Bản án 79/2026/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện ngày 13 tháng 4 năm 2026, bản tự khai, trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn là bà Trần Thị Thùy T trình bày: Bà và ông Hoàng Lê Công T1 đã ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thoả thuận của các đương sự số 67/2022/QĐST-HNGĐ ngày 14/4/2022 của Toà án nhân dân huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng.

Khi đó, do bà đang học Đại học, chưa ổn định về chỗ ở và thu nhập nên bà tự nguyện để con chung là cháu Hoàng Công M Khôi cho ông T1 trực tiếp nuôi dưỡng.

Tuy nhiên, hiện nay ông T1 đã có vợ mới và người này có hành vi ngược đãi, hành hạ cháu K gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ và tinh thần của cháu K. Cụ thể: Ngày 01/4/2026 bà nhận được video từ giáo viên chủ nhiệm ghi lại việc cháu bị u lớn ở trán và vết bầm ở đùi, cháu khai bị mẹ kế (vợ mới của ông T1) đánh và đập đầu vào bồn rửa mặt. Trước đó, ngày 18/01/2026 cháu phải nhập viện tại TTYT Đ do bị ép ăn đồ cay nóng quá mức chịu đựng. Cháu K bị khủng bố tinh thần, mẹ kế thường xuyên de doạ, xúc phạm, cấm cháu gọi “mẹ”, xưng hô thô tục, chửi mắng, đánh đập cháu vì những lý do không chính đáng. Ngày 13/5/2026 trong thời gian Toà án đang thụ lý hồ sơ thì bà lại được cô giáo chủ nhiệm nói cháu K bị ông T1 chọi hộp quẹt vô đầu vì lý do lấy đồ đi tắm chậm, mẹ kế tát vào má 3 cái khiến cháu đi học không tập trung, ngồi thẫn thờ trên lớp. Ngoài ra, ông T1 không thực hiện nghĩa vụ trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, cụ thể: Ông T1 làm nghề lái xe, thường xuyên vắng nhà nhiều ngày, phó mặc việc chăm sóc cháu cho vợ mới, không kiểm soát, không bảo vệ cháu dẫn đến cháu bị ngược đãi, bạo hành. Trong khi đó, hiện nay điều kiện nuôi dưỡng của người mẹ tốt hơn, cụ thể: Về điều kiện kinh tế: Bà có thu nhập ổn định từ nghề giáo viên, chỗ ở đảm bảo an toàn, có sự hỗ trợ từ gia đình. Về điều kiện chăm sóc, giáo dục: Bà là giáo viên dạy Tiếng anh tiểu học có kiến thức và thời gian trực tiếp chăm sóc, dạy dỗ cháu mỗi ngày. Bà đảm bảo môi trường sống ổn định, an toàn và phù hợp với sự phát triển của con. Về nguyện vọng của con: Cháu K đã gần đủ 7 tuổi, nhiều lần con bày tỏ mong muốn được sống với mẹ. Vì vậy, bà khởi kiện yêu cầu Toà án giải quyết thay đổi quyền nuôi con, yêu cầu giao con Hoàng Công Minh K, sinh ngày 12/10/2019 cho bà được trực tiếp nuôi dưỡng, bà không yêu cầu ông Hoàng Lê Công T1 cấp dưỡng nuôi con chung.

Trong quá trình giải quyết vụ án bị đơn ông Hoàng Lê Công T1 trình bày:

Căn cứ Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thoả thuận của các đương sự số 67/2022/QĐST-HNGĐ ngày 14/4/2022 của Toà án nhân dân huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng cũ (nay là Toà án nhân dân khu vực 2 – Lâm Đồng). Theo đó về con chung giao cho ông Hoàng Lê Công T1 là cha trực tiếp nuôi dưỡng con chung là Hoàng Công Minh K, sinh ngày 12/10/2019 cho đến ngày thành niên.

Lúc đó bà Trần Thị Thùy T là mẹ đẻ đã bỏ con ra đi từ khi con mới 8 tháng tuổi; lẽ ra theo quy định của pháp luật khi vợ chồng ly hôn nếu con dưới 36 tháng tuổi thì được ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng; nhưng người mẹ đã nhẫn tâm bỏ con ra đi khi con mới 8 tháng tuổi mặc dù khi ly hôn ông đã khẩn thiết yêu cầu bà T trực tiếp nuôi con vì con còn quá nhỏ, nhưng bà T từ chối không nhận nuôi con. Lúc đó ông là thanh niên mới 22 tuổi ôm con nhỏ 8 tháng tuổi nuôi dưỡng, lúc đó ông là thợ sửa máy bận việc hàng ngày và tố chất của nam giới không có kinh nghiệm nuôi con như tố chất của người phụ nữ, người mẹ nên ông đành lòng nhờ mẹ ông (bà nội cháu K) trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con, đến nay con đã gần 7 tuổi và đang học lớp 1 tại trường địa phương. Vì hoàn cảnh gia đình ông phải có vợ mới để phụ giúp ông nuôi con trong khi ông bận việc làm hàng ngày, mặc dù vợ mới là mẹ kế nhưng vẫn chăm sóc, nuôi dưỡng con riêng của chồng bằng tình yêu thương chân thành, sinh hoạt ngày hàng của con đã ổn định. Nay bà T yêu cầu thay đổi người nuôi con mà không đưa ra được chứng cứ chứng minh sự bất lợi của con Hoàng Công Minh K, trong khi tình cảm cha con và mẹ kế gắn bó tình thương không thể tách rời. Do đó, ông yêu cầu Toà án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị Thùy T về yêu cầu thay đổi người nuôi con Hoàng Công Minh K. Tiếp tục giao cho cha là Hoàng Lê Công T1 trực tiếp nuôi dưỡng con Hoàng Công Minh K.

Tòa án đã tiến hành mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hoà giải nhưng bị đơn ông T1 vắng mặt nên không tiến hành hoà giải được, Toà án đưa vụ án ra xét xử theo quy định.

Tại phiên tòa hôm nay:

Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con, yêu cầu giao con Hoàng Công Minh K, sinh ngày 12/10/2019 cho bà trực tiếp nuôi dưỡng, bà không yêu cầu ông Hoàng Lê Công T1 cấp dưỡng nuôi con chung. Bị đơn ông Hoàng Lê Công T1 đồng ý giao con cho bà T nuôi dưỡng với điều kiện bà T không được thay đổi môi trường học tập của con.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 – Lâm Đồng phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý đến trước khi nghị án của Thẩm phán, Thư ký phiên tòa, Hội đồng xét xử là đúng quy định. Việc tuân theo pháp luật tố tụng của người tham gia tố tụng: Nguyên đơn, bị đơn đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Ý kiến về việc giải quyết vụ án:

Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị Thùy T, giao con Hoàng Công Minh K, sinh ngày 12/10/2019 cho bà T trực tiếp nuôi dưỡng, bà T không yêu cầu ông T1 cấp dưỡng nuôi con chung nên không đề nghị xem xét.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Xuất phát từ việc bà Trần Thị Thùy T tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn đối với ông Hoàng Lê Công T1, ông T1 không đồng ý nên phát sinh tranh chấp. Căn cứ khoản 3 Điều 28 của Bộ luật Tố tụng dân sự, xác định quan hệ tranh chấp là “Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn”. Bị đơn cư trú tại xã Đ, tỉnh Lâm Đồng. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lâm Đồng.

Nay bà T yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con vì cho rằng ông T1 đã có vợ mới, người này có hành vi ngược đãi con, ngoài ra, ông T1 không thực hiện nghĩa vụ trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Trong khi đó bản thân bà T hiện nay có công việc là giáo viên Tiếng Anh tiểu học với mức thu nhập ổn định, bà T có nhà cửa, có thời gian chăm sóc, giáo dục con, hiện nay con đang ở với bà và có nguyện vọng được sống cùng mẹ. Trước đó ông T1 không đồng ý, tuy nhiên tại phiên toà hôm nay ông T1 đồng ý giao con Hoàng Công Minh K cho bà T nuôi dưỡng với điều kiện bà T không được thay đổi trường học, thay đổi quyền nuôi con.

Tại phiên toà, ông T1 đồng ý giao con Hoàng Công Minh K, sinh ngày 12/10/2019 cho bà T nuôi dưỡng, điều kiện ông T1 đưa ra tại phiên toà không phù hợp với quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử không thể xem xét và ghi nhận. Trường hợp sau này bà T nuôi con không đảm bảo ông T1 có quyền khởi kiện yêu cầu Toà án thay đổi người trực tiếp nuôi con theo quy định. Mặt khác, trong quá trình Toà án đang giải quyết vụ án ông T1 đã tự nguyện giao con Minh K cho bà T nuôi dưỡng, hiện nay con đang ở với bà T, nguyện vọng của con muốn ở cùng mẹ. Qua tham khảo ý kiến của cha mẹ ông T1 là ông Nguyễn Công T2 và bà Lê Thị T3 thì ông bà cho rằng bà T sẽ thực hiện tốt nghĩa vụ và quyền của người mẹ, sẽ yêu thương, chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 3 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015;

- Căn cứ Điều 81, 82, 83, 84 Luật Hôn nhân và gia đình;

- Căn cứ khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị Thùy T về việc “Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn” đối với ông Hoàng Lê Công T1.

2. Giao con chung tên Hoàng Công Minh K, sinh ngày 12/10/2019 cho bà Trần Thị Thùy T trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến ngày thành niên. Ông Hoàng Lê Công T1 không phải cấp dưỡng nuôi con.

Quyền thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, thay đổi người trực tiếp nuôi con, thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn được thực hiện theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình.

3. Về án phí: Buộc ông Hoàng Lê Công T1 phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm. Hoàn trả cho bà Trần Thị Thùy T số tiền 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí bà T đã nộp theo biên lai thu số 0006993 ngày 17/4/2026 tại Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng.

4. Về quyền kháng cáo: Bà Trần Thị Thùy T, ông Hoàng Lê Công T1 có quyền kháng cáo để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng xét xử phúc thẩm trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm.

“Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự”.