Bản án 75/2023/DS-ST — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Về quan hệ pháp luật: Căn cứ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải có trách nhiệm trả số tiền hụi là 27.000.000 đồng (hai mươi bảy triệu đồng), ngoài ra không có yêu cầu gì khác. Do đó, quan hệ pháp luật được xác định là “Tranh chấp dân sự về nợ hụi” theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự và Điều 471 Bộ luật dân sự.

[2] Về thẩm quyền giải quyết: Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án cấp huyện. Do nơi cư trú bị đơn ở xã B, huyện C, tỉnh Đồng Tháp nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân huyện Cao Lãnh theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Về nội dung vụ án: Nguyên đơn bà Lê Thị Đ khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc chị Huỳnh Thị K phải có trách nhiệm trả số tiền nợ hụi là 27.000.000 đồng (hai mươi bảy triệu đồng); Hội đồng xét xử nhận định:

[4] Theo đơn khởi kiện cũng như lời khai tại phiên tòa sơ thẩm, bà Lê Thị Đ trình bày có tham gia dây hụi khui ngày 20/02/2020 (âm lịch) do chị Huỳnh Thị K là chủ thảo, dây hụi có tổng cộng 16 phần, bà Đ tham gia 02 phần; tuy nhiên bà Đ trình bày đã hốt hụi xong 01 phần, hiện chỉ còn 01 phần và bà là người hốt hụi chót. Đối với bị đơn chị Huỳnh Thị K cũng cho rằng bà Lê Thị Đ có tham gia 02 phần hụi của dây hụi khui ngày 20/02/2020 (âm lịch) do chị làm chủ thảo, chị K thống nhất bà Đ có tham gia 02 phần lấy tên là “3 Hồng”, trong đó có 01 phần hụi bà Đ đã hốt xong và không có tranh chấp, hiện chỉ còn 01 phần hụi đang tranh chấp. Như vậy có thể xác định việc bà Lê Thị Đ có tham gia dây hụi 2.000.000 đồng khui ngày 20/02/2020 (âm lịch) do chị Huỳnh Thị K làm chủ thảo, hiện còn lại 01 phần hụi đang tranh chấp, chị K cũng thống nhất lời trình bày của bà Đ là đúng nên thuộc tình tiết không cần phải chứng minh theo quy định tại khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[5] Bà Đ cho rằng phần hụi đang tranh chấp thì bà là người hốt hụi chót, số tiền đáng lý ra bà được nhận là 28.000.000 đồng nhưng bà không có chứng cứ gì để chứng minh. Từ khi nộp đơn khởi kiện đến tại phiên tòa sơ thẩm, bà Đ chỉ cung cấp được bản chính tờ giấy khui hụi ngày 20/02/2020 có ghi tên 16 phần tham gia, đối với tài liệu chứng cứ này chỉ thể hiện việc bà Đ có tham gia 02 phần hụi của dây hụi ngày 20/02/2020 chứ không có thể hiện các hụi viên hốt hụi tại các kỳ thứ bao nhiêu, bà Đ cũng không chứng minh được bà là người hốt hụi chót tức là kỳ thứ 16. Do đó, lời trình bày của bà Đ về việc cho rằng bà Đ hốt hụi tại kỳ thứ 16 (hụi chót) là không có cơ sở.

[6] Tại phiên hòa giải và tại phiên tòa sơ thẩm, bị đơn chị Huỳnh Thị K đều cho rằng bà Đ hốt hụi tại kỳ thứ 14, số tiền bà Đ được nhận là 26.600.000 đồng sau khi đã trừ 1.000.000 đồng tiền hoa hồng và 2.000.000 đồng là phần hụi chết trước đây bà Đ đã hốt. Chị đã giao đủ số tiền 26.600.000 đồng cho bà Đ xong, lúc giao tiền thì hai bên không có xác lập biên nhận về việc có giao nhận tiền, nay chị K cũng không có gì chứng minh là đã giao tiền cho bà Đ nên chị K phải có trách nhiệm trả lại cho bà Đ số tiền nợ hụi là 26.600.000 đồng (hai mươi sáu triệu sáu trăm nghìn đồng).

[7] Từ những nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử xác định bà Lê Thị Đ có tham gia dây hụi 2.000.000 đồng khui ngày 20/02/2020 do chị Huỳnh Thị K là chủ thảo, dây hụi có 16 phần, bà Đ tham gia hai phần nhưng đã có một phần chết các bên không có tranh chấp, một phần còn lại bà Đ hốt hụi vào kỳ thứ 14 với số tiền 26.600.000 đồng (số tiền này đã trừ hoa hồng và tiền hụi chết của phần hụi đã hốt trước đó), chị K cho rằng đã giao tiền cho bà Đ nhưng không có gì chứng minh nên buộc chị Huỳnh Thị K phải có trách nhiệm trả số tiền nợ hụi là 26.600.000 đồng (hai mươi sáu triệu sáu trăm nghìn đồng) cho bà Lê Thị Đ. Do bà Đ yêu cầu chị K phải có trách nhiệm trả số tiền nợ hụi là 27.000.000 đồng nên yêu cầu của bà Đ chỉ có cơ sở chấp nhận một phần; không chấp nhận một phần yêu cầu của bà Đ đối với số tiền 400.000 đồng.

[8] Đối với lời trình bày của chị Huỳnh Thị K về việc bà Đ phải có nghĩa vụ đóng tiền hụi chết tại kỳ thứ 15 và 16 của dây hụi ngày 20/02/2020 với số tiền là 4.000.000 đồng; Tại phiên tòa ngày 01/6/2023, Hội đồng xét xử đã tạm ngừng phiên tòa để chị K thực hiện quyền phản tố của mình theo đúng quy định của pháp luật nhưng chị K không thực hiện. Do đó, Hội đồng xét xử không đặt vấn đề xem xét và sẽ tách ra giải quyết trong một vụ kiện khác nếu chị K có yêu cầu.

[9] Về án phí dân sự sơ thẩm: Đối với một phần yêu cầu của bà Lê Thị Đ được chấp nhận thì chị Huỳnh Thị K phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật; đối với một phần yêu cầu của bà Đ không được chấp nhận thì bà Đ cũng phải chịu án phí dân sự sơ thẩm nhưng bà Đ thuộc trường hợp người cao tuổi nên được miễn.