Bản án 85/2023/HS-ST — Hình sự

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Hữu Lũng, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Hữu Lũng, Kiểm sát viên: Trong quá trình điều tra, truy tố, cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự về thẩm quyền, trình tự, thủ tục tố tụng. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, những người tham gia tố tụng không có khiếu nại đối với quyết định, hành vi của người tiến hành tố tụng, cơ quan tiến hành tố tụng nên các quyết định, hành vi tố tụng đã thực hiện là hợp pháp.

[2] Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, Nguyễn Thông H đã thừa nhận hành vi phạm tội của bản thân. Lời khai của bị cáo phù hợp với lời khai của bị hại và các kết luận giám định, vật chứng thu giữ, đồng thời hoàn toàn phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa; Hội đồng xét xử có đủ cơ sở để xác định: Do có mâu thuẫn, xích mích từ trước trong việc tranh chấp đất đai, phun thuốc diệt cỏ; nên vào chiều ngày 18/11/2022, Nguyễn Thông H đã thực hiện hành vi đổ thuốc trừ sâu (khoảng 02ml dung dịch có chứa chất cypermethrin và khoảng 05ml dung dịch có chứa chất pyridaben) là hóa chất nguy hiểm, chất độc hại đối với sức khỏe con người xuống giếng nước sinh hoạ t của gia đình anh Nguyễn Văn H2, chị Lục Thị H3 nhằ m mụ c đí ch để khi sử dụng sẽ bị tổn hại đến sức khỏe.

[3] Do phát hiện nước giếng có mùi lạ anh Nguyễn Văn H2, chị Lục Thị H3 không sử dụ ng , nên chưa gây tổn hại trực tiếp đến sức khỏe. Hành vi của Nguyễn Thông H gây nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến quyền công dân được pháp luật Nhà nước bảo hộ về sức khỏe, xâm phạm đến trật tự an toàn xã hội. Bị cáo là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức được hành vi đổ thuốc trừ sâu xuống giếng khơi là nguồn nước sinh hoạt duy nhất của các bị hại nhằm gây tổn hại đến sức khỏe của người khác là vi phạm pháp luật nhưng vẫn thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp. Đảm bảo căn cứ kết luận hành vi của bị cáo đã cấu thành tội Cố ý gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo quy định tại khoản 6 Điều 134 của Bộ luật Hình sự. Bản cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Hữu Lũng đã truy tố có căn cứ, đúng người, đúng tội.

[4] “Điều 134. Tội cố ý gây tổn hại đến sức khỏe của người khác

[5] Để quyết định hình phạt, ngoài việc xem xét, đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, cần phải xem xét đến nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

[6] Về nhân thân: Bị cáo có nhân thân tốt chưa có tiền án, tiền sự, chưa từng bị xử phạt vi phạm hành chính, xử lý kỷ luật.

[7] Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo đổ hóa chất nguy hiểm xuống giếng nước khơi là thủ đoạn có thể gây nguy hại cho nhiều người trong gia đình các bị hại khi sử dụng nguồn nước sinh hoạt chung nên phải chịu tình tiết quy định tại điểm n khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự.

[8] Quá trình điều tra và tại phiên tòa xác định bị cáo đã có hai lần đổ thuốc trừ sâu xuống giếng (lần thứ nhất vào khoảng hơn 13 giờ, lần thứ hai vào khoảng 15 giờ cùng buổi chiều ngày 18/11/2022), tuy nhiên lần đổ thuốc đầu tiên với liều lượng rất ít (2ml) và gia đình anh Nguyễn Văn H2 không có mặt ở nhà nên chưa sử dụng nước giếng, chưa có khả năng bị ảnh hưởng đến sức khỏe, hậu quả chưa xảy ra. Thời gian giữa hai lần đổ thuốc trừ sâu gần nhau, ý thức chủ quan của bị cáo xác định do lần 01 đổ lượng thuốc quá ít nên đổ thêm; hơn nữa hành vi phạm tội trong giai đoạn chuẩn bị nên chưa hoàn toàn đủ căn cứ xác định bị cáo phạm tội 02 lần.

[9] Hiện nay gia đình anh Nguyễn Văn H2, chị Lục Thị H3 có 05 nhân khẩu gồm: 02 vợ chồng và 03 người con (gồm Nguyễn Thị H sinh năm 2004, Nguyễn Thị T1 sinh năm 2006 và Nguyễn Minh H sinh năm 2008). Quá trình điều tra và tại phiên tòa đã làm rõ, động cơ, mục đích phạm tội của bị cáo Nguyễn Thông H chỉ nhằm gây tổn hại đến sức khỏe của vợ chồng người em trai do có xích mích, tranh chấp chứ không có động cơ gây hại với các cháu; các cháu Nguyễn Thị H, Nguyễn Thị T1 và Nguyễn Minh H cũng chưa sử dụng nước giếng, chưa bị tổn hại đến sức khỏe nên cơ quan tiến hành tố tụng không xác định tư cách bị hại là có căn cứ, phù hợp quy định của pháp luật.

