giá trị 3.500.000đ của cháu Nguyễn Phương Ly, sinh ngày 14/9/2008 sau khi chiếm đoạt được tài sản, Dương Thế M và Nguyễn Quang Phong đã bán cho anh Nguyễn Đức Hiếu tại xóm Phố Trào, xã Yên Dổ, huyện Phú Lương với giá 2.500.000đ. Sau khi bán được tài sản chiếm đoạt được các đối tượng đã chia số tiền và tiêu sài hết. Chiếc điện thoại đã được anh Hiếu giao nộp cho Cơ quan Cảnh sát điều tra công an huyện Phú Lương.

Hành vi nêu trên của các bị cáo Nguyễn Công A, Dương Thế M, Trần Quang Ph, Dương Văn Q đã đủ yếu tố cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo khoản 1 Điều 174 Bộ luật hình sự. Điều luật như sau:

“Điều 174. Tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng…thì bị cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm;

2...............................”

Trong vụ án này có Mã Trung Thắng, sinh này 16/3/2009 trú tại xóm Bài Kịch, xã Yên Trạch, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên cùng thực hiện hành vi phạm tội đối với các bị cáo Nguyễn Công A, Dương Thế M, Trần Quang Ph, Dương Văn Q, tuy nhiên tại thời điểm thực hiện hành vi phạm tội Thắng mới 15 tuổi 4 tháng 07 ngày (dưới 16 tuổi), theo quy định tại Điều 12 Bộ luật hình sự, Thắng không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, quy định tại khoản 1 Điều 174 Bộ luật hình sự. Công an huyện Phú Lương đã ra Quyết định xử phạt hành chính đối với Mã Trung Thắng là phù hợp.

Về các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong quá trình điều tra, truy tố, cũng như tại phiên tòa, các bị cáo đều thành khẩn khai báo về hành vi phạm tội của mình. Sau khi thực hiện tội phạm các bị cáo đã vận động gia đình bồi thường khắc phục hậu quả. Lần phạm tội này đối với cả bốn bị cáo đều là phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng. Do đó các bị cáo được hưởng 03 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là “Người phạm tội tự nguyện …bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả”; “Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng”; “Người phạm tội thành khẩn khai báo,ăn năn hối cải”, theo điểm b, i, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự. Ngoài ra, tại phiên tòa bị hại và người đại diện của bị hại xin giảm hình phạt cho các bị cáo. Do đó, các bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự.

Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị hại Nguyễn Phương Ly, sinh ngày 14/9/2008, tại thời điểm các bị cáo thực hiện hành vi phạm tội cháu Ly được 15 tuổi 10 tháng 16 ngày, nên các bị cáo phải chịu tình 01 tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự là “Phạm tội đối với người dưới 16 tuổi,…” quy định tại điểm i khoản 1 Điều 52 Bộ luật hình sự.

Về nhân thân, các bị cáo đều chưa có tiền án, tiền sự, các bị cáo đều có nhiều tình tiết giảm nhẹ. Hơn nữa, tính chất nghiêm trọng của vụ án ít nghiêm trọng, tại thời điểm phạm tội, các bị cáo đều chưa đủ 18 tuổi. Hội đồng xét xử nhận thấy cần phải áp dụng Điều 90; Điều 91 và Điều 101 Bộ luật hình sự để cân nhắc mức án phù hợp với tính chất hành vi, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nhân thân và lứa tuổi của các bị cáo để đảm bảo tính nhân đạo của pháp luật và đạt mục đích giáo dục đối với các bị cáo là chủ yếu, nhưng vẫn có ý nghĩa dăn đe phòng ngừa chung đối với xã hội. Về hình phạt, bị cáo Nguyên Công Anh là người khởi xướng thực hiện tội phạm rồi phân công các bị cáo khác nên Anh phải chịu mức hình phạt nặng hơn các bị cáo còn lại, bị cáo Trần Quang Ph cũng tham gia tích cực vào hành vi phạm tội, trực tiếp dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của bị hại, rồi mang tài sản chiếm đoạt được đi bán lấy tiền tiêu xài và chia cho các bị cáo khác, dó đó Phong phải chịu mức hình phạt nặng hơn bị cáo Quyết và bị cáo Mạnh.

Trong hồ sơ vụ án còn có 01 đĩa DVD ghi hình hỏi cung bị can Nguyễn Công A ngày 07/10/2024; 01 đĩa DVD ghi hình hỏi cung bị can Dương Thế M ngày 07/10/2024; 01 đĩa DVD ghi hình hỏi cung bị can Dương Văn Q ngày 07/10/2024; 01 đĩa DVD ghi hình hỏi cung bị can Trần Văn Phong ngày 07/10/2024. Đây là tài liệu chứng cứ của vụ án nên cần tiếp tục lưu trong hồ sơ vụ án.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ pháp luật:

- Điều: 326; 329; 333 của Bộ luật tố tụng hình sự;

- Khoản 1 Điều 174; điểm b, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm i khoản 1 Điều 52; Điều 38 Bộ luật hình sự

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

2. Về tội danh: Tuyên bố các bị cáo Nguyễn Công A, Dương Thế M, Trần Quang Ph, Dương Văn Q phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”

3. Hình phạt chính:

- Xử phạt bị cáo Nguyễn Công A 9 (chín) tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày 25/9/2024.

- Xử phạt bị cáo Trần Quang Ph 8 (Tám) tháng tù, Thời hạn tù tính từ ngày 25/9/2024.

- Xử phạt bị cáo Dương Thế M 7 (bảy) tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày 25/9/2024.

- Xử phạt bị cáo Dương Văn Q 7 (bảy) tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày 30/9/2024.

4. Hình phạt bổ sung: Không áp dụng hình phạt bổ sung là hình phạt tiền đối với các bị cáo.

5. Về việc áp dụng biện pháp ngăn chặn: Ra quyết định tạm giam bị cáo Nguyễn Công A, Dương Thế M, Trần Quang Ph, Dương Văn Q thời hạn 45 (Bốn mươi lăm) ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm.

6. Về án phí: Buộc các bị cáo Nguyễn Công A, Dương Thế M, Dương Văn Q mỗi bị cáo phải chịu 200.000 (hai trăm nghìn) đồng án phí hình sự sơ thẩm.

Miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo Trần Quang Ph.

8. Về quyền kháng cáo: Án xử công khai sơ thẩm, có mặt các bị cáo và những người đại diện cho các bị cáo, người bào chữa, người bị hại và người đại diện của bị hại, báo cho biết có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án; vắng mặt người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Nguyễn Đức Hiếu, báo cho biết có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.