Bản án 82/2021/DS-ST — Dân sự

[1]. Về tố tụng: Tại phiên tòa, bà Nguyễn Thị T2 vắng mặt nhưng có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt nên cần căn cứ khoản 2 Điều 227; khoản 1 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án xét xử vụ án vắng mặt bà T2 là phù hợp.

[2]. Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn ông L, bà T cho rằng ngày 06/02/2021 có cho ông T1 bà T2 vay số tiền 409 triệu, hiện đã quá hạn trả nợ ông bà đòi nhiều lần nhưng ông T1 bà T2 không trả nên ông bà khởi kiện yêu cầu ông T1 bà T2 phải trả cho ông bà số tiền trên, đồng thời yêu cầu ông T1 bà T2 trả tiền lãi theo mức lãi suất 1,5%/ 1 tháng tháng kể từ ngày vay cho đến ngày Tòa án xét xử xong vụ án. Còn bà ông T1 chỉ thừa nhận hiện nay chỉ còn nợ ông L, bà T 16.500.000 đồng và tiền lãi là 1,5%/tháng từ đầu năm 2018 đến nay. Đồng thời, quá tr nh giải quyết vụ án ông T1 xuất tr nh hóa đơn thanh toán của đại lý Luận T, theo ông T1 khai là của bà T đưa cho ông T1, sau đó bà T ông L c ng xuất tr nh một giấy chốt nợ theo bà T khai cắt trong s nợ của bà và t nh đến ngày 25/12/2018 âm lịch t nh cả tiền vay, tiền bán cà phê và tiền bán phân th ông T1, bà T2 còn nợ ông L, bà T số tiền là 321.900.000đồng và 1.092kg cà phê nhân khô. Ông T1 thừa nhận việc vay tiền, mua phân và bán cà phê v i ông L bà T nhưng ông T1 xác định số tiền 321.900.000đồng là do bà T cộng cả tiền lãi, ông T1 không đồng ý trả cho ông L, bà T số tiền trên nên các bên phát sinh tranh chấp. Do đó, cần căn cứ khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng Dân sự, xác định đây là vụ án dân sự về việc: “Tranh chấp hợp đồng dân sự mua bán tài sản và tranh chấp hợp đồng dân sự vay tài sản” là phù hợp. Vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự.

[3]. Về nội dung tranh chấp: Qua xem xét các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ và lời khai của các đương sự tại phiên tòa, Hội đồng xét xử xét thấy, do hai bên có mối quan hệ quen biết v i nhau nên vợ chồng ông Đoàn Quang T1, bà Nguyễn Thị Thuý mua phân bón, bán cà phê và vay tiền của vợ chồng ông L, bà T nhiều lần. Các khoản trư c năm 2018, hai bên đã t nh toán, đối chiếu và thanh toán xong. Tính đến ngày 25/12/2018 âm lịch (tức ngày 30/01/2019 dương lịch) th vợ chồng ông T1, bà T2 còn nợ vợ chồng ông L, bà T số tiền là 321.900.000 đồng và 1092 kg cà phê nhân khô, ông T1 có ký xác nhận vào s của ông L, bà T, ông T1 thừa nhận chữ ký, chữ viết tên trong tờ giấy được cắt từ s nợ do bà T xuất tr nh là do ông ký và viết ra. Ph a bị đơn ông T1 xuất tr nh tài liệu là hóa đơn thanh toán của đại lý Luận T th phần cuối của hóa đơn có thể hiện ngày 25/12/2018 âm lịch hai bên đã chốt v i nhau số tiền 321.900.0000đồng và 1.092 kg cà phê nhân, số tiền, số cà phê này trùng kh p v i số tiền, số cà phê có trong chứng cứ của nguyên đơn xuất tr nh có chữ ký xác nhận của bị đơn. Đồng thời, cả nguyên đơn, bị đơn cùng tr nh bày: đầu năm 2019 ông T1 đã trả được cho vợ chồng ông L, bà T 450 kg cà phê nhân khô, còn nợ lại là 642 kg cà phê nhân khô. Đến mùa thu hoạch năm 2019 th vợ chồng Toán, bà T2 đã cân cà phê tươi cho ông L, bà T và quy ra thành 1700 kg cà phê nhân khô, trừ đi 640 kg (b t 02 kg) còn lại vợ chồng ông L, bà T chưa thanh T1 là 1060 kg cà phê nhân khô v i giá tiền là 31.000 đồng/kg, thành tiền là 32.800.000 đồng.

[3.1] Đến ngày 25/12/2020 âm lịch th ông L, bà T chốt nợ và t nh lãi của số tiền 321.900.000 đồng trong thời gian 02 năm, cụ thể: 321.900.000 đồng x 1,5% x 25 tháng 120.000.000 đồng. Sau đó ông L, bà T cộng gốc và lãi là 321.900.000đồng + 120.000.000đồng 441.900.000 đồng, trừ đi số tiền ông T1, bà T2 bán cà phê là 32.800.000 đồng, còn lại là 409.100.000 đồng. Do ông T1, bà T2 không trả được nên ông L, bà T viết thành giấy mượn tiền và quy đ i ngày 25/12/2020 âm lịch thành ngày 06/02/2021 dương lịch, t nh tròn thành số tiền 409.000.000đồng. Đối chiếu các tài liệu, chứng cứ do các đương sự xuất tr nh th thấy rằng số tiền 409.000.000đồng trong giấy mượn tiền ngày 06/02/2021 là do ông L, bà T cộng cả gốc và lãi trong thời gian 02 năm (bà T tính thanh 25 tháng) mà thành chứ thực tế ông T1, bà T2 không được nhận số tiền này, tại phiên tòa bà T c ng tr nh bày và thừa nhận vấn đề trên nên không có căn cứ xác định ông T1, bà T2 nợ ông L bà T số tiền gốc 409.000.000đồng.

[3.2] Ngoài ra, theo tài liệu do bà T xuất tr nh là giấy chốt nợ đucợ cắt trong s của bà T thì tại phần ghi bằng mực đỏ có thể hiện dòng chữ: “19/10/19(SHN3) bán cà tươi 1.100x 64 = 70.400.00”. Tại phiên tòa ngày 10/11/2021, bà T trình bày vào ngày 19/10/2019 âm lịch bà có cân 1.100kg cà phê tươi loại Robusta của ông T1, bà T2, tính v i giá 6.400đồng/ 1 kg, thành tiền là 7.040.000đồng và bà đã trả số tiền này cho bà T2. Tại phiên tòa bà T2 vắng mặt nên Hội đồng xét xử đã quyết định tạm ngừng phiên tòa để làm rõ vấn đề trên. Sau khi tạm ngừng phiên tòa Tòa án đã làm việc v i bà T2 thì bà T2 cho biết ngày 19/10/2019 bà có cân cho bà T 1.100kg cà phê tươi v i giá 6.400đồng/ 1 kg thành tiền là 7.040.000đồng nhưng giao số cà phê trên cho người làm của bà T chứ bà T không trực tiếp xuống nhà bà cân cà phê, bà T2 cho biết bà T có nhắn là số tiền 7.040.000đồng sẽ trừ vào tiền lãi. Từ trư c đến nay chỉ có ông T1 giao dịch trực tiếp v i bà T ông L chứ bà đi làm nên không đi cùng ông T1 nên chưa bao giờ bà nhận tiền từ bà T. Việc bà T2 trình bày phù hợp v i tài liệu do bà T xuất tr nh, việc ký nhận nợ v i bà T ông L chỉ có một mình ông T1 ký. Tại phiên tòa hôm nay bà T v n xác định đã đưa số tiền 7.040.000đồng cho bà T2 nhưng bà T không xuất tr nh được chứng cứ để chứng minh vấn đề này nên cần xác định số tiền này bà T chưa trả cho ông T1, bà T2.

[3.3] Tại phiên tòa, phía nguyên đơn xác định thời điểm chốt 1.060kg cà phê nhân khô là tháng 10/2019 nhưng không nh ch nh xác ngày nào nhưng cả nguyên đơn và bị đơn cùng xác định ngày hai bên giao dịch cuối cùng v i nhau là ngày 19/10/2019 âm lịch. V vậy, Hội đồng xét xử quy đ i ngày 19/10/2019 âm lịch tương đương ngày 15/11/2019 dương lịch. Cần xác định ngày 30/01/2019 ông T1, bà T2 còn nợ ông L, bà T số tiền 321.900.000đồng và 1.092kg cà phê nhân khô, ngày 15/11/2019 bị đơn giao cho nguyên đơn 1.100kg cà phê tươi v i giá 6.400đồng/ 1 kg thành tiền là 7.040.000đồng và chốt 1.060kg cà phê nhân khô đã giao trong năm 2019 thành tiền là 32.860.000đồng, làm tròn là 32.800.000đồng. Cần cấn trừ tiền cà phê ông L bà T chưa trả cho ông T1 bà T2 vào tiền nợ gốc cụ thể như sau: 321.000.000đồng – 7.040.000đồng – 32.800.000đồng 282.060.000đồng. Buộc ông T1, bà T2 có trách nhiệm trả cho ông L bà T số tiền gốc là 282.060.000đồng.

[4] Tại phiên tòa, ngoài việc yêu cầu ông T1, bà T2 phải trả tiền gốc 409.000.0000đồng th nguyên đơn còn yêu cầu bị đơn trả tiền lãi theo mức lãi suất là 1,5%/tháng từ ngày vay đến ngày xét xử là 90 tháng 17 ngày, tính thành tiền 58.691.000đồng, t ng cộng nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải trả cả gốc và lãi là 467.691.000đồng.

[4.1] Hội đồng xét xử xét thấy, số tiền lãi nguyên đơn yêu cầu là cao hơn so v i quy định của pháp luật. Như đã phân t ch ở trên ngày 30/01/2019 ông T1, bà T2 nợ ông L bà 321.900.000đồng, ngày 15/11/2019 cấn trừ số tiền cân cà phê th t nh từ ngày 16/11/2019 ông T1 bà T2 còn nợ ông L bà T số tiền gốc là 282.060.000đồng. Như vậy tiền lãi cần t nh thành 02 giai đoạn, trong tài liệu do nguyên đơn xuất tr nh là giấy chốt nợ trong s theo dõi của bà T không thể hiện hai bên thỏa thuận lãi suất, trong giấy mượn tiền ngày 06/02/2021 có thể hiện lãi suất 1,5%/ tháng nhưng như đã phân t ch ở trên số tiền này là do bà T cộng cả gốc và lãi mà thành, bị đơn không đồng ý trả lãi nên không thể căn cứ vào mức lãi suất ghi trong giấy mượn tiền ngày 06/02/2021 để t nh lãi suất mà cần xác định đây là trường hợp không xác định rõ lãi suất nên áp dụng khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự. Lãi suất của từng gian đoạn được t nh cụ thể như sau:

[4.2] Đối v i khoản tiền 321.900.000đồng t nh từ ngày 30/01/2019 đến ngày 15/11/2019 cụ thể: 321.900.000đồng x 0,83% x 09 tháng 15 ngày = 26.070.550đồng.

[4.3] Đối v i khoản tiền 289.100.000đồng t nh từ ngày 16/11/2019 cho đến ngày xét xử là: 282.060.000đồng x 0,83% x 24 tháng 07 ngày = 56.732.608đồng.

[5] Từ những phân t ch, nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy cần chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông L, bà T, buộc ông T1, bà T2 phải trả cho ông L, bà T số tiền gốc là 282.060.000đồng, tiền lãi là 82.740.000đồng (đã làm tròn số), t ng cộng là 364.800.000đồng.

[6] Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông L, bà T đối v i số tiền không phù hợp v i quy định của pháp luật là 102.891.000đồng.

[7] Đối v i việc ông T1 cho rằng đã trả được cho vợ chồng ông L, bà T số tiền gốc là 100.000.000đồng và trả 06 năm tiền lãi, m i năm trả tiền lãi từ 1,5 đến 02 tấn cà phê, đã trả lãi đến hết năm 2019 th tại phiên tòa nguyên đơn không thừa nhận vấn đề này, trong khi đó ông T1 không đưa ra được chứng cứ để chứng minh nên Hội đồng xét xử không có cơ sở để xem xét. Ngoài ra, ông T1 còn tr nh bày khi ký vào s nợ và giấy mượn tiền thì do bà T đe dọa bằng cách gọi một số người là dân xã hội đen đi cùng nên ông T1 sợ m i ký vào nhưng ông T1 không chứng minh được khi ký, ghi họ tên vào giấy nhận nợ và giấy mượn tiền thì ông T1 đã bị bà T đe dọa về mặt tinh thần, không xuất tr nh được chứng cứ thể hiện việc bà T sẽ dùng v lực ép buộc ông T1 ký nhận, không chứng minh được số tiền 321.900.000.000đồng là cộng cả gốc và lãi mà thành. Một số người làm chứng c ng xác định có nh n thấy bà T cùng vài người đến nhà ông T1 nhưng những người này đều không chứng kiến việc bà T ép ông T1 ký nhận nợ như thế nào. V vậy, việc ông T1 cho rằng số tiền 321.900.000đồng là tiền lãi cộng vào và bị ép ký là không có căn cứ. Đồng thời, ông T1 là người có đầy đủ năng lực hành vi dân sự nên phải chịu trách nhiệm v i các hành vi do m nh xác lập thực hiện.

[8] Về án ph : Do chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nên ông L, bà T phải chịu án ph dân sự sơ thẩm tương ứng v i số tiền không được chấp nhận. Cụ thể: 102.891.000đồng x 5% 5.145.000đồng (đã làm tròn số).