Bản án 72/2021/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ và bản án sơ thẩm, vụ án có nội dung như sau:

- Nguyên đơn và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của nguyên đơn trình bày: Tháng 01 năm 1992, ông Ngô Văn D được UBND xã H giao 200m2 đất để làm nhà ở có số thửa 548, tờ bản đồ số 05 thuộc thôn KD2, xã H. Sau khi được giao đất một thời gian em trai ông D là ông Ngô Văn N có đặt vấn đề mượn toàn bộ 200m2 đất đó để ông N làm xưởng cưa, xẻ. Ông D đồng ý, hai bên nói với nhau bằng miệng, không có văn bản, giấy tờ gì. Khoảng 06 đến 07 năm sau do có mâu thuẫn, ông D đòi lại đất nhưng ông N không trả. Năm 2019, ông D gửi đơn đến UBND xã H đề nghị giải quyết việc đòi lại đất, UBND xã đã hòa giải nhiều lần nhưng không đạt kết quả. Nên ông D khởi kiện, yêu cầu Tòa án buộc ông N phải trả lại cho ông 200m2 đất tại thửa đất số 548, tờ bản đồ số 05, thuộc thôn KD2, xã H, huyện KT, thành phố Hải Phòng.

Quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, ngày 08 tháng 02 năm 2021, ông D chết. Những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của nguyên đơn giữ nguyên quan điểm và yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

- Bị đơn ông Ngô Văn N trình bày: Thửa đất gia đình ông N đang sử dụng nhưng ông D kiện đòi lại có nguồn gốc từ năm 1991 bố mẹ đẻ của ông N, ông D là cụ Ngô Văn Gúng (chết năm 2013) và vợ là cụ Nguyễn Thị Ất (chết năm 2014) họp gia đình cùng các con để bàn về việc xin cấp đất làm nhà ở theo chủ trương của Nhà nước về việc giãn dân, tách hộ đối với những gia đình có nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống trên một thửa đất. Do lúc đó gia đình đang có vợ chồng cụ, ông Ngô Văn Hải, vợ chồng ông Ngô Văn D, vợ chồng ông Ngô Văn N, ông Ngô Văn Toàn và ông Ngô Văn Xuân (chưa lập gia đình) cùng sinh sống trên một thửa đất của hai cụ. Vì vậy, gia đình thuộc diện được xin cấp mới 200m2 đất ở, mọi người thống nhất cho vợ chồng ông D đứng tên xin cấp đất và sẽ ra đất được cấp mới để ở. Ông D được UBND xã H lập hồ sơ trình UBND huyện, UBND thành phố phê duyệt về việc cấp đất ở cho 28 hộ dân trong xã H, trong đó có tên ông Ngô Văn D tại khu cánh đồng Mấn thuộc thôn KD2, xã H. Khi biết thửa đất sẽ được cấp mới ở khu vực cánh đồng trống, hoang vắng, trũng sâu ngập nước khoảng hơn 01 mét và phải nộp tiền lệ phí sử dụng đất (đền bù hoa lợi, đất ở) mới được nhận đất, ông D không có tiền nộp cho UBND xã nên vợ chồng ông D muốn ở lại cùng thửa đất của bố mẹ đẻ và không ra khu đất được cấp. Cụ Gúng và cụ Ất lại họp mọi người trong gia đình và đều thống nhất quyết định để vợ chồng ông N ra diện tích đất cấp mới để ở, ông D được chia một phần đất trong tổng diện tích đất thổ cư khoảng hơn 500m2 của hai cụ đã có sẵn một nhà 02 tầng. Ông D đã lập giấy chuyển nhượng cho ông N diện tích 200m2 đất được cấp mới. Ông N là người trực tiếp ra nộp tiền 02 lần cho xã và là người nhận đất do xã giao. Khi nộp tiền xin cấp đất, lần thứ nhất ông N và ông D cùng đi gặp ông Biết là cán bộ địa chính xã H để thống nhất về việc ông N là người bỏ tiền ra nộp 500.000 đồng lệ phí sử dụng đất (đền bù hoa lợi, đất ở) để được nhận đất, lần thứ hai ông N đi một mình và nộp 650.000 đồng lệ phí đất làm nhà ở. Cùng trong thời gian đó bố mẹ đẻ các ông có chia tách đất thổ cư của hai cụ có diện tích khoảng 500m2, để lại một phần khoảng 40m2 xây từ đường thờ cúng, phần còn lại chia cho các anh em ông N là ông D và ông Hải, mỗi người được khoảng 200m2, ông D được chia phần đất có sẵn một nhà 02 tầng. Ông N và các chị, anh, em khác không được ông bà chia đất. Diện tích 200m2 đất được UBND xã H giao cho ông N nhận đất năm 1992, đổ đất tôn tạo nền, làm lán ở tạm rồi sau đó xây dựng nhà ở và các công trình khác trên đất, sử dụng ổn định, nộp thuế sử dụng đất hàng năm đến nay, không có tranh chấp. Ngày 16 tháng 5 năm 2008, UBND xã H cấp trích đo hiện trạng mặt bằng sử dụng đất có diện tích 200m2, số thửa 395, tờ bản đồ số 29, địa chỉ thửa đất tại thôn KD2, xã H, huyện KT, chủ sử dụng đất: Ngô Văn N.

Ông N không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông D về việc đòi lại quyền sử dụng thửa đất gia đình ông N đang sử dụng vì thửa đất đó về nguồn gốc việc xin cấp đất, nộp lệ phí sử dụng đất, giao nhận đất, nộp lệ phí đất làm nhà ở như ông đã trình bày ở trên nhưng thực tế ông N là người nộp các lệ phí, chí phí, nhận đất từ năm 1992, vợ chồng ông đã mất rất nhiều công sức để đổ đất, lập nền trong thời gian dài để tôn tạo mặt bằng mới sử dụng được. Thửa đất đó là của gia đình ông N, anh chị em kể cả ông D đều biết và thừa nhận, không ai có ý kiến gì, nay ông D không có quyền đòi đất, đề nghị Tòa án xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật.

- Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan về phía bị đơn gồm vợ ông N là bà Bùi Thị Đ cùng các con là anh Ngô Văn Tuấn có vợ là chị Bùi Thị Hà và anh Ngô Văn Tú cùng trình bày: Thống nhất với lời khai của ông N về nguồn gốc việc cấp đất, nộp tiền để được giao nhận đất, quá trình sử dụng, ranh giới, mốc giới, diện tích, địa chỉ thửa đất, tài sản gắn liền với đất, người sử dụng đất như ông N đã trình bày. Gia đình ông N sau khi được UBND xã H giao đất, đã xây nhà ở, công trình khác trên đất và sử dụng ổn định từ năm 1992 đến nay không có tranh chấp với những chủ sử dụng đất liền kề, nộp thuế sử dụng đất hàng năm đầy đủ. Nay, ông D khởi kiện đòi lại thửa đất gia đình ông N đang sử dụng là không đúng. Vì vậy, đề nghị Tòa án xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật.

* Tại bản án dân sự sơ thẩm số 05/2021/DS-ST ngày 08/9/2021, Tòa án nhân dân quận KT, thành phố Hải Phòng đã quyết định:

Căn cứ vào khoản 9 Điều 26, khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, khoản 1, khoản 4 Điều 91, khoản 2 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 182, Điều 189, Điều 688 Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 100, Điều 143, Điều 166, Điều 170 và khoản 1 Điều 203 Luật Đất đai năm 2013; Điều 18, Điều 21 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai và Án lệ số 33/2020/AL về trường hợp cá nhân được Nhà nước giao đất nhưng không sử dụng mà để người khác quản lý, sử dụng ổn định, lâu dài:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Ngô Văn D về việc đòi lại tài sản là quyền sử dụng thửa đất số 548, tờ bản đồ số 05, diện tích 200,0m2 theo bản đồ giải thửa và sổ mục kê năm 1980, địa chỉ thửa đất tại thôn KD2, xã H, huyện KT, thành phố Hải Phòng do bị đơn là ông Ngô Văn N và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan về phía bị đơn gồm bà Bùi Thị Đ, anh Ngô Văn Tuấn cùng vợ là chị Bùi Thị Hà và anh Ngô Văn Tú đang sử dụng tại thửa đất số 395, tờ bản đồ số 29, diện tích 200,0m2 theo bản đồ giải thửa năm 1995, sổ mục kê năm 2000 (là một phần diện tích trong tổng diện tích 888,0m2 trong thửa đất số 548 nêu trên tại thôn KD2, xã H, huyện KT, thành phố Hải Phòng), theo đo vẽ hiện trạng bằng máy đo ngày 12 tháng 7 năm 2021, thửa đất nêu trên có diện tích 196,4m2.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các

đương sự.

- Sau khi xét xử sơ thẩm, anh Ngô Văn L2 người kế thừa quyền và nghĩa vụ của nguyên đơn kháng cáo với nội dung yêu cầu sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

* Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Anh Ngô Văn L2 giữ nguyên quan điểm, yêu cầu kháng cáo. Anh L2 vừa là người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn đồng thời là người đại diện của những khác là mẹ anh và các anh chị em của anh giữ nguyên yêu cầu khởi kiện của ông D và các quan điểm ý kiến như đã nêu tại cấp sơ thẩm và đơn kháng cáo. Căn cứ khởi kiện của nguyên đơn là các trong Quyết định cấp đất số 335 QĐ/UB ngày 13 tháng 02 năm 1992 của UBND thành phố Hải Phòng, biên lai thu lệ phí đền bù hoa lợi, đất ở ngày 22 tháng 11 năm 1991 và phiếu thu lệ phí đất làm nhà ở ngày 07 tháng 8 năm 1995 đều đứng tên ông Ngô Văn D. Ông N không được cấp đất, việc vợ chồng ông N sử dụng đất là do ông D cho mượn. Vợ chồng ông D ở trên đất của các cụ từ ban đầu không có nhà hai tầng như ông N trình bày mà do vợ chồng ông D tạo dựng và lúc đầu các cụ không chia cho các người con khác nhưng sau này các chú, bác khó khăn nên đã về đó ở nên diện tích không còn như lúc các cụ phân chia. Nhưng do gia đình không đoàn kết, buộc gia đình ông D phải bán nhà đất đi ở nơi khác. Nay ông D đã chết, ông N phải trả lại thửa đất để vợ và các con ông D có quyền sử dụng vì hiện nay vợ con ông D phải ở trên thửa đất gần đầm, rất khó khăn. Anh L2 đề nghị nếu ông N không trả lại thửa đất thì thanh toán khoản tiền cho vợ con ông D có thể ổn định cuộc sống, nơi ở. Đề nghị cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm, buộc vợ chồng ông N phải trả lại thửa đất cho vợ và các con của ông D.

- Ông N là bị đơn và người đại diện cho những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan khác, bà Đ thống nhất trình bày: Giữ nguyên các quan điểm ý kiến như đã nêu và không đồng ý với yêu cầu khởi kiện cuả nguyên đơn, yêu cầu kháng cáo và quan điểm mà anh L2 đã nêu trên. Thửa đất do ông N là người nộp các nghĩa vụ với nhà nước và nhận bàn giao, có công sức vượt lập, tôn tạo và quản lý sử dụng từ khi được cấp đất đến nay thuộc quyền quản lý, sử dụng của vợ chồng ông N, nên ông D và nay là vợ và các con ông D không có quyền đòi thửa đất đó. Đề nghị cấp phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm.

* Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng phát biểu ý kiến:

- Về tố tụng: Từ khi thụ lý vụ án cho đến phiên tòa Thẩm phán, Hội đồng xét xử, thư ký đã chấp hành đúng các quy định trong quá trình tiến hành tố tụng ; các đương sự được thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Kháng cáo của anh Ngô Văn L2 là người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn là trong thời hạn luật định và đã nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm nên kháng cáo hợp lệ theo quy định tại các điều 271, 272, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự về quyền kháng cáo, đơn và thời hạn kháng cáo nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét kháng cáo.

- Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, Khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, đề nghị Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm: Không chấp nhận kháng cáo của anh Ngô Văn L2, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm 5/2021/DS-ST ngày 08/9/2021, Tòa án nhân dân quận KT, thành phố Hải Phòng; anh Ngô Văn L2 phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

- Về tố tụng:

- Về nội dung: Xét yêu cầu kháng cáo của người kế thừa quyền và nghĩa vụ của nguyên đơn kháng cáo là anh Ngô Văn L2:

Căn cứ lời khai của những người là các anh em của ông D, ông N, những người nguyên là cán bộ UBND xã, có cơ sở để khẳng định: Thực tế, ông D không nhận thửa đất do UBND xã H giao năm 1992 mà đã đồng ý chuyển cho ông N được nhận thửa đất trên. Ông D cùng ông N ra UBND xã H gặp ông Biết cán bộ địa chính đề nghị với ông Biết để ông N thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước để lấy đất ở, ông N đã nộp 500.000 đồng lệ phí sử dụng đất (đền bù hoa lợi, đất ở) tại Biên lai thu số 02 ngày 22 tháng 11 năm 1991 nên được giao nhận đất. Do có khó khăn nên đến năm 1996, ông N mới nộp tiếp 650.000 đồng lệ phí đất làm nhà ở, hoàn thành nghĩa vụ đối với Nhà nước khi được giao đất. Biên lai nộp tiền cả 02 lần đều ghi tên ông Ngô Văn D do quyết định cấp đất ban đầu đứng tên ông D nhưng ông Biết là người thu tiền cũng thừa nhận số tiền này do ông N nộp.

Các bên đều thống nhất trình bày: Cụ Gúng, cụ Ất cũng là đã chia cho vợ chồng ông D 170m2 đất trong tổng diện tích đất của hai cụ. Vợ chồng ông D quản lý, sử dụng từ năm 1992 đến năm 2020 chuyển nhượng cho người khác và chuyển ra khu đầm ao cũng tại thôn KD2, xã H sinh sống.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308, Điều 313, khoản 1 Điều 308, Điều 313, khoản 9 Điều 26, khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, khoản 1, khoản 4 Điều 91, khoản 2 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ Điều 182, Điều 189, Điều 688 Bộ luật Dân sự;

Căn cứ Điều 100, Điều 143, Điều 166, Điều 170 và khoản 1 Điều 203 Luật Đất đai năm 2013; Điều 18, Điều 21 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai và Án lệ số 33/2020/AL;

Căn cứ vào khoản 1 Điều 147; khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 165 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 3 Điều 26, khoản 1 Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án

Xử: Không chấp nhận kháng cáo của người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn là anh Ngô Văn L2; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2021/DS-ST ngày 08/9/2021 của Tòa án nhân dân quận KT, thành phố Hải Phòng.

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Ngô Văn D đối với ông Ngô Văn N về việc đòi lại tài sản là quyền sử dụng thửa đất số 548, tờ bản đồ số 05, theo bản đồ giải thửa và sổ mục kê năm 1980, (theo bản đồ giải thửa năm 1995, sổ mục kê năm 2000 diện tích đất trên thuộc thửa số 395, tờ bản đồ số 29), địa chỉ: Thôn KD2, xã H, huyện KT, thành phố Hải Phòng, diện tích hiện trạng là 196,4m2.

2. Bà Nguyễn Thị L, anh Ngô Văn Lượng, anh Ngô Văn L2, chị Ngô Thị L1 phải chịu toàn bộ chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản.

3. Về án phí:

- Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Nguyễn Thị L, anh Ngô Văn Lượng, anh Ngô Văn L2, chị Ngô Thị L1 phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0009117 ngày 07/5/2021 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện KT, thành phố Hải Phòng. Bà L, anh Lượng, chị L1, anh L2 đã nộp đủ án phí dân sự sơ thẩm.

- Về án phí dân sự phúc thẩm: Anh Ngô Văn L2 phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự phúc thẩm nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí số: 0009403 ngày 20/9/2021 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện KT, thành phố Hải Phòng. Anh Ngô Văn L2 đã nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm.

4. Các quyết định khác của bản án dân sự sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật.

5. Bản án dân sự phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự./.