Bản án 769/2024/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và trong quá trình giải quyết vụ án, đại diện theo ủy quyền nguyên đơn ông Nguyễn Văn H trình bày:

Nguyên vào năm 2018 bà Lại Thị T có làm hợp đồng tặng cho nhà và đất cho con gái là bà Ngô Thúy T1 với điều kiện bà T1 phải phụng dưỡng bà. Nhưng sau khi làm thủ tục chuyển quyền xong thì bà T1 rao bán căn nhà mà bà T đang sinh sống là vi phạm điều kiện mà bà T đưa ra.

Nay bà Lại Thị T yêu cầu Tòa án tuyên bố văn bản công chứng số 4994, quyển số XIII/2018/TP/CC-SCC/HĐGD của Văn phòng C1 đối với hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở (theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CP 245295 do sở Tài nguyên và Môi trường thành phố C cấp ngày 19/10/2018 cho bà Ngô Thúy T1) là vô hiệu. Và cho bà được đăng ký lại quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở lại đối với thửa đất số 1781, tờ bản đồ số 33, diện tích 60m2 đất ODT tọa lạc tại Phường H, quận C, thành phố Cần Thơ.

Bị đơn Văn phòng C1 có văn bản xin vắng mặt, và có gửi Văn bản trình bày ý kiến như sau:

Đối với vụ kiện tranh chấp tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở vô hiệu giữa nguyên đơn bà Lại Thị T và bị đơn Văn Phòng C1, bị đơn có ý kiến như sau:

Về phần trình tự, thủ tục công chứng: Bị đơn xác định Văn Phòng C1 đã thực hiện đúng theo quy định của Luật công chứng và quy định của pháp luật về người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở đất ở tại Việt Nam. Tại thời điểm thụ lý và chứng nhận hợp đồng tặng cho các đương sự xuất trình đầy đủ bản chính chứng minh nhân dân, hộ chiếu, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân giấy khai sinh và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà. Sau khi hai bên đọc lại toàn bộ nội dung hợp đồng tặng cho, đã được công chứng viên giải thích về quyền và nghĩa vụ của hai bên. Cả hai bên đều thống nhất hiểu rõ và tự nguyện ký vào hợp đồng tặng cho nói trên.

Qua giải trình này, một lần nữa bị đơn xác định hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở được công chứng ngày 29/10/2018, số công chứng 4994 là hoàn toàn hợp pháp và đúng quy định pháp luật. Nay nguyên đơn khởi kiện Văn phòng C1 yêu cầu tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở vô hiệu là không đúng.

Do công việc nên bị đơn không thể tham gia các phiên hòa giải và xét xử. Nên bị đơn làm đơn này xin phép Tòa án được vắng mặt ở các phiên hòa giải cũng như các phiên xét xử sau này.

Người có quyền và nghĩa vụ liên quan bà Ngô Thúy T1 có ông Huỳnh Phước C là đại diện theo ủy quyền trình bày:

Nguồn gốc căn nhà tặng cho là do bà T1 gửi tiền về cho bà Thu m, nay bà T1 không đồng ý yêu cầu của bà T, và có yêu cầu độc lập buộc bà Lại Thị T phải trả lại nhà và đất tại số D đường H thuộc thửa đất số 1781, tờ bản đồ số 33, diện tích 60m2 đất ODT tọa lạc tại phường H, quận C, thành phố Cần Thơ, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CP 245295 do Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố C cấp ngày 19/10/2018 cho bà Ngô Thúy T1. Và buộc bà T phải di dời tất cả các tài sản ra khỏi căn nhà trên, trả lại căn nhà và đất cho bà T1.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 11/2023/DS-ST ngày 16 tháng 5 năm 2023 của Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ đã quyết định:

1/Bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lại Thị T về việc yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và quyền sử hữu nhà ở vô hiệu.

2/Chấp nhận yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Ngô Thúy T1.

Buộc bà Lại Thị T phải có trách nhiệm di dời tài sản, giao trả cho bà Ngô Thúy T1 toàn bộ diện tích căn nhà và đất tọa lạc tại số D đường H thuộc thửa đất số 1781, tờ bản đồ số 33, diện tích 60m2 đất ODT tọa lạc tại phường H, quận C, thành phố Cần Thơ, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CP 245295 do Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố C cấp ngày 19/10/2018 cho bà Ngô Thúy T1Trang.

Về thời gian lưu cư: Nguyên đơn được quyền lưu cư trong thời hạn 06 (sáu) tháng tính từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật.

Có họa đồ đo vẽ ngày 06/11/2023 của Công ty Trách nhiệm hữu hạn A1 kèm theo

Ngoài ra, bản án còn tuyên về chi phí tố tụng, án phí, quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 23/5/2023 nguyên đơn bà Lại Thị T (có ông Nguyễn Văn H là đại diện theo ủy quyền) kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Trong quá trình giải quyết vụ án, bà T có thông báo ngày 04/9/2024 chấm dứt ủy quyền với ông Nguyễn Văn H, và đơn yêu cầu ngày 05/9/2024 xin xét xử vắng mặt tại cấp phúc thẩm. Trong các phiên tòa phúc thẩm ngày 24/6/2024 và 23/7/2024 bà T (có ông Nguyễn Văn H là đại diện theo ủy quyền) vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện, hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở đối với nhà, đất tại số tại số D đường H thuộc thửa đất số 1781, tờ bản đồ số 33, diện tích 60m2 đất ODT tọa lạc tại phường H, quận C, thành phố Cần Thơ, vì ngoài nhà đất này bà T không còn tài sản nào khác. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Ngô Thúy T1 (có ông Huỳnh Phước C là đại diện theo ủy quyền) không đồng ý yêu cầu kháng cáo, đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm. Bị đơn Văn phòng C1 đã có văn bản xin vắng mặt trong quá trình xét xử của Tòa án.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm giải quyết vụ án:

- Về tố tụng: Tòa án cấp phúc thẩm thực hiện đúng thủ tục theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

- Về nội dung: Do tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn và bị đơn xin xét xử vắng mặt, nên không có lời trình bày. Trong khi đó, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là bà T1 (có ông C đại diện) trình bày căn nhà do bà T1 mua, nhờ bà T đứng tên giùm. Như vậy, việc bà T cho rằng đã tặng cho nhà, đất có điều kiện cho bà T1, còn bà T1 trình bày là nhà, đất do bà T1 mua nhờ bà T đứng tên giùm là 02 vấn đề này là khác nhau, nhưng chưa được Tòa án cấp sơ thẩm làm rõ. Trong phần nội dung vụ án, bản án sơ thẩm có nêu vấn đề này, nhưng trong nhận định không đề cập đến, nên không đủ cơ sở để giải quyết vụ án. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ vụ án về cho Tòa án cấp sơ thẩm để giải quyết lại vụ án.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

Mặt khác, nếu lời trình bày của bà T1 là đúng sự thật thì đây là trường hợp người Việt Nam định cư ở nước ngoài bỏ tiền ra để nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, và nhờ người ở trong nước đứng tên nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất hộ mình. Theo nội dung Án lệ số 02/2016/AL thì khi giải quyết tranh chấp thì Tòa án phải xem xét và tính công sức bảo quản, giữ gìn, tôn tạo làm tăng giá trị quyền sử dụng đất cho người đứng tên hộ; Người đứng tên nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất hộ có công sức ngang nhau để chia phần giá trị chênh lệch tăng thêm so với tiền gốc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ban đầu. Tòa án cấp sơ thẩm chưa nhận định xem xét về nội dung này, chỉ căn cứ vào việc hợp đồng tặng cho được công nhận hiệu lực để chấp nhận yêu cầu của bà T1, buộc bà T giao trả nhà đất là ảnh hưởng đến quyền lợi ích hợp pháp của bà T.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự,

1/Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của bà Lại Thị T;

Hủy bản án dân sự sơ thẩm số 11/2023/DS-ST ngày 16/5/2023 của Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ; Chuyển hồ sơ vụ án về cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo quy định pháp luật.

2/Án phí dân sự phúc thẩm: Bà Lại Thị T không phải chịu.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.