Bản án 798/2022/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ H

Với thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa : Bà Trần Thị Thủy

Các Thẩm phán:

1/ Bà Huỳnh Thị Như Hà

2/ Bà Lê Thị Anh Minh

Thư ký Tòa án ghi biên bản phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Ngọc Duyên - Thư ký Tòa án nhân dân Thành phố H.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố H tham gia phiên tòa: Bà Đỗ Thị Vân - Kiểm Sát viên.

Ngày 20 tháng 12 năm 2022 tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố H đã xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số 379/2022/DS-PT ngày 19 tháng 10 năm 2022 về việc “Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất”.

Do Bản án dân sự sơ thẩm số 397/2022/DS-ST ngày 17 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện C, Thành phố H bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 5491/2022/QĐ-PT ngày 02 tháng 11 năm 2022 và Quyết định hoãn phiên tòa số 15380/2022/QĐ-PT ngày 29/11/2022, giữa các đương sự:

1. Nguyên đơn: Ông Nguyễn Văn L, sinh năm 1967. Địa chỉ: Số 10B, đường số 115, tổ 13, ấp 8, xã T, huyện C, Thành phố H.

Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn: Ông Lê Văn Kh, sinh năm 1959 (theo Giấy ủy quyền số công chứng 00014129, quyển số 11/2022 TP/CC-SCC/HĐGD lập ngày 17/11/2022 tại Văn phòng Công chứng H). Địa chỉ: Số 168, đường TC 2, TC, huyện Hóc Môn, Thành phố H

2. Bị đơn: Ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1971. Địa chỉ: Số 231, đường Nguyễn Kim C, tổ 4, ấp 7, xã T, huyện C, Thành phố H. Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn: Bà Trần Nguyễn Thảo L, sinh năm 1984 (theo giấy ủy quyền số công chứng 00011593 quyển số 11/TP/CC-SCC/UQ lập ngày 12/11/2020 tại Văn phòng Công chứng H). Địa chỉ: Số 139H, đường H, Phường T, quận P, Thành phố H. 3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Bà Lê Thị D, sinh năm 1966. Địa chỉ: Số 10B, Đường 115, Tổ 13, Ấp 8, xã T, huyện C, Thành phố H.

- Bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1972. Địa chỉ: Số 231, đường Nguyễn Kim C, tổ 4, ấp 7, xã T, huyện C, Thành phố H. Người đại diện theo ủy quyền của bà H: Bà Trần Nguyễn Thảo L, sinh năm 1984 (theo giấy ủy quyền số công chứng 00011594 quyển số 11/TP/CC-SCC/UQ lập ngày 12/11/2020 tại Văn phòng Công chứng H). Địa chỉ: Số 139H, đường H, Phường 8, quận Phú Nhuận, Thành phố H

- Ông Đinh Hữu Th, sinh năm 1982. Địa chỉ: Số 710/48, đường L, phường T, quận T, Thành phố H.

- Văn phòng Công chứng H. Địa chỉ: Số 119, Tỉnh lộ 8, Ấp 1A, xã Tân Thạnh Tây, huyện C, Thành phố H. Người kháng cáo: Nguyên đơn ông Nguyễn Văn L Người kháng nghị Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện C

NỘI D NG V ÁN

Theo nội dung đơn khởi kiện nộp ngày 04/10/2019, các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông Nguyễn Văn L có người đại diện theo ủy quyền là ông Phạm Văn Th trình bày: Do cần tiền nên vào ngày 25/02/2013, tại Văn phòng Công chứng B, ông L (tên gọi khác: L) có ký Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với phần đất diện tích 5.860,5m2 thuộc thửa đất số 40, tờ bản đồ số 30 tọa lạc tại xã T, huyện C theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H02360/13 do Ủy ban nhân dân huyện C cấp ngày 17/12/2008 do ông L đứng tên cho ông Nguyễn Văn T; giá chuyển nhượng là 440.000.000đ (Bốn trăm bốn mươi triệu đồng). Hợp đồng này là để làm tin cho việc ông L vay của ông T số tiền 510.000.000đ (Năm trăm mười triệu đồng). Do đó, ngày 26/02/2013, ông L và vợ là bà Lê Thị D có lập hợp đồng vay tiền viết tay vay của ông T 510.000.000đ (Năm trăm mười triệu đồng), lãi suất 2%/tháng tính từ ngày 26/02/2013 (hợp đồng do ông T viết); ông T đưa trước cho ông L 500.000.000đ (Năm trăm triệu đồng). Khi nào có tiền hoặc bán đất được ông L sẽ chuộc lại đất và hai bên sẽ hủy Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 000678 ngày 25/02/2013 lập tại Văn phòng Công chứng B. Sau khi đóng lãi cho ông T được khoảng 05-06 tháng thì ông L không có khả năng đóng nữa và ông L có điện thoại xin ông T. Việc đóng tiền lãi ông L không ghi giấy tờ gì chứng minh. Đến khoảng đầu tháng 9/2019, ông L có điện thoại gặp ông T thỏa thuận trả gốc và lãi để hủy hợp đồng chuyển nhượng thì ông T không đồng ý.

