Bản án 75/PT-HC — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà: Phan Thị Vân Hương

Các Thẩm phán:

Ông Lương Đức Chính

Ông Đinh Ngọc Huân

- Thư ký phiên tòa: Ông Bùi Quang Huy

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội: Bà Phạm Thị Minh Hải, Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.

Ngày 12 tháng 3 năm 2018, tại trụ sở, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số: 47/2017/TLPT-HC ngày 09 tháng 5 năm 2017 về “Khiếu kiện Quyết định giải quyết khiếu nại”

Do bản án hành chính sơ thẩm số 03/2017/HCST ngày 23 tháng 3 năm 2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 918/2018/QĐPT-HC ngày 23 tháng 02 năm 2018 giữa các đương sự:

1. Người khởi kiện: Ông Nguyễn A, sinh năm 1968.

Trú tại: Tổ 4, khu 9A, phường X, thành phố H, tỉnh Quảng Ninh.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện: Luật sư Phùng H và luật sư Nguyễn Thị H1 thuộc Công ty luật D- Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội.

2. Người bị kiện: Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Đặng B, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện: Ông Nguyễn C-Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh.

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ủy ban nhân dân thành phố H, tỉnh Quảng Ninh.

Người đại diện theo pháp luật: Ông Phạm H, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố H.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Trần Q- Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố H, tỉnh Quảng Ninh (Văn bản ủy quyền ngày 09/6/2017.

4. Người kháng cáo: Ông Nguyễn A (người khởi kiện).

Có mặt tại phiên tòa: Ông Nguyễn A, luật sư Nguyễn Thị H1; Ông Nguyễn C; Ông Trần Q.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Hộ gia đình ông Nguyễn A là một trong các hộ dân bị thu hồi toàn bộ đất để thực hiện giải phóng mặt bằng dự án xây dựng Trung tâm thương mại liền kề Chợ tại phường X, thành phố H. Tại Quyết định số 1885/QĐ-UBND ngày 28/10/2010; Quyết định số 2277/QĐ-UBND ngày 21/9/2012, Quyết định số 238/QĐ-UBND ngày 23/01/2013, Quyết định số 843/QĐ-UBND ngày 26/4/2013 và Quyết định số 1654/QĐ-UBND ngày 12/6/2014, Ủy ban nhân dân thành phố H đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với 96,4m2 đất của hộ gia đình tại thửa 12 tờ số 1 bản đồ GPMB, bao gồm :

+ 32,9 m2 đất (thuộc thửa 245 tờ bản đồ địa chính số 109 đăng ký tên chủ sử dụng đất là Nguyễn A): được bồi thường;

+ 10,97m2 đất (thuộc thửa 231 tờ bản đồ địa chính số 109 là đất giao thông): không được bồi thường về đất;

+ 52,53m2 đất (thuộc thửa 340 tờ bản đồ địa chính số 109 là đất hồ do UBND phường quản lý): không được bồi thường về đất, được hỗ trợ công tôn tạo 3.189.926 đồng cho 26,53m2 đất; còn 26m2 không được bồi thường, hỗ trợ; được bồi thường 30% giá trị móng nhà công trình kiến trúc trên đất.

Tổng số tiền gia đình ông A được bồi thường, hỗ trợ (di chuyển chỗ ở, ổn định đời sống, thuê nhà ở tạm...) là 471.378.997 đồng và được bố trí 1 lô đất tái định cư.

Ông Nguyễn A khiếu nại yêu cầu bồi thường đối với phần đất có diện tích 52,53m2.

Quyết định số 868/QĐ-UBND ngày 24/4/2015 “Về việc giải quyết khiếu nại lần đầu của ông Nguyễn A”, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố H không chấp nhận đơn khiếu nại. Ông A tiếp tục có đơn khiếu nại đến người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần 2.

Tại Quyết định số 2633/QĐ-UBND ngày 08/9/2015, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh “Về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn A, trú tại tổ 4, khu 9A, phường X, thành phố Quảng Ninh” (sau đây viết tắt là Quyết định 2633/QĐ-UBND) nội dung:

“Điều 1: Đồng ý với Quyết định số 868/QĐ-UBND ngày 24/4/2015 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố H về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn A (...) liên quan đến việc bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thực hiện dự án xây dựng khi trung tâm thương mại kết hợp với chợ truyền thống phường X, thành phố H.

Không chấp nhận nội dung khiếu nại của ông Nguyễn A về đề nghị được bồi thường 52,53m2 đất tại thửa số 340 tờ bản đồ địa chính số 109 do nhận chuyển nhượng của bà Trần Thị Vĩ và đề nghị được bồi thường 100% giá trị công trình kiến trúc trên phần diện tích đất trên”.

