Bản án 71/2020/HS-PT — Hình sự

[1] Đơn kháng cáo của bị hại, người có quyền và nghĩa vụ liên quan, bị cáo D làm trong thời hạn luật định, có nội dung và hình thức phù hợp với quy định tại các Điều 331, 332 và Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS), nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm bị hại ông Phạm Văn K và bà Nguyễn Thị N là vợ của người bị hại có khiếu nại sau:

[3] Đề nghị trưng cầu giám định tâm thần đối với bị hại Phạm Văn K. Lý do, sau khi bị D, Đ đánh ông K bị chấn thương đầu dẫn đến bị tâm thần, Hội đồng xét xử nhận thấy:

[4] Về nội dung khiếu nại này, ông K và bà N đã có đơn yêu cầu ở giai đoạn cấp sơ thẩm. Cơ quan điều tra đã hai lần trưng cầu giám định, đó là kết luận giám định số 0673/TgT/2019 ngày 02/8/2019 và kết luận giám định số 156/19/TgT ngày 18/9/2019 (kết luận giám định lại) của Viện pháp y quốc gia - phân viện TP HCM đều có chung kết luận “CT Cans sọ não: Không thấy tổn thương hộp sọ và nội sọ…diện não đồ chưa thấy bất thường trên điện não đồ…..Sẹo nhỏ vùng trán- đỉnh không ảnh hưởng thẩm mỹ” đây là kết luận khoa học cho thấy bị hại không bị tổn thương về não, không bị tâm thần. Cơ quan Công an và Viện kiểm sát nhân dân huyện B đã có trả lời cho ông K, bà N là không có căn cứ để trưng cầu giám định tâm thần, nhưng bà N tiếp tục yêu cầu trưng cầu giám định tâm thần. Nhận thấy, theo khoản 1 điều 206 Bộ luật TTHS về “các trường hợp bắt buộc phải trưng cầu giám định” có quy định rõ phải trưng cầu giám định tâm thần của người làm chứng, người bị hại khi “có sự nghi ngờ về khả năng nhận thức, khả năng khai báo đúng đắn về những tình tiết của vụ án”. Tuy nhiên, qua quá trình tham gia tố tụng từ cấp sơ thẩm cho đến phiên tòa phúc thẩm bị hại - ông K hoàn toàn có đủ khả năng nhận thức và làm chủ hành vi của mình, khai báo rành mạch, không có biểu hiện gì về tâm thần. Tuy nhiên, theo quy định ở Điều 207 Bộ luật TTHS thì bị hại có quyền tự mình yêu cầu giám định độc lập, người yêu cầu có các quyền và nghĩa vụ theo quy định của Luật Giám định tư pháp. Do vậy yêu cầu của ông K, bà N không được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận.

[5] Bà N còn có một số yêu cầu khác như: Đề nghị xử lý bị cáo Đ về hành vi chiếm đoạt tài sản (đất con đường đi đang tranh chấp), xử lý vợ bị cáo Đ về hành vi đe dọa xâm phạm sức khỏe của bị hại; đơn hỏi về Thi hành án dân sự huyện B tại sao thi hành khoản tiền bồi thường theo bản án số 16/2020/HS-ST ngày 22/4/2020 của Tòa án nhân dân huyện B khi bà N đang kháng cáo; kiến nghị giải quyết tranh chấp đường đi giữa gia đình bà với bị cáo Nguyễn Đức Đ.v.v. Xét những yêu cầu này không thuộc phạm vi xét xử phúc thẩm của TAND tỉnh Bình Phước nên Hội đồng xét xử không xem xét, nhưng Hội đồng xét xử có giải thích cho bà N và ông K về quyền yêu cầu đến cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết là cơ quan Công an, VKSND, TAND và CCTHADS huyện B.

[6] Xét kháng cáo của bị hại ông Phạm Văn K và kháng cáo của bị cáo Phạm Văn D:

[7] Đơn kháng cáo của bị hại Phạm Văn K yêu cầu hủy bản án hình sự sơ thẩm số 16/2020/HS-ST ngày 22/4/2020 của Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Bình Phước. Tuy nhiên tại phiên tòa ông K xác định lại không yêu cầu hủy mà chỉ có thay đổi yêu cầu kháng cáo đề nghị tăng nặng hình phạt đối với bị cáo Đ, không cho hưởng án treo vì bị cáo là chủ mưu; tăng mức bồi thường thiệt hại với số tiền là 376.800.000đồng và xin giảm nhẹ hình phạt đối với bị cáo D vì bị cáo biết ăn năn hối cải.

[8] Bị cáo Phạm Văn D xin được hưởng án treo.

[9] Hội đồng xét xử nhận thấy:

[10] Các bị cáo Phạm Văn D, Nguyễn Đức Đ đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình. Khoảng 17 giờ 30 phút ngày 26/6/2019, Nguyễn Đức Đ điều khiển xe mô tô về nhà thì bị va chạm với cột ông Phạm Văn K rào đất nên Đ đi bộ vào nhà K nói chuyện thì xảy ra cãi nhau. Cùng lúc này Phạm Văn D nghe thấy Đ và K cãi nhau nên cũng vào nhà K, vì cũng bực tức K rào đất không có đường đi vào nhà nên D dùng tay đánh vào mặt K, thấy vậy Đ cũng chạy vào đánh K. Đ có lấy chiếc ấm nước bằng inox gần đó đánh vào mặt của K (không gây thương tích), chiếc ấm bị trượt tay rớt ra ngoài. D có lấy chiếc chén bằng sứ (loại chén ăn cơm) để trên bàn tại nhà K cầm ném trúng vào trán của K gây thương tích là 2%. Kết quả điều tra và kết quả thẩm tra tại phiên tòa cho thấy các bị cáo vì bực tức con đường đi chật hẹp do gia đình bị hại làm hàng rào nên các bị cáo bộc phát hành động nhất thời; không có đủ căn cứ xác định Đ hay D là chủ mưu cầm đầu.

[11] Đây là vụ án khởi tố theo yêu cầu của bị hại, bị cáo Đ có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; nhân thân tốt không có tiền án, tiền sự; bị cáo đã bồi thường thiệt hại khắc phục một phần hậu quả cho bị hại, bị cáo có con còn nhỏ và là lao động chính trong gia đình và có nơi cư trú rõ ràng. Nên cấp sơ thẩm áp dụng các điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 để giảm nhẹ hình phạt với mức hình phạt là một năm tù cho hưởng án treo là phù hợp, đúng quy định Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2008 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn áp dụng điều 65 Bộ luật hình sự về án treo. Do đó kháng cáo của bị hại đề nghị tăng nặng hình phạt và không cho hưởng án treo đối với bị cáo Đ không được chấp nhận.

[12] Người bị hại còn kháng cáo đề nghị xem xét tăng số tiền bồi thường tổng cộng là 376.800.000đồng tính từ ngày 26/6/2019 đến ngày 26/6/2020. Đây là các khoản phát sinh mới (sau xét xử sơ thẩm) ngoài các khoản bồi thường mà Tòa sơ thẩm đã xem xét. Tuy nhiên, bị hại chưa cung cấp được đầy đủ các tài liệu chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình (theo hướng dẫn Nghị quyết số 03/2006/ NQ-HĐTP ngày 08/7/2006 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật dân sự năm 2005 về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng). Xét thấy, người bị hại chưa có điều kiện để chứng minh và không ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án hình sự nên yêu cầu này của người bị hại được tách ra để giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự (bằng vụ án dân sự) theo quy định tại điều 30 Bộ luật TTHS.

[13] Về đơn kháng cáo của bị cáo Phạm Văn D xin được hưởng án treo. Tại phiên tòa bị cáo vẫn giữ nguyên yêu cầu nhưng khai báo lại không do Đ xúi giục như đơn trình bày. Bị cáo cũng vì bực tức con đường đi chật hẹp do gia đình bị hại làm hàng rào gây khó khăn cho việc đi lại nên bộc phát hành động nhất thời và cũng thừa nhận hành vi của mình có lấy chiếc chén bằng sứ (loại chén để ăn cơm) cầm ném trúng vào trán của ông K gây thương tích là 2%. Bị cáo D có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; gia đình bị cáo là gia đình có công với Cách mạng, sau khi có bản án sơ thẩm bị cáo đã tự nguyện nộp đủ số tiền bồi thường thiệt hại theo bản án, tại phiên tòa bị hại ông K xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo. Trước đây, năm 2005 bị cáo có một tiền án nhưng đã chấp hành xong hình phạt và đã được xóa án tích trên 5 năm tính đến ngày phạm tội này. Căn cứ khoản 2 Điều 2 của Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2008 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao thì trường hợp của bị cáo D được xem là có “nhân thân tốt”. Ngoài ra bản án sơ thẩm không nhận định hành vi của bị cáo D có tính chất côn đồ nhưng phần quyết định lại áp dụng điểm i điều 134 BLHS là không đúng, bất lợi cho bị cáo nên cần sửa lại.

[14] Xét thấy, bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, có nơi cư trú rõ ràng nên không cần thiết bắt chấp hành hình phạt tù mà cho bị cáo hưởng án treo là phù hợp, không ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội đúng theo quy định Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2008 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn áp dụng điều 65 Bộ luật hình sự về án treo. Do đó kháng cáo của bị cáo D được chấp nhận.

[15] Xét kháng cáo của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị N (vợ ông K)

[16] Đơn kháng cáo của bà N yêu cầu hủy bản án hình sự sơ thẩm số 16/2020/HS-ST ngày 22/4/2020 của Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Bình Phước. Cụ thể, yêu cầu tăng nặng hình phạt đối với các bị cáo và không cho hưởng án treo.

[17] Nhận thấy, bà N tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền, nghĩa vụ liên quan, tuy nhiên nội dung kháng cáo của bà N đã vượt quá phạm vi quyền kháng cáo theo quy định tại điều 70 và 73 Bộ luật Tố tụng hình sự. Cụ thể nội dung kháng cáo vượt quá bao gồm: Yêu cầu tăng nặng hình phạt đối với các bị cáo và phần yêu cầu bồi thường thiệt hại của người bị hại. Vì vậy, phần yêu cầu kháng cáo vượt quá không được chấp nhận. Hội đồng xét xử chỉ xem xét phần kháng cáo còn lại có liên quan trược tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà N, đó là khoản tiền công chăm sóc bị hại, khoản thu nhập thực tế bị mất do phải chăm sóc bị hại…Tuy nhiên, bà N chưa cung cấp được đầy đủ các tài liệu chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình (theo hướng dẫn Nghị quyết số 03/2006/NQ-HĐTP ngày 08/7/2006 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật dân sự năm 2005 về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng). Xét thấy, bà N chưa có điều kiện để chứng minh và không ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án hình sự nên yêu cầu này của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan được tách ra để giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự (bằng vụ án dân sự) theo quy định tại điều 30 Bộ luật TTHS.

[18] Quan điểm của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử về tội danh, các tình tiết giảm nhẹ nên được chấp nhận, về hình phạt không phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên không được chấp nhận.

[19] Án phí hình sự phúc thẩm: Bị cáo Phạm Văn D không phải chịu.

[20] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.