Bản án 723/2023/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện đề ngày 13/9/2022 và các lời khai tiếp theo người khởi kiện bà Hà Thị H trình bày:

Năm 2018, bà Hà Thị H được nhận tặng cho từ ông Hà Thiết H3 (tên gọi khác: Hà Đình H4) diện tích đất rừng sản xuất 6162,8m2, tại tổ 11, phường H1, thành phố H2, tỉnh Yên Bái (đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH05xxx ngày 06/7/2018 của UBND thành phố H2). Khoảng tháng 7 năm 2020, bà H nhận được Thông báo của UBND thành phố H2 về việc thu hồi đất để làm đường và có tham gia cuộc họp với các hộ dân để phổ biến việc thu hồi đất và cuộc họp về phổ biến triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Tại các cuộc họp, bà H đều có ý kiến là nhất trí chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, của Nhà nước về việc thu hồi đất để làm đường, nhưng chưa nhất trí với việc thu hồi đất để làm khu tái định cư. Đến khoảng đầu năm 2021, bà H nhận được Quyết định 4401/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2 về việc thu hồi đất để thực hiện đầu tư xây dựng công trình Đường nối quốc lộ 32C với quốc lộ 37 và đường H1 thành phố H2 (sau đây gọi là Quyết định 4401) và Quyết định 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2 về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Công trình: Đường nối quốc lộ 32C với quốc lộ 37 và đường H1 thành phố H2 (sau đây gọi là Quyết định 4402). Tại các Quyết định này đã thu hồi của bà H 4352,4m2. Ngày 25/02/2021, bà H đã làm đơn khiếu nại đến UBND thành phố H2 về việc không nhất trí với việc thu hồi đất theo Quyết định 4401. Ngày 14/6/2021, Chủ tịch UBND thành phố H2 ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại số 1320/QĐ-UBND nhưng bà H không đồng ý. Bà H cho rằng việc UBND thành phố H2, tỉnh Yên Bái ban hành các Quyết định 4401 và Quyết định 4402 là trái pháp luật, vì quy trình thu hồi phần diện tích thu hồi đất của bà H để cấp tái định cư trái pháp luật, do không công khai số hộ đủ tiêu chuẩn nhận tái định cư và diện tích đất thu hồi tương ứng phục vụ tái định cư cho các hộ đủ tiêu chuẩn nhận tái định cư; sử dụng diện tích phục vụ cho tái định cư để phân lô phục vụ cho nhu cầu khác ngoài dự án tái định cư.

Mặt khác, trong quá trình thực hiện các Quyết định 4401 và Quyết định 4402 nêu trên, gia đình bà H đã bàn giao phần diện tích để làm đường và các công trình phụ trợ khoảng 2000m2, phần còn lại bà H chưa nhất trí với việc thu hồi phần diện tích làm khu tái định cư nên chưa bàn giao. Ngày 21/9/2021, bà H nhận được Quyết định về việc cưỡng chế thu hồi đất số 2654/QĐ-UBND ngày 15/9/2021 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố H2, thì ngày 19/10/2021 bà H đã bàn giao mặt bằng và ký Biên bản bàn giao mặt bằng sạch cho Chủ đầu tư là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Yên Bái theo đúng quy định pháp luật. Nhưng đến ngày 29/10/2021, khi bà H đi xuống Hà Nội thì UBND thành phố H2, UBND phường H1 và một số cơ quan ban ngành đã tổ chức cưỡng chế thi hành quyết định thu hồi đất, ghi khống một số nội dung vào Biên bản cưỡng chế thi hành quyết định thu hồi đất. Việc tổ chức cưỡng chế trong khi gia đình bà H đã tự nguyện bàn giao mặt bằng rồi là không đúng quy định, gây bức xúc cho gia đình bà H và ảnh hưởng đến uy tín, danh dự gia đình bà H. Do đó, bà Hà Thị H khởi kiện yêu cầu:

- Hủy Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 2654/QĐ-UBND ngày 15/9/2021 của Chủ tịch UBND thành phố H2, tỉnh Yên Bái.

- Hủy một phần Quyết định 4401/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2 về việc thu hồi đất để thực hiện đầu tư xây dựng công trình Đường nối quốc lộ 32C với quốc lộ 37 và đường H1 thành phố H2.

- Hủy một phần Quyết định 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2, về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Công trình: Đường nối quốc lộ 32C với quốc lộ 37 và đường H1 thành phố H2.

Đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố H2 là ông Trần Việt D có bản tự khai và các tài liệu trong hồ sơ thể hiện:

Căn cứ Quyết định số 1351/QĐ-UBND ngày 03/7/2020 của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái về việc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình Đường nối Quốc lộ 32C với Quốc lộ 37 và đường H1, thành phố H2, tỉnh Yên Bái và Kế hoạch số 01/KH-BQLDA ngày 22/7/2020 của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Yên Bái về việc thu hồi đất, điều tra khảo sát, đo đạc, kiểm đếm thực hiện giải phóng mặt bằng, Ủy ban nhân dân thành phố H2 đã ban hành Quyết định số 2452/QĐ-UBND ngày 30/7/2020 về việc phê duyệt kế hoạch thu hồi đất, điều tra khảo sát, đo đạc, kiểm đếm phục vụ công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Ngày 30/7/2020, Ủy ban nhân dân thành phố H2 ban hành Thông báo số 1137/TB-UBND về việc thu hồi đất để thực hiện Dự án đầu tư xây dựng công trình đường nối Quốc lộ 32C với Quốc lộ 37 và đường H1, thành phố H2, tỉnh Yên Bái đối với hộ gia đình bà Hà Thị H , cư trú tại tổ 11, phường H1, thành phố H2, tỉnh Yên Bái.

Ngày 03/8/2020, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố H2 phối hợp với Ủy ban nhân dân phường H1 và đơn vị chủ đầu tư là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Yên Bái tổ chức cuộc họp với các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất để phổ biến thông báo thu hồi đất, kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát đo đạc, kiểm đếm dự án đường nối Quốc lộ 32C với Quốc lộ 37 và đường H1, thành phố H2, tỉnh Yên Bái. Tại buổi làm việc đã tiến hành phát thông báo thu hồi đất đến từng hộ gia đình, trong đó có gia đình bà Hà Thị H . Cùng ngày, Ủy ban nhân dân phường H1 đã thực hiện việc niêm yết thông báo thu hồi đất tại trụ sở Ủy ban nhân dân phường và điểm sinh hoạt chung tổ dân phố số 01, 04, 05, 08, 10, 11 nơi có đất thu hồi và tiến hành thông báo thu hồi đất trên loa truyền thanh của phường theo Thông báo số 54/TB-UBND ngày 03/8/2020 của UBND phường H1.

Ngày 21/8/2020, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố đã xây dựng Kế hoạch số 18/KH-TTPTQĐ về việc triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Ngày 26/8/2020, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố phối hợp với Ủy ban nhân dân phường H1 và đơn vị chủ đầu tư là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Yên Bái tổ chức cuộc họp với các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất để triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Dự án đường nối Quốc lộ 32C với Quốc lộ 37 và đường Yên Ninh, thành phố H2, tỉnh Yên Bái.

Ngày 01/9/2020, Tổ chuyên trách kiểm kê tại thực địa phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành kiểm kê đất đai và tài sản trên đất bị thu hồi của hộ gia đình bà Hà Thị H. Theo đó, đã tiến hành kiểm kê toàn bộ tài sản trên đất đối với 03 thửa đất, cụ thể:

- Thửa 40 tờ bản đồ 103-2020, diện tích 2949,5m2, loại đất RSX;

- Thửa 68 tờ bản đồ 103-2020, diện tích 1379,7m2, loại đất RSX;

- Thửa 209 tờ bản đồ 103-2020, diện tích 23,2m2, loại đất NTS.

Ngày 16/9/2020, Ủy ban nhân dân phường H1 đã tiến hành xác định nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất của gia đình bà Hà Thị H , tổ 11, phường H1, thành phố H2. Căn cứ vào kết quả kiểm kê đất đai và tài sản trên đất bị thu hồi, nguồn gốc sử dụng đất của hộ gia đình bà Hà Thị H do Ủy ban nhân dân phường H1 xác nhận, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố đã xây dựng phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho gia đình bà Hà Thị H .

Ngày 03/11/2020, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố đã ban hành Thông báo số 365/TB-TTPTQĐ về việc niêm yết, công khai phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đến ngày 04/11/2020, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố phối hợp với Ủy ban nhân dân phường H1 và đơn vị chủ đầu tư là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Yên Bái tổ chức cuộc họp với các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất để tiến hành niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho 16 hộ gia đình, cá nhân trong đó có hộ gia đình bà Hà Thị H .

Ngày 25/11/2020, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố phối hợp với Ủy ban nhân dân phường H1 và đơn vị chủ đầu tư là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Yên Bái tổ chức cuộc họp với các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất để tiến hành kết thúc niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho 16 hộ gia đình, cá nhân trong đó có hộ gia đình bà Hà Thị H . Tại buổi làm việc bà Hà Thị H có ý kiến gia đình chỉ nhất trí thu hồi phần đất làm đường, riêng phần diện tích đất thu hồi để làm tái định cư gia đình chưa nhất trí.

Ngày 01/12/2020, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố phối hợp với Ủy ban nhân dân phường H1 và đơn vị chủ đầu tư là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Yên Bái tổ chức đối thoại với gia đình bà Hà Thị H và bà Hà Thanh H4. Tại buổi làm việc bà Hà Thị H và bà Hà Thanh H4 có cùng ý kiến chỉ nhất trí thu hồi đất phần làm đường, riêng phần diện tích thu hồi để làm tái định cư gia đình chưa nhất trí. Ngày 02/12/2020, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố đã xây dựng Tờ trình số 422/TTr-TTPTQĐ về việc thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; ban hành quyết định thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi.

Căn cứ Báo cáo kết quả thẩm định số 836/TĐ-QLĐT ngày 03/12/2020 của Phòng Quản lý đô thị thành phố; Báo cáo kết quả thẩm định số 668/BC-TCKH ngày 03/12/2020 của Phòng Tài chính- Kế hoạch thành phố; Báo cáo kết quả thẩm định số 174/BC-KT ngày 09/12/2020 của Phòng Kinh tế thành phố; Báo cáo kết quả thẩm định số 1517/TĐ-TNMT ngày 09/12/2020 của Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố. Ngày 09/12/2020, Hội đồng thẩm định thành phố đã ban hành Tờ trình số 1518/TTr-HĐTĐ về việc thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư công trình Đường nối Quốc lộ 32C với Quốc lộ 37 và đường H1, thành phố H2, tỉnh Yên Bái; Ngày 09/12/2020, Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố xây dựng Tờ trình số 1519/TTr-TNMT về việc thu hồi đất để thực hiện công trình: Đường nối Quốc lộ 32C với Quốc lộ 37 và đường H1, thành phố H2, tỉnh Yên Bái.

Căn cứ các Báo cáo thẩm định và Tờ trình nêu trên; ngày 11/12/2020, Ủy ban nhân dân thành phố H2 đã ban hành Quyết định số 4401/QĐ-UBND về việc thu hồi đất để thực hiện đầu tư xây dựng công trình Đường nối quốc lộ 32C với quốc lộ 37 và đường H1thành phố H2 và Quyết định số 4402/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ và tái định cư công trình Đường nối Quốc lộ 32C với Quốc lộ 37 và đường H1, thành phố H2, tỉnh Yên Bái. Theo các quyết định này thì bà Hà Thị H bị thu hồi 4352,4m2 đất nông nghiệp và được hỗ trợ, bồi thường với tổng số tiền là 482.012.493 đồng.

Ngày 14/12/2020, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố đã ban hành Thông báo số 398/TB-TTPTQĐ về việc công khai Quyết định 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2 về việc phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ và tái định cư. Ngày 15/12/2020, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố phối hợp với Ủy ban nhân dân phường H1 và đơn vị chủ đầu tư là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Yên Bái tổ chức cuộc họp với các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất để tiến hành công khai Quyết định số 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2 đối với 16 hộ gia đình, cá nhân trong đó có hộ gia đình bà Hà Thị H. Tại buổi làm việc bà Hà Thị H vắng mặt có lý do (bị ốm). Ngày 24/12/2020, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố phối hợp với Ủy ban nhân dân phường H1 và đơn vị chủ đầu tư là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Yên Bái tổ chức cuộc họp với bà Hà Thị H và bà Hà Thanh H4 để tiến hành kết thúc niêm yết công khai Quyết định số 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2. Tại buổi làm việc, bà Hà Thị H có ý kiến đến ngày 24/12/2020 gia đình mới nhận được Quyết định số 4401/QĐ-UBND và Quyết định số 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2, gia đình đồng ý với chủ trương lấy đất làm đường, chưa nhất trí với thu hồi để làm tái định cư.

Ngày 23/12/2020, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố có Thông báo số 407/TB-TTPTQĐ về việc chi trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ lần 1 (Biên bản ngày 24/12/2020 kết thúc công khai Quyết định phê duyệt phương án và chi trả tiền lần 1, trong đó bà Hà Thị H chưa nhất trí với việc thu hồi đất và chưa nhất trí nhận tiền bồi thường, hỗ trợ).

Ngày 05/01/2021, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố có Thông báo số 02/TB-TTPTQĐ về việc chi trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ lần 2 (Biên bản ngày 07/01/2020 trong đó bà Hà Thị H chưa nhất trí).

Ngày 21/01/2021, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố có Thông báo số 15/TB-TTPTQĐ về việc chi trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ lần 3 (Biên bản ngày 22/01/2021 trong đó bà Hà Thị H vẫn chưa nhất trí).

Ngày 04/3/2021 và ngày 10/3/2021 Ủy ban nhân dân phường H1 tiến hành vận động, thuyết phục chấp hành Quyết định thu hồi đất, nhận tiền và bàn giao mặt bằng công trình Đường nối quốc lộ 32C với quốc lộ 37 và đường H1 trên địa bàn phường H1, thành phố H2.

Ngày 01/4/2021, Ủy ban nhân dân phường H1 có Báo cáo số 44/BC-UBND về việc tuyên truyền, vận động bà Hà Thị H thực hiện Quyết định thu hồi đất, nhận tiền và bàn giao mặt bằng, trong đó bà Hà Thị H không nhất trí nhận tiền và không nhất trí bàn giao mặt bằng.

Ngày 25/02/2021, bà Hà Thị H đã khiếu nại Quyết định 4401 đến Chủ tịch UBND thành phố H2. Ngày 14/6/2021, Chủ tịch UBND thành phố H2 đã ban hành Quyết định số 1320/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của bà Hà Thị H cư trú tại tổ 11, phường H1, thành phố H2 (lần đầu). Bà Hà Thị H đã nhận Quyết định giải quyết khiếu nại nêu trên vào hồi 15 giờ 30 phút ngày 14/6/2021.

Ngày 10/6/2021, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố H2 có Văn bản số 100/GPMB-TTPTQĐ về việc đề nghị áp dụng biện pháp cưỡng chế thu hồi đất đối với bà Hà Thị H tại tổ 11, phường H1, thành phố H2.

Ngày 15/9/2021, Ủy ban nhân dân thành phố H2 đã ban hành Quyết định số 2654/QĐ-UBND về việc cưỡng chế thu hồi đất đối với bà Hà Thị H. Ngày 21/9/2021, Ủy ban nhân dân thành phố H2 ban hành Quyết định số 2705/QĐ-UBND thành lập Ban thực hiện cưỡng chế thu hồi đất.

Ngày 01/10/2021, Ban thực hiện cưỡng chế thu hồi đất đã tổ chức đối thoại, vận động đối với bà Hà Thị H. Tuy nhiên, bà Hà Thị H vẫn không nhất trí nhận tiền và không bàn giao đất cho Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố. Ngày 29/10/2021 Ban thực hiện cưỡng chế thu hồi đất đã tổ chức thực hiện cưỡng chế thu hồi đất đối với bà Hà Thị H .

Từ những căn cứ nêu trên, Ủy ban nhân dân thành phố H2, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố H2 không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Hà Thị H về việc: hủy Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 2654/QĐ-UBND ngày 15/9/2021 của Chủ tịch UBND thành phố H2, tỉnh Yên Bái; hủy một phần các Quyết định số 4401 và Quyết định số 4402 ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 02/2023/HC-ST ngày 16 tháng 5 năm 2023, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái đã quyết định:

Căn cứ Điều 30, Điều 32, Điều 115, điểm a khoản 2, điểm a khoản 3 Điều 116, điểm g khoản 1 Điều 143; điểm a khoản 2 Điều 193, Điều 204, Điều 206 Luật Tố tụng hành chính;

Căn cứ Điều 69, Điều 70, Điều 71 Luật Đất đai năm 2013; Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật đất đai;

Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

1. Bác yêu cầu khởi kiện của bà Hà Thị H về việc: Yêu cầu hủy Quyết định về việc cưỡng chế thu hồi đất số 2654/QĐ-UBND ngày 15/9/2021 của Chủ tịch UBND thành phố H2, tỉnh Yên Bái.

2. Đình chỉ giải quyết vụ án đối với yêu cầu khởi kiện của bà Hà Thị H về việc: Yêu cầu hủy một phần Quyết định 4401/QĐ- UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2, về việc thu hồi đất để thực hiện đầu tư xây dựng công trình: Đường nối quốc lộ 32C với quốc lộ 37 và đường H1 thành phố H2 (Do thời hiệu khởi kiện đã hết).

3. Đình chỉ giải quyết vụ án đối với yêu cầu khởi kiện của bà Hà Thị H về việc: Yêu cầu hủy một phần Quyết định 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2, về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Công trình: Đường nối quốc lộ 32C với quốc lộ 37 và đường H1 thành phố H2 (Do thời hiệu khởi kiện đã hết).

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 29 tháng 5 năm 2023, người khởi kiện bà Hà Thị H có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người khởi kiện bà Hà Thị H và người bị kiện Ủy ban nhân dân thành phố H2, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố H2 đều vắng mặt và có đơn xin xét xử vắng mặt.

- Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà H trình bày:

Các Quyết định 4401/QĐ-UBND và Quyết định 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của UBND thành phố H2 thu hồi đất là nhằm xây dựng các khu tái định cư cho các hộ bị ảnh hưởng bởi dự án. Nhưng quá trình thực hiện đã không công khai cụ thể phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư về: Số hộ đủ tiêu chuẩn nhận đất tái định cư; diện tích đất thu hồi tương ứng phục vụ tái định cư cho các hộ đủ tiêu chuẩn nhận tái định cư. Điều này có thể dẫn đến việc thu thừa diện tích đất nhiều hơn nhu cầu phục vụ cho tái định cư; diện tích thu thừa có thể để phân lô bán nền ảnh hưởng đến lợi ích gia đình bà H. Bởi vì, nếu diện tích đất của bà H bị thu thừa được sử dụng cho mục đích khác, ngoài mục đích phục vụ cho dự án tái định cư thì phải thỏa thuận bồi thường cho bà H theo quy định. Do đó, bà H yêu cầu hủy một phần Quyết định 4401/QĐ-UBND, và hủy một phần Quyết định 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2, đối với phần diện tích đất của bà H bị thu hồi trái pháp luật.

Đối với Quyết định về việc cưỡng chế thu hồi đất số 2654/QĐ-UBND ngày 15/9/2021 của Chủ tịch UBND thành phố H2, mặc dù tại thời điểm bà H nhận được Quyết định này thì chưa đồng ý bàn giao mặt bằng, nhưng sau đó gia đình bà H đã tự nguyện bàn giao diện tích đất bị thu hồi theo Biên bản bàn giao mặt bằng ngày 19/10/2021. Ngày 29/10/2021, khi bà H đi vắng thì UBND thành phố H2 đã tiến hành cưỡng chế thu hồi đất đối với bà H. Việc thi hành cưỡng chế khi bà H đã tự nguyện chấp hành là không đúng quy định, gây bức xúc cho gia đình bà H và ảnh hưởng đến uy tín, danh dự gia đình bà H. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ nội dung kháng cáo của người khởi kiện.

- Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội: Sau khi phân tích tài liệu có trong hồ sơ thì thấy Tòa án sơ thẩm đã bác yêu cầu khởi kiện của bà Hà Thị H về việc yêu cầu hủy Quyết định về việc cưỡng chế thu hồi đất số 2654/QĐ-UBND ngày 15/9/2021 của Chủ tịch UBND thành phố H2; Đình chỉ giải quyết vụ án đối với yêu cầu khởi kiện của bà Hà Thị H về việc yêu cầu hủy một phần Quyết định 4401/QĐ-UBND, hủy một phần Quyết định 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2 về việc thu hồi và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư công trình đường nối quốc lộ 32C với quốc lộ 37 và đường H1 thành phố H2 do thời hiệu khởi kiện đã hết là có căn cứ, đúng quy định pháp luật. Quá trình giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm, phía người khởi kiện không xuất trình được tài liệu gì mới để bảo vệ cho nội dung kháng cáo của mình nên không có căn cứ để chấp nhận nội dung kháng cáo của người khởi kiện. Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của người khởi kiện, giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy:

Quyết định số 4401/QĐ-UBND, Quyết định số 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 về việc thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường để thực hiện đầu tư xây dựng công trình đường nối quốc lộ 32C với quốc lộ 37 và đường H1 thành phố H2; Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 2654/QĐ-UBND ngày 15/9/2021 của UBND thành phố H2 là các quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý Nhà nước về đất đai do cơ quan hành chính Nhà nước ban hành, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện nên là đối tượng khởi kiện của vụ án hành chính theo quy định tại khoản 1 Điều 3, Điều 30 Luật Tố tụng hành chính.

Tại phiên tòa sơ thẩm, bà Hà Thị H yêu cầu hủy Biên bản cưỡng chế thu hồi đất ngày 29/10/2021, hủy hành vi cưỡng chế thu hồi đất. Xét thấy Biên bản cưỡng chế không phải là đối tượng khởi kiện của vụ án hành chính, do đó Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu này của bà H là có căn cứ. Đối với hành vi cưỡng chế thu hồi đất là hành vi hành chính liên quan được xem xét trong quá trình giải quyết vụ án.

- Đối với Quyết định số 4401/QĐ-UBND, 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2 về việc thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường của UBND thành phố H2 để thực hiện đầu tư xây dựng công trình đường nối quốc lộ 32C với quốc lộ 37 và đường H1 thành phố H2.

Ngày 24/12/2020, bà Hà Thị H nhận được Quyết định số 4401/QĐ-UBND và Quyết định số 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2; Ngày 25/02/2021, bà H khiếu nại Quyết định 4401/QĐ-UBND đến Chủ tịch UBND thành phố H2; Ngày 14/6/2021, Chủ tịch UBND thành phố H2 đã ban hành Quyết định số 1320/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của bà Hà Thị H (lần đầu); Cùng ngày 14/6/2021, bà Hà Thị H đã nhận Quyết định giải quyết khiếu nại nêu trên. Ngày 13/9/2022, bà Hà Thị H khởi kiện Quyết định số 4401/QĐ-UBND, Quyết định số 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của UBND thành phố H2 là đã hết thời hiệu khởi kiện theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 116 của Luật tố tụng hành chính. Tòa án cấp sơ thẩm đã căn cứ điểm g khoản 1 Điều 143 của Luật tố tụng hành chính đình chỉ giải quyết vụ án đối với yêu cầu khởi kiện của bà Hà Thị H đối với Quyết định số 4401/QĐ-UBND và Quyết định số 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2 về việc thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường để thực hiện đầu tư xây dựng công trình đường nối quốc lộ 32C với quốc lộ 37 và đường H1 thành phố H2 là có căn cứ, đúng quy định pháp luật.

- Đối với Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 2654/QĐ-UBND ngày 15/9/2021 của Chủ tịch UBND thành phố H2, tỉnh Yên Bái.

Ngày 21/9/2021, bà Hà Thị H nhận được Quyết định cưỡng chế số 2654/QĐ-UBND ngày 15/9/2021 của Chủ tịch UBND thành phố H2, tỉnh Yên Bái; Ngày 13/9/2022 bà H nộp đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái là đảm bảo về thời hiệu khởi kiện theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính.

Căn cứ khoản 3 Điều 71 Luật Đất đai năm 2013 quy định: "Chủ tịch UBND cấp huyện ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất và tổ chức thực hiện quyết định cưỡng chế". Do đó, Chủ tịch UBND thành phố H2 ban hành Quyết định số 2654/QĐ-UBND ngày 15/9/2021 về việc cưỡng chế thu hồi đất là đúng thẩm quyền.

Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 2654/QĐ-UBND ngày 15/9/2021 của Chủ tịch UBND thành phố H2 tuân thủ đúng quy định tại Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2021 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất.

Tại Quyết định số 4401/QĐ-UBND và Quyết định số 4402/QĐ-UBND ngày 11/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H2 đã thu hồi 4352,4m2 đất nông nghiệp của gia đình bà Hà Thị H, tổng số tiền gia đình bà Hà Thị H được bồi thường, hỗ trợ là 482.012.493 đồng. Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố H2 đã ban hành các Thông báo số 407/TB-TTPTQĐ ngày 23/12/2020, Thông báo số 02/TB-TTPTQĐ ngày 05/01/2021 và Thông báo số 15/TB-TTPTQĐ ngày 21/01/2021 về việc chi trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ thu hồi đất nhưng bà Hà Thị H chưa nhận tiền do chưa nhất trí với việc thu hồi đất và phương án bồi thường, hỗ trợ.

Ngày 04/3/2021 và ngày 10/3/2021, Ủy ban nhân dân phường H1 có Biên bản vận động, thuyết phục bà Hà Thị H chấp hành Quyết định thu hồi đất, nhận tiền và bàn giao mặt bằng. Ngày 01/4/2021, UBND thành phố H2 đã thực hiện việc tuyên truyền, vận động bà Hà Thị H thực hiện Quyết định thu hồi đất, nhận tiền và bàn giao mặt bằng nhưng bà Hà Thị H không nhất trí nhận tiền và không nhất trí bàn giao mặt bằng.

Ngày 10/6/2021, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố H2 có Văn bản số 100/GPMB-TTPTQĐ về việc đề nghị áp dụng biện pháp cưỡng chế thu hồi đất đối với bà Hà Thị H. Ngày 14/9/2021 Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố H2 có Tờ trình số 857/TTr-TNMT về việc ban hành Quyết định cưỡng chế thu hồi đất đối với bà Hà Thị H thuộc diện thu hồi đất để thực hiện công trình đường nối Quốc lộ 32C với Quốc lộ 37 và đường H1 tại tổ 11, phường H1, thành phố H2, tỉnh Yên Bái.

Căn cứ vào các tờ trình, báo cáo thẩm định nêu trên; ngày 15/9/2021, Ủy ban nhân dân thành phố H2 đã ban hành Quyết định số 2654/QĐ-UBND về việc cưỡng chế thu hồi đất đối với bà Hà Thị H là đảm bảo đúng trình tự, thủ tục theo quy định tại khoản 1, khoản 3 Điều 71 Luật Đất đai và Điều 17 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Đất đai năm 2013.

Sau khi ban hành Quyết định cưỡng chế thu hồi đất, Ủy ban nhân dân thành phố H2 đã ban hành Quyết định số 2705/QĐ-UBND ngày 21/9/2021 thành lập Ban thực hiện cưỡng chế thu hồi đất. Ngày 01/10/2021, Ban thực hiện cưỡng chế thu hồi đất đã tổ chức đối thoại, vận động đối với bà Hà Thị H. Bà Hà Thị H vẫn không nhất trí nhận tiền và không bàn giao đất cho Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố.

Tại phiên tòa sơ thẩm, bà Hà Thị H xuất trình Biên bản bàn giao mặt bằng sạch ngày 19/10/2021; Tuy nhiên nội dung Biên bản này thể hiện bà H chỉ bàn giao mặt bằng có điều kiện, thực tế việc bàn giao chưa được thực hiện trên thực địa.

Như vậy, việc UBND thành phố H2 ban hành Quyết định số 2654/QĐ-UBND ngày 15/9/2021 về việc cưỡng chế thu hồi đất và tổ chức thực hiện Quyết định cưỡng chế thu hồi đất đối với bà Hà Thị H là đảm bảo đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án.

1. Bác kháng cáo của người khởi kiện bà Hà Thị H; giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số 02/2023/HC-ST ngày 16/5/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái.

2. Về án phí: Bà Hà Thị H được miễn án phí hành chính phúc thẩm.

3. Các quyết định khác của Bản án hành chính sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị có hiệu lực kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.