Bản án 80/2019/HS-PT — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau: Đàm Văn Thinh làm nghề buôn bán lọ lục bình gỗ, tượng gỗ,… qua mạng xã hội Facebook với tài khoản “Lục Bình Đình Văn”. Vào khoảng tháng 10/2018, qua bạn bè giới thiệu và mạng xã hội, Thinh có quen biết với ông Hoàng Chiến Thắng. Quá trình trao đổi, ông Thắng đã đặt vấn đề mua của Thinh 01 đôi lọ lục bình bằng gỗ Thuỷ Tùng Việt Nam (gọi tắt là Thuỷ Tùng Việt). Bản thân Thinh biết gỗ Thuỷ Tùng Việt là loại gỗ quý hiếm, hầu như không có trên thị trường nhưng các đặc điểm như vân gỗ, màu gỗ của Thuỷ Tùng Việt rất giống với gỗ Thông Lào. Thinh cũng biết là gỗ Thuỷ Tùng Việt có mùi hương thơm như mùi hương trầm còn gỗ Thông Lào có mùi hắc. Về giá trị gỗ và giá mua bán của gỗ Thông Lào thấp hơn nhiều so với gỗ Thuỷ Tùng Việt. Do đang thiếu tiền để trả nợ và tiêu xài cá nhân nên Thinh đã nảy sinh ý định chiếm đoạt tiền của ông Thắng bằng cách mua những đôi lọ lục bình bằng gỗ Thông Lào sau đó nói dối là lục bình làm bằng gỗ Thuỷ Tùng Việt để bán cho ông Thắng với giá cao hơn.

Khoảng tháng 12/2018, Thinh biết Lê Bá Nhượng sinh năm 1974, trú tại xã Pơng Drang, huyện Krông Búk, tỉnh Đăk Lăk có 01 đôi lọ lục bình làm bằng gỗ Thông Lào có đặc điểm cao 167cm, đường kính thân lọ 45cm bán với giá 53.000.000đồng. Thinh đã gửi ảnh đôi lọ lục bình này qua zalo cho ông Thắng xem và nói dối đôi lọ lục bình này làm bằng gỗ Thuỷ Tùng Việt có giá là 95.000.000đồng. Ông Thắng tin tưởng và đồng ý mua. Sau đó Thinh gửi số tiền 20.000.000đồng vào tài khoản ngân hàng của Nhượng để đặt cọc mua đôi lọ lục bình. Ngày 02-01-2019 Thinh nhờ Nhượng đi cùng để chuyển đôi lọ lục bình ra thành phố Nam Định bằng xe khách. Khi đến khu vực đường cao tốc Ninh Bình-Hà Nội thì Thinh và Nhượng xuống xe sau đó thuê xe ô tô tải chở đôi lọ lục bình đến địa chỉ: Số 267 đường Trường Chinh, phường Quang Trung, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định giao cho ông Thắng. Khi giao nhận hàng, ngoài ông Thắng còn có anh Phạm Ngọc Động và anh Hoàng Quang Việt chứng kiến. Thinh cam kết với ông Thắng đôi lọ lục bình này làm bằng gỗ Thuỷ Tùng Việt. Ông Thắng tin tưởng và trả cho Thinh đủ số tiền 95.000.000đồng. Thinh nhận tiền và trả nốt cho Nhượng số tiền 33.000.000đồng, số tiền còn lại 42.000.000đồng Thinh đã sử dụng cá nhân hết.

