Bản án 786/2019/HSPT-QĐ — Hình sự

[1] Theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 (gọi tắt là Bộ luật Hình sự 2015) thì điều luật quy định một tội phạm mới, một hình phạt nặng hơn, một tình tiết tăng nặng mới hoặc hạn chế phạm vi áp dụng án treo, miễn trách nhiệm hình sự, loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, xóa án tích và quy định khác không có lợi cho người phạm tội, thì không đuợc áp dụng đối với hành vi phạm tội đã thực hiện trước khi điều luật đó có hiệu lực thi hành. Đồng thời, điểm c khoản 1 Điều 2 Nghị quyết số 41/2017/QH14 ngày 20/6/2017 của Quốc Hội về việc thi hành Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 12/2017/QH14 quy định: ...các điều luật quy định hạn chế phạm vi miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, xóa án tích và các quy định khác không có lợi cho người phạm tội thì không áp dụng đối với những hành vi phạm tội xảy ra trước 00 giờ 00 phút ngày 01/01/2018 mà sau thời điểm đó mới bị phát hiện, đang bị điều tra, truy tố, xét xử hoặc đối với người đang được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt, xóa án tích; trong trường hợp này, vẫn áp dụng quy định tương ứng của các văn bản quy phạm pháp luật về hình sự có hiệu lực trước 00 giờ 00 phút ngày 01/01/2018 để giải quyết.

[2] Theo quy định tại Điều 63 Bộ luật Hình sự năm 2015 về “giảm mức hình phạt đã tuyên” thì điều kiện để Tòa án xem xét giảm chấp hành hình phạt đối với người bị kết án phạt tù có thời hạn là đã bồi thường được một phần nghĩa vụ dân sự. Tuy nhiên, Điều 58 Bộ luật Hình sự năm 1999 về “giảm mức hình phạt đã tuyên” không có quy định về điều kiện nêu trên. Như vậy, quy định về “giảm mức hình phạt đã tuyên” của Bộ luật Hình sự năm 2015 là quy định không có lợi cho người phạm tội.

[3] Phạm nhân Hồ Hữu H thực hiện hành vi phạm tội vào năm 2009-2010 và bị xét xử vào năm 2015, trước ngày Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực pháp luật, nên căn cứ theo các quy định trên thì việc xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù cho Hồ Hữu H phải áp dụng quy định của Bộ luật Hình sự năm 1999 và Thông tư liên tịch số 02/2013/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC ngày 15/5/2013 hướng dẫn thi hành các quy định về giảm thời hạn chấp hành án phạt tù đối với phạm nhân. Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông căn cứ khoản 1 Điều 63 Bộ luật Hình sự năm 2015 để quyết định không chấp nhận giảm thời hạn chấp hành án phạt tù cho phạm nhân Hồ Hữu H là không đúng.

[4] Vào thời điểm Tòa án xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù, Hồ Hữu H đã chấp hành được 05 năm 11 tháng 23 ngày; xếp loại cải tạo quý 2,3,4 năm 2018: khá; xếp loại cải tạo loại quý 1, 2 năm 2019: khá; có xác nhận của địa phương hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn nên đủ điều kiện xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù theo quy định tại Điều 6 Thông tư liên tịch số 02/2013/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC ngày 15/5/2013.

[5] Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh không có thẩm quyền xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù. Do đó, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Nông kháng nghị đề nghị sửa quyết định không chấp nhận giảm thời hạn chấp hành án phạt tù của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông là không phù hợp.