Bản án 724/2021/DS-PT — Tranh chấp đất đai về đòi đất cho mượn, cho sử dụng nhờ, lấn chiếm...

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Trong đơn khởi kiện và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn bà Huỳnh Ngọc T trình bày:

Bà là chủ sử dụng phần đ t có diện tích 144,7m2 thuộc thửa 1087, tờ bản đồ số 16, Bộ địa chính xã TPT, huyện C, phần đ t này bà đã được Ủy ban nhân dân huyện C c p Gi y chứng nhận quyền sử dụng đ t số HO 1097/12 ngày 19/9/2007.

Ông Nguyễn Thanh B là chủ sử dụng thửa đ t tiếp giáp với phần đ t của bà, phần đ t của ông B thuộc thửa 1304-1, 1356-1, tờ bản đồ số 4, 19, Bộ địa chính xã TPT, huyện C. Giữa 02 phần đ t trên có con đường đi công cộng chiều ngang khoảng 4m, chiều dài hơn 100m, sau khi đo đạc thực tế là 443,9m2 theo bản vẽ sơ đồ nhà đ t do Công ty TNHH MTV Thiết kế Xây dựng Đo đạc bản đồ HT lập ngày 19/6/2020, được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đ t đai huyện C duyệt ngày 30/6/2020.

Năm 2007, ông B tự ý xây tường rào chắn ngang con đường đi tiếp giáp phần đ t của 02 bên làm cho bà không thể đi ra đường chính, việc làm ăn sinh sống của bà và gia đình r t khó khăn, do đây là con đường duy nh t, tồn tại từ trước năm 1975 đến nay, được bà con xung quanh khẳng định là đường đi công cộng. Do đó, bà yêu cầu ông B tháo dỡ hàng rào, trả lại con đường đi công cộng để bà được đi vào sử dụng canh tác phần đ t của mình.

Trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn là ông Nguyễn Thanh B có bà Đoàn Thị Thiên Thanh T và bà Nguyễn Thị N đại diện trình bày:

Nguồn gốc đ t tranh ch p là của ba ông Nguyễn Thanh B, ba ông B nhận chuyển nhượng 10.000 m2 đ t thuộc thửa 1304-1, 1356-1, tờ bản đồ số 4, 19, Bộ địa chính xã TPT, huyện C từ ông Lê Quang V vào năm 2001, năm 2013 ba của ông B tặng cho ông B, trong t t cả các lần chuyển nhượng và c p lại gi y chứng nhận quyền sử dụng đ t mới đều không thể hiện con đường đi công cộng tiếp giáp đ t với bà T. Do đó, bị đơn không ch p nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Huỳnh Thị Hồng N, Huỳnh Ngọc X có bà Huỳnh Ngọc T đại diện trình bày:

Thống nh t với ý kiến của nguyên đơn, đề nghị ông B tháo dỡ bức tường trả lại con đường đi công cộng.

Những người làm chứng gồm các ông/bà: Huỳnh T n T, Trần Thị U, Lê Thị N, Nguyễn Văn C, Huỳnh Văn Đ, Nguyễn T t H, Trần Văn N, Huỳnh Văn Đ trình bày:

Các ông bà là người dân sống tại địa phương, biết rõ trước đây có con đường đi công cộng giữa 02 phần đ t tiếp giáp của ông B và bà T, đề nghị Tòa án xem xét ch p nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Hiện nay, các ông bà không có đi trên con đường này vì đều có đường đi khác, chỉ còn bà T, bà N và bà X phải đi trên con đường này thì mới vào được đ t của họ.

Người làm chứng ông Bùi Văn B trình bày:

Ông là người sinh ra, lớn lên tại địa phương và làm trưởng p XĐ từ năm 2005 đến năm 2015 nên biết r t rõ về nguồn gốc con đường mà 02 bên đang tranh ch p, ông khẳng định không có con đường đi công cộng như các bên trình bày, mà chỉ là đường mòn tự chừa của chủ đ t cũ, sau đó chuyển nhượng lại cho ba ông B, ba ông B tặng cho ông B. Khi còn là trưởng p, chính ông đã vận động chủ cũ cho các hộ dân liền kề đi nhờ để đổ đ t san l p cho những phần đ t của họ, sau khi san l p xong thì bang đ t trả lại hiện trạng cho chủ cũ, chứ không phải là đường đi công cộng. Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2020/DS-ST ngày 06 tháng 01 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện C đã tuyên xử: 1. Không ch p nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Về việc yêu cầu ông Nguyễn Thanh B tháo dỡ bức tường trả lại đường đi công cộng có diện tích 443,9m2 theo bản vẽ sơ đồ nhà đ t do Công ty TNHH MTV Thiết kế Xây dựng Đo đạc bản đồ HT lập ngày 19/6/2020, được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đ t đai huyện C duyệt ngày 30/6/2020. Ngoài ra, Tòa án c p sơ thẩm còn tuyên về phần án phí và quyền kháng cáo của các đương sự theo luật định. Ngày 19/01/2021 nguyên đơn bà Huỳnh Ngọc T có đơn kháng cáo đề nghị sửa án sơ thẩm theo hướng ch p nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà. Ngày 19/01/20121 Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện C đã ra Quyết định kháng nghị số 01/QĐ-VKS-DS đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2021/DSST ngày 06/01/2021 của Tòa án nhân dân huyện C với lý do; căn cứ điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; thì yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thuộc trường hợp án phí không có giá ngạch. Th y, Tòa c p sơ thẩm buộc bà T phải chịu án phí dân sự theo mức án phí có giá ngạch là không đúng. Do đó kháng nghị một phần bản án dân sự sơ thẩm về phần án phí. Tại phiên tòa phúc thẩm: Bà Huỳnh Ngọc T vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo: Luật sư bảo vệ của nguyên đơn cho rằng bà T khởi kiện tranh ch p lối đi chung, yêu cầu phá dỡ công trình xây dựng trái phép trên lối đi và ch m dứt hành vi trái pháp luật nhưng c p sơ thẩm lại xác định tranh ch p quyền sử dụng đ t là không đúng Căn cứ vào các gi y chứng nhận quyền sử dụng đ t mà Ủy ban nhân dân huyện C c p cho bà T và một số hộ dân có đ t liền kề với bà T đều thể hiện có con đường đ t. Căn cứ Bản vẽ do Công ty TNHH MTV Thiết kế Xây dựng Đo đạc bản đồ HT lập thể hiện phần diện tích đ t tranh ch p là 443,9m2 theo Tài liệu 02/CT-UB thuộc một phần thửa 486 tờ Bản đồ số 19, theo tài liệu 2003 thuộc một phần thửa 398 diện tích là 25,3m2 một phần thửa 399 diện tích là 10,3m2 và đường đ t diện tích là 408,3m2 , nhưng Tòa c p sơ thẩm chưa làm rõ thửa đ t 398, 399 chủ sử dụng đ t là ai Theo Bản vẽ ngày 22/3/2017 do Trung tâm Đo đạc bản đồ Thành phố H lập thể hiện phần đ t bà sử dụng thuộc thửa 1087, tờ bản đồ số 16 theo tài liệu 299/TTg và tài liệu năm 2004 thì hướng Bắc của thửa đ t có thể hiện đường đ t bắt đầu từ giao lộ với đường hẻm số 3 của đường 86 cho đến giao lộ của đường Tỉnh lộ 2 nhưng Tòa không xem xét bản vẽ này làm căn cứ giải quyết vụ án

Các Văn bản của của Ủy ban nhân dân huyện C và Ủy ban nhân dân xã TPT về việc phúc đáp các công văn xác minh của Tòa án chưa rõ ràng nhưng Tòa án không tiến hành thu thập xác minh làm rõ chính từ những vi phạm tố tụng trong quá trình thu thập chứng cứ dẫn đến việc đánh giá chứng cứ không toàn diện, không đảm bảo được quyền lợi của bà T khi quyết định không ch p nhận yêu cầu khởi kiện của bà T. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm hủy bản án dân sự sơ thẩm số 07/2021/DS-ST ngày 06/01/2021 của Tòa án nhân dân huyện C.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố H phát biểu ý kiến:

+ Về tố tụng: Tòa án c p phúc thẩm đã thực hiện đúng các quy định pháp luật tố tụng dân sự từ khi thụ lý đến khi xét xử. Tại phiên tòa phúc thẩm cho đến trước khi nghị án, Hội đồng xét xử phúc thẩm đã tiến hành phiên tòa đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; các đương sự trong vụ án đã ch p hành đúng quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ của mình.

+ Về nội dung: Tòa c p sơ thẩm đã xác định quan hệ tranh ch p quyền sử dụng đ t trong khi nguyên đơn khởi kiện tranh ch p lối đi chung. Từ việc xác định sai quan hệ tranh ch p dẫn đến việc áp dụng pháp luật và tính án phí có giá ngạch trong vụ án này là không đúng. Tòa c p sơ thẩm đã có những vi phạm nghiêm trọng trong quá trình thu thập chứng cứ dẫn đến việc đánh giá chứng cứ không toàn diện, triệt để nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm hủy Bản án dân sự sơ thẩm giao hồ sơ để Tòa án nhân dân huyện C giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, sau khi nghe đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố H phát biểu quan điểm, sau khi nghị án, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:

Về kháng nghị của Viện Kiểm sát cũng trong hạn luật định. Tuy nhiên ngày 31/3/2021 Viện Kiểm sát nhân dân huyện C đã ra Quyết định số 34/QĐ-VKS-DS rút toàn bộ quyết định kháng nghị phúc thẩm. Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm đình chỉ đối với Quyết định kháng nghị số 01/QĐ-VKS-DS ngày 19/01/2021 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện C.

Từ những phân tích nêu trên Hội đồng xét xử phúc thẩm ch p nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn, ch p nhận đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân đân Thành phố H. Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2021/DS-ST ngày 06 tháng 01 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện C và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện C, Thành phố H giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm b Khoản 1 Điều 38, Điều 148, Điều 296, Khoản 3 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 31, điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Xử:

1. Đình chỉ Quyết định kháng nghị số 01/QĐ-VKS-DS ngày 19/01/2021 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện C.

2. Ch p nhận kháng cáo của bà Huỳnh Ngọc T.

3. Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2021/DS-ST ngày 06 tháng 01 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện C, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện C, Thành phố H giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

4. Án phí dân sự phúc thẩm: Bà Huỳnh Ngọc T không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn lại bà T số tiền tạm ứng án phí đã đóng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA/2019/0085554 do Chi cục Thi hành án dân sự huyện C lập ngày 19/01/2021. 5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.