Khoảng đầu tháng 01/2019, qua mạng xã hội Facebook Thinh biết anh Hoàng Quốc Kiệt sinh năm 1989, trú tại: tổ dân phố Đạt Hiếu 7, phường Đạt Hiếu, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đăk Lăk chào bán 02 đôi lọ lục bình làm bằng gỗ Thông Lào, 01 đôi cao 245cm đường kính thân lọ 65cm giá 120.000.000đồng và 01 đôi cao 180cm đường kính thân lọ 50cm giá 40.000.000đồng. Ngày 13-01-2019 Thinh nhận được điện thoại của ông Thắng hỏi mua 02 đôi lọ lục bình làm bằng gỗ Thuỷ Tùng Việt. Thinh gửi ảnh 02 đôi lọ lục bình cho ông Thắng xem và nói dối 02 đôi lọ lục bình này làm bằng gỗ Thuỷ Tùng Việt và được bán với giá 175.000.000đồng và 110.000.000đồng. Ông Thắng đồng ý mua. Ngày 14-01-2019 Thinh chuyển khoản cho anh Kiệt số tiền 25.000.000đồng để đặt cọc mua 02 đôi lọ lục bình. Sau đó anh Kiệt đã thuê anh Lê Anh Văn là lái xe ô tô tải chở 02 đôi lọ lục bình trên ra thành phố Nam Định. Khi ra đến thành phố Nam Định, anh Kiệt liên hệ đón Thinh tại khu vực Cầu Vượt xã Lộc An, thành phố Nam Định. Khoảng 19 giờ 30’ ngày 16-01-2019, Thinh cùng với anh Kiệt và anh Văn chở 02 đôi lọ lục bình đến địa chỉ: Số 267 đường Trường Chinh, phường Quang Trung, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định giao cho ông Thắng. Lúc này ông Thắng và anh Hoàng Quang Việt cùng một số người bạn đang đứng đợi tại đó. Sau khi 02 đôi lọ lục bình được chuyển từ trên xe vào trong nhà, ông Thắng hỏi Thinh 02 đôi lọ lục bình làm bằng gỗ gì. Thinh vẫn khẳng định với ông Thắng 02 đôi lọ lục bình này làm bằng gỗ Thuỷ Tùng Việt. Anh Việt đã gọi bạn là anh Vũ Xuân Khiên đến và cùng mọi người kiểm tra lại thì xác định 02 đôi lọ lục bình này làm bằng gỗ Thông Lào. Ông Thắng hỏi anh Kiệt thì anh Kiệt xác nhận 02 đôi lọ lục bình này của anh Kiệt và làm bằng gỗ Thông Lào, Thinh đã mua của anh Kiệt để bán lại cho ông Thắng. Ngay sau đó ông Thắng đã trình báo công an phường Quang Trung, thành phố Nam Định về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của Thinh.

Trưng cầu giám định chủng loại gỗ của 01 đôi lọ lục bình gỗ mà Đàm Văn Thinh đã bán cho ông Hoàng Chiến Thắng vào ngày 02-01-2019. Kết luận giám định thực vật số 85 ngày 21-01-2019 của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật kết luận:

- Hai chiếc lọ lục bình gỗ trên không phải gỗ của loài thực vật có tên khoa học: Glyptostrobus pensilis (Staunton ex D.Don) K.Koch, tên tiếng Việt: Thuỷ Tùng Việt, Thông nước.

- Hai chiếc lọ lục bình gỗ trên thuộc cùng một chủng loại gỗ có tên khoa học Cunninghamia konishii Hayata (họ Hoàng Đàn – Cupressaceae), tên tiếng Việt: Sa mộc dầu, Sa mu dầu.

Trưng cầu giám định chủng loại gỗ của 02 đôi lọ lục bình gỗ mà Đàm Văn Thinh đã bán cho ông Hoàng Chiến Thắng vào ngày 16-01-2019. Kết luận giám định thực vật số 94 ngày 24-01-2019 của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật kết luận:

- Hai đôi lọ lục bình gỗ trên không phải gỗ của loài thực vật có tên khoa học: Glyptostrobus pensilis (Staunton ex D.Don) K.Koch, tên tiếng Việt: Thuỷ Tùng Việt, Thông nước.

- Hai đôi lọ lục bình gỗ trên thuộc cùng một chủng loại gỗ có tên khoa học Cunninghamia konishii Hayata (họ Hoàng Đàn – Cupressaceae), tên tiếng Việt: Sa mộc dầu, Sa mu dầu.

Loài Cunninghamia konishii Hayata có nguồn gốc nội địa (lãnh thổ Việt Nam) có tên trong nhóm IIA, quy định tại Nghị định số 32/2006/NĐ-CP ngày 30-3-2006 của Chính phủ và có tên trong Phụ lục I – Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ quy định tại Nghị định 160/2013/NĐ-CP ngày 12-11-2013 của Chính phủ. Loài này có nguồn gốc nhập khẩu thì là loài thực vật hoang dã thông thường và không có tên trong các phụ lục của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.

Quá trình điều tra, Cơ quan CSĐT Công an thành phố Nam Định đã xác định trên thị trường mua bán đồ gỗ thì loại gỗ Sa mộc dầu, Sa mu dầu còn được các cơ sở kinh doanh và người dân gọi tên khác là gỗ Thông Lào.

Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự thành phố Nam Định đã định giá và xác định:

- 01 đôi lọ lục bình bằng gỗ, kích thước cao 167cm, đường kính thân lọ 45cm có trị giá 20.000.000đồng. Cơ quan điều tra đã trả lại đôi lọ lục bình gỗ này cho ông Hoàng Chiến Thắng.

- 01 đôi lọ lục bình bằng gỗ, kích thước cao 245cm, đường kính thân lọ 65cm có trị giá 48.000.000đồng và 01 đôi lọ lục bình bằng gỗ, kích thước cao 180cm, đường kính thân lọ 50cm có trị giá 25.000.000đồng. Cơ quan điều tra đã trả lại 02 đôi lọ lục bình gỗ này cho ông Hoàng Quốc Kiệt. Anh Kiệt đã nhận lại 02 đôi lọ lục bình, trả lại cho Đàm Văn Thinh số tiền đặt cọc 25.000.000đồng và không có ý kiến gì khác.

