Bản án 700/2019/HC-PT: Hành chính — TAND cấp cao tại TP Hồ Chí Mi…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? án hành chính — "Đào Thạch H"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của người khởi kiện ông Đào Thạch Hùng.
Căn cứ chính? Điều 118 Luật tố tụng hành chính; Điều 157 Luật tố tụng hành chính; Điều 164 Luật tố tụng hành chính

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Bản án số: 700/2019/HC-PT
Ngày 27 - 9 - 2019
V/v: Khiếu kiện quyết định hành chính
trong lĩnh vực quản lý đất đai

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Trần Thị Huyền Vân.

Các Thẩm phán:

Ông Phan Nhật Bình

Bà Huỳnh Thanh Duyên

- Thư ký phiên tòa: Bà Mai Thị Thu Trang - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Võ Chí Thiện - Kiểm sát viên.

Ngày 27 tháng 9 năm 2019, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số: 211/2019/TLPT-HC ngày 07 tháng 03 năm 2019 về việc “Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai”. Do Bản án hành chính sơ thẩm số 26/2018/HC - ST ngày 30 tháng 11 năm 2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 954/2019/QĐPT-HC ngày 04 tháng 6 năm 2019 giữa các đương sự:

1. Người khởi kiện: Ông Đào Thạch Hùng, sinh năm 1938; Địa chỉ: Ấp Bàu Cây Cám, xã Thanh An, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương (Có mặt).

Người đại diện hợp pháp của người khởi kiện: Anh Lê Văn Lào, sinh năm 1994; Địa chỉ hộ khẩu thường trú: xã Tịnh Bình, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quãng Ngãi; Tạm trú: Số 93 Đường Hùng Vương, khu phố 4B, thị trấn Dầu Tiếng, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương (Giấy ủy quyền ngày 06-8-2018) (Có mặt)

2. Người bị kiện: Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh. (Có đơn đề nghị xét xử vắng mặt).

Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho người bị kiện:

Ông Trần Quang Khải – Phó Giám đốc trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh Tây Ninh. (có mặt)

Ông Võ Xuân Trúc; chức vụ: Phó Giám đốc Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh (có mặt.)

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh. (có đơn đề nghị xét xử vắng mặt)

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp phá của UBND huyện Bến Cầu: Ông Trịnh Văn Đồng – Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh (có mặt).

- Bà Bùi Thị Dợn, sinh năm 1970 (có mặt) và ông Lê Văn Nhân, sinh năm 1969 (vắng mặt); Địa chỉ: Tổ 5 ấp Long Hưng, xã Long Thuận, huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh.

Người đại diện hợp pháp của bà Dợn, ông Nhân: Ông Nguyễn Văn Thịnh, sinh năm 1953; Địa chỉ: Số 96 Đường Nguyễn Văn Rốp, khu phố 1, Phường 4, thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh - Là người đại diện theo ủy quyền (Giấy ủy quyền ngày 17-8-2018). - Có mặt.

Người kháng cáo: Người khởi kiện ông Đào Thạch Hùng.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 27 tháng 7 năm 2018 của ông Đào Thạch Hùng, lời trình bày của anh Lê Văn Lào là người đại diện ủy quyền của ông Hùng trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa :

Phần đất diện tích 11.435m2 các thửa 243, 244, 246, 248, 249, 268, 269, 270 tờ bản đồ số 5 tại xã Long Thuận, huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh là của ông Hùng được cha mẹ là bà Trình Thị Lâu (chết 1987) và cha Đào Văn Quê (chết năm 1945) cho vào năm 1975. Phần đất này có nguồn gốc là của cụ Trình Văn Viện và cụ Nguyễn Thị Bề khai phá, có chứng thư của chế độ cũ công nhận năm 1911. Cụ Viện cho con là bà Trình Thị Lâu. Ông Hùng sử dụng từ năm 1975 đến năm 1980. Do chiến tranh biên giới Tây Nam, gia đình ông không sử dụng được nên đi Bình Dương sinh sống nhưng cho ông Đào Văn Kiệt thuê từ năm 1980-1985. Mỗi năm ông Kiệt trả cho ông Hùng 10 dạ lúa. Năm 1985, bà Trình Thị Nhi không cho ông Kiệt sản xuất cho rằng đất tông chi, bà Nhi lấy lại đất cho người khác thuê. Năm 1993 bà Nhi thế cho ông Đực với giá 04 chỉ vàng 9 tuổi 8 thời hạn 04 năm. Sau đó, bà Nhi thế tiếp cho ông Đực 04 năm, thế được 02 năm thì ông Hòa con của bà Nhi chuộc lại. Năm 2006 gia đình bà Nhi chia ruộng làm 02 phần, một phần ông Thúng con bà Nhi thế cho ông Phạm Văn Cu (Dũng) giá 3.500.000 đồng/03 năm, còn lại 01 phần đất ông Trình Văn Cu sử dụng. Ông Trình Văn Cu sử dụng đến năm 2008 thì ông Nhân về giành lại. Năm 2009 hết hạn thế chấp của ông Phạm Văn Cu, ông Nhân lấy lại và sử dụng toàn bộ diện tích đất. Năm 2011 ông Hùng về đòi lại đất nhưng ông Nhân không trả, ông Hùng khiếu nại đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Bến Cầu. Ngày 03-11-2017, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Bến Cầu ban hành Quyết định số 3320/QĐ-UBND chấp nhận yêu cầu của ông Hùng, buộc ông Nhân và bà Dợn trả lại cho ông Hùng phần đất diện tích 11.435m2. Không đồng ý ông Nhân bà Dợn khiếu nại, ngày 29-6-2018, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh ban hành Quyết định 1641/QĐ-UBND chấp nhận khiếu nại của ông Nhân và bà Dợn, không chấp nhận đơn khiếu nại của ông Hùng. Nội dung Quyết định cho rằng ông Hùng sử dụng đất không có chứng cứ; đất do ông Nhân có quá trình sử dụng lâu dài, có kê khai, có nộp thuế sử dụng là không hợp lý. Bởi lẽ, phần đất 11.435m2 các đương sự đều thừa nhận là của cụ Viện có chứng thư của chế độ cũ là có giấy tờ chứng minh nguồn gốc và việc sử dụng có nhiều người biết. Tại phiên tòa, đại diện của ông Nhân xác nhận ông Nhân không biết chữ, việc kê khai đăng ký do ông Hòa, anh ông Nhân kê khai dùm; tờ xác nhận ông Nhân nộp thuế, những vấn đề này đề nghị Hội đồng xét xử xem xét không cho đây là chứng cứ của vụ án. Mặt khác, đất tranh chấp do bà Nhi ông Hòa cho nhiều người thuê; ông Nhân ở Vũng Tàu và chỉ về lấy lại đất sử dụng từ năm 2009. Với những tình tiết nêu trên, yêu cầu Tòa án hủy Quyết định 1641/QĐ-UBND ngày 29-6-2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh.

Tại Văn bản số 2234/UBND-TD ngày 13 tháng 9 năm 2018, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh giữ nguyên Quyết định 1641/QĐ-UBND ngày 29-6-2018, đề nghị không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Đào Thạch Hùng.

Tại Văn bản số 945/UBND ngày 01 tháng 11 năm 2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh: Ông Hùng khiếu nại yêu cầu ông Nhân, bà Dợn trả phần đất diện tích 11.435m2 thửa 243, 244, 246, 248, 249, 268, 269, 270 tờ bản đồ số 5 tại xã Long Thuận, huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh. Qua kiểm tra, xác minh nguồn gốc và quá trình sử dụng đất, thấy rằng phần đất các bên tranh chấp có nguồn gốc của bà Trình Thị Lâu (mẹ ông Hùng) để lại, mà bà Trình Thị Nhi (mẹ ông Nhân) chiếm sử dụng vào năm 1985. Hiện nay các cháu bà Lâu có giấy ủy quyền cho ông Hùng được hưởng phần đất này. Ngày 03-11-2017, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Bến Cầu ban hành Quyết định số 3320/QĐ-UBND chấp nhận yêu cầu đòi lại đất của ông Hùng, buộc ông Nhân và bà Dợn trả lại cho ông Hùng phần đất diện tích 11.435m2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Bến Cầu giữ nguyên Quyết định số 3320/QĐ-UBND ngày 03-11-2017.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn Nhân, bà Bùi Thị Dợn và người đại diện theo ủy quyền của ông Nhân, bà Dơn ông Nguyễn Văn Thịnh Trình trình bày: Phần đất diện tích 11.435m2 ông Hùng đang khiếu kiện có nguồn gốc của cha mẹ ông Nhân là ông Lê Văn Tông (chết) và bà Trình Thị Nhi cho vào năm 1986. Trong diện tích đất này có đất gò, đất ruộng, gia đình ông Nhân bà Dợn sử dụng dụng từ đó cho đến nay, không ai tranh chấp. Năm 1993, ông Nhân bà Dợn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Từ năm 1986-1998 cất nhà ở, trồng dừa, trồng xoài, trồng lúa. Năm 1998-2001 chô ông Lê Văn Đực thuê. Từ năm 2002-2004 cho ông Lê Bá Hòa thuê. Từ năm 2005-2007 cho ông Phan Trung Trực thuê. Từ năm 2007 ông Nhân bà Dợn sản xuất liên tục cho đến nay. Ông Nhân, bà Dợn không đồng ý yêu cầu khởi kiện của ông Hùng, đề nghị giữ nguyên Quyết định 1641/QĐ-UBND ngày 29-6-2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 26/2018/HC- ST ngày 30 tháng 11 năm 2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh đã quyết định:

