Bản án 751/2021/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng thuê tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Trong đơn khởi kiện nguyên đơn – Trần Thị Phương Đ trình bày:

Bà là ch ủ sở hữu chi ếc xe ôtô hi ệu Misubishi Jolie bi ển số 52Y -3036, ngày 12/12/2007 bà có ký h ợp đồng cho Công ty c ổ phần Đ (gọi tắt là Công ty Đ) thuê xe với giá 7.500.000 (Bảy triệu năm trăm nghìn) đồng/tháng. Công ty Đ sử dụng xe ki nh doanh dịch vụ vận chuyển đã xảy ra tai n ạn giao thông; sau khi x ảy ra tai n ạn bà đã liên hệ với Công ty nhi ều lần nhưng không được giải quy ết, cụ th ể Công ty không s ửa ch ữa xe v à từ ng ày 15/6/2008 không thanh toán cho bà ti ền thuê xe. Do đó bà khởi kiện yêu cầu:

- Công ty Đ phải sửa chữa chiếc xe ôtô hiệu Misubishi Jolie biển kiểm soát 52Y-3036 theo hiện trạng ban đầu;

- Trả lại cho bà xe ôtô hi ệu Misubishi Jolie bi ển kiểm soát 52Y -3036, do Công an Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 13/5/2005 và thanh toán tiền thuê xe hàng tháng là 7.500.000 (Bảy triệu năm trăm nghìn) đồng kể từ tháng 6/2008 đến khi bàn giao xe.

Ngày 16/7/2019 bà Đ có đơn thay đổi yêu cầu Tòa án gi ải quyết thanh lý Hợp đồng thuê xe ký ngày 12/12/2007 giữa bà với Công ty Đại Nam Việt; Công ty Đphải bồi thường cho bà trị giá xe ô tô hi ệu Mitsubishi Jolie, biển số 52Y-3036 là 250.000.000 (Hai trăm năm mươi nghìn) đồng và thanh toán tiền thuê xe 7.500.000 (Bảy triệu năm tr ăm ngh ìn) đồng/tháng th ời gian t ừ tháng 06/2008 cho đến ngày Tòa án xét xử sơ thẩm; thanh toán một lần ngay khi bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật.

Tại phiên tòa sơ thẩm bà Trần Thị Phương Đ yêu cầu thanh lý H ợp đồng thuê khoán tài sản ngày 12/12/2007; Công ty Đ phải bồi thường cho bà trị giá xe ô tô hi ệu Mitsubishi Jolie, bi ển số 52Y -3036 là 250.000.000 (Hai tr ăm năm mươi tri ệu) đồng và thanh toán ti ền thu ê xe trong th ời gian còn hợp đồng từ tháng 6/2008 đến tháng 12/2008 l à 7.500.000 (Bảy tri ệu năm tr ăm ngh ìn) đồng/tháng, thời gian từ tháng 01/2009 cho đến ngày Tòa án xét x ử sơ thẩm là 5.000.000 (Năm triệu) đồng/tháng.

Trong các bản khai người đại diện hợp pháp của bị đơn – Công ty cổ phần Đ trình bày:

Công ty Đ có ký hợp đồng thuê xe của bà Trần Thị Phương Đ thời gian thuê trả tiền đầy đủ; Công ty Đ đã sử dụng xe của bà Đ vào kinh doanh dịch vụ cho thuê xe và giao cho ông Võ Thành L là người Công ty Đ thuê để lái xe này, trong thời gian ông L lái xe đã xảy ra tai nạn; giữa bà Đ, Công ty Đ, Công ty TNHH Q (gọi tắt là Công ty Q) và ông K đã thống nhất giao xe cho Công ty Q sửa chữa; do đó, Công ty Đ không đồng ý với các yêu cầu của bà Đ.

- Trong đơn yêu cầu độc lập và bản khai người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan - Ngân hàng N trình bày:

Ngân hàng N (gọi tắt là Ngân hàng) yêu c ầu Tòa án bu ộc bà Trần Th ị Phương Đ trả cho Ngân h àng số tiền nợ phát sinh theo H ợp đồng tín dụng số 1700-LAV-200501032 ngày 26/5/2005

tạm tính đến ng ày 15/10/2020 là 514.987.056(Năm trăm mười bốn triệu chín trăm tám mươi bảy nghìn không trăm năm mươi sáu)đồng; trongđó tiền gốc là 173.480.000 (Một trăm bảy mươi ba triệu bốn trăm tám mươi nghìn) đồng, tiền lãi trong hạn là 235.535.137 (Hai trăm ba mươi lăm triệu năm trăm ba mươi lăm nghìn một trăm ba mươi bảy) đồng, tiền lãi quá h ạn là 105.971.919 (Một tr ăm lẻ năm tri ệu chín tr ăm bảy mươi mốt nghìn chín trăm mười chín) đồng và tiền lãi phát sinh sau ngày 15/10/2020 cho đến khi trả hết nợ.

Trường hợp bà Trần Thị Phương Đ không trả được nợ thì Ngân hàng được quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự phát mãi tài sản cầm cố là chiếc xe ô tô hiệu Mitsubishi Jolie, biển số 52Y-3036 (đã sửa chữa) theo Hợp đồng cầm cố số 343 HĐCC ngày 25/5/2005 và thu h ồi các kho ản tiền cho thu ê xe để thanh toán khoản nợ.

Tại phiên tòa, người đại diện Ngân hàng yêu cầu Tòa án buộc bà Đ trả cho Ngân hàng s ố ti ền nợ phát sinh theo H ợp đồng tín d ụng số 1700 -LAV-200501032 ngày 26/5/2005 tính đến ngày 22/12/2020 là 519.474.560 (Năm trăm mười chín tri ệu bốn trăm bảy mươi bốn nghìn năm trăm sáu mươi) đồng; bao gồm tiền gốc là 173.480.000 (Một trăm bảy mươi ba tri ệu bốn trăm tám mươi nghìn) đồng, tiền lãi trong hạn là 238.466.139 (Hai trăm ba mươi tám triệu bốn trăm sáu m ươi sáu ngh ìn một tr ăm ba m ươi chín) đồng, ti ền lãi quá h ạn là 107.528.421 (Một trăm lẻ bảy triệu năm trăm hai mươi tám nghìn bốn trăm hai mươi mốt) đồng và tiền lãi quá hạn phát sinh từ ngày 23/12/2020 cho đến khi trả hết nợ gốc.

Ngân hàng th ống nhất với yêu cầu của bà Đ đòi Công ty Đ bồi thường trị giá chiếc xe ô tô hi ệu Mitsubishi Jolie biển số 52Y-3036 là 250.000.000 (Hai trăm năm mươi tri ệu) đồng, số ti ền này là tài s ản bảo đảm cho Hợp đồng tín dụng số 1700 -LAV-200501032 ngày 26/5/2005 nên Ngân hàng yêu c ầu được nhận để thu hồi nợ.

- Trong đơn yêu cầu độc lập người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan - Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại A.M.C (gọi tắt là Công ty A.M.C) trình bày:

Công ty A.M.C yêu c ầu Tòa án bu ộc Công ty Q phải tr ả cho Công ty A.M.C chi phí v ận chuy ển và trông gi ữ xe t ạm tính t ừ ng ày 04/9/2008 đến ngày 04/9/2015 là 79.050.000 (Bảy mươi chín tri ệu không tr ăm năm mươi nghìn) đồng cụ thể: Phí vận chuyển là 2.400.000 đồng (800.000 đồng x 3 l ần) và phí trông gi ữ xe 07 n ăm là 76.650.000 đồng (30.000 đồng/ngày x 2.555 ngày). Ngày 05/5/2016 Công ty A.M.C thay đổi yêu cầu bà Trần Thị Phương Đ phải trả cho Công ty A.M.C s ố tiền 79.050.000 (Bảy mươi chín tri ệu không trăm năm mươi ngh ìn) đồng, nếu bà Đ đồng ý giao chi ếc xe cho Công ty A.M.C để tự tháo d ỡ, thu h ồi ph ụ tùng còn s ử dụng được ph ục vụ cho vi ệc kinh doanh, Công ty A.M. C sẽ không yêu cầu bà Đ trả bất kỳ khoản tiền nào và rút đơn khởi kiện.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 380/2020/DS-ST ngày 22/12/2020 Tòa án nhân dân Quận X, Thành phố Hồ Chí Minh đã xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn;

Thanh lý Hợp đồng thuê khoán tài sản ký ng ày 12 tháng 12 n ăm 2007 giữa bà Trần Thị Phương Đ và Công ty cổ phần Đ.

Buộc Công ty cổ phần Đ bồi thường cho bà Trần Thị Phương Đ trị giá xe ô tô hi ệu Mitsubishi Jolie, bi ển số 52Y -3036 là 250.000.000 (Hai tr ăm năm mươi triệu) đồng và trả cho bà Đ tiền thuê xe từ tháng 06/2008 cho đến ngày Tòa án xét xử sơ thẩm là 772.500.000 (B ảy trăm bảy mươi hai tri ệu, năm trăm nghìn) đồng. Tổng cộng là 1.022.500.000 (M ột tỷ, không tr ăm hai mươi ha i triệu, năm trăm nghìn) đồng.

Kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quy ền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi h ành án của người được thi h ành án (đối với các khoản tiền phải trả cho ng ười được thi hành án) cho đến khi thi h ành án xong, bên phải thi hành án còn ph ải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành theo quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Số ti ền 250.000.000 000 (Hai tr ăm năm mươi tri ệu) đồng Công ty cổ phần Đ bồi thường cho bà Trần Thị Phương Đ được xác định là tài sản bảo đảm cho Hợp đồng tín d ụng số 1700 -LAV-200501032 ngày 26/5/2005, thay th ế chiếc xe ô tô hi ệu Mitsubishi Jolie biển số 52Y-3036 theo Hợp đồng cầm cố số 343 HĐCC ngày 25 tháng 5 năm 2005.

Sau khi bồi thường cho bà Trần Thị Phương Đ số tiền 250.000.000 000 (Hai trăm năm mươi triệu) đồng, Công ty cổ phần Đ được liên hệ với cơ quan có thẩm quyền đăng ký quyền sở hữu chiếc xe ô tô biển số 52Y-3036 theo quyđịnh của pháp luật.

2. Chấp nhận yêu cầu độc lập của Ngân hàng N;

Buộc bà Trần Thị Phương Đ trả cho Ngân hàng N số tiền nợ phát sinh theo Hợp đồng tín dụng số 1700-LAV-200501032 ngày 26/5/2005 tính đến ngày 22/12/2020 là 519.474.560 (Năm trăm mười chín triệu, bốn trăm bảy mươi bốn nghìn, năm trăm sáu mươi) đồng; bao gồm tiền gốc là 173.480.000 (M ột trăm bảy mươi ba tri ệu, bốn tr ăm tám m ươi ngh ìn) đồng, ti ền lãi trong h ạn là 238.466.139 (Hai tr ăm ba mươi tám triệu, bốn tr ăm sáu mươi sáu ngh ìn, một trăm ba mươi chín) đồng và tiền lãi quá hạn là 107.528.421 (M ột trăm lẻ bảy triệu, năm trăm hai mươi tám nghìn, bốn trăm hai mươi mốt) đồng.

Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm khách hàng vay còn ph ải tiếp tục chịu khoản tiền lãi quá hạn của số tiền nợ gốc chưa thanh toán, theo mức lãi su ất mà các bên th ỏa thu ận trong h ợp đồng cho đến khi thanh toán xong khoản nợ gốc này. Trường hợp trong hợp đồng tín dụng, các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của Ngân hàng cho vay thì lãi suất mà khách hàng vay phải tiếp tục thanh toán cho Ngân hàng cho vay theo quyết định của Tòa án cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với sự điều chỉnh lãi suất của Ngân hàng cho vay.

Ngân hàng N được nhận số tiền 250.000.000 (Hai trăm năm mươi triệu) đồng do Công ty cổ phần Đ bồi thường trị giá xe ô tô hiệu Mitsubishi Jolie, biển số 52Y-3036 cho bà Trần Thị Phương Đ để cấn trừ vào số tiền nợ phát sinh theo Hợp đồng tín dụng số 1700-LAV-200501032 ngày 26/5/2005. Sau khi nhận tiền Ngân hàng N có trách nhiệm giao cho Công ty cổ phần Đ các giấy tờ đã giữ của chiếc xe ô tô hiệu Mitsubishi Jolie, biển số 52Y-3036 theo Hợp đồng cầm cố số 343 HĐCC ngày 25 tháng 5 năm 2005.

3. Đình chỉ xét xử yêu cầu của Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại A.M.C đòi bà Trần Thị Phương Đ phải trả số tiền phí vận chuyển và trông gi ữ xe là 79.050.000 (Bảy mươi chín triệu, không trăm năm mươi nghìn) đồng.

Giành quyền khởi kiện theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự cho các đương sự nếu có tranh chấp liên quan đến chiếc xe ô tô hi ệu Mitsubishi Jolie, biển số 52Y-3036.

Ngoài ra b ản án còn tuyên quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 29 tháng 12 n ăm 2020, b ị đơn Công ty cổ ph ần Đ kháng cáo toàn bộ bản án, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn không rút đơn khởi kiện, người kháng cáo không rút đơn kháng cáo. Các bên đương sự không th ỏa thu ận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Đại diện bị đơn bà Nguyễn Thị Như H trình bày Tòa án cấp sơ thẩm vi phạm tố tụng, đề nghị hủy án.

Nguyên đơn đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan - Ngân hàng N Ông Nguyễn Văn T trình bày: đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Th ành phố Hồ Chí Minh phát bi ểu ý kiến về vi ệc tuân theo pháp lu ật của ch ủ tọa, Hội đồng xét x ử, vi ệc ch ấp hành pháp luật của các đương sự và về nội dungnhư sau:

+ Về tố tụng: Trong giai đoạn phúc th ẩm, Th ẩm phán, th ư ký và Hội đồng xét x ử đã tuân th ủ đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Các bên đương sự đã thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

+ Về nội dung: Hủy bản án sơ thẩm số 380/DSST ngày 22/12/2020 của Tòa án nhân dân Quận X .

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Qua xem xét h ồ sơ vụ án, đơn khởi kiện, tài liệu chứng cứ và lời khai của nguyên đơn Trần Thị Phương Đ, tài liệu chứng cứ và lời khai của người đại diện bị đơn Công ty Đ, lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Võ Thành L , tài li ệu ch ứng cứ và lời khai c ủa ng ười đại di ện của ng ười có quyền lợi, nghĩa vụ li ên quan Công ty Q, Công ty AMC cho th ấy: Hợp đồng thuê xe ký ngày 12/12/200 7, theo đó nguyên đơn bà Trần Thị Phương Đ cho bị đơn Công ty Đ thuê xe ô t ô hiệu Mitsubishi Jolie, bi ển số 52Y-3036, thời hạn hợp đồng 1 năm, hết hạn vào ngày 12/12/2008 và hai bên không ti ếp tục tái ký hợp đồng.

Trong thời gian hợp đồng có hiệu lực, Công ty Đ giao xe cho tài x ế Võ Thành L lái, đến ng ày 27/2/2008 chi ếc xe nêu trên bị tài xế Đặng Tố K của Công ty Q gây tai nạn, vụ án đã được khởi tố hình sự. Xe ô tô hi ệu Mitsubishi Jolie, biển số 52Y-3036 được định giá thiệt hại là 128.778.000 (Một trăm hai mươi tám tri ệu bảy trăm bảy mươi tám ngh ìn) đồng, sau tai n ạn được giao về kho xưởng của Công ty AMC giữ.

Do Công ty Công ty Đ không sửa chữa xe và từ ngày 15/6/2008 không thanh toán cho bà Đ tiền thuê xe. Do đó bà Đ khởi kiện yêu cầu Công ty Đ thanh toán ti ền thuê xe cho đến ngày giao xe, ph ải sửa chữa chiếc xe ôtô. Sau đó bà thay đổi yêu cầu bu ộc Công ty Đ thanh toán ti ền thu ê xe và ph ải bồi thường cho b à tr ị giá xe ô tô hi ệu Mitsubishi Jolie, bi ển số 52Y -3036 là 250.000.000 (Hai trăm năm mươi triệu) đồng.

Ngày 30/102/2009, tài xế K đã bị Tòa án nhân dân qu ận B xử về tội “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ”. Cũng tại phiên tòa nêu trên, bà Đ, Công ty Đ, Công ty Q thỏa thuận giao xe cho Công ty Q sửa chữa, Tòa án công nh ận th ỏa thu ận tại ph ần dân s ự của bản án s ố 323/2009/HSST. Thỏa thuận đã được Tòa án công nh ận tại bản án sau khi b ản án có hi ệu lực pháp luật sẽ có hi ệu lực bắt buộc thi hành đối với tất cả các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Như vậy, kể từ th ời điểm có hi ệu lực thi h ành của phần nội dung th ỏa thuận nêu trên của bản án đã tuyên thì Công ty Đ không còn phải là người chiếm giữ tài sản, mà theo th ỏa thuận chiếc xe được giao về cho Công ty Q sửa chữa nên Công ty Đ không còn nghĩa vụ trả tiền thuê xe kể từ thời điểm này.

Cũng kể từ thời điểm có hi ệu lực thi hành của thỏa thuận, hậu quả thiệt hại tài sản xảy ra cũng như trách nhiệm về hậu quả xảy ra còn phải căn cứ vào lỗi của các bên khi thực hiện thỏa thuận chứ không phải chỉ căn cứ vào nội dung hợp đồng.

Tòa án cấp sơ thẩm hoàn toàn dựa vào nội dung hợp đồng để xem xét yêu cầu của nguyên đơn mà không thu th ập chứng cứ về thời điểm có hi ệu lực của bản án hoặc của phần nội dung thỏa thuận; không thu thập chứng cứ về hậu quả thiệt hại xảy ra cho nguyên đơn kể từ sau khi th ỏa thuận không được thực hiện bởi hậu quả thiệt hại tại thời điểm xảy ra tai nạn đã được định giá hoàn toàn khác với thiệt hại trong th ời gian kéo d ài sau khi th ỏa thuận không được thực hiện dẫn đến nguyên đơn phải thay đổi yêu cầu từ yêu cầu sửa chữa tài sản sang yêu cầu bồi thường trị tài sản; không thu thập chứng cứng lỗi của các bên không thực hiện nội dung đã thỏa thuận, mối liên hệ nhân quả giữa hậu quả và hành vi vi phạm; đặc biệt do liên quan đến trách nhiệm của nhiều bên dẫn đến hậu quả thiệt hại về tài sản của nguyên đơn nên cần phải làm rõ yêu cầu của nguyên đơn đối với ai, để đảm bảo quyền lợi chính đáng của nguyên đơn và đảm bảo đúng người có trách nhiệm phải hoàn trả, bồi thường.

Như vậy, để đảm bảo nguyên tắc hai cấp xét xử, Tòa án cấp phúc cần hủy bản án để Tòa án cấp sơ thẩm tiến hành xét xử sơ thẩm lại theo thủ tục chung.

Án phí phúc thẩm : Do kháng cáo c ủa bị đơn được chấp nhận và bản án sơ thẩm bị hủy nên người kháng cáo không ph ải chịu án phí phúc th ẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 148, khoản 3 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ Ngh ị quyết 326 ng ày 30 tháng 12 n ăm 2016 quy định về mức thu, mi ễn, gi ảm, thu, n ộp, qu ản lý v à sử dụng án phí v à lệ phí T òa án c ủa UBTVQH.

Tuyên xử:

1/Chấp nhận kháng cáo của Công ty cổ phần Đ

Hủy bản án sơ th ẩm số 380/2020/DSST ng ày 22/12/ 2020 của Tòa án nhân dân Quận X, Thành phố Hồ Chí Minh về việc “tranh chấp hợp đồng dân sự

- thuê tài sản, tín dụng, dịch vụ” giữa nguyên đơn Bà Trần Thị Phương Đ với bị đơn Công ty cổ phần Đ;

1.1 Giao hồ sơ đến Tòa án nhân dân Quận X, Thành phố Hồ Chí Minh giải quyết lại vụ án theo trình tự thủ tục sơ thẩm.

1.2 Án phí dân sự phúc thẩm: Công ty cổ phần Đ không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm .

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.