Bản án 771/2026/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện đề ngày 05/11/2025, các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn Quỹ trợ vốn xã viên – hợp tác xã Thành phố H có người đại diện theo ủy quyền là ông Lê Thành T1 trình bày:

Ngày 23/09/2024, Quỹ trợ vốn C1 – Chi nhánh B đã ký hợp đồng liên kết số 018/2024/HĐLK-BC với Tổ hợp tác 2D xã L, huyện B, TP . để làm Cấp liên nhiệm cho Quỹ trợ vốn CCM - Chi nhánh B. Ông Ngô Tấn T3 – là người đại diện cho Tổ hợp tác 2D xã L, huyện B, TP . ký Hợp đồng liên kết với Quỹ trợ vốn CCM – Chi nhánh B. Mục đích là hỗ trợ vốn cho các hộ dân thuộc Tổ hợp tác 2D xã L, huyện B, TP . để chăn nuôi, sản xuất - kinh doanh – dịch vụ, mua bán nhỏ, …theo sự giới thiệu và đề nghị của C liên nhiệm.

Thông qua Hợp đồng này Quỹ trợ vốn CCM – Chi nhánh B đã tiến hành trợ vốn cho 4 thành viên vào ngày 24/01/2025 (có danh sách ký nhận tiền đính kèm), phương thức trợ vốn: góp hàng tháng, thời hạn trợ vốn: 12 tháng, phí trợ vốn CCM: 0,6%/tháng (phí này dùng trang trải chi phí hoạt động nội bộ của quỹ CCM – gọi tắt là phí CCM), phí hoa hồng cho Cấp liên nhiệm: 0,15%/tháng (phí này để Cấp liên nhiệm trang trải các chi phí phục vụ cho quá trình thu hồi vốn phí, tiết kiệm cho Quỹ trợ vốn CCM - gọi tắt là phí CLN), tiết kiệm bắt buộc là: 1.0%/tháng (khoảng tiết kiệm này được hoàn trả cho thành viên xin trợ vốn khi hoàn tất hợp đồng vay vốn và Quỹ trợ vốn CCM không trả lãi tiết kiệm trên số dư tiết kiệm này).

Trong đợt trợ vốn ngày 24/01/2025, bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 đã làm đơn xin trợ vốn và được duyệt trợ vốn số tiền 30.000.000 đồng. Theo kế hoạch thì bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 phải góp hàng tháng là: 3.100.000 đồng trong 11 tháng đầu, tháng cuối góp 2.200.000 đồng và góp đều cho đến ngày hết hạn hợp đồng là ngày 24/01/2026. Thế nhưng bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 không góp đúng theo kế hoạch ban đầu. Đến ngày 24/4/2026, bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 vẫn chưa hoàn trả hết số nợ cho Quỹ trợ vốn CCM. Tổng số tiền nợ là 26.500.000 đồng, bao gồm nợ vốn: 24.250.000 đồng; Nợ lãi (phí) 2.250.000 đồng và khoản lãi phát sinh sẽ tính đến thời điểm bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 thanh toán nợ.

Nay xét thấy việc trốn tránh nghĩa vụ thanh toán nợ của bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của Quỹ trợ vốn CCM. Do đó, nguyên đơn khởi kiện bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 ra Tòa án nhân dân Khu vực 10 – Thành phố Hồ Chí Minh với những yêu cầu sau:

Buộc bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 có trách nhiệm thanh toán toàn bộ số tiền nợ cho Quỹ trợ vốn xã viên – hợp tác xã Thành phố H, tổng cộng số tiền là 26.500. 000 đồng theo đợt trợ vốn ngày 24/01/2025, bao gồm nợ vốn: 24.250.000 đồng; Nợ lãi (phí): 2.250.000 đồng và khoản lãi phát sinh sẽ tính đến thời điểm bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 thanh toán xong nợ.

Nếu bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 không có khả năng trả nợ thì đề nghị ông Nguyễn Ngọc S phải có trách nhiệm trả nợ thay cho bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 khoản nợ nêu trên.

Tại phiên tòa sơ thẩm, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn có ông Lê Thành T1 xác định nguyên đơn vẫn giữ nguyên các yêu cầu khởi kiện nêu trên, không nộp bổ sung tài liêu, chứng cứ.

Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm, bị đơn bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 vắng mặt, Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Ngọc S vắng mặt, không thể hiện ý kiến đối với các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không cung cấp tài liệu, chứng cứ.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 10 – Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên toà có ý kiến phát biểu như sau:

Về tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án Thẩm phán và Hội đồng xét xử đã thực hiện đầy đủ các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Các đương sự đã thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Quỹ trợ vốn xã viên – hợp tác xã Thành phố H khởi kiện yêu cầu bị đơn bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 thanh toán tiền nợ vay theo đơn đề nghị trợ vốn, đây là tranh chấp về hợp đồng dân sự (hợp đồng vay tài sản) nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân theo quy định tại khoản 3 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Theo kết quả trả lời xác minh của Công an xã B, Thành phố Hồ Chí Minh cung cấp: “Đương sự Nguyễn Ngọc Bảo T2, sinh năm 1993, có hộ khẩu thường trú tại C5/26D ấp A, xã B, Thành phố Hồ Chí Minh. Hiện tại công dân không cư ngụ tại địa phương”.

Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã yêu cầu nguyên đơn Quỹ trợ vốn xã viên – hợp tác xã Thành phố H cung cấp địa chỉ nơi cư trú hiện tại của bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 nhưng nguyên đơn không cung cấp được địa chỉ nào khác ngoài địa chỉ C ấp A, xã B, Thành phố Hồ Chí Minh. Đồng thời nguyên đơn xác định bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 thay đổi địa chỉ nơi cư trú nhưng không thông báo địa chỉ nơi cư trú mới cho nguyên đơn. Như vậy đây được coi là trường hợp bị đơn cố tình giấu địa chỉ nhằm trốn tránh nghĩa vụ đối với nguyên đơn.

Mặt khác, theo Đơn đề nghị trợ vốn lập ngày 24/01/2025 ghi nhận địa chỉ của bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 cư trú tại C ấp A, xã B, Thành phố Hồ Chí Minh.

Do đó, Hội đồng xét xử xác định thẩm quyền của Tòa án căn cứ theo địa chỉ các bên xác lập trên giao dịch, hợp đồng tại C5/26D ấp A, xã B, Thành phố Hồ Chí Minh. Đồng thời đây cũng là địa chỉ nơi cư trú cuối cùng của bị đơn bà Nguyễn Ngọc Bảo T2.

Căn cứ khoản 3 Điều 5, điểm a khoản 2 Điều 6 của Nghị quyết 04/2017 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn một số quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 192 của Bộ luật Tố tụng dân sự về trả lại đơn khởi kiện, quyền nộp đơn khởi kiện lại vụ án thì Tòa án tiếp tục giải quyết vụ án theo thủ tục chung.

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 2 Điều 1 của Luật số 85/2025/QH15 ngày 25/6/2025 của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật tư pháp người chưa thành niên, Luật phá sản và Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 10 - Thành phố Hồ Chí Minh.

Tòa án triệu tập bà Nguyễn Ngọc Bảo T2; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Ngọc S đến Tòa án để ghi nhận ý kiến về các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, đồng thời để các đương sự thực hiện việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và tham gia phiên tòa giải quyết vụ án nhưng bà T2, ông S không đến Tòa để giải quyết vụ án và cũng không có văn bản nào thể hiện ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Vì vậy, bà T2, ông S đã tự tước bỏ quyền được chứng minh của mình và phải chịu hậu quả của việc không chứng minh theo quy định tại Điều 91 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Mặt khác, theo quy định tại khoản 2 Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định: “Một bên đương sự thừa nhận hoặc không phản đối những tình tiết, sự kiện, tài liệu, văn bản, kết luận của cơ quan chuyên môn mà bên đương sự kia đưa ra thì bên đương sự đó không phải chứng minh”. Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ yêu cầu khởi kiện, lời trình bày, các tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn cung cấp và các tài liệu, chứng do Tòa án thu thập để làm chứng cứ giải quyết vụ án.

Theo Quyết định số 2539/QĐ-UB ngày 13/6/2002 của Ủy ban nhân dân Thành phố H cho phép thành lập Quỹ trợ vốn xã viên hợp tác xã Thành phố H trực thuộc Hội đồng liên minh các hợp tác xã Việt Nam thành phố.

Theo Quyết định số 14/QĐ-GĐ ngày 29/7/2011 thì Quỹ trợ vốn CCM được thành lập chi nhánh B, trực thuộc Quỹ trợ vốn xã viên hợp tác xã Thành phố H.

Theo Điều lệ tổ chức và hoạt động Quỹ trợ vốn xã viên hợp tác xã Thành phố H là một tổ chức kinh tế - xã hội hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận và có mục đích giúp tổ hợp tác, Hợp tác xã có điều kiện tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ bằng số vốn do Quỹ hỗ trợ có hoàn lại vốn và phí; giúp xã viên, người lao động trong tổ hợp tác, Hợp tác xã có điều kiện tạo thêm công ăn việc làm, cải thiện thu nhập cho gia đình và bản thân bằng công sức và năng lực của mình, góp phần xóa đói giảm nghèo và giảm tình trạng thất nghiệp.

Căn cứ Hợp đồng liên kết số 018/2024/HĐLK-BC ngày 23/9/2024 thì Quỹ trợ vốn xã viên hợp tác xã Thành phố H – chi nhánh B có liên kết với Tổ hợp tác 2D, xã L, huyện B trong việc tổ chức hoạt động trợ vốn cho người lao động thuộc tổ hợp tác 2D xã L, huyện B.

Về hình thức: Căn cứ Đơn đề nghị trợ vốn, Phiếu khảo sát thành viên và Danh sách nhận trợ vốn kiêm biên bản bàn giao vốn ngày 24/01/2025 thì giao dịch giữa nguyên đơn và bị đơn có bản chất như một hợp đồng vay tài sản và có hình thức phù hợp với quy định tại Điều 463 của Bộ luật dân sự.

Quỹ trợ vốn Xã viên – Hợp tác xã Thành phố H là tổ chức kinh tế - xã hội, có tư cách pháp nhân, có đại diện hợp pháp xét duyệt trợ vốn và bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 là cá nhân có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, tự nguyện đề nghị giao kết hợp đồng và là thành viên của tổ hợp tác 2D, xã L, huyện B. Do đó Đơn đề nghị trợ vốn lập ngày 24/01/2025 hợp pháp và có hiệu lực, làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia ký kết hợp đồng theo quy định tại Điều 401 của Bộ luật dân sự.

Nguyên đơn Quỹ trợ vốn Xã viên – Hợp tác xã Thành phố H yêu cầu bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 có trách nhiệm phải hoàn trả toàn bộ số tiền nợ vốn: 24.250.000 đồng và nợ lãi (phí) là 2.250.000 đồng.

Hội đồng xét xử xét thấy:

Căn cứ Đơn đề nghị trợ vốn thể hiện bà T2 đề nghị trợ vốn số tiền là 30.000.000 đồng, phí trợ vốn CCM: 0,6%/tháng, phí CLN: 0,15%/tháng, tiết kiệm bắt buộc là: 1.0%/tháng, thời hạn vay là 12 tháng, trả góp theo tháng, mục đích đề nghị trợ vốn: sản xuất kinh doanh tăng thu nhập cho bản thân và gia đình.

Căn cứ Danh sách nhận trợ vốn kiêm biên bản bàn giao vốn ngày vay 24/01/2025 (số thứ tự 03, mã TV TRAN145) có chữ ký của bà T2. Hội đồng xét xử có cơ sở xác định bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 đã nhận số tiền trợ vốn của Quỹ trợ vốn xã viên Hợp tác xã Thành phố H với số tiền gốc là 30.000.000 (ba mươi triệu) đồng.

Quá trình thực hiện việc trả góp số tiền trợ vốn thì bà T2 đã góp được tổng số tiền nợ gốc là 5.750.000 đồng thì ngưng không tiếp tục trả góp hàng tháng nữa. Tính đến ngày 24/4/2026 thì số nợ gốc bà T2 còn phải thanh toán cho Quỹ trợ vốn Xã viên – Hợp tác xã Thành phố H là 24.250.000 đồng.

Việc bà T2 làm đơn đề nghị Quỹ trợ vốn xã viên Hợp tác xã Thành phố H trợ vốn và đồng ý với các thỏa thuận, cam kết trong đơn đề nghị trợ vốn về các khoản phí, lãi, tiết kiệm, nhưng sau đó không thực hiện đúng, đầy đủ nghĩa vụ trả nợ cho Quỹ trợ vốn xã viên Hợp tác xã Thành phố H là vi phạm nghĩa vụ trả nợ của bên vay theo quy định tại Điều 466 của Bộ luật dân sự. Mức lãi suất mà các bên thỏa thuận trên đơn đề nghị trợ vốn cũng phù hợp với quy định tại Điều 468 của Bộ luật dân sự, tính đến ngày 24/4/2026 số tiền lãi, phí mà bà T2 phải thanh toán cho Q trợ vốn xã viên Hợp tác xã Thành phố H là 2.250.000 đồng.

Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử có cơ sở chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Quỹ trợ vốn Xã viên – Hợp tác xã Thành phố H, buộc bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 có trách nhiệm thanh toán cho Quỹ trợ vốn Xã viên – Hợp tác xã Thành phố H số tiền nợ gốc là 24.250.000 đồng và tiền lãi (phí) là 2.250.000 đồng. Tổng cộng bà T2 phải thanh toán cho Quỹ trợ vốn Xã viên – Hợp tác xã Thành phố H số tiền là 26.500.000 đồng.

Xét thấy, căn cứ vào Đơn đề nghị trợ vốn, tại đoạn cuối của đơn có nội dung như sau: “Người có nghĩa vụ trả thay là ông Nguyễn Ngọc S, số CMND/CCCD: xxxxxxxxxxxx; Địa chỉ:C ấp C, xã L, huyện B, Thành phố Hồ Chí Minh, Quan hệ với người xin trợ vốn: cha, Nếu người xin được trợ vốn không thực hiện theo cam kết nêu trên, thì người có nghĩa vụ trả thay phải chịu trách nhiệm hoàn trả vốn, phí đầy đủ và đúng hạn cho Quỹ CCM”. Tại dưới đoạn nêu trên có chữ ký xác nhận của ông S tại phần người có nghĩa vụ trả thay.

Căn cứ vào các Điều 335, Điều 336, Điều 339 và Điều 342 của Bộ luật dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở xác định đối với khoản trợ vốn của bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 có phát sinh nghĩa vụ bảo lãnh của ông Nguyễn Ngọc S. Như vậy, ông Nguyễn Ngọc S sẽ thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho Quỹ trợ vốn Xã viên – Hợp tác xã Thành phố H thay cho bên có nghĩa vụ (bà T2) nếu khi đến hạn thanh toán mà bà T2 không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trả nợ cho Quỹ trợ vốn Xã viên – Hợp tác xã Thành phố H. Do đó, Hội đồng xét xử có cơ sở chấp nhận yêu cầu này của Quỹ trợ vốn Xã viên – Hợp tác xã Thành phố H.

Nguyên đơn Quỹ trợ vốn xã viên – hợp tác xã Thành phố H nhận lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 91, khoản 2 Điều 92, khoản 1 Điều 147, Điều 227, Điều 228 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ khoản 2 Điều 1 của Luật số 85/2025/QH15 ngày 25/6/2025 của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật tư pháp người chưa thành niên, Luật phá sản và Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án;

Căn cứ các Điều 335, Điều 336, Điều 339, Điều 342, Điều 357, Điều 401, Điều 463, Điều 466, Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015;

Căn cứ Nghị quyết 04/2017 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn một số quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 192 của Bộ luật Tố tụng dân sự về trả lại đơn khởi kiện, quyền nộp đơn khởi kiện lại vụ án;

Căn cứ Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm;

Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Tuyên xử:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Quỹ trợ vốn xã viên – hợp tác xã Thành phố H về việc tranh chấp hợp đồng vay tài sản với bị đơn bà Nguyễn Ngọc Bảo T2.

1.1. Buộc bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 có trách nhiệm thanh toán cho Quỹ trợ vốn xã viên – hợp tác xã Thành phố H tạm tính đến ngày 24/4/2026 theo Đơn đề nghị trợ vốn lập ngày 24/01/2025 với tổng số tiền là 26.500.000 (hai mươi sáu triệu năm trăm nghìn) đồng, trong đó bao gồm số tiền nợ gốc là 24.250.000 đồng và tiền lãi (phí) là 2.250.000 đồng.

1.2. Trong trường hợp bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 không thực hiện nghĩa vụ hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ nêu trên thì ông Nguyễn Ngọc S có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ thanh toán thay cho bà Nguyễn Ngọc Bảo T2.

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Các đương sự có quyền thỏa thuận nơi thực hiện việc giao nhận tiền. Trường hợp các đương sự không thỏa thuận được thì thực hiện tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền.

2. Về án phí dân sự sơ thẩm:

2.1. Bà Nguyễn Ngọc Bảo T2 phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 1.325.000 (một triệu ba trăm hai mươi lăm nghìn) đồng.

2.2. H1 lại cho Quỹ trợ vốn xã viên – hợp tác xã Thành phố H số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 662.500 (sáu trăm sáu mươi hai nghìn năm trăm) đồng theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0049592 ngày 15 tháng 12 năm 2025 của Thi hành án dân sự Thành phố H.

3. Quyền kháng cáo: Đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày được giao bản án hoặc từ ngày bản án được niêm yết công khai theo quy định của pháp luật.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án Dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án Dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án Dân sự.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA