Bản án 82/2024/HNGĐ-ST — Tranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết không công nhận quan hệ vợ chồng với bị đơn. Do đó, xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là tranh chấp về yêu cầu không công nhận quan hệ vợ chồng theo quy định tại khoản 8 Điều 28 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về thẩm quyền giải quyết: Bị đơn có nơi cư trú tại Ấp G, xã V, huyện V, tỉnh Hậu Giang. Căn cứ vào khoản 1 Điều 28; điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự và quan hệ pháp luật tranh chấp xác định vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang.

[3] Về thủ tục tố tụng: Nguyên đơn vắng mặt và có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Bị đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt tại phiên tòa, không chứng minh được vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Do đó, căn cứ vào quy định tại Điều 238 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử xét xử vắng mặt tất cả những người tham gia tố tụng.

[4] Về quan hệ hôn nhân: Theo nội dung đơn khởi kiện và trong quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn chị Phan Thị Hồng Đ giữ nguyên yêu cầu không công nhận quan hệ vợ chồng với anh Nguyễn Văn B. Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện là có căn cứ, nguyên đơn cung cấp chứng cứ là xác nhận của Ủy ban nhân dân xã V, huyện V, tỉnh Hậu Giang với nội dung: Từ năm 2023 đến nay tại Ủy ban nhân dân xã V, huyện V, tỉnh Hậu Giang không có tên Phan Thị Hồng Đ và Nguyễn Văn B trong sổ, bộ đăng ký kết hôn. Bị đơn anh B vắng mặt và không thể hiện ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Từ đó, có cơ sở để kết luận chị Đ và anh B chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 2023 nhưng không đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật. Tại khoản 1 Điều 9 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 (Luật Hôn nhân và gia đình) quy định: “Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch. Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý.”. Vì vậy, hôn nhân giữa chị Đ và anh B là không có giá trị pháp lý. Tại khoản 1 Điều 14 của Luật Hôn nhân và gia đình quy định: “Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng.”. Bên cạnh đó, tại Điều 53 của Luật Hôn nhân và gia đình quy định: “[…] Trong trường hợp không đăng ký kết hôn mà có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng theo quy định tại khoản 1 Điều 14 của Luật này.”. Từ những căn cứ trên, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa nguyên đơn chị Phan Thị Hồng Đ và anh Nguyễn Văn B.

[5] Về con chung, tài sản chung và nợ chung: Đương sự khai không có, không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[6] Về án phí: Đương sự phải chịu án phí theo quy định tại Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí của Tòa án.

[7] Về quyền kháng cáo: Đương sự được quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.