Tại cơ quan điều tra, Đàm Văn Thinh đã khai nhận hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng cách nói dối các đôi lọ lục bình làm bằng gỗ Thông Lào do Thinh mua về là các đôi lọ lục bình làm bằng gỗ Thuỷ Tùng Việt sau đó bán với giá cao hơn so với thực tế cho ông Hoàng Chiến Thắng.

Đàm Văn Thinh và anh Hoàng Quốc Kiệt đều thống nhất khai: Thinh và anh Kiệt không bàn bạc gì về việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản của ông Thắng. Trên đường đi giao 02 đôi lọ lục bình, Thinh còn nói với anh Kiệt “Ai hỏi 02 đôi lọ lục bình làm bằng gỗ gì thì anh nói là gỗ Thuỷ Tùng Việt”, nhưng anh Kiệt không đồng ý.

Anh Kiệt khai: nguồn gốc 02 đôi lọ lục bình đều làm bằng gỗ Thông Lào anh Kiệt mua tại cửa hàng nội thất Hiệp Hoa, địa chỉ: quốc lộ 14 xã Pơng Drang, huyện Krông Búk, tỉnh Đăk Lăk sau đó bán lại cho Thinh.

Với nội dung vụ án nêu trên, tại Bản án hình sự sơ thẩm số: 192/2019/HS-ST ngày 10-7-2019 của Toà án nhân dân thành phố Nam Định, đã quyết định:

1. Tuyên bố bị cáo Đàm Văn Thinh phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Căn cứ điểm c khoản 2 Điều 174; điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 15; Điều 57 Bộ luật hình sự năm 2015.

Xử phạt bị cáo Đàm Văn Thinh 04 năm tù (bốn năm tù). Thời hạn tù tính từ ngày 22-01-2019.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn quyết định về xử lý vật chứng, án phí và quyền kháng cáo cho bị cáo.

Ngày 21-7-2019, bị cáo Đàm Văn Thinh có đơn kháng cáo với nội dung: bị cáo bị Toà án nhân dân thành phố Nam Định xử về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật tuy nhiên với mức án 04 năm tù là cao so với hành vi của bị cáo. Trong quá trình điều tra bị cáo đã khai nhận rõ hành vi phạm tội của mình, thành khẩn khai báo với cơ quan điều tra, bị cáo có hoàn cảnh gia đình rất khó khăn, các con còn nhỏ, mẹ già yếu cần người chăm sóc, nuôi dưỡng nên mong Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét giảm nhẹ hình phạt.

Tại phiên toà:

- Bị cáo Đàm Văn Thinh thay đổi nội dung kháng cáo: bị cáo cho rằng việc làm của bị cáo là sai, là vi phạm pháp luật nhưng là do không hiểu biết về đồ gỗ, chỉ biết đến cửa hàng hỏi mua đồ gỗ để về bán lại cho ông Thắng. Như vậy, bị cáo phải bị xét xử về tội “Lừa dối khách hàng” mới đúng vì trao hàng không đúng sản phẩm chứ không phải là “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định kết luận về vụ án: Đơn kháng cáo của bị cáo hợp lệ, được xem xét theo trình tự phúc thẩm. Cấp sơ thẩm xét xử bị cáo về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” là đúng người, đúng tội. Tại phiên toà phúc thẩm, bị cáo thay đổi nội dung kháng cáo nhưng căn cứ lời khai của bị cáo tại phiên toà sơ thẩm và các lời khai khác trong quá trình điều tra bị cáo đều khai nhận có ý thức lừa dối để chiếm đoạt tiền của khách mua hàng là ông Thắng. Bị cáo không xin giảm nhẹ nên đề nghị căn cứ điểm a khoản 1 Điều 355, Điều 356 BLTTHS, không chấp nhận kháng cáo của bị cáo Đàm Văn Thinh, giữ nguyên tội danh và mức hình phạt đối với bị cáo Đàm Văn Thinh.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Tại phiên toà, bị cáo Đàm Văn Thinh thay đổi nội dung kháng cáo. Bị cáo cho rằng: việc làm của bị cáo là sai, là vi phạm pháp luật nhưng là do không hiểu biết về đồ gỗ, chỉ biết đến cửa hàng hỏi mua đồ gỗ để về bán lại. Như vậy, bị cáo phải bị xét xử về tội “Lừa dối khách hàng” mới đúng vì trao hàng không đúng sản phẩm chứ không phải là “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Xét việc thay đổi nội dung kháng cáo của bị cáo không trái với các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Căn cứ Điều 342 Bộ luật tố tụng hình sự, kháng cáo của bị cáo được Hội đồng xét xử xem xét theo trình tự phúc thẩm.