- Ngày 28/6/2016, ông A có đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy Quyết định số 2633/QĐ-UBND giải quyết về thửa đất số 340 bị thu hồi với lý do: nguồn gốc 52,53m2 đất là do năm 2001 ông mua móng nhà trên đất (nằm sau đất của gia đình ông) của ông Võ Quang M (con bà Trần Thị V), đất do hộ gia đình bà V lấn biển tôn tạo thêm trong quá trình sử dụng đất từ 1989. Hai bên có lập “Giấy nhượng móng nhà”, ông M đưa cho ông Biên lai nộp tiền phạt số 00758 ngày 30/11/1994. Sau đó, ông phải gia cố thêm cọc tre sử dụng vì là đất biển bùn lầy và đã xây nhà mái bằng cấp 4 trên móng nhà, sử dụng đến khi bị thu hồi. Phần đất này gia đình ông không được bồi thường về đất; chỉ được hỗ trợ không đúng quy định. Ông A cho rằng các thửa đất liền kề nhau bên bờ biển, có cùng mục đích sử dụng thực tế và cùng mục đích sử dụng theo quy hoạch nhưng lại được đền bù khác nhau là không đúng. Căn cứ khoản 1,2,3 Điều 12, điểm a, b, c khoản 1 Điều 56 Luật Đất đai năm 2003; điểm a, b khoản 2 Điều 3; khoản 3 Điều 47 Nghị định số 84/NĐ-CP; Luật đất đai 2013 và Quyết định số 4166/2009/QĐ-UBND ngày 18/12/2009 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh, ông đề nghị được bồi thường về đất và phần kiến trúc đã xây dựng trên đất.

- Người bị kiện trình bày:

Về nguồn gốc đất và việc thực hiện đo đạc quản lý đất đai:

Khoảng năm 1994, ông A có tôn tạo, lấn biển và dựng nhà ở, năm 1998 đo đạc bản đồ địa chính phần đất có diện tích 60,7m2 mang số thửa 245, tờ bản đồ số 109. Năm 2001, ông A chuyển nhượng 27,8m2 cho bà Trần Thị H, còn lại 32,9m2. Phía mặt đường, ông A còn sử dụng 10,97m2 làm mái hiên và bậc thềm nhà, thuộc thửa 231 tờ bản đồ số 109 là đất giao thông do Ủy ban nhân phường quản lý.

Năm 2001, ông A nhận chuyển nhượng lại một phần đất kèm theo móng nhà của bà Trần Thị V (có giấy viết tay đề ngày 08/8/2001) với giá 5 triệu đồng, không ghi diện tích đất mà chỉ ghi dài 5,5m tính từ mép nhà ông A. Nguồn gốc đất do bà V tôn tạo lấn đất hồ (thuộc quyền quản lý của Ủy ban nhân dân phường). Năm 1994 ông M làm móng nhà và bị xử phạt về hành vi lấn đất và xây dựng không phép. Sau khi nhận chuyển nhượng móng nhà từ ông M, ông A tiếp tục xây nhà cấp 4, sử dụng đến thời điểm thu hồi. Qua đo đạc đất nhận chuyển nhượng của bà V, ông M có diện tích 52.53m2 thuộc thửa 340 tổng diện tích 3.021,4m2 tờ bản đồ số 109, là đất thuộc quyền quản lý của Ủy ban nhân dân phường.

Về việc giải quyết quyền lợi của hộ gia đình ông A đối với 52,53m2 đất:

Do đất có nguồn gốc tự tôn tạo trên đất hồ, khi xây dựng móng nhà ông M đã bị cơ quan chức năng xử phạt ngày 30/11/1994. Căn cứ khoản 1, khoản 3 Điều 7 Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004, điểm d, khoản 1, Điều 45 Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ; khoản 1 và điểm đ, khoản 3 Điều 6 Quy định kèm theo Quyết định số 499/2010/QĐ-UBND ngày 11/2/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh, hộ gia đình không đủ điều kiện để được bồi thường về đất.

Trên cơ sở hồ sơ, tài liệu, biên bản xác định ranh mốc giới giải phóng mặt bằng, Bản chứng nhận nhà đất ngày 19/4/2007, báo cáo của Ủy ban nhân dân phường, hồ sơ tài liệu liên quan đến thửa đất, Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố H lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đã được Ủy ban nhân dân thành phố H phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ đối với diện tích đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp và phần đất không đủ điều kiện để được bồi thường theo đúng quy định.

Do đó, Quyết định số 868/QĐ-UBND ngày 24/4/2015 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố H về việc giải quyết khiếu nại lần đầu của ông Nguyễn A đã không chấp nhận khiếu nại (lần 1) của ông A là có cơ sở. Sau khi xem xét khiếu nại đơn khiếu nại (lần 2) của ông A theo trình tự, thủ tục quy định, xét thấy không có cơ sở chấp nhận, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 2633/QĐ-UBND ngày 08/9/2015, không chấp nhận đơn của ông A là đúng. Người bị kiện đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông A về việc hủy Quyết định này.

- UBND thành phố H trình bày:

Về nguồn gốc đất, quá trình sử dụng, chuyển nhượng, đo đạc bản đồ, căn cứ lập hồ sơ thu hồi đất, phương án bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi 96,4m2 đất gia đình ông A sử dụng phục vụ xây dựng Trung tâm thương mại kết hợp chợ truyền thống tại phường X, thành phố H như lời trình bày của người bị kiện. Xác định phương án bồi thường đối với 52,53m2 đất thuộc thửa đất số 340 tờ bản đồ 109 (là đất hồ do Ủy ban nhân dân phường quản lý) của Ủy ban nhân dân thành phố H là đúng quy định. Sau khi nhận được phương án bồi thường, ông A đã khiếu nại và tại Quyết định số 868/QĐ-UBND ngày 24/4/2015 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố H và Quyết định giải quyết khiếu nại số 2633/QĐ-UBND ngày 08/9/2015 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã không chấp nhận đơn khiếu nại của ông A là có căn cứ. Ủy ban nhân dân thành phố H đề nghị bác yêu cầu khởi kiện của ông A.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 03/2017/HCST ngày 23/3/2017, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã quyết định: Bác yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn A về việc yêu cầu hủy Quyết định số 2633/QĐ-UBND ngày 08/9/2015 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh “Về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn A, trú tại: Tổ 4, khu 9A, phường X, thành phố H, tỉnh Quảng Ninh”.

Bản án còn có quyết định về án phí sơ thẩm và thông báo về quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 06/4/2017, ông Nguyễn A có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm, yêu cầu được bồi thường về đất và tài sản trên 52,53m2 đất có nguồn gốc mua móng nhà của bà V theo quy định tại khoản 1,2,3 Điều 12; Điều 56 khoản 1 Luật đất đai 2003; Điều 3 khoản 2, Điều 47 Nghị định 84/2007/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật đất đai; Quyết định số 4166/QĐ-UBND ngày 18/12/2009 của UBND tỉnh Quảng Ninh. Gia đình vẫn chưa nhận được tiền hỗ trợ đối với 26,53m2 đất, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét chấp nhận đơn khởi kiện.

- Tại phiên tòa phúc thẩm:

+ Người khởi kiện không rút đơn khởi kiện; người khởi kiện và người bị kiện không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án:

Ông Nguyễn A trình bày giữ nguyên nội dung đơn kháng cáo, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm, hủy Quyết định số 2633/QĐ-UBND ngày 08/9/2015.

Luật sư Nguyễn Thị H1 đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận kháng cáo của ông A với lý do: Thời điểm sử dụng đất của ông A được xác định là trước ngày 15/10/1993 do bà V đã cải tạo sử dụng từ trước thời điểm này; UBND thành phố H không đo đạc lập bản đồ địa chính năm 1998 đúng theo nguồn gốc thực tế nêu trên; UBND thành phố H chỉ căn cứ biên lai thu tiền phạt ngày 30/11/1994 để xác định hành vi vi phạm là không thực hiện đúng quy định tại Điều 21 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính; việc xử phạt phải có biên bản, chưa xác định vi phạm là ở đâu...Đề nghị xác định đất gia đình ông A nhận chuyển nhượng của bà V (trên có móng nhà) đủ điều kiện được công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp theo quy định tại khoản 5 Điều 4, khoản 1, 2 Điều 7 Quyết định 499/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Ninh, nên khi thu hồi đất gia đình đủ điều kiện được bồi thường về đất và tài sản trên đất theo quy định tại khoản 4 Điều 94 Nghị định 84/2007/NĐ-CP.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị kiện đề nghị không chấp nhận kháng cáo của ông A, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho UBND thành phố H trình bày: 52,53m2 đất bà V sử dụng làm móng nhà là đất lấn chiếm đất hồ do UBND phường quản lý, đã bị xử phạt nên không đủ điều kiện được bồi thường về đất. Gia đình không đến nhận tiền hỗ trợ đối với 26,53m2 đất mặc dù UBND thành phố đã có giấy mời chứ không phải UBND không trả. Đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm.

+ Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Hội đồng xét xử, người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng các quy định của luật tố tụng hành chính.

Về nội dung:

Trình tự, thủ tục, thẩm quyền ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh đảm bảo đúng quy định.

Về tính hợp pháp về nội dung phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với 52,53 m2 đất thu hồi: Ông A sử dụng đất này do mua móng nhà của bà V vào năm 2001, nhưng là đất do gia đình bà V lấn hồ và đã bị xử phạt từ 1994. Năm 1998, cả bà V, ông A đều không kê khai đăng ký quyền sử dụng phần đất này; hồ sơ đo đạc địa chính cùng thời điểm đã thể hiện đất này thuộc đất hồ thửa 340 tờ bản đồ 109 thuộc quyền quản lý của UBND phường. Căn cứ Điều 7 Nghị định 197/2004/NĐ-CP, Trung tâm Phát triển quỹ đất đã không lập phương án bồi thường về đất là có cơ sở. Công trình xây dựng trên đất lấn chiếm đã bị xử phạt nên cũng không đủ điều kiện được bồi thường 100%. Do đó, Quyết định 868/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND thành phố H và Quyết định 2633/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh đã không chấp nhận khiếu nại của ông A là có cơ sở. Bản án sơ thẩm đã bác yêu cầu của ông A về việc hủy Quyết định giải quyết khiếu nại hành chính là đúng.

Đề nghị áp dụng khoản 1 Điều 241 Luật tố tụng hành chính, bác kháng cáo của ông Nguyễn A, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa, nghe ý kiến trình bày của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên và quan điểm giải quyết vụ án của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa;