Bản án 72/2019/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH KIÊN GIANG

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Trần Bình Đảo

Các Thẩm phán:

Ông Lê Trọng Hân.

Bà Hoàng Thị Thu Hường

- Thư ký phiên tòa: Ông Nguyễn Hoàng Kháng - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Kiên G.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kiên Giang tham gia phiên tòa: Bà Mai Thùy Dung - Kiểm sát viên.

Ngày 26 tháng 4 năm 2019, tại Trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Kiên Giang xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số: 48/2019/TLPT-DS ngày 11 tháng 3 năm 2019, về “Tranh chấp quyền sử dụng đất”.

Do bản án dân sự sơ thẩm số: 01/2019/DS-ST ngày 21/01/2019 của Tòa án nhân dân huyện A bị kháng cáo.

Theo quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 83/2019/QĐ-PT ngày 02 tháng 4 năm 2019, giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ông Lê Văn D, sinh năm: 1952. (có mặt)

Địa chỉ: Ấp 3 B, xã Nam Y, huyện A, tỉnh K.

- Bị đơn: Ông Nguyễn Văn Q, sinh năm: 1955. (có mặt)

Địa chỉ: Ấp 3 B, xã Nam Y, huyện A, tỉnh K.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Nguyễn Thị P, sinh năm: 1952. (có mặt)

Địa chỉ: Ấp 3 B, xã Nam Y, huyện A, tỉnh K.

2. Bà Lê Thị H, sinh năm: 1970.

Địa chỉ: Ấp Vĩnh Đằng, xã Vĩnh Hòa Phú, huyện C, tỉnh K.

3. Bà Lê Thị N, sinh năm: 1974.

Địa chỉ: Ấp 3 B, xã Nam Y, huyện A, tỉnh K.

4. Bà Lê Thị Mỹ D, sinh năm: 1981.

Địa chỉ: Ấp Vĩnh Hòa, xã Vĩnh Quới, thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng.

5. Bà Lê Thị Kiều P, sinh năm: 1983.

Địa chỉ: Ấp Bãi Ngự, xã Thổ Châu, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên G.

6. Ông Lê Vũ Trường G, sinh năm: 1978.

Địa chỉ: Ấp 3 Biển, xã Nam Yên, huyện A, tỉnh Kiên G.

7. Bà Lê Thị Mỹ N, sinh năm: 1987.

Địa chỉ: Ấp 5 Biển, xã Nam Thái, huyện A, tỉnh K.

8. Bà Lê Thị K, sinh năm: 1972.

Địa chỉ: Ấp Bãi Ngự, xã Thổ Châu, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên G.

(Bà H, bà K, bà N, bà D, bà P, ông G, bà N, ủy quyền cho ông D tham gia tố tụng theo giấy ủy quyền ngày 19/11/2018).

9. Ông Trần Hoàng N, sinh năm: 1974. (có đơn xin vắng mặt)

Địa chỉ: Ấp Bãi Ngự, xã Thổ Châu, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên G.

10. N hàng TMCP Bản Việt - Chi nhánh Kiên G.

Địa chỉ: Số 169 Trần Phú, P. Vĩnh Thanh, TP. Rạch Giá, tỉnh Kiên G.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Đỗ Phước H. Chức vụ: Giám đốc N hàng TMCP Bản Việt – Chi nhánh Kiên G. (Theo văn bản ủy quyền số 102/2017/UQ-PCTT ngày 07/6/2017 của Tổng giám đốc N hàng TMCP Bản Việt). (vắng mặt)

- Người kháng cáo: ông Nguyễn Văn Q là bị đơn.

NỘI D VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện, bản tự khai và quá trình làm việc tại Tòa án, nguyên đơn ông Lê Văn D trình bày: Ông D có diện tích đất ở nông thôn và đất nông nghiệp là 28.148,0m2 tọa lạc tại ấp 3 Biển, xã Nam Yên, huyện A đã được Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 28/01/2004, nằm giáp ranh đất của ông D là đất của ông Đặng Văn D và bà Trần Thị H. Năm 2004, ông D và bà H có sang nhượng cho ông Q một diện tích đất để làm nền nhà nằm sát Kinh Chống Mỹ có chiều ngang 24m (08 tầm) chiều dài đất 54m. Sau đó bà H cũng sang nhượng cho ông D 01 tầm đất chiều ngang 03m và chiều dài 60m (gồm ½ con mương và một phần đất bờ) nằm kế phần đất đã sang cho ông Q với giá 02 chỉ vàng 24kara. Đến năm 2007 ông Q thỏa thuận mua lại phần đất trước đây bà H đã sang nhượng cho ông D và ông D cũng đồng ý sang nhượng lại cho ông Q cũng với giá 02 chỉ vàng 24kara. Việc sang nhượng ông D và ông Q có làm giấy tay với nhau. Như vậy số đất của ông Q có tổng cộng là 09 tầm, chiều ngang 27m (gồm sang nhượng của bà H 08 tầm bằng 24m và sang nhượng của ông D 01 tầm bằng 03m). Phần đất ông Q sang của bà H và của ông D ông Q cho con trai là anh Nguyễn Văn C sử dụng và hiện anh C đã được cấp quyền sử dụng đất tổng cộng 27 mét chiều ngang.

Đến năm 2017, Nhà nước làm ống cống thoát nước phục vụ sản xuất nông nghiệp đặt phần ống dẫn nước trên phần đất mương nằm trong phần đất của ông D. Đến tháng 6/2017 thì ông Q đắp ngang con mương của ông D không cho ông D và những người có đất nằm phía trong đưa nước ra vào để phục vụ sản xuất. Giữa ông D và ông Q xảy ra tranh chấp do ông Q xác định con mương của ông D là của ông Q.

Ông D cho biết trước đây nằm kế con mương của ông D và bà H là một cái bờ của gia đình ông D, bờ có chiều ngang khoảng 05m, ông có cho người em là bà 7 Miền cất nhà ở nhờ trên đất. Sau khi bà H bán đất cho ông Q và ông D cũng bán con mương lại cho ông Q thì ông Q đưa Rô be vào múc đất dưới mương để đắp lên phần đất ở và qua thời gian sử dụng cho đến nay cái bờ của gia đình ông D bị lở dần hiện chiều ngang chỉ C lại khoảng 02m và con mương chung của ông D và bà H trước đây đã không C hiện trạng như cũ. Con mương hiện nay đã nằm hoàn toàn trong phần đất của gia đình ông D.

Nay ông D yêu cầu ông Q giao trả diện tích đất bao chiếm có chiều ngang là 03m x chiều dài là 60m và không được ngăn cản việc gia đình ông D sử dụng đất.

* Trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa, bị đơn ông Nguyễn Văn Q trình bày: Trước đây vào khoảng năm 2005, năm 2006 ông Q có mua của ông Đặng Văn D (Chồng bà Trần Thị H) một mảnh đất làm nền nhà với chiều ngang 12 tầm vuông (01 tầm bằng 03m) sau đó mua thêm 03 tầm dưới mé sông tổng cộng bằng 15 tầm với giá 07 chỉ vàng 24kara. Mảnh đất này sau đó ông Q cho con trai là Nguyễn Văn C và hiện nay Nguyễn Văn C đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Nằm giáp phần đất của ông D và đất ông D bán cho ông Q có 01 con mương thuộc quyền sử dụng của bà H và ông D. Tuy nhiên, sau này ông D cho rằng ½ con mương là của ông D, tiếp đó bà H đã bán ½ con mương của mình cho ông D. Như vậy ông D được sử dụng cả con mương. Vào ngày 19/02/2007 ông Q thỏa thuận mua lại của ông D con mương này cũng với giá 02 chỉ vàng 24kara để làm đường xả nước. Việc mua bán hai bên có làm giấy tay với nhau. Đến năm 2017 nhà nước làm Lộ 964 mọi người dân đều làm ống cống để xả nước xuống kinh Chống Mỹ nhưng gia đình ông D không làm mà đòi xả vào con mương mà ông Q đã mua của ông D nhưng không được ông Q đồng ý từ đó xảy ra tranh chấp phần đất này. Ông Q xác định phần đất mương các bên tranh chấp thuộc quyền sử dụng của ông Q chứ không bao chiếm của ông D. C phần đất trước đây ông Q mua của ông D và bà H ông Q đã cho con là Nguyễn Văn C sử dụng đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất riêng không nằm chung với phần đất mương trước đây ông mua lại của ông D. Ông Q không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông D.

Ông Q cũng xác nhận trước đây gia đình ông D có sử dụng 01 cái bờ lạng có chiều ngang khoảng 04m đến 05m có nguồn gốc trước đó là của ông điền chủ tên là Chư và ông D có cho em gái là bà 7 Miền mượn để cất nhà ở. Đến nay cái bờ chiều ngang chỉ C khoảng 02m và chân bờ thì C khoảng 03m.

* Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Phiến (vợ ông D), ông Nghiệm và bà K trình bày: Thống nhất với ý kiến đã trình bày của ông D, xác định con mương tranh chấp thuộc quyền sử dụng của gia đình ông D và yêu cầu ông Q giao trả để gia đình bà Phiến và ông D sử dụng.

* Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Bà H, bà N, bà D, bà P, ông G, bà N thống nhất với các quyết định trong việc giải quyết vụ án của ông D.

* Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Đại diện N hàng TMCP Bản Việt

- Chi nhánh tỉnh Kiên G đã được thông báo và tống đạt các văn bản tố tụng hợp lệ nhưng không gửi văn bản nêu ý kiến về những nội D có liên quan và vắng mặt tại phiên tòa lần thứ hai không có lý do.

* Qua yêu cầu khởi kiện và ý kiến của các đương sự đã thống nhất và không thống nhất với nhau các vấn đề sau:

Ông D và ông Q đều xác định con mương mà các bên có tranh chấp thuộc quyền sử dụng của mình.

Các đương sự thống nhất với các chứng cứ do các đương sự cung cấp và được Tòa án thu thập; thống nhất vào năm 2007 ông D có bán lại cho ông Q một diện tích đất mà trước đó ông D đã mua của bà H.

* Qua xác minh từ người bán đất cho ông Q và ông D trình bày cho biết như sau:

Ông Đặng Văn D cho biết vào khoảng năm 2000 đến năm 2002 ông D có sang cho ông Q một diện tích đất là 01 công tầm lớn và sau đó vợ ông là bà Trần Thị H là người làm thủ tục tách giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông C là con của ông Q.

Bà Trần Thị H (vợ ông Đặng Văn D) trình bày: Cách nay khoảng 17, 18 năm ông D chồng bà H có sang nhượng cho ông Q một công đất tầm lớn với giá 07 chỉ vàng 24kara, sang đất với chiều ngang là 08 tầm mỗi tầm 03m bằng 24m và chiều dài đất là 18 tầm bằng 54m. Khi đo đất giao cho ông Q bà H là người trực tiếp chỉ ranh. Khoảng 01 năm sau bà H sang bán cho ông D một nửa con mương và bờ sau đó ông D đã sang phần đất mua của bà H cho ông Q. Việc sang bán giữa ông D và ông Q bà H có biết và thống nhất mà không có ý kiến gì.

Đến năm 2014 bà H làm thủ tục tách quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Văn Q nhưng ông Q cho anh Nguyễn Văn C đứng tên quyền sử dụng đất. Hiện nay số đất anh Nguyễn Văn C được cấp quyền sử dụng có chiều ngang là 27m trong đó gồm 24m ngang trước đây vợ chồng bà H bán cho Q và 03m ngang là đất ông D mua của bà H và bán lại cho ông Q. Đối với con mương đang có tranh chấp giữa ông D và ông Q bà H xác định đất tranh chấp nằm trong phạm vi đất của ông D vì con mương này nằm ở vị trí cái liếp trước đây của ông D, có thời gian ông D cho em gái là bà 7 Miền cất nhà ở trên liếp, khi em ông D không ở nữa thì ông D sử dụng làm bờ và cái bờ có chiều ngang khoảng 04m đến 05m. Tuy nhiên, kể từ sau khi ông Q sang đất của bà H, ông Q đưa Rô be vào múc đất ở mương lên đắp vào phần đất của ông Q nên phần cái bờ của ông D bị lở lần và hiện nay chiều ngang cái bờ chỉ C khoảng hơn 01m. Con mương hiện nay đã nằm trên phần đất của ông D, C con mương của ông D và bà H ngày xưa đã mất hiện trạng và hiện nằm trong phần đất của ông C.

Ông An Văn Nồng, nguyên là cán bộ ấp 3 Biển, xã Nam Yên là người dân sinh sống lâu năm gần khu vực đất có tranh chấp xác định: phần đất mương có tranh chấp giữa ông D và ông Q nằm trên phần đất của ông D vì trước đây gia đình ông D có 01 cái bờ có chiều ngang khoảng 04m đến 05m đủ để xây cất nhà nhưng sau này bị lở dần và hiện bờ chỉ C khoảng hơn 01m và phần bờ bị lở có thể nằm tại vị trí đất tranh chấp.

* Tại Công văn số 435/UBND-NCPC ngày 01/11/2018, Ủy ban nhân dân huyện A xác định: Phần đất mương có tranh chấp có diện tích 188,5m2 nằm trong thửa 171 tờ bản đồ 2-3 do hộ ông Lê Văn D đứng tên quyền sử dụng đất.

* Tại bản án sơ thẩm số 01/2019/DS-ST ngày 21/01/2019 của Tòa án nhân dân huyện A đã quyết định:

Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn D.

Buộc ông Nguyễn Văn Q giao trả cho gia đình ông Lê Văn D 188,5 m2 đất đã bao chiếm. Xác định diện tích 188,5 m2 đất tranh chấp nằm trong tổng diện tích 10.620 m2 tại thửa 171, tờ bản đồ 2-3 tọa lạc tại ấp 3 Biển A, xã Nam Yên, huyện A, tỉnh K đã được Ủy ban nhân dân huyện A cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số X 170488 ngày 28/01/2004 cho hộ gia đình ông Lê Văn D.

Theo trích đo địa chính số ĐT 101-2018 ngày 28/9/2018 của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện A, khu đất có hình 3-4-5-6 có vị trí và số đo các cạnh như sau:

Chiều ngang mặt giáp kênh Chống Mỹ, cạnh 3-5 là 3,00 mét;

Chiều ngang giáp tỉnh lộ 964, cạnh 4-6 là 3,00 mét;

Chiều dài đất mặt giáp đất ông Nguyễn Văn C, cạnh 3-4 là 63,50mét (Tính tới mí kênh Chống Mỹ);

Chiều dài đất giáp đất ông Lê Văn D, cạnh 5- 6 là 63,50mét (Tính tới mí kinh Chống Mỹ).

Nghiêm cấm mọi hành vi cản trở việc gia đình ông Lê Văn D sử dụng hợp pháp diện tích đất nêu trên.

Ngoài ra, án sơ thẩm C tuyên về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, chi phí thẩm định giá tài sản, án phí và báo quyền kháng cáo theo hạn luật định.

* Ngày 11/02/2019 ông Nguyễn Văn Q có đơn kháng cáo với nội D: Ông Q chỉ đồng ý giao lại con mương chiều ngang 05m, chiều dài 60m tọa lạc tại ấp 03 Biển, xã Nam Yên, huyện A, tỉnh K cho ông D sử dụng nếu ông D bồi hoàn lại giá trị con mương nước trên cho ông theo giá thị trường là 10 chỉ vàng 24kara.

* Tại phiên tòa phúc thẩm:

Bị đơn ông Nguyễn Văn Q giữ nguyên nội D kháng cáo.

Nguyên đơn ông Lê Văn D không đồng ý với nội D kháng cáo của ông Nguyễn Văn Q.

* Phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kiên G về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án và đề nghị hướng giải quyết vụ án:

Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa, người tham gia tố tụng đã thực hiện và chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về hướng giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận nội D kháng cáo của ông Nguyễn Văn Q, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện A.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra và công bố công khai tại phiên tòa và căn cứ kết quả tranh luận, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện các chứng cứ của nguyên đơn, bị đơn và ý kiến của đại viện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kiên G.