Tại các bản cam kết; giấy biên nhận; đơn đề nghị; bản tường trình; bản kiểm điểm; các bản tự khai do chính bị cáo tự viết đều có nội dung khai nhận: Bản thân bị cáo biết hiện nay trên thị trường Việt Nam gỗ Thuỷ tùng Việt rất hiếm, hầu như không có. Các đặc điểm của gỗ Thuỷ tùng Việt rất giống với gỗ Thông Lào tuy nhiên về giá trị và tiền mua gỗ Thông Lào là thấp hơn nhiều lần so với gỗ Thuỷ Tùng Việt Nam. Do đang thiếu tiền trả nợ và tiền tiêu sài cá nhân, bị cáo đã nảy sinh ý định mua đôi lọ lục bình bằng gỗ Thông Lào để bán cho anh Thắng và nói dối anh Thắng là gỗ Thuỷ Tùng Việt Nam mục đích để hưởng số tiền chênh lệch.

Trên cơ sở các chứng cứ, tài liệu được Cơ quan điều tra thu thập, qua quá trình tranh tụng công khai tại phiên toà, có đủ căn cứ xác định: Ngày 02-01-2019, Đàm Văn Thinh đã dùng thủ đoạn gian dối là mua 01 đôi lọ lục bình làm bằng gỗ Thông Lào (có tên khoa học là Cunninghamia konishii Hayata) sau đó thông báo và thoả thuận bán cho ông Hoàng Chiến Thắng ở địa chỉ: Số 267 đường Trường Chinh, phường Quang Trung, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định nhưng cam kết đôi lục bình trên được làm bằng gỗ Thuỷ Tùng Việt (tên khoa học là Glyptostrobus pensilis (Staunton ex D.Don) K.Koch). Tiếp theo, ngày 16-01-2019 Đàm Văn Thinh lại tiếp tục sử dụng thủ đoạn trên, mua 02 đôi lọ lục bình làm bằng gỗ Thông Lào rồi bán cho ông Thắng với cam kết cả 02 đôi lọ lục bình làm bằng gỗ Thuỷ Tùng Việt thì bị ông Thắng phát hiện trình báo cơ quan Công an.

Như vậy, Đàm Văn Thinh lợi dụng một số đặc điểm giống nhau như vân gỗ, màu gỗ, … giữa gỗ Thông Lào và gỗ Thuỷ tùng Việt, bị cáo đã có thủ đoạn gian dối là thông báo cho người mua những đôi lọ lục bình đều làm bằng gỗ Thuỷ tùng Việt và bán cho ông Thắng. Mục đích là bán với giá cao hơn giá trị thực tế nhằm chiếm đoạt tiền chênh lệch. Bị cáo đã có mục đích từ trước, dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản chứ không phải sử dụng thủ đoạn đánh tráo hàng hoá nhằm lừa dối khách hàng.

Cấp sơ thẩm đã xét xử bị cáo Đàm Văn Thinh về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo điểm c khoản 2 Điều 174 Bộ luật hình sự năm 2015 là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không oan sai.

Bị cáo kháng cáo cho rằng: bị cáo phải bị xét xử về tội “Lừa dối khách hàng” là không có căn cứ pháp lý, không được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận.

Với tính chất mức độ hành vi phạm tội, Toà án cấp sơ thẩm đã xem xét nhân thân của bị cáo, áp dụng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ để xử phạt Đàm Văn Thinh 04 (bốn) năm tù là tương xứng với tính chất mức độ hành vi phạm tội của bị cáo, thể hiện sự khoan hồng của pháp luật Việt Nam.

Các quyết định của bản án sơ thẩm là có căn cứ và đúng pháp luật.

Tại phiên toà phúc thẩm, do không có tình tiết giảm nhẹ đặc biệt nào mới, bị cáo không xin giảm nhẹ hình phạt. Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định tại phiên toà là phù hợp.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ: điểm a khoản 1 Điều 355, 356 Bộ luật tố tụng hình sự.

1. Không chấp nhận kháng cáo của bị cáo Đàm Văn Thinh và giữ nguyên bản án sơ thẩm.

2. Tuyên bố bị cáo Đàm Văn Thinh phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Căn cứ điểm c khoản 2 Điều 174; điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 15; Điều 57 Bộ luật hình sự năm 2015.

Xử phạt bị cáo Đàm Văn Thinh 04 (bốn) năm tù. Thời hạn tù tính từ ngày 22-01-2019.

3. Án phí hình sự phúc thẩm: Bị cáo Đàm Văn Thinh phải nộp 200.000đồng.

Các quyết định khác của án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

THẨM PHÁN

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Vũ Thị Thu

Nguyễn Thị Bạch Tuyết

Mai Thị Minh Hồng.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM