Bản án 85/2024/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Tại đơn khởi kiện ngày 02 tháng 11năm 2021 và lời khai trong quá trình Tòa án giải quyết vụ án nguyên đơn cũng là đại diện theo uỷ quyền của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là bà Đỗ Thị G, bà Phạm Thị Đ, anh Đỗ Trung T, chị Đỗ Thị S là Ông Đỗ Trung H trình bày:

Bố mẹ ông là cụ Đỗ Trung Kh, chết 1996 và cụ Mai Thị M (tên gọi khác Ng), chết 2006. Bố mẹ ông sinh được 06 người con gồm ông Đỗ Trung T, (đã chết), có vợ là bà Phạm Thị Đ và 02 con là anh Đỗ Trung T và chị Đỗ Thị S), bà Đỗ Thị T, bà Đỗ Thị Th, bà Đỗ Thị G, Ông Đỗ Trung H và ông Đỗ Trung Ch.

Thửa đất 419, tờ bản đồ số 2, diện tích 1802 m2, xã T, huyện N, tỉnh Nam Định có nguồn gốc là của bố mẹ ông. Năm 1990, bố mẹ ông tặng cho vợ chồng ông diện tích đất 767 m2 đất (gồm có 200 m2 đất ở, 317 m2 đất vườn tạp và 250 m2 đất ao) và cho bà Đỗ Thị T, diện tích đất 140 m2. Năm 1995, UBND huyện Nam Ninh (nay là huyện N) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình ông đối với diện tích 767m2. Năm 2004, UBND huyện N đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Đỗ Thị T diện tích 140 m2. Diện tích đất của gia đình ông có vị trí: Phía Bắc giáp ruộng 2 lúa; phía Nam giáp đất vườn của bố mẹ ông (cụ Kh); phía Tây giáp đất ao của cụ Kh; phía Đông giáp đất bà O. Đất bà T đang sử dụng có vị trí: Phía Đông giáp đất vườn cụ Kh; phía Nam giáp đất ông Q và Ngõ đi chung; phía Bắc giáp đất của cụ Kh; phía Tây giáp đất ao ông Đ. Phần diện tích đất của cụ Kh còn lại hiện nay gia đình ông Đỗ Trung Ch đang quản lý, sử dụng.

Từ khi gia đình ông sử dụng diện tích đất này từ năm 1990, chỉ sử dụng lối đi duy nhất chạy cắt ngang qua phần đất vườn của cụ Kh và đất ở của bà T ra ngõ đi chung; vị trí lối đi hiện nay phía Đông giáp đất gia đình ông đang sử dụng dài 3,5m; phía Tây giáp đất bà T dài 2,4 m; phía Bắc giáp đất ông C đang sử dụng dài 8,6 m và phía Nam giáp đất ông C đang sử dụng dài 8,2m.

Quá trình sử dụng lối đi, nhiều lần ông C gây khó khăn, không cho gia đình ông sử dụng lối đi này. Hiện nay gia đình ông sử dụng đất nếu không đi qua đất của cụ Kh và đất bà T thì không còn lối đi nào khác ra ngõ đi chung. Ông C và bà T không nhất trí cho gia đình ông đi lối này, để không ảnh hưởng nhiều đến việc sử dụng đất của bà T và ông C, ông đề nghị mở lối đi khác, vẫn phải đi qua đất của cụ Kh và đất bà T nhưng nằm sát về ranh giới phía Nam phần đất ở của bà T. Ông sẽ có trách nhiệm thanh toán giá trị phần đất lấy làm ngõ cho bà T và những người thừa kế của cụ Kh và cụ M. Ông đề nghị vì lối đi dài và để thuận tiện cho việc sử dụng nên mở ngõ đi rộng 03 m.

* Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa ông Đỗ Trung Ch và cũng là người đại diện cho những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Đỗ Thị T và Đỗ Thị Th trình bày:Nguồn gốc thửa đất đất 419, tờ bản đồ số 02, xã T là của bố mẹ ông (cụ Kh). Bố mẹ ông đã tặng cho cho Ông Đỗ Trung H 767 m2 và bà Đỗ Thị T 140 m2 và phần diện tích đất còn lại của cụ Kh ông đang quản lý, sử dụng có diện tích là 895 m2 (200 m2 đất ở, 262 m2 đất vườn và 433m2 đất ao), có vị trí giáp đất ông H và đất bà T. Vị trí 140 m2 đất ở của bà T nằm ở đầu Ngõ đi chung và phần đất phía trong bà T đã xây nhà ở.

