Bản án 74/2021/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN

Tại đơn khởi kiện và trong quá trình tham gia tố tụng, nguyên đơn ông Nguyễn Đức T trình bày: Năm 2002 vợ chồng ông Nguyễn Đức T và bà Nguyễn Thị K nhận chuyển nhượng 640m2 đất từ hộ ông Lê Đình C và bà Nguyễn Thị T1. Năm 2005 UBND huyện Hải Hậu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Viết tắt là GCNQSDĐ) số 522020 ngày 05-10-2005 với Diện tích được cấp là 640m2 (trong đó có ONT 280m2, LNK 50m2, TSN 310m2) thuộc thửa 139, tờ bản đồ số 6. Địa chỉ thửa đất tại xóm 14, xã H, huyện H, tỉnh N mang tên người sử dụng là ông Nguyễn Đức T và bà Nguyễn Thị K. Thửa đất này liền kề với thửa đất hộ ông Nguyễn Văn H1. Thửa đất hộ ông H1, bà L sử dụng có các cạnh phía tây và phía bắc giáp với thổ đất gia đình ông T. Gia đình ông H1 bà L sử dụng và xây dựng các công trình trên đất trước, hộ gia đình ông T mua sau nên sử dụng trên phần đất còn lại. Mốc giới giữa hai hộ sử dụng ổn định và không có gì thay đổi. Năm 2010 gia đình ông H1 đã dỡ bỏ căn bếp phía bắc theo hướng chếch tây nam sát liền kề với thổ đất nhà ông T để xây nhà 3 tầng. Trước khi dỡ bỏ để xây dựng, hộ ông H1 không mời chính quyền địa pH4 cũng như không mời gia đình ông T đến để xác định mốc giới giữa hai hộ. Quá trình xây, gia đình ông H1 đã lấn sang phần đất của gia đình ông T, khi ông T hỏi ông H1 về mốc giới thì ông H1 cam kết là xây dựng đúng trên phần đất được nhà nước cấp, do tin tưởng nhau nên ông T không khảo sát, đo đạc lại. Năm 2019 gia đình ông T có nhu cầu tách thửa đất nên đã mời cơ quan có thẩm quyền đến đo đạc, khảo sát thì phát hiện phần đất của gia đình mình bị thiếu so với Diện tích đất được cấp là 33m2 nên ông T đã yêu cầu vợ chồng ông H1 trả lại phần đất đã lấn chiếm cho gia đình ông. Tuy nhiên do phần đất lấn chiếm này đã được gia đình ông H1 xây nhà kiên cố nên ông đề nghị được thanh toán bằng tiền theo giá trị tài sản đã được Hội đồng định giá xác định.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị K có lời khai thống nhất như lời khai của ông Trần Đức T và không có ý kiến gì bổ sung gì. Bà đề nghị Tòa án giải quyết đảm bảo quyền lợi cho gia đình cũng như tạo điều kiện để gia đình bà tách thửa đất cho con chung.

* Bị đơn vợ chồng ông Nguyễn Văn H1 và bà Hoàng Thị L trong quá trình tố tụng và tại phiên tòa trình bày:

Gia đình ông H1 và bà L được cụ Nguyễn Văn H4 (bổ đẻ ông H1) cho một thửa đất tại xóm 14, xã H giáp nhà vợ chồng ông T. Nguồn gốc thửa đất do cụ Nguyễn Văn H4 mua của cụ Đỗ Thành K từ năm 1988. Khi mua đất thì chỉ có cụ H4 và cụ K chỉ mốc giới với nhau. Hiện nay cụ K và cụ H4 đều đã chết. Sau khi mua được đất, cụ H4 xây một ngôi nhà nhỏ phía Nam thổ đất cạnh đường liên xã để bán hàng. Đến năm 1991 ông H1, bà L kết hôn nên cụ H4 cho thửa đất này và vợ chồng sử dụng cho đến nay. Ông H1 xác nhận năm 1992 khi đoàn khảo sát đo đạc đã xác định thực địa diện tích đất hộ gia đình ông sử dụng theo hiện trạng đến nay và có phiếu điều tra sử dụng đất ngày 22/06/1992. Trong phiếu ông H1 ký nhận Diện tích đất là 230m2 như bản pho to ông đã nộp cho Tòa án, ông H1 nhớ là (trong đó có 20m2 là hành lang đường) nên khi cấp sổ đỏ gia đình ông được cấp là 210m2 là đúng. Đến năm 1994, ông H1, bà L xây một nhà mái bằng phía trước nhà 3 tầng và mốc giới giữ nguyên hiện trạng ở phía nam thổ đất cho đến nay. Năm 1996 gia đình được cấp GCNQSDĐ với diện tích 210m2 (có 20m2 hành lang đường và hiện nay đường mở hết phần đất hành lang này). Năm 1998 gia đình xây một bếp nhỏ ở phía Bắc thổ đất. Năm 2002 gia đình ông T mới mua lại phần đất của ông Lê Đình C, bà Nguyễn Thị T1 và hai hộ sử dụng ổn định trên cơ sở ranh giới được xác định từ trước. Đến năm 2010, gia đình ông xây nhà 3 tầng phía Bắc giáp với thổ đất của gia đình ông T.

Do vậy, xét yêu cầu khởi kiện của ông T buộc vợ chồng ông phải trả lại 33m2 đất còn thiếu do đã sử dụng sang phần đất của ông T thì quan điểm của ông H1 và bà L cho rằng. Về số liệu mà cơ quan chuyên môn có thẩm quyền khảo sát thực địa khi giải quyết tranh chấp đã đo đạc thì hiện nay tổng Diện tích đất gia đình ông đang sử dụng là 314m2. Nếu so với Diện tích đất của hộ ông H1 210m2 được thể hiện trên GCNQSDĐ được cấp thì thừa 104m2. Ông H1, bà L công nhận về mốc giới đất phía bắc gia đình ông bà đã xây nhà ba tầng là đúng không lấn chiếm. Khi xây, gia đình ông bà không mời chính quyền địa pH4 và gia đình ông T để xác định ranh giới. Tuy nhiên ông H1 xác định là xây đúng phần đất của gia đình, còn gia đình ông T cho rằng phần đất của gia đình hiện nay đang thiếu là 33m2, việc này ông không đồng ý trả vì đây là đất của xã hội không phải đất của ông T.

Qua xem xét, thẩm định tại chỗ hiện trạng sử dụng đất của hai hộ do ông H1 và ông T xác định mốc giới thì thấy.

Phần đất hai hộ được nhà nước cấp GCNQSDĐ do ông H1 và ông T xác định mốc giới sử dụng có kích thước: Thổ đất hộ ông T, bà K có chiều cạnh: Cạnh phía Nam giáp đường nhựa dài 12.6m, cạnh phía Nam giáp hộ ông H1 dài 7.7m; Cạnh phía Bắc giáp đất ao đấu thầu UBND xã dài 21.2 m; Cạnh Đông giáp thổ ông Quý dài 39.6 m; Cạnh phía Tây giáp thổ ông H1 gồm (các đoạn từ điểm mốc 5-6 dài 14.0m và từ 7-8 dài 15.7m, từ 6-7 dài 0,3m); cạnh phía Tây giáp mương dài 10.2m, Diện tích thổ đất là 607 m2 (S2), so với hồ sơ địa chính lưu trữ và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì thổ đất của vợ chồng ông T, bà K thiếu 33m2.

Thổ đất hộ ông H1, bà L có kích thước chiều cạnh: Cạnh phía Nam giáp đường nhựa dài 8.6 m; Cạnh phía Bắc giáp thổ ông T dài 7.7 m; Cạnh phía Tây giáp mương dài 30.6m; Cạnh phía Đông giáp thổ ông T có các cạnh(các đoạn từ điểm mốc 5-6 dài 14.0m và từ 7-8 dài 15.7m, từ 6-7 dài 0,3m). Tổng diện tích thổ đất là 243 m2 (S3) so với hồ địa chính lưu trữ và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì hộ ông H1 thừa 33m2.

