Bản án 819/2026/DS-PT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 05 tháng 11 năm 2024 của bà Lương Ngọc N, ông Lương Tấn T, bà Lương Ngọc H và những lời trình bày của người đại diện theo ủy quyền như sau:

Cha mẹ ruột của bà N, bà H, ông T là cụ Lương Tăng S1 (chết năm 2020) và cụ Nguyễn Thị H5 (chết năm 2023), có tất cả 09 người con chung gồm: Ông Lương Tấn H1; bà Lương Ngọc D; bà Lương Ngọc N; bà Lương Ngọc H; bà Lương Ngọc M; ông Lương Tấn T; ông Lương Tấn A (chết năm 2018, có vợ là bà Phạm Kim L và 02 người con là chị Lương K và chị Lương Ngọc Q); bà Lương Ngọc P (chết năm 2018, có chồng là ông Trần Văn Ú; và 02 người con là chị Trần Thị Mỹ D1 và cháu Trần Xuân D2); bà Lương Ngọc L2 (chết năm 2021, có chồng là ông Phạm Hoàng S và 01 người con là cháu Phạm Minh T2). Ông bà hai bên nội ngoại đã chết trước cụ S, cụ H5 từ rất lâu. Ngoài ra, cụ S, cụ H5 không có con riêng hay con nuôi nào khác. Khi chết, cụ S, cụ H5 không để lại nghĩa vụ tài sản nào.

Khi cụ S, cụ H5 còn sống có lập di chúc vào ngày 23/7/2020 tại Văn phòng C, số công chứng 5892, 5893 quyển số 17TP/CC-SCC/HĐGD để phân chia tài sản cho các con. Theo đó, quyền sử dụng đất thửa số 27 (trích đo chỉnh lý từ thửa 2094), tờ bản đồ 24 (tờ bản đồ cũ 01), diện tích 194m2 (diện tích cũ 175 m2) tọa lạc tại khu phố H, phường H, thị xã H (nay là phường T), tỉnh Tây Ninh. Giấy chứng nhận QSDĐ số C879613, số vào sổ cấp giấy chứng nhận 03216QSDĐ/D6 cấp ngày 14/6/1994 cho cụ Lương Tăng S1, để lại cho 06 người con gồm bà M, bà H, bà D, bà N, bà L2 và ông T. Trên đất có 02 căn nhà cấp 4 được xây dựng vào năm 2013.

Sau khi cụ S1, cụ H5 chết thì ông H1 đã cất giữ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và không đồng ý khai thừa kế nên các bên xảy ra tranh chấp. Nay đồng nguyên đơn yêu cầu chia thừa kế theo di chúc của cụ S1 và cụ H5 lập ngày 23/7/2020 cho 06 người được thừa kế theo di chúc gồm bà M, bà H, bà D, bà N, bà L2 và ông T.

Tại phiên tòa đại diện nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện; ông T nhận tài sản và có trách nhiệm thanh toán tiền lại cho những người được thừa kế theo di chúc. Đồng ý trả cho ông H1 trị giá căn nhà gia đình ông H1 đang sinh sống theo chứng thư thẩm định giá là 95.507.299 đồng.

Bị đơn ông Lương Tấn H1 có lời trình bày: Ông thống nhất lời trình bày của nguyên đơn về quan hệ hôn nhân, huyết thống, ngày cha mất, ngày mẹ mất và tài sản của cha mẹ để lại.

Ông không đồng ý với lời trình bày và yêu cầu của các nguyên đơn, không đồng ý với Di chúc lập ngày 23/7/2020. Lý do vào ngày 07/9/2017 cha mẹ là cụ Lương Tăng S1 và cụ Nguyễn Thị H5 đã lập Di chúc cho ông H1 được hưởng thừa kế căn nhà diện tích chiều ngang 3.5m x dài 28m, bà M được hưởng thừa kế căn nhà diện ngang 4m x chiều dài 28m, được chứng thực tại Ủy ban nhân dân xã H, huyện H (nay là phường T), tỉnh Tây Ninh. Gia đình ông H1 đã sinh sống ở căn nhà trên từ năm 2013 đến nay. Các nguyên đơn trình ra bản di chúc lập ngày 23/7/2020 không có tên ông H1 là không đúng. Mặt khác, tại thời điểm năm 2020 cụ S1 bị bệnh nặng, ung thư tiền liệt tuyến chết vào ngày 06/10/2020, chỉ sau thời điểm lập Di chúc vài tháng, nên không đủ minh mẫn, sáng suốt, ông H1 không chấp nhận.

Ông thống nhất chia theo thỏa thuận của anh em trước đây là bán toàn bộ tài sản chia cho bà H, bà D, bà N, bà M mỗi người 100.000.000 đồng; chia cho gia đình của 03 người đã chết là bà L2, ông A, bà P mỗi gia đình 50.000.000 đồng; trả cho ông 100.000.000 đồng tiền phụ xây nhà, còn lại chia đều cho ông và ông T.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị H2, anh Lương Tấn L1, anh Lương Tấn T3 trình bày: Thống nhất với lời trình bày của ông H1, không bổ sung, yêu cầu gì thêm.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan còn lại: Thống nhất với lời trình bày và yêu cầu của nguyên đơn, không bổ sung gì thêm.

Tòa án nhân dân khu vực 10 – Tây Ninh đã tiến hành hòa giải nhưng các đương sự không thỏa thuận được.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 478/2025/DS-ST ngày 30 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 10 – Tây Ninh đã căn cứ vào các Điều Các Điều 147, 157, 158, 165, 166, 227, 228, 271, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; Các Điều 611, 612, 613, 623, 643, 644, 650, 651, 652, 659, 660 Bộ luật Dân sự năm 2015;-Các Điều 12, 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà N, bà H, ông T về việc phân chia di sản thừa kế của cụ S1 và cụ H5.

Di sản của cụ S1 và cụ H5 được phân chia như sau:

Ông T được quyền sử dụng thửa đất số 2094, tờ bản đồ số 01, diện tích 175 m2 (đo đạc thực tế 194 m2, thửa mới 27, tờ bản đồ số 24), đất tọa lạc tại khu phố H, phường H, thị xã H (nay là phường T), tỉnh Tây Ninh theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số C879613, số vào sổ cấp GCN 03216QSDĐ/D6 do Ủy ban nhân dân huyện H, tỉnh Tây Ninh cấp ngày 14-06-1994 cho cụ Lương Tăng S1 đứng tên. (Kèm theo Bản trích đo chỉnh lý bản đồ địa chính)

Ông T có quyền liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất phù hợp với quyết định của bản án theo quy định pháp luật.

Ông T có nghĩa vụ thanh toán cho vợ chồng ông H1, bà H2 giá trị căn nhà số tiền 95.507.299 (chín mươi lăm triệu năm trăm lẻ bảy nghìn hai trăm chín mươi chín) đồng. Thanh toán cho ông H1 số tiền 181.883.536 (một trăm tám mươi mốt triệu tám trăm tám mươi ba nghìn năm trăm ba mươi sáu) đồng.

Ông T có nghĩa vụ thanh toán cho bà M, bà H, bà D, bà N, ông T mỗi người là 352.581.721 (ba trăm năm mươi hai triệu năm trăm tám mươi mốt nghìn bảy trăm hai mươi mốt) đồng; thanh toán cho ông S1 54.710.957 (năm mươi bốn triệu bảy trăm mười nghìn chín trăm năm mươi bảy) đồng và cháu T2 79.026.938 (bảy mươi chín triệu không trăm hai mươi sáu nghìn chín trăm ba mươi tám) đồng (giao cho ông S1 là người giám hộ quản lý) thanh toán cho cháu Mỹ D1, Xuân D2 (giao cho ông Ú là người giám hộ quản lý), chị Lương K, chị Lương Ngọc Q mỗi người 12.157.990 (mười hai triệu một trăm năm mươi bảy nghìn chín trăm chín mươi) đồng.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Chi phí tố tụng: Bà M, bà H, bà D, bà N, ông T tự nguyện chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản là 10.000.000 (mười triệu) đồng. (đã nộp xong).

Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông H1, bà H2 là người cao tuổi, cháu Xuân D2 là trẻ em nên được miễn án phí.

Ông T, bà M, bà H, bà D, bà N mỗi người phải chịu 17.629.086 (mười bảy triệu sáu trăm hai mươi chín nghìn không trăm tám mươi sáu) đồng. Khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí ông T, bà H, bà N đã nộp là 3.750.000 (ba triệu bảy trăm năm mươi nghìn) đồng theo biên lai thu số 0011835, 0011836, 0011837 ngày 06/12/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 10 - Tây Ninh). Ông T, bà H, bà N mỗi người còn phải nộp thêm 13.879.086 (mười ba triệu tám trăm bảy mươi chín nghìn không trăm tám mươi sáu) đồng.

Ông S1 phải chịu 2.735.548 (hai triệu bảy trăm ba mươi lăm nghìn năm trăm bốn mươi tám) đồng; cháu T2 phải chịu 3.951.347 (ba triệu chín trăm năm mươi mốt nghìn ba trăm bốn mươi bảy) đồng;

Chị Mỹ D1, chị Lương K, chị Lương Ngọc Q mỗi người phải chịu 607.900 (sáu trăm lẻ bảy nghìn chín trăm) đồng.

Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn tuyên về quyền kháng cáo; quyền và nghĩa vụ của các đương sự ở giai đoạn thi hành án.

Bản án chưa có hiệu lực pháp luật.

Ngày 14 tháng 10 năm 2025, bị đơn ông H1 kháng cáo một phần bản án, không đồng ý Bản án sơ thẩm đã tuyên. Yêu cầu công nhận di chúc lập ngày 07/9/2017 tại Ủy ban nhân dân xã H (nay là phường T).

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, bị đơn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Bị đơn ông H1 do ông  là người đại diện ủy quyền có lời trình bày: Ngày 07/9/2017 cụ S1 và cụ H5 ông đã lập di chúc để lại QSDĐ cho ông và bà M, trên đất có 02 căn nhà. Di chúc cụ S1 và cụ H5 23/7/2020 thay đổi nội dung di chúc, ông không được biết và cụ S1 trong tình trạng ông không minh mẫn, cụ S1 mất sau thời điểm lập di chúc hơn 02 tháng. Những chữ ký trong di chúc không phải của cụ S1 nhưng ông không cung cấp được văn bản gốc để yêu cầu giám định. Các anh chị em đã lập gia đình và nơi ở ổn định. Hiện nay căn nhà là nơi sinh sống duy nhất của ông cùng vợ và các con, yêu cầu được đồng sở hữu. Nếu không, đồng ý nhận hiện vật và trả giá trị lại cho các hàng thừa kế.

Nguyên đơn bà N, bà H, ông T do người đại diện ủy quyền có lời trình bày: Không đồng ý yêu cầu kháng cáo của ông H1. Di chúc ngày 23/7/2020 là hợp pháp. Ông T không đồng ý đồng sở hữu vì liên quan đến quyền định đoạt tài sản. Nếu ông H1 muốn nhận tài sản trả giá trị, các nguyên đơn đồng ý.

Kiểm sát viên đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh phát biểu:

Cấp phúc thẩm thực hiện đúng pháp luật về tố tụng từ khi thụ lý vụ án đến khi đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và các đương sự thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của mình. Bị đơn ông H1 kháng cáo đúng quy định tại các Điều 273, Điều 276 Bộ luật Tố tụng dân sự nên đủ điều kiện xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

Về yêu cầu kháng cáo: Ông H1 kháng cáo yêu cầu công nhận di chúc ngày 07/9/2017 để lại phần QSDĐ cho ông H1 và bà M. Ông T không đồng ý, yêu cầu chia di sản thừa kế theo di chúc ngày 23/7/2020. Ngày 6/11/2018 ông S1, bà H5 hủy di chúc ngày 7/9/2017. Cấp sơ thẩm công nhận di chúc ngày 23/7/2020 chia thừa kế theo di chúc. Tuy nhiên, ông H1 là thừa kế thứ 01 không có tên trong di chúc, không có khả năng lao động nên được chia 2/3 trên một xuất thừa kế theo quy định điểm b khoản 2 Điều 644 Bộ luật Dân sự. Đồng thời, phần di chúc của cụ H5 để cho chị L2 đã chết trước người để lại di chúc (chết 2018) được chia theo pháp luật làm 09 phần và bà H5 được hưởng thửa kế phần từ chị L2 mất đã được hưởng di sản của cụ S1 chia thừa kế theo pháp luật là phù hợp.

Tại cấp phúc thẩm bị đơn có nhu cầu nhận nhà và đất để có nơi sinh sống nên cần giao toàn bộ tài sản thửa đất 27 cho ông H1, ông H1 có nghĩa vụ trả lại giá trị cho các hàng thừa kế.

Đề nghị không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông H1. Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, sửa ản án dân sự sơ thẩm số 478/2025/DS-ST ngày 30 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 10 – Tây Ninh về cách chia di sản thừa kế.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- Bà M, bà H, bà D, bà N, ông T mỗi người số tiền là 352.581.721 đồng.

- Ông S1 số tiền 54.710.957 đồng;

- Cháu T2 số tiền 79.026.938 đồng;

- Chị Mỹ D1, cháu Xuân D2 mỗi người số tiền 24.315.981 đồng/2 = 12.157.990 đồng.

- Chị Lương K, chị Lương Ngọc Q mỗi người số tiền 24.315.981 đồng/2 = 12.157.990 đồng.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Lương Tấn H1.

Sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 478/2025/DS-ST ngày 30 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 10 – Tây Ninh.

Căn cứ các Điều 147, 157, 158, 165, 166, 227, 228, 271, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Các Điều 611, 612, 613, 623, 643, 644, 650, 651, 652, 659, 660 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Các Điều 12, 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lương Ngọc N, bà Lương Ngọc H, ông Lương Tấn T về việc phân chia di sản thừa kế của cụ Lương Tăng S1 và cụ Nguyễn Thị H5.

2. Di sản của cụ Lương Tăng S1 và cụ Nguyễn Thị H5 được phân chia như sau:

2.1 Ông Lương Tấn H1 được quyền sử dụng thửa đất số 27, diện tích đo đạc thực tế 194m2, tờ bản đồ số 24, đất tọa lạc tại: khu phố H, phường H, thị xã H (nay là phường T), tỉnh Tây Ninh, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số C879613, số vào sổ cấp GCN 03216QSDĐ/D6 do Ủy ban nhân dân huyện H, tỉnh Tây Ninh cấp ngày 14-06-1994 cho cụ Lương Tăng S1 đứng tên.

(Vị trí thửa đất theo Mảnh trích lục số 66/TĐ-BĐĐC ngày 08/01/2020)

Ông Lương Tấn H1 có quyền liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất phù hợp với quyết định của bản án theo quy định pháp luật.

2.2 Ông Lương Tấn H1 có nghĩa vụ thanh toán cho bà Lương Ngọc M, bà Lương Ngọc H, bà Lương Ngọc D, bà Lương Ngọc N, ông Lương Tấn T mỗi người số tiền là 352.581.721 (ba trăm năm mươi hai triệu năm trăm tám mươi mốt nghìn bảy trăm hai mươi mốt) đồng;

2.3 Ông Lương Tấn H1 có nghĩa vụ thanh toán cho ông Phạm Hoàng S số tiền 54.710.957 (năm mươi bốn triệu bảy trăm mười nghìn chín trăm năm mươi bảy) đồng.

2.4 Ông Lương Tấn H1 có nghĩa vụ thanh toán cho cháu Phạm Minh T2 số tiền 79.026.938 (bảy mươi chín triệu không trăm hai mươi sáu nghìn chín trăm ba mươi tám) đồng (giao cho ông Phạm Hoàng S là người giám hộ quản lý).

2.5 Ông Lương Tấn H1 có nghĩa vụ thanh toán cho cháu Trần Thị Mỹ D1, cháu Trần Xuân D2 (giao cho ông Trần Văn Ú là người giám hộ quản lý), chị Lương K, chị Lương Ngọc Q mỗi người số tiền 12.157.990 (mười hai triệu một trăm năm mươi bảy nghìn chín trăm chín mươi) đồng.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015.

3. Chi phí tố tụng khác: Bà Lương Ngọc M, bà Lương Ngọc H, bà Lương Ngọc D, bà Lương Ngọc N, ông Lương Tấn T tự nguyện chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản là 10.000.000 (mười triệu) đồng. (đã nộp xong).

4. Về án phí dân sự sơ thẩm:

4.1 Ông Lương Tấn H1, bà Nguyễn Thị H2, cháu Trần Xuân D2 được miễn án phí.

4.2 Buộc ông Lương Tấn T, bà Lương Ngọc M, bà Lương Ngọc H, bà Lương Ngọc D, bà Lương Ngọc N mỗi người phải chịu 17.629.086 (mười bảy triệu sáu trăm hai mươi chín nghìn không trăm tám mươi sáu) đồng. Khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí ông Lương Tấn T, bà Lương Ngọc H, bà Lương Ngọc N đã nộp là 3.750.000 (ba triệu bảy trăm năm mươi nghìn) đồng theo biên lai thu số 0011835, 0011836, 0011837 ngày 06/12/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 10 - Tây Ninh). Buộc ông Lương Tấn T, bà Lương Ngọc H, bà Lương Ngọc N mỗi người còn phải nộp số tiền 13.879.086 (mười ba triệu tám trăm bảy mươi chín nghìn không trăm tám mươi sáu) đồng.

4.3 Buộc ông Phạm Hoàng S phải chịu 2.735.548 (hai triệu bảy trăm ba mươi lăm nghìn năm trăm bốn mươi tám) đồng; cháu Phạm Minh T2 phải chịu 3.951.347 (ba triệu chín trăm năm mươi mốt nghìn ba trăm bốn mươi bảy) đồng;

4.4 Buộc chị Trần Thị Mỹ D1, chị Lương K, chị Lương Ngọc Q mỗi người phải chịu 607.900 (sáu trăm lẻ bảy nghìn chín trăm) đồng.

5. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Lương Tấn H1 được miễn án phí.

6. Án xử công khai phúc thẩm có hiệu lực pháp luật thi hành ngay sau khi tuyên án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.