Nay ông L giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, yêu cầu hủy Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số công chứng 000678 được lập ngày 25/02/2013 tại Văn phòng Công chứng B.

* Theo đơn yêu cầu phản tố nộp ngày 16/11/2020, các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn ông Nguyễn Văn T có người đại diện theo ủy quyền là bà Trần Nguyễn Thảo L trình bày:

Ông Nguyễn Văn T thừa nhận giữa ông L và ông T có ký Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số công chứng 000678 được lập ngày 25/02/2013 tại Văn phòng Công chứng B và có viết tay Hợp đồng vay vốn như ông L trình bày. Tuy nhiên, tại hợp đồng vay vốn viết tay ngày 26/02/2013 có ghi rõ nội dung ông L, bà D thế chấp cho ông T phần đất nêu trên để đảm bảo khoản vay nhưng nếu gia đình ông T không trả lãi theo đúng thỏa thuận thì ông T có quyền sang tên thửa đất, phía gia đình ông L không có quyền thưa kiện hoặc tố cáo về sau. Sau khi ký 02 hợp đồng nêu trên thì gia đình ông L không đóng lãi và cũng không trả nợ theo thỏa thuận. Do gia đình ông L không thực hiện theo đúng thỏa thuận nên ông T đã thực hiện sang tên theo Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được ký ngày 25/02/2013 tại Văn phòng Công chứng B. Vì những lý do trên, bị đơn không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Hiện phần đất tranh chấp đã được ông T chuyển nhượng cho ông Đinh Hữu Th, sinh năm 1982 ngụ tại số 710/48 đường Lũy Bán Bích, phường Tân Thành, quận Tân Phú, Thành phố H.

Bị đơn có yêu cầu phản tố là yêu cầu Tòa án công nhận Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số công chứng 000678 được lập ngày 25/02/2013 tại Văn phòng Công chứng B giữa ông Nguyễn Văn L và ông Nguyễn Văn T có hiệu lực.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị D có người đại diện theo ủy quyền là ông Phạm Văn Th trình bày: Bà D là vợ ông L, bà D thống nhất với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn như trình bày nêu trên.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị H có người đại diện theo ủy quyền là bà Trần Nguyễn Thảo L trình bày: Bà H là vợ ông T, bà H thống nhất với yêu cầu khởi kiện của bị đơn như trình bày nêu trên.

Tại phiên tòa sơ thẩm,

Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn xác định yêu cầu khởi kiện là yêu cầu hủy Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất công chứng số 000678 lập ngày 25/02/2013, tại Văn phòng Công chứng B giữa ông Nguyễn Văn L và ông Nguyễn Văn T (nay là Văn phòng Công chứng H). Phía nguyên đơn đồng ý trả cho bị đơn số tiền gốc 510.000.000 đồng và lãi là 1.120.000.000 đồng tổng cộng là 1.630.000.000 đồng. Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn giữ nguyên yêu cầu phản tố, bị đơn yêu cầu Tòa án công nhận Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất công chứng số 000678 lập ngày 25/02/2013 tại Văn phòng Công chứng B (nay là Văn phòng Công chứng H) giữa ông Nguyễn Văn L và ông Nguyễn Văn T có hiệu lực. * Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện C: Nhận thấy ông Nguyễn Văn L và ông Nguyễn Văn T có lập một hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhằm đảm bảo cho khoản vay 510.000.000 đồng nhưng trên thực tế ông Nguyễn Văn T giao cho vợ chồng ông Nguyễn Văn L 500.000.000 đồng hai bên đều thừa nhận. Do vậy, có đủ cơ sở khẳng định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là hợp đồng giả cách đảm bảo cho hợp đồng vay vốn. Ông Nguyễn Văn T đã đăng bộ sang tên và chuyển nhượng cho ông Đinh Hữu Th là không đảm bảo theo thỏa thuận giữa ông Nguyễn Văn L và ông Nguyễn Văn T. Xét thấy, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có cơ sở chấp nhận. Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn là không có cơ sở chấp nhận theo quy định tại Điều 129 Bộ luật Dân sự 2005. Trong vụ án này, ông Đinh Hữu Th người có quyền và nghĩa vụ liên quan và là người thứ ba ngay tình khi nhận chuyển nhượng từ ông Nguyễn Văn T nhưng theo Khoản 2 Điều 138 Bộ luật Dân sự 2005 thì hợp đồng nêu trên giữa ông Nguyễn Văn T và ông Đinh Hữu Th vẫn vô hiệu. Viện Kiểm sát nhân dân huyện C đề nghị Tòa án: Căn cứ các điều 122, 127, 129, 137, 138, 697, 699, 700, 701, 702 Bộ luật Dân sự 2005 chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn. Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 397/2022/DS-ST ngày 17 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện C đã tuyên xử: 1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Văn L (Nguyễn Văn L) về việc yêu cầu hủy Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất công chứng số 000678 lập ngày 25/02/2013 đối với phần đất diện tích 5860,5m2 thuộc thửa đất số 40, tờ bản đồ số 30, tọa lạc tại xã T, huyện C theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành AN 184410, số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: H02360/13 do Ủy ban nhân dân huyện C cấp ngày 17/12/2008 cho ông Nguyễn Văn L. 2. Chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn ông Nguyễn Văn T. Công nhận Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 25/02/2013 giữa ông Nguyễn Văn L (Nguyễn Văn L) và ông Nguyễn Văn T đối với phần đất diện tích 5860,5m2 thuộc thửa đất số 40, tờ bản đồ số 30, tọa lạc tại xã T, huyện C theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành AN 184410, số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: H02360/13 do Ủy ban nhân dân huyện C cấp ngày 17/12/2008 cho ông Nguyễn Văn L (Nguyễn Văn L) có hiệu lực.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn tuyên về phần án phí và quyền kháng cáo của các đương sự theo luật định.

Ngày 29/8/2022 ông Nguyễn Văn L có đơn kháng cáo toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 397/2022/DSST ngày 17/8/2022 vì lý do Tòa cấp sơ thẩm đã không xem xét đánh giá khách quan toàn bộ vụ án nên đề nghị cấp phúc thẩm sửa án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn hoặc hủy bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện C.

Ngày 29/8/2022 Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện C đã ra Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 04/QĐ-VKS-DS đối với Bản án dân sự số 397/2022/DS-ST ngày 17/8/2022 của Tòa án nhân dân huyện C vì cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm có những vi phạm tố tụng, cụ thể: Các giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Văn L với ông Nguyễn Văn T và giữa ông T với ông Đinh Hữu Th được xác lập vào năm 2013 và trước ngày 01/7/2016 nhưng Tòa cấp sơ thẩm lại áp dụng Điều 124 và Điều 133 Bộ luật Dân sự năm 2015 để công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông T với ông Th là không đúng quy định tại điểm c Khoản 1 Điều 688 Bộ luật Dân sự năm 2015 và có những sự mâu thuẫn giữa nhận định và quyết định trong bản án khi Tòa án nhận định Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông L và ông T là giả tạo nhưng khi tuyên án lại không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Ông Lê Văn Kh là đại diện của nguyên đơn ông Nguyễn Văn L vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, bị đơn ông Nguyễn Văn T đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông L, đề nghị Tòa án giữ nguyên bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện C.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố H phát biểu ý kiến:

Viện kiểm sát nhân dân Thành phố H vẫn giữ nguyên Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 04/QĐ-VKS-DS ngày 29/8/2022 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện C đã ra đối với Bản án dân sự số 397/2022/DS-ST ngày 17/8/2022 của Tòa án nhân dân huyện C.

Về tố tụng: Tòa án cấp phúc thẩm đã thực hiện đúng các quy định pháp luật tố tụng dân sự từ khi thụ lý đến khi xét xử. Tại phiên tòa phúc thẩm cho đến trước khi nghị án, Hội đồng xét xử phúc thẩm đã tiến hành phiên tòa đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; Các đương sự trong vụ án đã chấp hành đúng quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ của mình.

Về nội dung: Do có những vi phạm nghiêm trọng trong việc áp dụng viện dẫn điều luật không chính xác đã được nêu trong quyết định kháng nghị thì Tòa cấp sơ thẩm không xem xét giải quyết triệt để các yêu cầu của nguyên đơn như phía nguyên đơn trình bày tại phiên tòa phúc thẩm. Vì vậy đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận quyết định kháng nghị nêu trên và chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, đề nghị hủy bản án dân sự sơ thẩm nêu trên.