Bản án 82/2025/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Tại Đơn khởi kiện đề ngày 21/6/2021 và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn là ông Lê Bá T1 trình bày:

Thửa đất số 49, tờ bản đồ số 35, diện tích 1.112,9m2 tọa lạc tại phường T, thị xã H, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay phường T, là thành phố H) được UBND thị xã H, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố H) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CC577634 ngày 13/01/2017 cho Ông và vợ là bà Lê Thị Bích L.

Về nguồn gốc sử dụng đất: năm 1975, thửa đất số 49, tờ bản đồ số 35 do ông ngoại của ông là cụ Phạm M là chủ sở hữu; sau năm 1975, thì thửa đất đã truất hữu cho Nhà nước lúc đó là Hợp tác xã, sau đó Hợp tác xã cân đối phân bổ lại cho gia đình Ông. Gia đình Ông sử dụng thửa đất liên tục ổn định từ khi được Hợp tác xã giao đất cho đến khi được công nhận quyền sử dụng đất; quá trình sử dụng Ông đã kê khai, đăng ký sử dụng đất qua các thời kỳ. Tại bản đồ đo vẽ năm 1996 là thửa đất số 20, 21; tờ bản đồ số 13 do Ông đứng tên kê khai đăng ký; theo bản đồ năm 2004 là thửa đất số 41, 44; tờ bản đồ 35 chỉnh lý năm 2017 thành thửa đất số 49, tờ bản đồ số 35, diện tích 1.112,9 m2.

Quá trình sử dụng, Ông có trồng cây tràm trên đất. Vào tháng 5/2020, bà Nguyễn Thị C cắm mốc tại thửa đất liền kề và có lấn chiếm của Ông 195,9m2 đất và khai thác cây tràm của gia đình ông dẫn đến tranh chấp. Do đó, Ông khởi kiện yêu cầu bà Nguyễn Thị C trả lại cho Ông diện tích đất lấn chiếm 195,9m2 thuộc thửa đất số 49 tờ bản đồ số 35, diện tích 1.112.9m2 tọa lạc tại phường T, thị xã H.

* Bị đơn bà Nguyễn Thị C trình bày:

Nguồn gốc đất tranh chấp là do cha mẹ B1 là cụ Nguyễn Thanh L1 (tức là L2) và cụ Nguyễn Thị G (tức là G2) mua của cụ Nguyễn Duy T9, khi mua có lập “Tờ bán đứt đất khô” ngày 26/4/1974, diện tích là 4 sào 4 thước 8 tấc (diện tích cụ thể hiện nay thì bà chưa xác định được) cho đến nay chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; ngoài ra không có giấy tờ gì khác. Từ năm 1982, cụ L1 và cụ G cho vợ chồng B1 làm nhà riêng để ở. Năm 1992, do điều kiện kinh tế khó khăn nên cả gia đình Bà chuyển vào Đà Nẵng sinh sống đến năm 2002 thì gia đình Bà quay trở về sửa chữa lại nhà cửa để ở. Sau khi cha mẹ của Bà chết (cụ L1 chết 2004, cụ G chết năm 2014) toàn bộ diện tích đất này giao cho Bà quản lý, sử dụng và gia đình Bà đã ở, canh tác trên diện tích đất này từ đó cho đến nay, Bà không lấn chiếm đất của ai.

Giữa thửa đất của Bà và thửa đất ông T1 giáp ranh liền kề không có hàng rào, đất của Bà có trồng các loại cây Tre, G1, Bạc H3 và cây T10; còn đất của ông T1 chỉ trồng cây Tràm. Việc ông T1 trình bày năm 2020, Bà có lấn sang phần đất của vợ chồng ông T1 195.9m2 và tự ý chặt cây Tràm của ông T1 là không đúng, Bà chỉ khai thác cây Tràm trên diện tích đất của Bà trồng. Vì vậy, Bà không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Bá T1; đồng thời, Bà yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CC577634 ngày 13/01/2017 mà UBND thị xã H, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố H) cấp cho ông Lê Bá T1 và vợ là bà Lê Thị Bích L.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía nguyên đơn gồm Lê Bá T2, Lê Bá T3, Lê Bá T4, Lê Bá Trung N1, Lê Bá Trung H [các con của ông T1 với bà Lê Thị Bích L - đã chết)] thống nhất với trình bày và yêu cầu của nguyên đơn ông Lê Bá T1.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía bị đơn gồm ông Nguyễn T5 (chồng bà Nguyễn Thị C), anh Nguyễn Ngọc T6 và chị Lê Thị Thu T7 (con trai và con dâu bà C), chị Nguyễn Thị Ngọc T8 (con gái bà C) thống nhất với trình bày và yêu cầu của bị đơn bà C.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Nguyễn Thanh S, bà Nguyễn Thị H1, bà Nguyễn Thị V1, bà Nguyễn Thị H2, bà Nguyễn Thị Á, ông Nguyễn Thanh B (anh, chị, em của bà C) thống nhất trình bày:

Nguồn gốc diện tích đất đang tranh chấp tọa lạc tại phường T, thị xã H, tỉnh Thừa Thiên Huế là do cha mẹ của bị đơn bà Nguyễn Thị C là ông Nguyễn Thanh L2 (Tên gọi khác là Nguyễn Thanh L1) và bà Nguyễn Thị G (Tên gọi khác là Nguyễn Thị G2) nhận chuyển nhượng từ ông Nguyễn Duy T9 và bà Hồ Thị L3 theo Tờ bán đứt đất khô lập ngày 26/4/1974. Theo giấy ban này thì thửa đất có số hiệu C75, thuộc loại đất khô, diện tích 4 sào, 4 thước, 8 tấc và đã được Ủy ban hành chánh xã T xác nhận vào ngày 26/4/1974. Sau khi nhận chuyển nhượng từ ông T9, bà L3 thì cha mẹ của các Ông, Bà canh tác, trồng hoa màu. Năm 1982, cha mẹ của các Ông, Bà đã cho con gái là bà Nguyễn Thị C ở để giữ vườn, giữ đất. Khi về ở, bà C có xây dựng 01 ngôi nhà nhỏ trên thửa đất này. Năm 1993, bà C vào Đà Nẵng làm ăn nhưng hàng năm vẫn thỉnh thoảng về quê để trông coi đất vườn của cha mẹ. Năm 2002, khi kinh tế khá giả, bà C cùng gia đình quay trở về sửa sang lại nhà cũ như hiện nay và tiếp tục sinh sống ổn định từ đó cho đến nay.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân thị xã H (kế thừa UBND phường T) trình bày:

Thửa đất số 49, tờ bản đồ 35, diện tích 1.112,9m2, loại đất: Trồng cây lâu năm được UBND thị xã H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CC577634 ngày 13/01/2017 cho ông Lê Bá T1, bà Lê Thị Bích L là căn cứ theo Luật Đất đai năm 2013 các Văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai năm 2013; cùng như các văn bản quy phạm pháp luật về cấp giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất của UBND tỉnh T quy định.

Nguồn gốc thửa đất trên được UBND phường T (nay là phường T) xác nhận do ông Lê Bá T1, bà Lê Thị Bích L sử dụng đất ổn định từ năm 1993; không tranh chấp, phù hợp với quy hoạch và đã được các chủ sử dụng đất tiếp giáp ký xác nhận về ranh giới sử dụng đất; vợ chồng ông T1, bà L có hộ khẩu thường trú tại địa phương, là đối tượng trực tiếp sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, UBND thị xã H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CC577634 ngày 13/01/2017 cho ông Lê Bá T1, bà Lê Thị Bích L đối với thửa đất số 49, tờ bản đồ 35, tọa lạc tại phường T là đúng quy định pháp luật. Do đó, UBND thị xã H không chấp nhận yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bị đơn bà Nguyễn Thị C.

- Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 06/2025/DS-ST ngày 26/03/2025, Tòa án nhân dân thành phố Huế quyết định:

Căn cứ khoản 9 Điều 26, Điều 34, điểm c khoản 1 Điều 37; Điều 39, Điều 147, Điều 157, Điều 165; Điều 227; Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Điều 32 của Luật Tố tụng hành chính năm 2015.

Căn cứ Điều 158, 160, 161, 163 164, 166 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 12, Điều 100, khoản 5 Điều 166, Điều 170 và khoản 1 Điều 203 của Luật Đất Đai năm 2013; Điều 24; khoản 2 Điều 26; điểm b khoản 2 Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Bá T1; buộc bà Nguyễn Thị C phải trả lại diện tích đất 195.9m2 thuộc quyền sử dụng của ông Lê Bá T1 và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của bà Lê Thị Bích L gồm ông Lê Bá T1, ông Lê Bá T2, ông Lê Bá T3, ông Lê Bá T4, ông Lê Bá Trung N1, ông Lê Bá Trung H4; diện tích đất trên có ký hiệu (A) thuộc thửa đất số 49, tờ bản đồ số 35, diện tích 1.112,9m2 tọa lạc tại phường T, thị xã H cho Lê Bá T1 và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của bà Lê Thị Bích L gồm ông Lê Bá T1, ông Lê Bá T2, ông Lê Bá T3, ông Lê Bá T4, ông Lê Bá Trung N1, ông Lê Bá Trung H, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số số CC577634, do UBND thị xã H cấp ngày 13/01/2017 cho ông Lê Bá T1, bà Lê Thị Bích L.

2. Về cây trồng trên đất: Nguyên đơn ông Lê Bá T1 được quyền sử dụng 02 Bụi tre và buộc ông Lê Bá T1 thanh toán lại giá trị cho Bị đơn bà Nguyễn Thị C là 330.000 đồng.

(Toàn bộ diện tích đất có họa đồ vị trí kèm theo)

3. Không chấp nhận yêu cầu của bị đơn bà Nguyễn Thị C đề nghị hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CC577634 ngày 13/01/2017 của UBND thị xã H, tỉnh Thừa Thiên Huế cấp cho ông, bà Lê Bá T1 - Lê Thị Bích L tại thửa đất số 49, tờ bản đồ số 35, diện tích 1.112,9 m2 tọa lạc tại phường T, thị xã H, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về chi phí xem xét thẩm định, định giá tài sản; quyền và nghĩa vụ thi hành án, án phí và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 08/4/2025 bị đơn bà Nguyễn Thị C kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, đề nghị sửa bản án dân sự sơ thẩm theo hướng bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Lê Bá T1.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Bị đơn bà Nguyễn Thị C giữ nguyên kháng cáo. Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho C đề nghị chấp nhận kháng cáo của bị đơn.

- Đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng:

+ Về tuân theo pháp luật tố tụng: Từ khi thụ lý vụ án đến phiên tòa phúc thẩm hôm nay, Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Đà Nẵng, Hội đồng xét xử, Thư ký Tòa án và những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự;

+ Về nội dung: đề nghị không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

- Căn cứ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án; căn cứ việc hỏi và tranh luận; căn cứ ý kiến của những người tham gia tố tụng và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát;

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- Theo bản đồ năm 1996 là thửa đất có ký hiệu số 20, tờ bản đồ số diện tích 660m2 và thửa đất số 21, tờ bản đồ số 13, diện tích 248m2 chủ kê khai đăng ký là ông Lê Bá T1.

- Theo bản đồ năm 2004 gồm 2 thửa là thửa số 41, tờ bản đồ số 35, diện tích 723m2 và thửa 44, tờ bản đồ số 35, diện tích 663.5m2 do là đất màu, biến động tăng diện tích do đo đạc thêm một phần thửa đất của ông Nguyễn H5.

- Theo Bản đồ chỉnh lý là thửa đất số 49, tờ bản đồ số 35, diện tích 1.112,9m2 chủ kê khai, đăng ký là ông Lê Bá T1, biến động diện tích là do gộp hai thửa đất. Năm 2016, ông T1 có đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa đất số 49, tờ bản đồ số 35, diện tích 1.112,9 m2 tọa lạc tại phường T, thị xã H. Sau khi có đơn đề nghị, Ủy ban nhân dân phường T xác nhận vào hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất xác định nguồn gốc thửa đất trên do ông T1, bà L trực tiếp sản xuất đất nông nghiệp, đất sử dụng ổn định từ năm 1993, không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất. Theo Biên bản xác định ranh giới, mốc giới thửa đất, các chủ sử dụng đất tiếp giáp trong đó có bà Nguyễn Thị C đã ký xác nhận về ranh giới, mốc giới. Ngày 13/01/2017, UBND thị xã H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CC577634, chứng nhận ông Lê Bá T1, bà Lê Thị Bích L được quyền sử dụng thửa đất 49, tờ bản đồ số 35, diện tích 1.112,9m2 tọa lạc tại phường T, thị xã H, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là phường T, thành phố H).

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 06/2025/DS-ST ngày 26/3/2025 của Tòa án nhân dân thành phố Huế.

Miễn án phí dân sự phúc thẩm cho bà Nguyễn Thị C.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.