Căn cứ vào điểm a khoản 2 Điều 193 của Luật Tố tụng hành chính; Điều 100, 101 và Điều 103 của Luật Đất đai 2013; Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016.

Bác yêu cầu khởi kiện của ông Đào Thạch Hùng về việc yêu cầu hủy Quyết định số 1641/QĐ-UBND ngày 29/6/2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí hành chính sơ thẩm và quyền kháng cáo theo luật định.

Ngày 07/12/2018 người khởi kiện ông Đào Thạch Hùng kháng cáo yêu cầu Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông: hủy Quyết định số 1641/QĐ-UBND ngày 29/6/2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Người đại diện theo ủy quyền khởi kiện giữ nguyên yêu cầu kháng cáo đề nghị sửa bản án đề nghị hủy Quyết định số 1641/QĐ-UBND ngày 29/6/2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh giữ nguyên Quyết định số 3320/QĐ-UBND ngày 03/11/2017 của Chủ tịch UBND huyện Bến Cầu. Lý do:

Về nguồn gốc đất: Tại Quyết định số 3320 của Chủ tịch UBND huyện Bến Cầu đã khẳng định nguồn gốc đất của ông Viện để lại cho bà Lâu. Những người sống lâu năm tại địa phương đã xác nhận nguồn gốc đất từ bà Lâu. Tại biên bản làm việc ngày 30/6/2011 thì ông Nhân xác định nguồn gốc đất đang tranh chấp là của ông Hùng. Căn cứ vào báo cáo kết quả xác minh của Sở Tài nguyên và môi trường kết luận nguồn gốc đất này của ông Viện. Trước năm 1975 diện tích đất do bà Trình Thị Lâu sử dụng và từ năm 1985 vì chiến tranh nên bà Nhi quản lý, ông Hùng về đòi lại đất nên mới xảy ra tranh chấp.

Về đăng ký kê khai thì giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Nhân đứng tên được cấp 11.662m2 nhưng qua kiểm tra thì nằm ở 3 vị trí khác nhau và nằm ngoài diện tích tranh chấp.

Về thời gian sử dụng đất: Ông Hòa trình bày khoảng năm 1993-1994 vợ chồng ông Nhân ra Vũng Tàu sinh sống đến năm 1999-2000 mới về. Sau đó lại đi Vũng Tàu tiếp. Do vậy, trong khoảng thời gian từ năm 1993-2008 ông Nhân, bà Dợn không có thời gian quản lý, sử dụng đất liên tục. Việc đăng ký do ông Hòa trực tiếp đứng ra kê khai.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện trình bày: Phần diện tích đất tranh chấp chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông Hùng không có căn cứ chứng minh, không kê khai, không sử dụng liên tục, không đóng tài chính. Ông Dơn, bà Nhân sử dụng liên tục có đăng ký vào sổ địa chính. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm bác kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu: Chủ tọa phiên tòa và các thành viên hội đồng xét xử, cũng như các đương sự đã tuân thủ đúng quy định pháp luật của luật tố tụng hành chính.Về nội dung kháng cáo của người khởi kiện không có căn cứ chấp nhận, nên đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng xét xử nhận thấy:

Về tố tụng:

Tại phiên toà phúc thẩm, người bị kiện là Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh và Chủ tịch UBND huyện Bến Cầu đã được triệu tập hợp lệ hai lần. Do đó, hội đồng xét xử phúc thẩm áp dụng Điều 157 Luật tố tụng hành chính xét xử vắng mặt người bị kiện.

Thời hiệu khởi kiện: Vào khoảng tháng 7/2018 ông Hùng nhận được Quyết định số 1641/QĐ-UBND. Ngày 30/7/2018 ông Hùng nộp đơn khởi kiện yêu cầu huỷ Quyết định số 1641/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND Tây Ninh. Đây là khởi kiện quyết định hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân tỉnh Tây Ninh quy định tại khoản 1 Điều 30 và khoản 4 Điều 32 Luật tố tụng hành chính và đơn khởi kiện của ông Hùng còn trong thời hiệu khởi kiện quy định tại Điều 116 Luật tố tụng hành chính.

Về nội dung:

Về thẩm quyền ban hành quyết định: Ngày 03/11/2017, Chủ tịch UBND Bến Cầu ban hành Quyết định số 3320/QĐ-UBND về việc giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất của ông Đào Thạch Hùng đối với ông Lê Văn Nhân và bà Bùi Thị Dợn. Không đồng ý với Quyết định số 3320/QĐ-UBND, ông Nhân và bà Dợn có đơn đề ngày 21/11/2017 khiếu nại đến Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh yêu cầu xem xét lại đối với Quyết định số 3320/QĐ-UBND. Ngày 29/6/2018, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh ban hành Quyết định số 1641/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại của ông Nhân bà Dợn là không đúng thẩm quyền bởi lẽ:

Theo hồ sơ thể hiện đất tranh chấp đã được đăng ký vào sổ địa chính (tại bút lục 153) và tại phiên tòa các bên đều thừa nhận. Tuy các thửa đất tranh chấp chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng đã được ông Nhân và bà Dợn kê khai và được đăng ký trong sổ địa chính và ông Nhân đã nộp thuế đầy đủ.

Do đó, xem như đất có giấy tờ quy định tại điểm b khoản 1 Điều 100 Luật đất đai năm 2013. Do đó, thẩm quyền giải quyết thuộc thẩm quyền của Tòa án quy định tại khoản 1 Điều 203 Luật đất đai 2013 chứ không phải thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban.

Từ những cơ sở nêu trên thấy rằng, Chủ tịch UBND huyện Bến Cầu ban hành Quyết định số 3320/QĐ-UBND ngày 03/11/2017 và Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh ban hành Quyết định số 1641/QĐ-UBND ngày 29/6/2018 là trái quy định của pháp luật. Do người khởi kiện chỉ yêu cầu hủy Quyết định 1641 và sơ thẩm chỉ xét xử theo yêu cầu của đương sự. Do vậy, Hội đồng xét xử chỉ hủy Quyết định 1641 của Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh. Kiến nghị UBND tỉnh Tây Ninh hủy Quyết định số 3320 của Chủ tịch UBND huyện Bến Cầu.

Về án phí hành chính phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận nên người kháng cáo không phải chịu án phí.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ khoản 2 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính.

Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của người khởi kiện ông Đào Thạch Hùng. Sửa bản án sơ thẩm.

Áp dụng Điều 30; Điều 32; Điều 116: Điều 118, Điều 164; Điều 193 Luật tố tụng hành chính năm 2015; Pháp lệnh án phí Toà án, Nghị quyết 326/NQTVQH14.

- Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện: Hủy Quyết định số 1641/QĐ-UBND ngày 29/6/2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh.

- Kiến nghị UBND tỉnh Tây Ninh hủy Quyết định số 3320/QĐ-UBND ngày 03/11/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh.

2. Án phí hành chính sơ thẩm: Ông Đào Thạch Hùng không phải chịu. Hoàn trả cho ông Hùng 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0000634 ngày 07/8/2018 của Cục thi hành án dân sự tỉnh Tây Ninh.

3. Về án phí phúc thẩm: Ông Đào Thạch Hùng không phải chịu. Hoàn trả cho ông Hùng 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0000750 ngày 07/12/2018 của Cục thi hành án dân sự tỉnh Tây Ninh.

4. Về hiệu lực của bản án: Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.