[10] Về tình tiết giảm nhẹ: Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo phạm tội lần đầu (chưa có tiền án, tiền sự) và thuộ c trườ ng hợ p phạm tội ít nghiêm trọng(khung hình phạt cao nhất đến 02 năm tù) nên bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm i, s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Quá trình điều tra, bị cáo đề nghị được bồi thường 10.000.000 đồng, nhưng do bị hại không đồng ý nên bị cáo chưa thực hiện được; tại phiên tòa bị cáo đã thiện chí cùng bị hại gác lại mâu thuẫn, thống nhất thỏa thuận bồi thường toàn bộ theo yêu cầu, phù hợp chi phí thực tế, trong khi gia đình có hoàn cảnh khó khăn; do vậy Hội đồng xét xử cho bị cáo hưởng thêm tình tiết giảm nhẹ theo quy định khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự

[11] Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo tuy chưa gây ra hậu quả, tổn hại sức khỏe, tính mạng nghiêm trọng nhưng về bản chất là hành vi rất nguy hiểm có khả năng dẫn đến thương tật nặng nề, thậm chí gây nguy hiểm đến tính mạng. Bị cáo có 01 tình tiết tăng nặng, có 03 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và có nhân thân tốt. Bản thân tuổi đã cao (59 tuổi), trình độ văn hóa thấp (03/10) nên hiểu biết pháp luật có phần bị hạn chế; bệnh tật (bị thoái hóa đốt sống cổ, sơ gan); là trụ cột trong gia đình chăm sóc vợ bị suy thận (có xác nhận của thôn ngày 15/9/2023). Hội đồng xét xử quyết định áp dụng hình phạt tù, cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội trong một thời gian ngắn nhất định, gần với mức khởi điểm của khung hình phạt đủ để bị cáo có thời gian học tập, lao động, cải tạo, tu dưỡng bản thân trở thành người có ích cho gia đình và xã hội, đồng thời đảm bảo nguyên tắc áp dụng pháp luật và mục đích của hình phạt nhằm răn đe, giáo dục, phòng ngừa chung.

[12] Về nghĩa vụ dân sự: Căn cứ quy định tại các Điều Điều 584, 585, 586, 590 của Bộ luật Dân sự, hướng dẫn tại Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng pháp luật về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, Hội đồng xét xử xem xét mức yêu cầu bồi thường tổn hại về sức khỏe của bị hại với số tiền 57.513.620 đồng (gồm các khoản tiền chi phí khoan giếng 18.000.000 đồng, mua máy lọc nước 5.000.000 đồng, trị giá giếng khơi bị hỏng 2.513.620 đồng, tổn thất tinh thần 32.000.000 đồng) là cao so với các thiệt hại thực tế, cụ thể các khoản có thể được chấp nhận gồm:

[13] Khoản chi phí khoan giếng, lắp đặt máy bơm, xây bệ giếng hết 18.000.000 đồng là phù hợp chi phí thực tế tại địa phương nên được chấp nhận. Đối với khoản bồi thường tổn thất tinh thần, theo quy định tại Điều 590 Bộ luật Dân sự, mức bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá 50 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định. Hiện nay, mức lương cơ sở theo Nghị quyết số 69/2022/QH15 ngày 11/11/2022 của Quốc hội quy định là 1.800.000 đồng/tháng. Nhận thấy, anh Nguyễn Văn H2 và chị Lục Thị H3 mặc dù chưa sử dụng nước giếng bị đổ thuốc trừ sâu, chưa bị ảnh hưởng đến sức khỏe trên thực tế, tuy nhiên sau khi sự việc phạm tội xảy ra, cũng phần nào khiến gia đình bị hại hoang mang, lo lắng, ảnh hưởng đến tinh thần; do vậy, Hội đồng xét xử xem xét mức bồi thường tổn thất tinh thần khoảng 04 tháng lương cơ sở x 1.800.000 đồng/tháng = 7.200.000 đồng.

[14] Thời gian từ khi sự việc bị phát hiện đến khi có giếng khoan mới là 01 tháng, gia đình bị hại phải đi xin nước, gánh nước về sử dụng gây tổn thất thời gian, công sức lao động; đây là chi phí thực tế cần được tính bổ sung thêm cho bị hại tương ứng một khoản tiền là phù hợp. Đối với khoản yêu cầu bồi thường trị giá giếng bị hỏng 2.513.620 đồng và mua máy lọc nước 5.000.000 đồng là không có căn cứ chấp nhận bởi đã được xem xét trong chi phí làm giếng mới, không phải là thiệt hại thực tế do hành vi phạm tội gây ra.

[15] Tại phiên tòa, bị cáo và các bị hại đã thỏa thuận, theo đó số tiền phải bồi thường tổn hại sức khỏe là 26.000.000 đồng; xét thấy thỏa thuận này là tự nguyện và phù hợp quy định pháp luật, các khoản chi phí hợp lý, thực tế theo các phân tích nêu trên, nên được Hội đồng xét xử công nhận.

[16] Về xử lý vật chứng: Tịch thu tiêu hủy đối với 04 vỏ chai đựng thuốc trừ sâu đã thu giữ là công cụ, phương tiện phạm tội, không còn giá trị sử dụng.

[17] Bị cáo là người bị kết án nên phải chịu án phí hình sự sơ thẩm, án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch tương ứng số tiền phải bồi thường cho bị hại theo quy định tại khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự; điểm a khoản 1 Điều 23, Điều 26, 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

[18] Đề nghị giảm nhẹ hình phạt trong lời nói sau cùng của các bị cáo đã được Hội đồng xét xử xem xét, cân nhắc trong quá trình nghị án. Đề nghị luận tội và các căn cứ áp dụng, xử lý các vấn đề liên quan của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn phù hợp với các nhận định nêu trên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[19] Bị cáo, bị hại có quyền kháng cáo phần bản án liên quan theo quy định tại các Điều 331, 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự.