Bản án 77/2021/DS-PT — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe, tính mạng

[1] Bị đơn bà Huỳnh Thị T có đơn xin xét xử vắng mặt căn cứ khoản 2 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự Tòa án tiến hành xét xử vụ án vắng mặt bà T.

[2] Nguyên đơn bà Trần Thị E kháng cáo yêu cầu chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà buộc bà Trần Thị Hà Mỹ L và bà Huỳnh Thị T phải liên đới bồi thường cho bà tổng số tiền bằng 68.450.000 đồng. Bị đơn bà Trần Thị Hà Mỹ L và bà Huỳnh Thị T kháng cáo không đồng ý với án sơ thẩm buộc bồi thường cho bà Trần Thị E tổng số tiền bằng 29.467.864 đồng mà chỉ đồng ý bồi thường tiền thuốc của bà E điều trị tại Trung tâm y tế huyện K trong ngày 12/4/2020 bằng số tiền 379.854 đồng.

[2.1] Bà Huỳnh Thị T và bà Trần Thị Hà Mỹ L đã thừa nhận đánh gây thương tích cho bà Trần Thị E vào ngày 12/4/2020. Bà Trần Thị Hà Mỹ L với bà Trần Thị E cự cãi qua lại với nhau nên bà Trần Thị Hà Mỹ L tức giận không kiềm chế được hành vi đã ra tay đánh trước vào mặt của bà E một bạt tay. Tiếp theo đó, bà Trần Thị E với bà Huỳnh Thị T xảy ra xô xát với nhau nên bà Huỳnh Thị T có đánh trúng vào mặt của bà E. Sự việc này được các bên thừa nhận thuộc tình tiết, sự kiện không cần phải chứng minh theo quy định tại Điều 92 Bộ luật dân sự năm 2015. Theo hồ sơ bệnh án của Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ Cửu Long thể hiện tình trạng bệnh của bà E vào ngày 12/4/2020 khi nhập viện được chẩn đoán là chấn thương phần mềm (bút lục số 100). Tại tổng kết bệnh án ghi nhận tình trạng của bà E là bầm hai mắt, sưng má trái, than đau đầu, cổ, ngực, bụng, ngoài ra qua hình ảnh bà E cung cấp thể hiện mặt và mắt bà E bị bầm là phù hợp với thương tích của bà E sau khi bị bà T, bà L đánh. Bà E sau khi bị bà L, bà T đánh thì được gia đình đưa đi cấp cứu tại Trung tâm y tế huyện K, sau đó chuyển lên Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ Cửu Long tại thành phố Cần Thơ để điều trị. Đối chiếu với thời gian xảy ra, thời gian bà E đến Trung tâm y tế huyện K khám và chuyển lên bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ Cửu Long thì thời gian này là liên tục trong ngày 12/4/2020. Qua lời khai của các nhân chứng thì có sự việc bà E, bà L đánh nhau ôm vật dưới đường đal dưới bụi chuối (bút lục từ 55, 56, 57, 58, 65, 89, 176, 177, 179, 180, 186, 188). Như vậy, bà E bị tổn thương phần mềm do bà L và bà T gây ra là có căn cứ nên bà L, bà T phải chịu trách nhiệm về hậu quả của hành vi gây ra và phải bồi thường thiệt hại cho bà Trần Thị E. Bà L và bà T thừa nhận có đánh bà E nhưng chỉ đồng ý bồi thường số tiền điều trị tại Trung tâm y tế huyện K trong ngày 12/4/2020 bằng số tiền 379.854 đồng là không có căn cứ để chấp nhận. Như phân tích trên bà E bị chấn thương phần mềm do hành vi đánh người của bà L, bà T gây ra, việc khám và điều trị thương tích của bà E theo hóa đơn, chứng từ viện phí phù hợp với thương tích do bà T và bà L gây ra nên bà T, bà L phải bồi thường cho bà E các khoản chi phí hợp lý theo quy định.

[2.2] Xét về lỗi, trước khi sự việc đánh nhau xảy ra thì giữa bà T và bà E đã có lời qua tiếng lại cự cãi với nhau. Trường hợp có tranh chấp xảy ra, các đương sự có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết chứ không cự cãi với nhau gây ra mâu thuẫn mà không kiềm chế được dẫn đến đánh nhau. Việc bà L, bà T cho rằng bà E dùng lời lẽ thô tục chửi, xúc phạm bà T thì có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền can ngăn, giáo dục bà E (nếu có). Trái lại, bà L sau khi nghe nói lại việc bà T bị bà E xúc phạm thì gặp cãi nhau với bà E, còn bà E cũng có lời qua tiếng lại cãi nhau với bà L dẫn đến bà L không kiềm chế được hành vi mà hành động đánh bà E trước. Hai bên có hành động giằng co, vật nhau dưới lộ đal có nhiều người chứng kiến và có sự can ngăn mới không tiếp tục đánh nhau. Bên cạnh đó, bà E cũng đã gây ra thương tích cho bà L và bà T (bút lục từ 193 -197). Cụ thể: Bà E cắn vào tay trái của bà L chảy máu, bà L có đi khám lấy thuốc uống và đi chích ngừa với số tiền 347.000 đồng. Bà T bị nhức vùng lưng, cổ nên bà T có mua thuốc uống nhưng do bà L, bà T không yêu cầu bồi thường nên không xem xét giải quyết.

[3] Cấp sơ thẩm chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị E là có cơ sở để chấp nhận như đã phân tích trên. Do đó, bà Huỳnh Thị T, bà Trần Thị Hà Mỹ L phải bồi thường cho bà Trần Thị E chi phí hợp lý theo quy định. Cụ thể: Tiền viện phí điều trị 05 ngày nằm viện của Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ Cửu Long tại thành phố Cần Thơ kể từ ngày 12/4/2020 đến ngày 16/4/2020 là 5.862.910 đồng (bút lục 45); Tiền viện phí khám và lấy thuốc uống tại trung tâm y tế Cầu Kè là 379.854 đồng (bút lục 43, 44); Tiền viện phí tái khám ngày 22/4/2020 tại bệnh viện Quốc tế Phương Châu, vật tư y tế và thuốc uống, thuốc tiêm (không tính các chi phí chụp X Quang; chụp CLVT sọ não) là 174.534 đồng (bút lục 42); Tiền thuốc tái khám tại Bệnh viện Quốc tế Phương Châu hóa đơn ngày 22/4/2020 (bút lục 41) là 636.000 đồng; Tiền thuê xe (02 lượt từ Trung tâm y tế huyện K đến Cần Thơ và từ Cần Thơ về huyện K trong ngày 12/4/2020 và ngày 16/4/2020 là 1.504.000 đồng; Tiền thuê xe tái khám ngày 22/4/2020 là 450.000 đồng; Tiền ăn của người bệnh và người nuôi bệnh trong 05 ngày nằm viện, mỗi ngày 100.000 đồng/02 người là 500.000 đồng; Tiền mất thu nhập thực tế của bà E trong 05 ngày nằm viện số tiền 750.000 đồng (05 ngày x 150.000 đồng/ngày); Tiền chi phí giám định tỷ lệ thương tật ngày 24/6/2020 là 800.000 đồng (bút lục số 46). Đối với các chi phí chụp Xquang ngực, chụp CLVT sọ não (bút lục số 42), không có cơ sở để chấp nhận. Bởi lẽ, trong ngày 12/4/2020 khi chuyển viện đến Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long, bà E đã được chỉ định chụp CLVT sọ não không cản quang, xét nghiệm huyết học, chụp X Quang bụng, ngực, cột sống cổ, siêu âm ổ bụng và cho thuốc uống. Tới ngày 22/4/2020, bà E không tái khám tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long mà tái khám tại Bệnh viện Quốc tế Phương Châu nhưng tiếp tục chụp X Quang ngực, chụp CLVT sọ não không cản quang theo yêu cầu của bà E không phải sự chỉ định của bác sĩ và thương tích của bà E được kết luận là chấn thương phần mềm trong hồ sơ bệnh án nhưng bà E lại yêu cầu chụp X Quang ngực, chụp CLVT sọ não là không phù hợp nên các chi phí này không được chấp nhận.

[4] Đối với yêu cầu 05 ngày công lao động của bà Trần Thị Mỹ H là người nuôi bệnh số tiền 2.000.000 đồng (05 ngày x 400.000 đồng/ngày) là có cơ sở chấp nhận một phần. Căn cứ vào công văn số 604/VTLimex-PPC ngày 23/3/2021 của Công ty Thương mại và Xuất Nhập khẩu Viettel cung cấp cho Tòa án thì từ ngày 12/4/2020 đến ngày 17/4/2020 bà H có đơn xin nghỉ phép số lượng 03 ngày. Trong thời gian này bà H được Công ty trả lương nghỉ phép, lương trách nhiệm và phụ cấp theo đúng quy định, đối với phần lương chức danh là 460.566 đồng bà H không được Công ty thanh toán. Theo bảng lập lịch phân ca từ ngày 01/4/2020 đến ngày 30/4/2020 thể hiện từ ngày 13/4/2020 đến ngày 17/4/2020 bà H có nghỉ 05 ngày (03 ngày có phép và 02 ngày không phép) phù hợp với thời gian nuôi bệnh bà Trần Thị E (bút lục số 30). Tổng lương tháng 4/2020 của bà H thực lãnh là 10.656.349 được Công ty TNHH nhà nước một thành viên thương mại và xuất nhập khẩu Viettel xác nhận (bút lục 30) nên bà E và bà H yêu cầu chi trả tiền ngày công của bà H 400.000 đồng/ngày là phù hợp. Như vậy trong 05 ngày nuôi bệnh bà H được công ty trả lương 03 ngày nhưng không được chi trả lương chức danh là 460.566 đồng và 02 ngày nghỉ không được hưởng lương. Do đó chấp nhận số tiền 460.566 đồng và 02 ngày nghỉ không được hưởng lương là 400.000 đồng x 02 ngày = 800.000 đồng, tổng cộng số tiền 1.260.566 đồng.

[5] Bà Trần Thị E yêu cầu bà Trần Thị Hà Mỹ L và bà Huỳnh Thị T bồi thường về tổn thất tinh thần cho bà Trần Thị E bằng 20 tháng lương tối thiểu số tiền 29.800.000 đồng (20 tháng x 1.490.000 đồng) là có cơ sở chấp nhận một phần, vì theo khoản 2 Điều 590 Bộ luật Dân sự về thiệt hại do sức khỏe bị xâm hại quy định: “Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định”. Tại biên bản lấy lời khai cũng như tại phiên tòa hôm nay bà E cho rằng việc bà bị bà L, bà T đánh gây mất uy tín của bà đối với hàng xóm láng giềng, bà sợ bị bà L đánh tiếp nên không thể ra khỏi nhà được gây tổn thất tinh thần của bà nhưng bà E không chứng minh được uy tín, tin thần của bà bị giảm sút ở mức độ nào. Bên cạnh đó, sự việc đánh nhau xảy ra nguyên nhân là từ trước có tranh chấp với nhau, hai bên cự cãi dẫn đến không kiềm chế được cảm xúc nên hai bên xô xát nhau ngay ngoài đường đal có nhiều người thấy. Sau khi xảy ra sự việc đánh nhau, bà E bị bầm mắt và mặt, bà T bị đau cổ, lưng và bà L bị cắn vào tay chảy máu nên các bên đều bị thương tích. Việc bà E bị bầm mắt và mặt cũng làm ảnh hưởng đến thẩm mỹ của khuôn mặt, gây tâm lý xấu hổ khi tiếp xúc với người khác nên xác định tổn thất tinh thần trong trường hợp này là có nhưng bà E điều trị bầm mắt, mặt thời gian không dài đã trở về trạng thái bình thường. Bà E yêu cầu bà T, bà L bồi thường bằng 20 tháng lương cơ sở là không phù hợp với tính chất của vụ việc. Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần cho bà E 10 tháng lương cơ sở do nhà nước quy định bằng số tiền 14.900.000 đồng là không phù hợp nên sửa phần này của án sơ thẩm. Chấp nhận bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần cho bà E 05 tháng lương cơ sở do nhà nước quy định bằng số tiền 7.450.000 đồng.

[6] Đối với yêu cầu bồi thường cho bà Trần Thị E và bà Trần Thị Mỹ H trong thời gian 02 tháng chờ hồi phục sức khỏe từ ngày 17/4/2020 đến ngày 17/6/2020 với số tiền 24.000.000 đồng. Như đã phân tích trên, thương tích của bà E do bà T, bà L gây ra là chấn thương phần mềm theo hồ sơ bệnh án và giấy chứng nhận thương tích của Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ Cửu Long, tình trạng của bà Trần Thị E trước khi vào nhập viện là bầm 02 mắt, má trái, than đau đầu, cổ, ngực, không khó thở. Sau khi sự việc đánh nhau xảy ra, bà Trần Thị E có đến Trụ sở Công an xã Đ, huyện K, tỉnh Trà Vinh tố giác việc bà bị đánh vào lúc 11 giờ 20 phút ngày 12/4/2020 và đã được tiếp nhận lập biên bản tiếp nhận nguồn tin tội phạm, biên bản ghi lại sự việc, nội dung hai biên bản có thể hiện sự việc bà E cho rằng bị bà T, bà L đánh, vụ việc đánh bằng tay không có sử dụng hung khí hay bằng vật cứng (bút lục 70-72). Có thể thấy, bà L, bà T đánh nhau với bà E bằng tay. Sau khi đánh nhau, bà E vẫn có thể đi lại được và đến cơ quan có thẩm quyền trình báo sự việc và còn đủ nhận thức để khai báo cụ thể sự việc. Sau đó, bà E có đến Trung Tâm y tế huyện K điều trị, trong ngày bà E chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ Cửu Long điều trị nằm viện 05 ngày thì bác sĩ cho xuất viện và uống thuốc theo toa không có chỉ định bà E nghỉ dưỡng chờ phục hồi sức khỏe. Tại kết luận giám định pháp y về thương tích số: 63/20/TgT ngày 26/6/2020 của Trung tâm Pháp y tỉnh Trà Vinh kết luận tỷ lệ tổn thương cơ thể do thương tích gây nên tại thời điểm giám định của bà Trần Thị E là 0% (bút lục-143). Đối với tình trạng bệnh của bà E như đã phân tích thì sau khi xuất viện về nhà bà E có đủ khả năng tự chăm sóc bản thân, còn bà H vẫn tiếp tục đi làm việc bình thường. Bà E không thuộc trường hợp sau khi điều trị bị mất khả năng lao động và cần có người thường xuyên chăm sóc. Theo xác nhận của Công ty Thương mại và Xuất Nhập khẩu Viettel sau khi bà E xuất viện, bà H là nhân viên vẫn làm việc bình thường và được hưởng lương, thu nhập đầy đủ theo quy định. Việc bà H thường xuyên về nhà để chăm sóc cha mẹ là nghĩa vụ, bổn phận của người con. Do đó, bà E trình bày khi xuất viện về bà không tự chăm sóc bản thân được mà do bà H chăm sóc cho ăn uống, trong thời gian này nên bà yêu cầu bồi thường thời gian 02 tháng chờ phục hồi sức khỏe và đưa đón tái khám cho bà và bà H bằng 24.000.000 đồng là không có cơ sở để chấp nhận.

[7] Từ các nhận định và phân tích nêu trên, ý kiến của vị Kiểm sát viên tại phiên tòa là có căn cứ nên được Hội đồng xét xử chấp nhận, Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Trần Thị E, Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà Huỳnh Thị T và bà Trần Thị Hà Mỹ L, sửa bản án dân sự sơ thẩm.

[8] Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Trần Thị E và bà Huỳnh Thị T được miễn án phí dân sự sơ thẩm theo quy định điểm d, đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí của Tòa án. Bà Trần Thị Hà Mỹ L chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

[9] Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Trần Thị E, Huỳnh Thị T và bà Trần Thị Hà Mỹ L không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật.