Bản án 82/2025/DS-ST — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản về quyền sở hữu tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Trong Đơn khởi kiện ngày 09 tháng 7 năm 2025, các ý kiến trình bày trong quá trình giải quyết vụ án, cũng như tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn là Công ty Cổ phần BOT Quang Đức do người đại diện theo ủy quyền là ông Nguyễn Duy Hiếu trình bày:

Ngày 22/02/2014, Công ty TNHH Tư vấn - Thiết kế - Xây dựng Quang Anh (Công ty Quang Anh) gửi cho Công ty TNHH Kinh doanh hàng xuất khẩu Quang Đức (Công ty Quang Đức) Thư đề xuất nhận thầu số 01/2014/TĐX, trong đó có nội dung cam kết:

"Chúng tôi đề nghị Quý Công ty giao cho chúng tôi đảm nhận thí nghiệm vật liệu và kiểm tra chất lượng công trình với điều kiện chúng tôi xin cam kết như sau:

- Chiết giảm 45% giá trị sau thuế của gói thầu theo Hợp đồng giao nhận thầu. Theo đó, chúng tôi chỉ nhận giá trị thanh toán thực tế bằng 55% giá trị ghi trong Hợp đồng giao nhận thầu.

- Chịu trách nhiệm xuất hóa đơn VAT và lập hồ sơ kiểm tra chất lượng theo đúng giá trị ghi trong Hợp đồng giao nhận thầu."

Công ty Quang Đức nhận thấy Thư đề xuất nhận thầu và tự nguyện cam kết, thỏa thuận số 01/2014/TĐX của Công ty Quang Anh phù hợp với quy định của pháp luật về kinh doanh thương mại. Dó đó, Công ty Quang Đức đồng ý với nội dung đề xuất này.

Để thực hiện theo Thư đề xuất nhận thầu, ngày 29/3/2014, Công ty Quang Anh tự nguyện chi cho Công ty Quang Đức tạm ứng tiền chiết giảm 45% giá trị sau thuế của gói dưới hình thức Giấy mượn tiền. Vì vậy, Công ty Quang đức đã ký vào giấy mượn tiền của Công ty Quang Anh số tiền 2.357.000.000 đồng.

Do đó, ngày 20/6/2024, Công ty Cổ phần BOT Quang Đức (BOT Quang Đức) là công ty con của Công ty Quang Đức giao thầu cho Công ty Quang Anh được nhận thầu qua việc ký Hợp đồng kinh tế số 25/2014/HĐKT để thực hiện gói thầu “Thí nghiệm vật liệu và kiểm tra chất lượng công trình” thuộc Dự án: Đầu tư nâng cấp mở rộng đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14) đoạn Km1738+148 – Km1763+610, tỉnh Đắk Lắk theo hình thức hợp đồng BOT.

Tuy nhiên, Công ty Quang Anh đã khởi kiện yêu cầu Công ty Quang Đức trả lại số tiền theo Giấy mượn tiền ngày 29/3/2014. Tại Bản án số: 137/2024/DS-ST ngày 30/10/2014 của Tòa án nhân dân thành phố Pleiku đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện, buộc Công ty Quang Quang Đức hoàn trả số tiền này. Nay, bản án đã có hiệu lực pháp luật, trong quá trình giải quyết vụ án, BOT Quang Đức xác định vào ngày 09/10/2015, BOT Quang Đức đã chuyển khoản 500.000.000 đồng theo Ủy nhiệm chi số 0108 vào tài khoản của Công ty Quang Anh. Mục đích của việc chuyển tiền này là để hoàn trả một phần khoản nợ mà công ty mẹ (Công ty Quang Đức) đã mượn.

Tuy nhiên đến nay, Công ty Quang Anh đã không thực hiện cam kết “chiết giảm 45% giá trị” tại Thư mời thầu như đã thỏa thuận. Đồng thời, Công ty Quang Anh cũng không hoàn trả lại cho BOT Quang Đức số tiền 500.000.000 đồng đã nhận.

BOT Quang Đức khẳng định, khoản tiền 500.000.000 đồng đã chuyển cho Công ty Quang Anh là để thực hiện nghĩa vụ hoàn trả nợ thay cho công ty mẹ (Công ty Quang Đức). Khoản tiền này không phải là một giao dịch riêng lẻ mà là một phần của tổng thể các mối quan hệ hợp đồng giữa các bên.

BOT Quang Đức khẳng định số tiền nêu trên không liên quan tới việc thanh toán Hợp đồng kinh tế số 25/2014/HĐKT ngày 20/6/2014. Bởi vì, trong quá trình thực hiện, Công ty Quang Anh đã hoàn thành công việc, được nghiệm thu, quyết toán theo đúng hồ sơ thiết kế, và được BOT Quang Đức thanh toán qua 12 lệnh chi với tổng số tiền 3.166.984.000 đồng; Công ty Quang Anh đã xuất 07 hóa đơn giá trị gia tăng với tổng giá trị 3.106.915.988 đồng. Trong 12 lệnh chi này không bao gồm số tiền 500.000.000 đồng theo Ủy nhiệm chi số 0108 ngày 09/10/2015.

Vì vậy, BOT Quang Đức yêu cầu Tòa án giải quyết buộc Công ty Quang Anh phải hoàn trả số tiền 500.000.000 đồng theo đúng Ủy nhiệm chi số 0108 ngày 09/10/2015.

* Công ty TNHH Tư vấn thiết kế xây dựng Quang Anh là bị đơn do người đại diện theo ủy quyền là anh Đinh Tuấn Anh trình bày:

Công ty Quang Anh thừa nhận có gửi cho Công ty Quang Đức Thư đề xuất nhận thầu ngày 22/02/2014, đề nghị được tham gia gói thầu “Thí nghiệm vật liệu và kiểm tra chất lượng công trình” thuộc Dự án đầu tư nâng cấp, mở rộng đường Hồ Chí Minh (QL14) đoạn Km1738+148 – Km1763+610, tỉnh Đắk Lắk theo hình thức hợp đồng BOT.

Tuy nhiên, Thư đề xuất nhận thầu chỉ là văn bản thể hiện ý chí đề nghị giao dịch ban đầu, không phải là hợp đồng hay thỏa thuận ràng buộc về quyền và nghĩa vụ giữa hai bên.

Sau khi các bên tiến hành đàm phán, ngày 20/6/2014, Công ty Quang Anh và BOT Quang Đức – là chủ đầu tư của Dự án BOT, mới ký kết Hợp đồng kinh tế số 25/2014/HĐKT, có nội dung: “Thí nghiệm vật liệu và kiểm tra chất lượng công trình”.

Trong quá trình thực hiện, Công ty Quang Anh đã hoàn thành công việc, được nghiệm thu, quyết toán theo đúng hồ sơ thiết kế, và được BOT Quang Đức thanh toán qua 12 lệnh chi với tổng số tiền 3.166.984.000 đồng. Hai bên cũng đã lập Biên bản quyết toán khối lượng số 01/QTKL ngày 07/8/2016.

Công ty TNHH Tư vấn thiết kế xây dựng Quang Anh thừa nhận có nhận tiền theo Ủy nhiệm chi số 0108 ngày 09/10/2015 là: 500.000.000 đồng và xác định đây là số tiền mà BOT Quang Đức thanh toán cho Hợp đồng kinh tế số 25/2014/HĐKT ngày 20/6/2014 giữa hai bên đã giao kết nêu trên.

Vì vậy, Công ty Quang Anh không đồng ý với toàn bộ yêu cầu khởi kiện của BOT Quang Đức.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng. Tòa án nhân dân khu vực 7 - Gia Lai nhận định:

Căn cứ nội dung đơn khởi kiện, lời trình bày của các đương sự và tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử xác định quan hệ tranh chấp này có bản chất là tranh chấp đòi lại tài sản, thuộc tranh chấp về quyền sở hữu tài sản và các quyền khác đối với tài sản theo khoản 2 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Bị đơn Công ty Quang Anh có trụ sở tại phường Pleiku, tỉnh Gia Lai nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 7 – tỉnh Gia Lai, nơi bị đơn có trụ sở theo khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, các bên đều thừa nhận việc đã giao kết ký kết Hợp đồng kinh tế số 25/2014/HĐKT, có nội dung: “Thí nghiệm vật liệu và kiểm tra chất lượng công trình”. Đến nay, Công ty Quang Anh đã hoàn thành công việc, được nghiệm thu, quyết toán theo đúng hồ sơ thiết kế, và được BOT Quang Đức thanh toán qua 12 lệnh chi với tổng số tiền 3.166.984.000 đồng; Công ty Quang Anh đã xuất 07 hóa đơn giá trị gia tăng với tổng giá trị 3.106.915.988 đồng. Vì vậy, căn cứ khoản 2 Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử xác định đây là các tình tiết, sự kiện không phải chứng minh.

Công ty Cổ phần BOT Quang Đức trình bày việc chuyển 500.000.000 đồng cho Công ty Quang Anh là để hoàn trả thay nghĩa vụ mượn tiền mà Công ty Quang Đức (công ty mẹ) đã vay của Công ty Quang Anh, không liên quan đến việc thanh toán Hợp đồng kinh tế số 25/2014/HĐKT. Tuy nhiên, bị đơn cho rằng đây là khoản thanh toán Hợp đồng kinh tế số 25/2014/HĐKT.

Qua xem xét nội dung của Ủy nhiệm chi số 0108 ngày 09/10/2015 thể hiện nội dung “chuyển tiền”. Trong khi đó, nội dung tại 12 Lệnh chi thanh toán của BOT Quang Đức thể hiện rõ nội dung là thanh toán chi phí thí nghiệm kiểm tra chất lượng vật liệu thi công hợp đồng số 25 và thông tin hóa đơn do Công ty Quang Anh xuất. Như vậy, Ủy nhiệm chi số 0108 không nằm trong số 12 Lệnh chi thanh toán của Hợp đồng kinh tế số 25/2014/HĐKT.

Công ty Quang Anh cũng không cung cấp được tài liệu, chứng từ kế toán hoặc đối chiếu công nợ nào khác để chứng minh Ủy nhiệm chi số 0108 được dùng để thanh toán cho Hợp đồng kinh tế số 25/2014/HĐK. Vì vậy, ý kiến trình bày của nguyên đơn là có căn cứ được chấp nhận, ý kiến của bị đơn là không có căn cứ nên không được chấp nhận.

Hiện công ty Quang Anh không xuất trình được tài liệu, chứng cứ nào khác chứng mình đã hoàn trả số tiền này. Vì vậy, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ xác định Công ty Quang Anh đang chiếm giữ và hưởng lợi không có căn cứ pháp luật đối với khoản tiền nêu trên.

Căn cứ Điều 275 và Điều 579 Bộ luật Dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần BOT Quang Đức, buộc Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Quang Anh hoàn trả số tiền 500.000.000 đồng.

Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận toàn bộ, nên Công ty Quang Anh phải chịu án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với số tiền phải trả là 500.000.000 đồng, theo quy định tại Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14.

Nguyên đơn không phải chịu án phí; hoàn trả lại cho BOT Quang Đức tiền tạm ứng án phí đã nộp.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào:

- Khoản 2 Điều 26, các Điều 35, 39, 147, 157, 271 và 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Các Điều 275 và Điều 579 Bộ luật Dân sự năm 2015 Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Khoản 2 Điều 26, điểm b khoản 1 Điều 24, Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần BOT Quang Đức, buộc Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Quang Anh hoàn trả cho Công ty Cổ phần BOT Quang Đức số tiền 500.000.000 đồng (Năm trăm triệu đồng).

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án (đối với khoản tiền phải trả cho người được thi hành án), nếu bên phải thi hành án chậm trả tiền thì còn phải trả lãi đối với số tiền chậm trả theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, tương ứng với thời gian chậm trả.

2. Về án phí dân sự sơ thẩm:

Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Quang Anh phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 24.000.000 đồng.

Hoàn trả cho Công ty Cổ phần BOT Quang Đức số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số: 0000467 ngày 18/7/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Gia Lai.3. Quyền kháng cáo:

Các đương sự có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

4. Bản án này được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.