Phần đất sử dụng lấn chiếm không có trong sơ đồ GCNQSDĐ của hộ ông T (lấn chiếm ra mương nước xóm). Thổ đất của vợ chồng T, bà K có kích thước: Cạnh phía Nam giáp thổ ông H1 là 2.2m; Cạnh phía Bắc giáp đất ao đấu thầu UBND xã dài 1.7m; Cạnh Đông giáp đất trong sổ đỏ ông T dài 10.2m; cạnh phía Tây giáp mương dài 10.2m, tổng Diện tích phần đất lấn chiếm là 20m2 (S1).

Phần đất sử dụng lấn chiếm không có trong sơ đồ GCNQSDĐ của hộ ông T (lấn chiếm ra mương nước xóm) hộ ông H1, bà L có kích thước: Cạnh phía Nam giáp đường nhựa dài 2.4m; Cạnh phía Bắc giáp thổ ông T dài 2.2 m; Cạnh phía Tây giáp mương dài 30.8m; Cạnh phía Đông giáp phần đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông H1 dài 30,6m. Tổng diện tích phần đất sử dụng lấn chiếm ra mương nước 71m2 (S4).

Các hộ liền kề và hộ ông T, ông H1 xác định chỉ mốc giới đo đạc sử dụng đất thực tế như trên.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 95/2020/TCDS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định đã quyết định:

Căn cứ vào khoản 5, 7 điều 166 Luật đất đai năm 2013; Điều 175 Bộ luật dân sự năm 2015 (BLDS); khoản 1 Điều 147; Điều 157; Điều 165 Bộ luật tố tụng dân sự (BLTTDS); Điều 26, điểm b khoản 2 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Toà án.

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện về việc tranh chấp ranh giới quyền sử dụng đất của ông Trần Đức T, xác định hộ gia đình nhà ông Nguyễn Văn H1, bà Hoàng Thị L đã xây dựng và sử dụng sang phía đất hộ ông Trần Đức T, bà Nguyễn Thị K 33m2 đất.

2.Giữ nguyên hiện trạng ngôi nhà 3 tầng hộ ông H1 đã xây dựng.

3. Buộc ông Nguyễn Văn H1, bà Hoàng Thị L phải thanh toán cho ông Trần Đức T, bà Nguyễn Thị K số tiền 231.000.000 đồng (hai trăm ba mươi mốt triệu đồng). Hộ ông Trần Đức T còn được sử dụng 607m2 đất như hiện trạng hiện nay.

4. Ông Nguyễn Văn H1, bà Hoàng Thị L được sử dụng phần đất Diện tích 33m2, có chiều cạnh cụ thể: chiều cạnh cụ thể cạnh phía Bắc giáp đất ông T dài 7.7m; cạnh phía Nam giáp đường dài 7.7m; cạnh phía Đông giáp đất ông T dài 4.3m; Cạnh phía Tây giáp mương dài 4.3m. (Có sơ đồ xác định ranh giới kèm theo Bản án).

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên án phí dân sự sơ thẩm và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 09-10-2020 ông Nguyễn Văn H1 có đơn kháng cáo với nội dung: Không nhất trí với bản án sơ thẩm đã tuyên vì đã làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình ông bà, đề nghị Toà án cấp phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Ông Trần Đức T, bà Nguyễn Thị K vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và đề nghị ông Nguyễn Văn H1, bà Hoàng Thị L thanh toán số tiền 231.000.000 đồng (hai trăm ba mươi mốt triệu đồng) cho ông Trần Đức T, bà Nguyễn Thị K tương đương với 33m2 đất mà gia đình ông Nguyễn Văn H1, bà Hoàng Thị L đã xây dựng và sử dụng sang phần đất hộ ông Trần Đức T, bà Nguyễn Thị K.

Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn gửi bài trình bày ý kiến tranh luận: Nhất trí với trình bầy của ông T, bà K như đã trình bày. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét. Năm 2010 ông H1 xây nhà không mời đại D chính quyền địa pH4 và chủ sử dụng đất liền kề để xác định mốc giới; diện tích đất ông T được cấp phù hợp với diện tích đất mà trước đó UBND huyện Hải Hậu đã cấp cho ông Lê Đình C; Đo đạc thực tế, diện tích đất ông T thiếu 33m2, Diện tích đất ông H1 thừa 33m2 so với Diện tích đã cấp trước đó thể hiện trong GCNQSDĐ. Do vậy đề nghị HĐXX phúc thẩm bác kháng cáo của ông H1, bà L, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.

Ông Nguyễn Văn H1 vẫn giữ nguyên nội dung kháng cáo, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện cũng như quyết định của bản án sơ thẩm đã tuyên. Ông H1, bà L xác nhận về mốc giới đất phía bắc gia đình ông bà đã xây nhà ba tầng là đúng không lấn chiếm. Khi xây, mặc dù gia đình ông bà không mời chính quyền địa phương và gia đình ông T để xác định ranh giới, tuy nhiên ông H1 xác định là xây đúng phần đất của gia đình, còn gia đình ông T cho rằng phần đất của gia đình hiện nay đang thiếu là 33m2, việc này ông không đồng ý trả vì Diện tích đất thừa mà được đo đạc khảo sát lại là đất của xã hội không phải đất của ông T. Ngoài ra về số liệu mà cơ quan chuyên môn có thẩm quyền khảo sát thực địa khi giải quyết tranh chấp đã đo đạc thì hiện nay tổng diện tích đất gia đình ông đang sử dụng là 314m2. Nếu so với diện tích đất của hộ gia đình ông thể hiện trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp là 210m2 thì thừa ra 104m2. Nên ông H1, bà L không nhất trí thanh toán cho gia đình ông T, bà K số tiền 231.000.000 đồng.

Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bị đơn gửi bài trình bày ý kiến tranh luận: Nhất trí với trình bầy của ông H1 như đã nêu ở trên. Ngoài ra đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét đến việc Tòa án nhân dân huyện Hải Hậu đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong việc xác định đương sự, người tham gia tố tụng trong vụ án. Vì theo GCNQSDĐ được cấp của gia đình ông H1 là cấp cho hộ gia đình nên xác định vợ ông H1 cùng các con ông H1 là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án này. Việc định giá tài sản trong vụ án chưa chính xác, khách quan, không đúng pháp luật vì xác định đất ở, đất nuôi trồng thủy sản và đất trồng cây lâu năm cùng một đơn giá là không có căn cứ. Việc thu thập chứng cứ chứng minh không tuân thủ các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án vì khi đo đạc khảo sát vắng mặt ông H1. Sau khi có kết quả khảo sát, cấp sơ thẩm không làm rõ kích thước một số cạnh khác trong thửa đất của gia đình ông T mà không tiếp giáp với hộ ông H1 bị thay đổi. Những thiếu sót này, Tòa án cấp phúc thẩm sẽ không thể khắc phục được, do vậy đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm căn cứ điều 310 BLTTDS để hủy bản án sơ thẩm và trả hồ sơ vụ án để Tòa án nhân dân huyện Hải Hậu xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm.

Kiểm sát viên - Viện kiểm sát tỉnh Nam Định có quan điểm kết luận về vụ án: Quá trình giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm, Thẩm phán và Hội đồng xét xử đã T theo các quy định của BLTTDS. Các đương sự chấp hành đúng các quy định pháp luật tố tụng dân sự, quyền lợi của các đương sự được bảo đảm.

Về đường lối giải quyết vụ án, căn cứ vào các tài liệu thu thập lưu hồ sơ vụ án và quá trình tranh tụng tại phiên tòa xác định không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của ông H1, bà L. Đề nghị Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm căn cứ khoản 1 Điều 308 BLTTDS. Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm. Ngoài ra đề nghị tuyên về án phí theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, đã được thẩm tra tại phiên toà, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Trong vụ án này, ông H1 và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bị đơn có quan điểm đề nghị Tòa án xác định chị Nguyễn Thị Thu H5 sinh năm 1992 và chị Nguyễn Thị Hồng H6 sinh năm 1995 là con ruột của ông H1 với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án để tham gia tố tụng. Xét tại bản tự khai của ông H1 và bà L và quá trình tố tụng tại Tòa án thì nguồn gốc thửa đất vợ chồng ông H1 bà L sử dụng từ thời điểm năm 1991 ngay sau khi kết hôn là của cụ H4 tặng cho vợ chồng. Mặc dù đến ngày 20 tháng 11 năm 1996, UBND huyện Hải Hậu cấp GCNQSDĐ cho hộ ông Nguyễn Văn H1, nhưng thời điểm này chị Nguyễn Thị Thu H5 và chị Nguyễn Thị Hồng H6 đều còn quá nhỏ, bản thân các chị chưa có đóng góp gì cho gia đình. Diện tích đất tranh chấp là đất ở và đất vườn tạp được hình thành trước khi chị Nguyễn Thị Thu H5 và chị Nguyễn Thị Hồng H6 được sinh ra. Thời điểm UBND huyện Hải Hậu cấp GCNQSDĐ cho hộ gia đình là cấp gộp giữa đất ở với đất 2 lúa cho các thành viên trong gia đình trong cùng một GCNQSDĐ. Do đó yêu cầu của người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bị đơn và ông H1 đề nghị chị Nguyễn Thị Thu H5 và chị Nguyễn Thị Hồng H6 được tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là không có căn cứ nên không được chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Căn cứ Điều 166, Điều 170 của Luật đất đai; các Điều 163, Điều 175, Điều 176 của BLDS; khoản 1 Điều 147, khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 165, khoản 1 Điều 228; khoản 2 Điều 296 của BLTTDS; Điều 26, Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XIV; Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 95/2020/DS - ST ngày 09 tháng 9 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện Hải Hậu. Không chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Văn H1, bà Hoàng Thị L;

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện về việc tranh chấp ranh giới quyền sử dụng đất của ông Trần Đức T, xác định hộ gia đình nhà ông Nguyễn Văn H1, bà Hoàng Thị L đã xây dựng và sử dụng sang phía đất hộ ông Trần Đức T, bà Nguyễn Thị K 33m2 đất.

2.Giữ nguyên hiện trạng ngôi nhà 3 tầng hộ ông H1 đã xây dựng.

3. Buộc ông Nguyễn Văn H1, bà Hoàng Thị L phải thanh toán cho ông Trần Đức T, bà Nguyễn Thị K số tiền 231.000.000 đồng (hai trăm ba mươi mốt triệu đồng). Hộ ông Trần Đức T còn được sử dụng 607m2 đất như hiện trạng hiện nay.

4. Ông Nguyễn Văn H1, bà Hoàng Thị L được sử dụng phần đất Diện tích 33m2, có chiều cạnh cụ thể: chiều cạnh cụ thể cạnh phía Bắc giáp đất ông T dài 7.7m; cạnh phía Nam giáp đường dài 7.7m; cạnh phía Đông giáp đất ông T dài 4.3m; Cạnh phía Tây giáp mương dài 4.3m. (Có sơ đồ xác định ranh giới kèm theo Bản án)

Kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Các đương sự có nghĩa vụ liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất theo quyết định của tòa án.

5. Về án phí dân sự sơ thẩm: Vợ chồng Ông Nguyễn Văn H1, bà Hoàng Thị L phải nộp 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

- Hoàn trả lại ông Trần Đức T số tiền 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) đã nộp tạm ứng án phí tại biên lai số AA/2017/0002162 ngày 25/5/2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hải Hậu.

6. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Nguyễn Văn H1 và bà Hoàng Thị L phải nộp 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm, đối trừ vào số tiền ông H1, bà L đã nộp tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm là 300.000 đồng tại biên lai số 0002312 ngày 13-10-2020 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định (Ông H1 và bà L đã nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm).

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án Dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị Cỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án Dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án Dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án.