Bản án 73/2021/HSST — Hình sự

[1] Quá trình tiến hành tố tụng trong giai đoạn điều tra, truy tố, Điều tra viên và Kiểm sát viên đều đã thực hiện đúng các qui định của pháp luật.

[2] Qúa trình điều tra cũng như tại phiên tòa bị cáo đều thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội. Lời khai tại phiên tòa phù hợp với lời khai tại cơ quan điều tra, phù hợp lời khai của người bị hại, vật chứng thu giữ và các tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án. Như vậy, Hội đồng xét xử (viết tắt: HĐXX) có đủ căn cứ xác định: Năm 2017, lợi dụng sự tin tưởng của anh Nguyễn Thanh Khiết là bạn đồng hương trước đó cùng học tại Trường Đại học Thái Nguyên về khả năng, mối quan hệ và môi trường công tác của Đặng Thị Hương L đang làm việc tại Phòng nghiên cứu quản lý viên chức - Viện khoa học Tổ chức Nhà nước thuộc Bộ nội vụ nên có khả năng xin việc cho vợ anh Khiết là chị Đặng Thị Hương được biên chế làm kế toán tại Trung tâm Y tế huyện Ứng Hòa, TP. Hà Nội với tổng chi phí hết 200 triệu đồng, làm cho vợ chồng anh Khiết tin tưởng nên đã đưa cho L 02 lần tiền tổng cộng là 140 triệu đồng. Sau khi nhận tiền, L cũng đã đưa chị Hương đi ôn luyện ngoại ngữ và tin học mấy buổi. Sau đó, do quá thời gian hứa hẹn chị Hương có thể đi làm nên vợ chồng anh Khiết nhiều lần tìm gặp để đòi lại L tiền; do đã chi tiêu cá nhân hết số tiền này nên L không trả lại được. Do không tìm được L để đòi lại tiền nên vợ chồng anh Khiết đã làm đơn tố cáo hành vi của L đến cơ quan công an. Với hành vi đã thực hiện và số tiền chiếm đoạt, theo qui định của pháp luật hình sự thì Đặng Thị Hương L đã phạm vào tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” qui định tại điểm c khoản 2 Điều 174 của Bộ luật Hình sự.

[3] Xét hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, không những xâm phạm đến quyền sở hữu về tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ mà còn gây mất trật tự trị an địa phương. Với vị trí công tác chỉ là nhân viên hợp đồng, không có khả năng xin việc cho người khác vào biên chế nhà nước, nhưng bị cáo đã lợi dụng vai trò, chức năng của cơ quan nơi mình làm việc để thực hiện hành vi lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác. Bị cáo có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự, nhận thức được hành vi nhưng cố ý vi phạm. Vì vậy, cần phải có hình phạt nghiêm khắc tương xứng với tính chất, mức độ phạm tội mới có tác dụng cải tạo, giáo dục riêng và răn đe, phòng ngừa chung.

[4] Tuy nhiên, xét thấy bị cáo không có tình tiết tăng nặng; lần đầu phạm tội với ý thức chủ quan ngộ nhận cho rằng từ vị trí công việc của mình với các mối quan hệ có thể xin được việc (biên chế vào cơ quan Nhà nước) cho người khác; do túng quẫn nên bị cáo đã lợi dụng sự tin tưởng của bạn bè, người quen để có tiền trang trải các khoản chi tiêu cá nhân. Quá trình điều tra bị cáo đã nhận thức được sai phạm, đã khắc phục một phần hậu quả; cho đến trước khi HĐXX tuyên án thì đã khắc phục xong số tiền còn lại đã chiếm đoạt của người bị hại; quá trình điều tra cũng như tại phiên toà bị cáo đều thành khẩn khai báo, tỏ ra ăn năn hối cải nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự qui định tại điểm b, s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Bị cáo là con liệt sỹ (được hưởng các chế độ ưu đãi gia đình liệt sĩ) nên được hưởng thêm tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự qui định tại điểm x khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Phía người bị hại cũng xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo nên cho bị cáo hưởng thêm tình tiết giảm nhẹ qui định tại khoản 2 Điều 51 của BLHS. Mặt khác, xét về nhân thân bị cáo chưa có tiền án, tiền sự, có nơi cư trú, làm việc ổn định, rõ ràng. Do vậy, khi quyết định hình phạt, căn cứ hướng dẫn của Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, HĐXX thấy không cần thiết phải cách L bị cáo ra khỏi đời sống xã hội mà chỉ cần áp dụng hình phạt tù có điều kiện qui định tại Điều 65 của BLHS, đồng thời miễn áp dụng hình phạt bổ sung cho bị cáo là phù hợp, với hình phạt này cũng đủ để cải tạo bị cáo thành công dân tốt, đồng thời, đảm bảo tính như răn đe, phòng ngừa chung, cũng như tính chất khoan hồng của pháp luật và chính sách nhân đạo của Đảng và Nhà nước đối với người phạm tội.

[5] Qúa trình điều tra và tại phiên Tòa bị cáo vẫn giữ nguyên quan điểm về việc bản thân bị cáo không thể tự xin được việc cho người khác mà đều thông qua một người tên là Trần Nghị - sinh năm 1971- Nguyên là Trưởng phòng nghiên cứu quản lý viên chức – Viện khoa học Tổ chức Nhà nước thuộc Bộ nội vụ (nay là Quyền Tổng biên tập Tạp chí Nhà nước – Bộ nội vụ); L đã nhiều lần đưa tiền cho ông Nghị để nhờ xin việc nhưng đều không được. Số tiền 140 triệu đồng nhận của vợ chồng anh Khiết thì L đưa cho ông Nghị 60 triệu đồng, 10 triệu đồng L đóng tiền học ngoại ngữ và tin học cho chị Hương ôn luyện để thi lấy chứng chỉ. Sau khi bị vợ chồng anh Khiết tố cáo thì L cũng làm đơn tố cáo ông Nghị và gửi đến các cơ quan pháp luật và L cũng thừa nhận việc đưa tiền cho ông Nghị nhờ xin việc cho chị Hương và việc đóng tiền học tin học và ngoại ngữ cho chị Hương đều không có chứng cứ, tài liệu gì để chứng minh. Cơ quan điều tra cũng đã xác minh nhưng ông Nghị không thừa nhận việc nhận tiền của L để xin việc cho người thân của L nên không có căn cứ để làm rõ, xử lý. Về phía Viện khoa học Tổ chức Nhà nước thì lãnh đạo Viện cũng xác nhận L là nhân viên hợp đồng làm việc tại Viện từ tháng 12/2011 đến tháng 11/2017 L xin thôi việc vì lý do gia đình, đến tháng 12/2017 thì L chấm dứt làm việc tại đây. Thời gian làm việc tại đây L được phân công làm việc tại Phòng nghiên cứu quản lý viên chức dưới sự phân công của ông Trần Nghị là Trường phòng. Qúa trình làm việc tại đây L cũng bị một số công dân có đơn khiếu kiện liên quan đến việc nhận tiền để xin việc, sau đó giữa L và người có đơn xin giải quyết nội bộ nên Viện không xem xét giải quyết. Do vậy, về nội dung này HĐXX không đặt ra xem xét giải quyết. Giả thiết, nếu lời khai này của L là đúng, khi có đủ chứng cứ thì L có quyền đề nghị các cơ quan pháp luật giải quyết bằng một vụ án khác.

[6] Về trách nhiệm dân sự: Người bị hại (anh Khiết) xác nhận việc bị cáo đã trả đủ số tiền chiếm đoạt là 140 triệu đồng, nay không có ý kiến, đề nghị gì khác về việc bồi thường trách nhiệm dân sự.

[7] Về án phí và quyền kháng cáo: Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm và án phí sân sự sơ thẩm theo qui định của pháp luật. Bị cáo, người bị hại được quyền kháng cáo theo qui định của pháp luật.