Ông H sử dụng đất đi qua đất của cụ Kh và đất của bà T đã từ lâu, vì thực tế lối đi ông H sử dụng từ trước đến nay là đất của cụ Kh và đất của bà T nhưng không thể hiện trên bản đồ địa chính. Hiện nay gia đình ông H sử dụng đất không có lối đi ra ngõ đi chung, ông nhất trí cho ông H mở lối đi khác qua đất của cụ Kh và đất của bà T ở vị trí tiếp giáp với ranh giới phía Nam như ông H yêu cầu. Ông chỉ nhất trí cho ông H mượn đất để làm lối đi, không nhất trí nhận tiền giá trị quyền sử dụng đất và không đồng ý cho ông H mở lối đi rộng 03 m, chỉ nhất trí cho ông H mở lối rộng 1,5 m.

* Từ nội dung trên,Bản án dân sự sơ thẩm số 19/2023/DS-ST ngày 08 tháng 9 năm 2023 của Tòa án nhân dân huyện N đã quyết định:Căn cứ Điều 5; khoản 2 Điều 26; Điều 147; khoản 2 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự;Điều 171, 203 Luật đất đai 2013; Điều 254 Bộ luật Dân sự; Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội.

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc “Tranh chấp quyền về lối đi qua bất động sảnliền kề”.

Buộc gia đình ông Đỗ Trung Ch, bà Đỗ Thị T và những người thừa kế khác của cụ vợ chồng cụ Đỗ Trung Kh là bà Phạm Thị Đ, anh Đỗ Trung T, chị Đỗ Thị S, bà Đỗ Thị Th và bà Đỗ Thị G phải có nghĩa vụ dành một phần diện tích đất 35 m2 đất ở và 40 m2 đất vườn thuộc thửa 419, tờ bản đồ số 02, xã T, huyện N, tỉnh Nam Định cho gia đình Ông Đỗ Trung H mở lối đi ra ngõ đi chung. Bà Đỗ Thị T và các thừa kế khác của vợ chồng cụ Kh được sử dụng lối đi để đi ra ngõ đi chung và đi ra phần diện tích đất đang đứng tên vợ chồng cụ Đỗ Trung Kh.

Lối đi có vị trí: Phía Nam tiếp giáp với Ngõ đi chung dài 2,5 m, giáp đất ông Q dài 9,2 m và giáp với đất cụ Kh dài 16,8 m; phía Bắc giáp với đất bà Đỗ Thị T đang sử dụng dài 11 m, giáp với đất đứng tên vợ chồng cụ Đỗ Trung Kh dài 9,6 m và giáp với đất Ông Đỗ Trung H đang sử dụng dài 5,8 m; phía Tây giáp với đất ông Đ dài 03m.

Ông Đỗ Trung H được sử dụng diện đất 75 m2 (trong đó có diện tích 7,5m2 tiếp giáp với ngõ đi chung sử dụng chung với bà Đỗ Thị T) làm lối đi.

Bà Đỗ Thị T và Ông Đỗ Trung H có quyền liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo diện tích đã xác định ở trên.

(Kèm theo bản án là sơ đồ lối đi của của gia đình Ông Đỗ Trung H thuộc thửa 419, tờ bản đồ số 2, xã T, huyện N, tỉnh Nam Định ).

Ông Đỗ Trung H và bà Phạm Thị Ch có trách nhiệm liên đới thanh toán cho ông Đỗ Trung Ch số tiền 5.866.000đ (năm triệu tám trăm sáu mươi sáu nghìn đồng), bà Đỗ Thị T số tiền 49.541.000đ ( bốn mươi chín triệu năm trăm bốn mươi mốt nghìn đồng) và bà Đỗ Thị Th số tiền là 2.666.000đ (hai triệu sáu trăm sáu mươi sáu nghìn đồng).

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo và biện pháp đảm bảo thi hành án của các đương sự.

* Ngày 22 tháng 9 năm 2023ông Đỗ Trung Chlà bị đơntrong vụ án có đơn kháng cáo toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm ngày 08 tháng 9 năm 2023 của Toà án nhân dân huyện N với nội dung: Gia đình ông C chỉ đồng ý việc cho mượn phần đất thổ cư (1,5m chiều ngang) và đất vườn để gia đình Ông Đỗ Trung H có lối đi riêng chứ ông C không đồng ý làm ngõ 3 m và bán đi phần đất đó. Việc đổi phần đất phải được sự thoả thuận hợp lý từ phía hai gia đình, việc làm lối đi riêng phải thuận tiện và hợp lý, ít ảnh hưởng và thiệt hại nhất (gia đình ông H đi trên phần đất nhà ông C thì phải đổi phần đất hiện có để làm ngõ đi riêng).

* Tại phiên toà phúc thẩm: Ông Đỗ Trung H vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, giữ nguyên ý kiến đã trình bày tại Toà án cấp sơ thẩm, không chấp nhận lý do kháng cáo của ông Cđề nghị cấp phúc thẩm giải quyết giữ nguyên như bản án sơ thẩm, ông Đỗ Trung Ch vẫn giữ nguyên ý kiến đã trình bày tại Toà án cấp sơ thẩm, giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông H, các đương sự không thoả thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định phát biểu quan điểm: Về tố tụng: Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, Hội đồng xét xử và thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa phúc thẩm, những người tham gia tố tụng chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, quyền lợi của các đương sự được bảo đảm.

Về nội dung:Căn cứ khoản 2 Điều 308 BLTTDS đề nghị sửa bản án sơ thẩm,xác định yêu cầu khởi kiện của Ông Đỗ Trung H về việc đề nghị Toà án xác định cho gia đình ông H có một lối đi qua phần đất vườn của cụ Kh và đất ở của bà T để đi ra ngõ đi chung là có căn cứ chấp nhận, chỉ mở ngõ đi cho gia đình ông H có chiều rộng 2 m là phù hợp nhưng cần buộc vợ chồng Ông Đỗ Trung H và bà Phạm Thị Ch có trách nhiệm liên đới thanh toán cho ông Đỗ Trung Ch, bà Đỗ Thị T và bà Đỗ Thị Th số tiền tương ứng với diện tích đất vợ chồng ông H, bà Chín được giao sử dụng làm ngõ đi là phù hợp. Kháng cáo của ông Ch có căn cứ chấp nhận một phần. Án phí phúc thẩm đề nghị giải quyết theo pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

[2] Xét kháng cáo của ông Đỗ Trung Ch làm trong thời hạn luật định phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 272; khoản 1 Điều 273; Điều 276 Bộ luật Tố tụng Dân sự nên được Hội đồng xét xử chấp nhận xem xét giải quyết.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự. Giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Căn cứĐiều 5; khoản 2 Điều 26; khoản 1 Điều 35; khoản 1 Điều 39;Điều 147; Điều 148; khoản 2 Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;Điều 171; Điều 203 Luật đất đai 2013; Điều 254 Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 26; Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Giữ nguyên Quyết định bản án sơ thẩm số 19/2023/DS-ST ngày 08-9-2023 của Tòa án nhân dân huyện N.

2. Án phí dân sự sơ thẩm: Ông Đỗ Trung Ch phải nộp số tiền án phí không có giá ngạch là 300.000đ. Ông Đỗ Trung H phải nộp án phí giá ngạch là 2.903.000đ (hai triệu chín trăm linh ba nghìn đồng). Số tiền tạm ứng án phí 300.000đ ông H đã nộp theo biên lai số 0004935 ngày 18 tháng 4 năm 2023 được khấu trừ.

3. Án phí dân sự phúc thẩm: Buộc ông Đỗ Trung Ch phải nộp 300.000 đồng nhưng được đối trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng tại biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí số 0000578 ngày 22-9-2023của Chi cục Thi hành án dân sự huyện N, tỉnh Nam Định. Ông Đỗ Trung Ch đã nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người phải thi hành án dân sự bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án.