Bản án 85/2020/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng tín dụng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và các lời khai tiếp theo nguyên đơn Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín do bà Nguyễn Phương Chi đại diện theo ủy quyền trình bày:

Ngày 16/11/2017, anh Nguyễn Viết Tám và chị Bùi Thị Thảo ký kết Hợp đồng tín dụng số LD1731900220 với Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín, Chi nhánh Thủ Đô, PGD Lý Nam Đế vay số tiền là 410.000.000 đồng; mục đích vay mua xe ôtô. Theo thỏa thuận của các bên tại Giấy nhận nợ ngày 17/11/2017, mức lãi suất 12 tháng đầu là 10,5%/năm. Lãi suất chỉ áp dụng cho lần giải ngân đầu tiên, các lần giải ngân sau (nếu có), lãi suất sẽ do Ngân hàng xác định tại thời điểm giải ngân. Tại thời điểm từ tháng thứ 13 đến tháng thứ 60 lãi suất của toàn bộ dư nợ vay được áp dụng theo lãi suất tiền gửi tiết kiệm 13 tháng lĩnh lãi sau của Ngân hàng cộng biên độ 3,5%/năm. Từ tháng thứ 61 trở đi, lãi suất của toàn bộ dư nợ vay được áp dụng theo lãi suất tiền gửi tiết kiệm 13 tháng lĩnh lãi sau của Ngân hàng cộng với biên độ 4%/năm. Lãi suất được Ngân hàng quyết định điều chỉnh theo định kỳ 03 tháng/lần. Thời hạn trả đối với khoản nợ trên là 17/11/2023.

Để đảm bảo cho khoản vay cùng ngày 16/11/2017 anh Nguyễn Viết Tám và chị Bùi Thị Thảo ký kết Hợp đồng thế chấp phương tiện vận tải hình thành trong tương lai số LD1731900220/HĐTC với ngân hàng để thế chấp tài sản thuộc quyền sở hữu và sử dụng hợp pháp của mình là 01 xe ôtô nhãn hiệu NISSAN SUNNY, sản xuất năm 2017, mang biển kiểm soát 30E – 536.15 theo Giấy chứng nhận đăng ký xe ôtô số 347432 do Phòng cảnh sát giao thông công an thành phố Hà Nội cấp ngày 15/11/2017 cho anh Nguyễn Viết Tám, số khung AN17GDL04065, số máy HR15905176D là tài sản hình thành từ vốn vay của Ngân hàng để thế chấp cho Ngân hàng.

Do anh Tám, chị Thảo vi phạm nghĩa vụ thanh toán, ngân hàng đã thường xuyên đôn đốc và làm việc trực tiếp để yêu cầu anh Tám, chị Thảo có trách nhiệm thanh toán ngay khoản nợ quá hạn, đồng thời ngân hàng cũng tạo điều kiện về mặt thời gian để anh Tám và chị Thảo trả nợ nhưng anh Tám và chị Thảo vẫn chưa thanh toán.

Nay ngân hàng khởi kiện đề nghị Tòa án buộc anh Tám và chị Thảo phải thanh toán số tiền tính đến ngày 04/5/2019 là 412.944.843 đồng, trong đó: gốc 364.400.000đ; lãi 48.544.843đ . Anh Tám và chị Thảo còn phải chịu khoản tiền lãi cho đến khi trả hết khoản vay theo lãi suất quy định tại hợp đồng tín dụng. Trường hợp, anh Tám và chị Thảo không thanh toán nợ đúng hạn, ngân hàng được quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp của bên thế chấp để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng.

Do anh Tám chuyển nhượng chiếc xe nói trên cho anh Quân nên ngày 26/02/2020 ngân hàng bổ sung yêu cầu khởi kiện đề nghị Tòa án tuyên hợp đồng chuyển nhượng xe ô tô ngày 03/7/2018 giữa anh Tám với anh Quân là vô hiệu; hủy hợp đồng và giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu.

Bị đơn anh Nguyễn Viết Tám trình bày:

Ngày 16/11/2017, vợ chồng anh có mua xe ôtô hiệu NISSAN SUNNY bốn chỗ biển kiểm soát 30E – 53615 bằng hình thức mua vay trả góp tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín, Phòng giao dịch Lý Nam Đế. Số tiền vay là 410.000.000 đồng. Thời hạn vay là 72 tháng, thời hạn trả nợ gốc và lãi là vào ngày 15 hàng tháng. Tài sản thế chấp cho khoản vay chính là chiếc xe trên. Ngân hàng giữ đăng ký xe còn anh được quyền sử dụng.

Trong quá trình thanh toán, anh đã trả lãi đến ngày 16/7/2018. Tuy nhiên vì lý do công việc không ổn định nên anh có khó khăn về tài chính, từ 16/7/2018 đến nay anh không thanh toán được cho ngân hàng theo thỏa thuận đã ký kết tại hợp đồng tín dụng.

Nay ngân hàng khởi kiện đòi số tiền nợ gốc 364.400.000 đồng và nợ lãi đến ngày 4/5/2019 là 48.544.843 đồng, anh xác nhận khoản nợ như trên là đúng và anh sẽ có trách nhiệm thanh toán đủ cho ngân hàng. Anh Tám đề xuất mỗi tháng sẽ trả cho ngân hàng 10.000.000 đồng bắt đầu từ tháng 1/2020. Đối với tài sản thế chấp là chiếc xe ôtô quá trình sử dụng xe do anh có mượn anh Quân chị Hà 150.000.000đ nên anh có đưa xe ô tô cho anh Quân, chị Hà để làm tin, anh Quân, chị Hà cho vay không có lãi.

Chị Bùi Thị Thảo trình bày:

Việc ký kết hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp với ngân hàng để mua xe ô tô như anh Tám trình bày là đúng. Hiện anh Tám đi làm ăn ở xa, không có mặt ở nhà, còn chiếc xe ô tô nghe nói anh Tám đã cầm cố ở đâu chị không biết. Do không có việc làm và đang phải nuôi con nhỏ nên đề nghị ngân hàng xử lý tài sản thế chấp là chiếc xe nói trên để trả nợ cho ngân hàng.

Ngƣời có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan Bùi Quốc Quân trình bày:

Ngày 03/7/2018 anh Tám có bán cho anh chiếc xe ô tô NISSAN SUNNY bốn chỗ biển kiểm soát 30E – 53615 với giá 300.000.000đ. Anh đã thanh toán được 150.000.000đ, do anh Tám đi khỏi địa phương nên anh không thanh toán tiếp được. Khi giao dịch mua xe anh biết chiếc xe này anh Tám đang thế chấp cho ngân hàng. Anh Tám có nói dùng số tiền nhận của anh để tất toán hợp đồng vay với ngân hàng và lấy giấy tờ xe giao cho anh. Hiện anh là người đang quản lý, sử dụng chiếc xe. Nay có việc ngân hàng khởi kiện anh Tám đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật để bảo đảm quyền lợi cho anh. Anh yêu cầu anh Tám chị Thảo phải thanh toán cho anh số tiền 150.000.000đ.

Chị Nguyễn Thị Thúy Hà, vợ anh Quân thống nhất với lời trình bày của anh Quân

Tại phiên tòa:

Nguyên đơn Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Sài Gòn Thƣơng Tín do bà Nguyễn Phương Chi đại diện theo ủy quyền giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, đề nghị HĐXX:

- Buộc anh Tám, chị Thảo phải thanh toán cho ngân hàng số tiền 505.372.000đ (tính đến ngày xét xử sơ thẩm 27/10/2020). Trong đó nợ gốc: 364.400.000đ; nợ lãi trong hạn: 94.989.000đ; nợ lãi quá hạn: 45.983.000đ.

Kể từ sau ngày xét xử sơ thẩm 27/10/2020 anh Tám, chị Thảo còn phải thanh toán tiền lãi quá hạn của số tiền nợ gốc chưa thanh toán, theo mức lãi suất mà các bên thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng cho đến khi thanh toán xong khoản nợ gốc này.

Để bảo đảm cho khản vay anh Tám, chị Thảo đã thế chấp chiếc xe ô tô NISSAN SUNNY bốn chỗ biển kiểm soát 30E – 53615 thuộc sở hữu của anh Tám, chị Thảo cho ngân hàng.

Trường hợp, anh Tám và chị Thảo không thanh toán nợ đúng hạn, hoặc thanh toán không đầy đủ ngân hàng được quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng.

Trường hợp phát mại tài sản thế chấp chưa thanh toán hết khoản nợ thì anh Tám, chị Thảo còn phải thanh toán tiếp cho đến khi trả hết nợ.

Ngày 16/10/2020 chị Thảo đã bàn giao chiếc xe ô tô cho ngân hàng, ngân hàng hiện đang quản lý tài sản đảm bảo là chiếc xe nêu trên. Do đó ngân hàng xin rút một phần yêu cầu khởi kiện về việc:

- Tuyên bố tuyên hợp đồng chuyển nhượng xe ô tô giữa anh Tám với anh Quân là vô hiệu; hủy hợp đồng chuyển nhượng và giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu.

Bị đơn chị Bùi Thị Thảo trình bày:

Việc ký kết hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp tài sản như nguyên đơn trình bày là đúng. Số tiền gốc và lãi như ngân hàng yêu cầu là đúng với thỏa thuận tại hợp đồng tín dụng.

Việc anh Tám bán chiếc xe ô tô cho anh Quân chị không biết, nhưng chị đã trả anh Quân 150.000.000đ và lấy xe ô tô về giao cho ngân hàng. Vợ chồng chị không có tranh chấp với anh Quân chị Hà đối với hợp đồng chuyển nhượng xe, hai bên đã tự giải quyết xong, không yêu cầu Tòa án giải quyết hợp đồng chuyển nhượng xe trong vụ án này.

Do điều kiện kinh tế khó khăn nên vợ chồng chị không thanh toán được cho ngân hàng theo thỏa thuận. Hiện anh Tám đi đâu chị không rõ, bản thân chị không có việc làm và đang phải nuôi con nhỏ, đề nghị ngân hàng miễn giảm lãi để chị có điều kiện thanh toán cho ngân hàng.

Bị đơn anh Tám, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan anh Bùi Quốc Quân, chị Nguyễn Thị Thúy Hà vắng mặt tại phiên tòa, HĐXX công bố lời khai của anh Tám, anh Quân, chị Hà.

Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội:

Về tố tụng: Hội đồng xét xử tuân thủ đầy đủ các quy định của BLTTDS. Xác định đúng quan hệ pháp pháp luật tranh chấp, đủ người tham gia tố tụng. Theo thông tin Cục xuất nhập cảnh cung cấp, anh Tám đã xuất cảnh, hiện chưa có thông tin nhập cảnh. Do bị đơn anh Tám đang ở nước ngoài nên Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền.

Về nội dung: Sau khi phân tích nội dung vụ kiện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội đề nghị HĐXX chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ngân hàng.

-Buộc anh Tám, chị Thảo phải thanh toán cho ngân hàng số tiền tính đến ngày xét xử sơ thẩm 27/10/2020: 505.372.000đ, trong đó nợ gốc: 364.400.000đ; nợ lãi trong hạn: 94.989.000đ; nợ lãi quá hạn: 45.983.000đ.

- Trường hợp anh Tám chị Thảo không thanh toán hoặc thanh toán không đầy đủ thì ngân hàng có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý tài sản đảm bảo là chiếc xe ô tô NISSAN SUNNY bốn chỗ biển kiểm soát 30E – 53615 hiện đang do ngân hàng quản lý.

- Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc: Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng xe ô tô giữa anh Tám và anh Quân là vô hiệu; Hủy hợp đồng chuyển nhượng và giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Về tố tụng: Bị đơn anh Tám đã xuất cảnh ngày 27/9/2019 hiện chưa có thông tin nhập cảnh nên thẩm quyền giải quyết vụ kiện thuộc Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội theo quy định tại Điều 35 BLTTDS.

Bị đơn anh Tám, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan anh Quân, chị Hà đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vắng mặt tại phiên tòa không có lý do, nên HĐXX xét xử theo quy định tại Điều 227 BLTTDS.

Về nội dung:

Ngày 16/11/2017, anh Nguyễn Viết Tám và chị Bùi Thị Thảo ký kết Hợp đồng tín dụng số LD1731900220 với Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín, Chi nhánh Thủ Đô, PGD Lý Nam Đế vay số tiền là 410.000.000 đồng, mục đích vay là mua xe ôtô. Theo thỏa thuận của các bên tại Giấy nhận nợ ngày 17/11/2017, mức lãi suất 12 tháng đầu là 10,5%/năm. Lãi suất chỉ áp dụng cho lần giải ngân đầu tiên, các lần giải ngân sau (nếu có), lãi suất sẽ do ngân hàng xác định tại thời điểm giải ngân. Tại thời điểm từ tháng thứ 13 đến tháng thứ 60 lãi suất của toàn bộ dư nợ vay được áp dụng theo lãi suất tiền gửi tiết kiệm 13 tháng lĩnh lãi sau của ngân hàng cộng biên độ 3,5%/năm. Từ tháng thứ 61 trở đi, lãi suất của toàn bộ dư nợ vay được áp dụng theo lãi suất tiền gửi tiết kiệm 13 tháng lĩnh lãi sau của ngân hàng cộng với biên độ 4%/năm. Lãi suất được ngân hàng quyết định điều chỉnh theo định kỳ 03 tháng/lần. Thời hạn trả đối với khoản nợ trên là 17/11/2023.

Anh Tám, chị Thảo xác định việc ký kết hợp đồng tín dụng là tự nguyện. Anh chị đã được ngân hàng giải ngân. Do điều kiện kinh tế khó khăn nên anh chị mới thanh toán được số tiền gốc và lãi đến ngày 16/7/2018.

Xét thấy hợp đồng tín dụng được ký kết trên cơ sở tự nguyện, phù hợp với quy định về nội dung và hình thức nên phát sinh hiệu lực. Lãi suất thỏa thuận của các bên phù hợp với quy định của Luật các tổ chức tín dụng. Tính đến ngày 04/5/2019 anh Tám, chị Thảo còn nợ ngân hàng là 412.944.843 đồng, trong đó: gốc 364.400.000đ; lãi 48.544.843đ.

Nay ngân hàng khởi kiện, buộc anh Tám, chị Thảo phải thanh toán cho ngân hàng số tiền tính đến ngày xét xử sơ thẩm 27/10/2020 là: 505.372.000đ, trong đó nợ gốc: 364.400.000đ; nợ lãi trong hạn: 94.989.000đ; nợ lãi quá hạn: 45.983.000đ là có căn cứ nên chấp nhận.

- Kể từ ngày 28/10/2020, anh Nguyễn Viết Tám và chị Bùi Thị Thảo còn phải thanh toán tiền lãi quá hạn của số tiền nợ gốc chưa thanh toán, theo mức lãi suất mà các bên thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng cho đến khi thanh toán xong khoản nợ gốc này.

Để bảo đảm cho khoản vay, anh Tám, chị Thảo và ngân hàng đã ký kết Hợp đồng thế chấp phương tiện vận tải hình thành trong tương lai số LD1731900220/HĐTC ngày 16/11/2017; theo đó tài sản thế chấp là 01 xe ôtô nhãn hiệu NISSAN SUNNY, sản xuất năm 2017, mang biển kiểm soát 30E – 536.15 theo Giấy chứng nhận đăng ký xe ôtô số 347432 do Phòng cảnh sát giao thông công an thành phố Hà Nội cấp ngày 15/11/2017 cho anh Nguyễn Viết Tám, số khung AN17GDL04065, số máy HR15905176D. Tài sản thế chấp được đăng ký giao dịch đảm bảo theo đúng quy định.

Do đó, trường hợp, anh Tám, chị Thảo không thanh toán nợ đúng hạn, hoặc thanh toán không đầy đủ ngân hàng được quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp là chiếc xe nêu trên để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng.

Trường hợp phát mại tài sản thế chấp chưa thanh toán hết khoản nợ thì anh Tám, chị Thảo còn phải thanh toán tiếp cho đến khi trả hết nợ.

Tại phiên tòa đại diện ngân hàng rút một phần yêu cầu khởi kiện về việc Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng xe ô tô giữa anh Tám và anh Quân là vô hiệu. Hủy hợp đồng chuyển nhượng và giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu. Việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là tự nguyện, nên đình chỉ yêu cầu khởi kiện này của nguyên đơn.

Chị Thảo xuất trình tài liệu về việc chị đã thanh toán cho anh Quân 150.000.000đ; anh Quân đã bàn giao chiếc xe ô tô cho chị; chị đã bàn giao xe cho ngân hàng. Chị Thảo, anh Quân không yêu cầu giải quyết Hợp đồng chuyển nhượng xe ô tô giữa anh Tám và anh Quân nên HĐXX không xem xét.

Bác các yêu cầu khác của các bên đương sự

Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà nội phù hợp với nhận định của HĐXX nên chấp nhận. Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận, bị đơn anh Tám chị Thảo phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Nguyên đơn ngân hàng không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, được nhận lại tạm ứng án phí đã nộp.

Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định

Vì các lẽ trên:

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ:

- Điều 26; 35; 144; 147; 207; 227; 228; 271; 273 Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Điều 116, 117,118, 119, 317, 318, 319, 320, 463, 464, 465, 466, 468 Bộ luật Dân sự 2015.

- Điều 90,91,94,98 Luật các tổ chức tín dụng;

- Nghị định 163/2006/NĐ-CP ngày 29/12/2006; Nghị định 11/2012/NĐ-CP ngày 22/02/2012 của Chính phủ về việc sửa đổi một số điều của Nghị định 163/2006/NĐ-CP ngày 29/12/2006 của Chính phủ về giao dịch bảo đảm.

- Khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

Xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín đối với anh Nguyễn Viết Tám và chị Bùi Thị Thảo về việc "Tranh chấp hợp đồng tín dụng"

- Buộc anh Nguyễn Viết Tám và chị Bùi Thị Thảo phải thanh toán trả Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín số tiền: 505.372.000đ, trong đó nợ gốc: 364.400.000đ; nợ lãi trong hạn: 94.989.000đ; nợ lãi quá hạn: 45.983.000đ (tính đến ngày xét xử 27/10/2020).

- Kể từ ngày 28/10/2020, anh Nguyễn Viết Tám và chị Bùi Thị Thảo còn phải thanh toán tiền lãi quá hạn của số tiền nợ gốc chưa thanh toán, theo mức lãi suất mà các bên thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng cho đến khi thanh toán xong khoản nợ gốc này.

- Trường hợp anh Tám, chị Thảo không thanh toán hoặc thanh toán không đủ thì Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp là 01 xe ôtô nhãn hiệu NISSAN SUNNY, sản xuất năm 2017, mang biển kiểm soát 30E – 536.15, số khung AN17GDL04065, số máy HR15905176D, theo Giấy chứng nhận đăng ký xe ôtô số 347432 do Phòng cảnh sát giao thông công an thành phố Hà Nội cấp ngày 15/11/2017 cho anh Nguyễn Viết Tám, theo Hợp đồng thế chấp phương tiện vận tải hình thành trong tương lai số LD1731900220/HĐTC ngày 16/11/2017.

Trường hợp việc phát mại tài sản thế chấp chưa thanh toán hết các khoản nợ thì anh Tám, chị Thảo còn phải thanh toán tiếp cho đến khi hết nợ.

2. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc: Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng xe ô tô giữa anh Tám và anh Quân là vô hiệu; Hủy hợp đồng chuyển nhượng và giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu.

Bác các yêu cầu khác của các bên đương sự.

3.Về án phí:

- Anh Nguyễn Viết Tám và chị Bùi Thị Thảo phải chịu 24.214.880đ án phí DSST.

- Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Hoàn trả Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín số tiền 10.260.000đ tạm ứng án phí đã nộp tại Biên lai số 0008734 ngày 30/8/2019 của Cục Thi hành án Dân sự Thành phố Hà Nội.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 của Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 của Luật Thi hành án dân sự.

Án xử công khai sơ thẩm, các đương sự có mặt có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày được tống đạt hợp lệ bản án.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM