Bản án 81/2021/HSST — Hình sự

[1] Quá trình tiến hành tố tụng trong giai đoạn điều tra, truy tố, Điều tra viên và Kiểm sát viên đều đã thực các qui định của pháp luật.

[2] Qúa trình điều tra và tại phiên tòa các bị cáo đều thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội, lời khai của các bị cáo phù hợp nhau, phù hợp với lời khai tại cơ quan điều tra, lời khai của người bị hại, vật chứng vụ án và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Như vậy, HĐXX có đủ căn cứ xác định: Do nợ tiền từ lâu không trả được nên ngày 22/6/2021, Đặng Văn Hiển hẹn với Chu Văn T và Trần Văn T1 để nói chuyện về việc nợ tiền. Do mâu thuẫn từ việc này nên khi gặp nhau tại điểm hẹn thì T1 đã mượn xe máy BKS: 29Y3-453.43 của Hiển để đi đón T, sau đó đã đồng tình với T giữ xe máy của Hiển tại nhà T để ép Hiển trả nợ. Khi T và T1 ra chỗ hẹn thì Hiển xin khất nợ nhưng T không đồng ý và dùng mũ cối đập nhiều phát về phía đầu của Hiển, Hiển đưa tay lên đõ thì bị trúng vào cẳng tay trái gây bẩm tím, rồi ép Hiển viết giấy bán xe máy BKS: 29Y3-453.43 của Hiển cho T với giá 15.000.000 đồng. T tiếp tục yêu cầu Hiển đưa điện thoại ra nhưng Hiển không đồng ý thì T dùng chân đạp vào đầu gối của Hiển, buộc Hiển phải lấy điện thoại Samsung Galaxy S8+ để trong túi quần ra đưa cho T, T cầm điện thoại đưa cho T1 bảo tháo sim trả lại Hiển, còn điện thoại T1 giữ. Tổng giá trị tài sản T và T1 chiếm đoạt của Hiển là 19.530.000đồng. Đối chiếu với qui định của pháp luật hình sự thì hành vi của T và T1 đã phạm vào tội “Cướp tài sản” qui định tại điểm d khoản 2 Điều 168 BLHS.

[3] Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, không những xâm phạm đến quyền sở hữu về tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ mà còn uy hiếp, đe dọa tính mạng, sức khỏe của người khác, gây hoang mang, lo lắng trong quần chúng nhân dân, làm mất ổn định, trật tự trị an địa phương. Các bị cáo đều có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự, cố ý vi phạm. Vì vậy, cần phải có hình phạt nghiêm, tương xứng với tính chất, mức độ phạm tội mới có tác dụng cải tạo, giáo dục riêng và răn đe, phòng ngừa chung.

[4] Xét tính chất, vai trò, nguyên nhân và việc phân hóa tội phạm:

[4.1] Đối với Chu Văn T: Quan hệ pháp luật trong giao dịch vay mượn giữa Hiển với T chỉ là dân sự, do khó khăn không trả được nên Hiển đã chủ động hẹn gặp T và T1 để khất nợ, nhưng T lại có thái độ thể hiện sự bất chấp, coi thường pháp luật, coi thường sức khỏe, tính mạng của người khác. Với hành vi dùng mũ cối đập nhiều nhát về phía đầu người bị hại, dùng chân đạp vào đầu gối người bị hại, uy hiếp tính mạng, sức khỏe người bị hại, làm cho người bị hại lâm vào tình trạng không thể chống cự được để chiếm đoạt tài sản nên hành vi của T đầy đủ yếu tố cấu thành tội “Cướp tài sản” qui định tại điểm d khoản 2 của BLHS. T chủ động trong việc thực hiện tội phạm nên giữ vai trò chính, vai trò là người thực hành nên phải chịu trách nhiệm cao hơn.

[4.2] Đối với Trần Văn T1: Quan hệ giữa T1 với Hiển và T đều là bạn, từ việc T1 là người đứng ra giúp Hiển và T thực hiện giao dịch vay mượn, do lâu ngày Hiển không trả nợ T nên T1 nhận thức cho rằng mình cũng phải có trách nhiệm, nên khi T bảo giữ xe của Hiển lại, khi T hành hung Hiển để ép Hiển viết giấy bán xe, khi T dùng chân đạp hiển để ép đưa điện thoại, khi T bảo tháo sim trả lại Hiển thì T1 đều biết, đều làm theo nên hành vi của T1 là đồng phạm với T có tính chất giản đơn, với vai trò là người giúp sức; hành vi vi phạm của T đến đâu thì T1 phải chịu đến đó.

[4.3] Xét về nguyên nhân, mối quan hệ và sự nhận thức thấy: Từ việc khó khăn trong việc tìm gặp Hiển để đòi nợ nên khi gặp được Hiển, do nhận thức hạn chế nên T và T1 chỉ đơn giản cho rằng giữ xe máy, điện thoại, ép viết giấy bán xe thì Hiển sẽ nhanh chóng trả tiền để lấy lại tài sản về. Bản thân người bị hại cũng thừa nhận, nhận thức cho rằng mình cũng có một phần lỗi. Tuy nhiên, với tính chất của hành vi mà các bị cáo thực hiện là nguy hiểm cho xã hội, nên mặc dù động cơ, mục đích của các bị cáo khi thực hiện tội phạm là đơn giản, nhưng các bị cáo vẫn phải chịu trách nhiệm theo qui định của pháp luật hình sự với hành vi đã thực hiện; nhưng, đây cũng là căn cứ xem xét khi quyết định hình phạt đối với các bị cáo.

[5] Xem xét các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự, nhân thân, hoàn cảnh bản thân và gia đình các bị cáo thấy: Các bị cáo đều không có tình tiết tăng nặng; qúa trình điều tra và tại phiên tòa đều thành khẩn khai báo; sau khi phạm tội nhận thức được sai phạm đã xin đầu thú và tự nguyện giao nộp số tài sản chiếm đoạt; quá trình điều tra đã tác động gia đình bồi thường thiệt hại để khắc phục hậu quả xong cho người bị hại, người bị hại có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo. Do vậy, các bị đều được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự qui định tại điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 của BLHS. Mặt khác, xét việc các bị cáo đều có trình độ văn hóa thấp nên nhận thức có phần hạn chế, đều không có công việc và thu nhập ổn định; trước khi phạm tội đều có nhân thân tốt; các con đều còn nhỏ, kinh tế gia đình khó khăn, có đơn trình bày hoàn cảnh và xin giảm nhẹ hình phạt được chính quyền địa phương xác nhận.

[6] Căn cứ tính chất, mức độ của hành vi phạm tội, vai trò, nhân thân, hoàn cảnh bản thân và gia đình các bị cáo và các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, khi quyết định hình phạt, HĐXX thấy cần phải cách ly các bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian nhất định; tuy nhiên, xét thấy các bị cáo đều không có tình tiết tăng nặng, có nhiều tình tiết giảm nhẹ; tính chất của hành vi phạm tội là nguy hiểm, nhưng động cơ là đơn giản, có phần do nhận thức hạn chế nên có thể áp dụng khoản 1 Điều 54 BLHS cho các bị cáo hưởng dưới mức thấp nhất của khung hình phạt, đồng thời miễn hình phạt bổ sung để các bị cáo yên tâm cải tạo, thể hiện sự khoan hồng của pháp luật và chính sách nhân đạo của Đảng và Nhà nước đối với người phạm tội.

[7] Hành vi của T cho anh Hiển vay 20.000.000đồng với lãi xuất 2000đồng/triệu/ngày (tương đương 72%/năm), không vi phạm qui định về lãi xuất được qui định trong Bộ luật dân sự nên CQĐT không đề cập xử lý là đúng.

[8] Đối với Chu Văn Viên là chủ cửa hàng sửa xe máy nơi xảy ra vụ án. Do anh Viên ngồi bên trong nhà sửa xe máy, không biết sự việc, khi T1 nhờ giữ hộ điện thoại thì không cầm, khi biết T1 để lại điện thoại trong tủ đồ sửa xe của mình thì mang giao nộp cho cơ quan điều tra cùng với chiếc mũ cối nên không có lỗi.

[9] Về vật chứng và trách nhiệm bồi thường dân sự: Người bị hại đã nhận lại tài sản bị chiếm đoạt là chiếc xe máy, vật chứng vụ án là chiếc mũ cối và không có ý kiến gì khác; đồng thời, xác nhận việc đã nhận số tiền 25 triệu đồng là tiền bồi thường của gia đình các bị cáo, nay không có yêu cầu, đề nghị gì khác về trách nhiệm bồi thường dân sự; gia đình các bị cáo (vợ) đều thừa nhận việc bồi thường người bị hại là theo đề nghị của các bị cáo và đều nhất trí, không có ý kiến, đề nghị gì khác. Xét thấy đây là sự tự nguyện nên HĐXX chấp nhận, không đặt ra xem xét.

[10] Về khoản tiền anh Hiển nợ T, do T và vợ không yêu cầu Hiển phải trả số tiền này, Hiển cũng nhất trí không có ý kiến gì khác. Xét thấy đây là sự tự nguyên nên HĐXX chấp nhận.

[11] Về án phí và quyền kháng cáo: Các bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm. Bị cáo, người bị hại, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo theo qui định của pháp luật.