Bản án 69/2022/HNGĐ-ST — Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, đơn khởi kiện bổ sung, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn bà Hồ Thị Thuý H và người đại diện hợp pháp là ông Phạm Văn T trình bày:

Bà Hồ Thị Thuý H và ông Lê Thanh P là vợ chồng, có đăng ký kết hôn vào năm 1995 theo Giấy chứng nhận kết hôn số 36, quyển số 01 do UBND xã Q (nay là phường Q), thành phố B, tỉnh Đồng Nai cấp ngày 27/10/1995. Trong thời kỳ hôn nhân, bà H và ông P có 03 người con chung: Lê Hoàng Nh, sinh ngày 25/11/1996, Lê Thị Huỳnh G, sinh ngày 07/6/2000 và Lê Hoàng V, sinh ngày 15/10/2004. Hiện tại, bà Hồ Thị Thuý H và ông Lê Thanh P đã ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 339/2016/QĐST-HNGĐ ngày 15/12/2016 của TAND thị xã T, khi ly hôn không yêu cầu giải quyết về tài sản chung nhưng sau đó ông P và bà H không thoả thuận được. Bà H xác định trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng tạo lập được các tài sản như sau:

- Quyền sử dụng đất diện tích khoảng 1.000m2 thuộc thửa đất số 328, tờ bản đồ số 18 tại ấp Th, xã Z và 01 căn nhà cấp 4, diện tích khoảng 100m2 có kết cấu mái tole, nền gạch men, tường gạch tô xi măng gắn liền với thửa đất số 328 nêu trên đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Lê Thanh P;

- Số tiền mặt là 92.000.000 đồng là tiền bán 03 con bò, ông P đang giữ;

- Tài sản, vật dụng sinh hoạt trong nhà gồm: 01 tủ lạnh hiệu Toshiba trị giá 1.500.000 đồng; 01 máy giặt nhãn hiệu Sanyo trị giá 2.000.000 đồng; 01 xe mô tô biển số: 60V4-8816 do ông Lê Thanh P đứng tên chủ sở hữu, giá trị xe là 5.000.000 đồng; 01 xe mô tô hiệu AirBlade giá trị 20.000.000 đồng; 01 tủ nhôm giá 500.000 đồng; 01 tivi hiệu Sony giá 5.000.000 đồng; 01 dàn karaoke giá 3.000.000 đồng.

Bà H xác định đất có nguồn gốc do cha mẹ chồng cho chung vợ chồng cho nên yêu cầu chia ½ diện tích đất, ½ giá trị căn nhà trên đất, yêu cầu ông P chia ½ số tiền bán bò và ½ giá trị các tài sản vật dụng sinh hoạt trong nhà.

Ngày 28/4/2017, nguyên đơn bà Hồ Thị Thuý H có đơn khởi kiện bổ sung yêu cầu chia ½ diện tích đất như sau:

- Diện tích 680,2m2 thuộc thửa đất số 143, tờ bản đồ số 7 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương theo GCNQSDĐ cấp cho hộ ông Lê Thanh P và tài sản gắn liền đất là căn nhà cấp 4.

- Diện tích đất 1.545m2 thuộc thửa đất số 7, tờ bản đồ số 18 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương.

Ngày 15/6/2017, nguyên đơn bà Hồ Thị Thuý H có đơn xin rút một phần yêu cầu khởi kiện, bà H cho rằng do không am hiểu vị trí đất cho nên yêu cầu nhầm vị trí, thửa đất tranh chấp cho nên bà Hằngxin rút một phần yêu cầu khởi kiện về việc tranh chấp căn nhà cấp 4 gắn liền với thửa đất số 328, tờ bản đồ số 18 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương nêu trên và quyền sử dụng đất diện tích khoảng 1.000m2 thuộc thửa đất số 328, tờ bản đồ số 18 tại ấp Th, xã Z.

Ngày 20/4/2018, nguyên đơn bà Hồ Thị Thuý H có đơn thay đổi yêu cầu khởi kiện yêu cầu chia ½ diện tích đất 1.545m2 (theo đo đạc thực tế là 1.496,2m2) thuộc thửa đất số 38 (đơn khởi kiện ban đầu xác định là thửa số 7 là do nhầm lẫn), tờ bản đồ số 18 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương.

Ngày 10/10/2019, nguyên đơn bà Hồ Thị Thuý H có đơn khởi kiện bổ sung yêu cầu chia đôi tài sản chung vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân gồm: 01 cây mận, bụi tre, 20 cây chuối, 02 cây đu đủ, 01 cây ổi, 01 nhà tạm, 01 hồ nước trên thửa đất số 143, tờ bản đồ số 7 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương.

Đại diện nguyên đơn bà Hồ Thị Thuý H xác định diện tích đất bà H, ông P đang quản lý, sử dụng là thửa đất số 38, tờ số 18 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương nhưng theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00204 QSDĐ/TU ngày 23/8/21998 cấp cho hộ ông Lê Thanh P ghi nhầm là thửa số 07, tờ bản đồ 18. Trong khi đó ông Lê Thanh L1 (em của ông Lê Thanh P) là người trực tiếp sử dụng thửa đất số 07, tờ bản đồ 18 nhưng Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00154 QSDĐ/TU ngày 23/8/1999 cấp cho ông Lê Thanh L1 lại ghi là thửa đất số 38, tờ bản đồ số 18.

Tại phiên toà, đại diện nguyên đơn bà Hồ Thị Thuý H yêu cầu như sau:

- Đối với diện tích đất đo đạc thực tế 680,2m2 thuộc thửa đất số 143, tờ bản đồ số 7 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương và tài sản gắn liền với đất là nhà ở 99,7m2, mái che 47,3m2. Sau khi trừ diện tích đất phần 02 ngôi mộ là 79,2m2, diện tích còn lại là 601m2 , bà H yêu cầu chia cho bà H và ông P mỗi người 300,5m2 (chưa trừ hàng lang đường bộ), bà H nhận phần đất không có nhà, phần có nhà bà H đồng ý giao cho ông P, yêu cầu ông P thanh toán lại giá trị nhà cho bà H. Nguyên đơn xin rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với số tiền 92.000.000 đồng là tiền bán bò; các tài sản, vật dụng sinh hoạt trong nhà; nhà tạm, hồ nước và các cây trồng trên đất thuộc thửa 143 nêu trên.

- Đối với diện tích đất đo đạc thực tế diện tích 1.496,2m2 thuộc thửa đất số 38, tờ bản đồ số 18 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương bà H yêu cầu nhận ½ diện tích đất tương đương là 748,1m2 . Đồng thời, đại diện nguyên đơn yêu cầu Toà án kiến nghị UBND thị xã T thu hồi để điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ ông Lê Thanh P và ông Lê Thanh L1 để cấp lại cho đúng với thực tế sử dụng đất.

Nguyên đơn thống nhất với kết quả đo đạc, định giá, không yêu cầu đo đạc, định giá lại.

Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bị đơn ông Lê Thanh P và người đại diện hợp pháp là ông Đậu Đức N trình bày:

Ông Lê Thanh P không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, ông P cho rằng thửa đất số 143, tờ bản đồ số 7 và thửa đất số 38, tờ bản đồ 18 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương có nguồn gốc của cha mẹ ông P và thuộc quyền sử dụng của cha mẹ ông P là ông Lê Văn X, bà Nguyễn Thị H1. Ông P, bà H được cha mẹ cho xây dựng nhà ở nhờ trên đất chứ không tặng cho quyền sử dụng đất cho ông. Hiện tại ông P không quản lý, sử dụng thửa đất số 38, tờ bản đồ 18 mà ông X, bà H1 quản lý, sử dụng. Việc UBND thị xã T cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00204QSDĐ/TU ngày 23/8/21998 cho hộ ông P là cấp nhầm đối tượng, ông P cũng không có làm đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên chữ ký trong đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 19/6/1998 không phải của ông Lê Thanh P. Bị đơn ông Lê Thanh P xác định việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Lê Thanh P là trái qui định của pháp luật cho nên ông đã có đơn khởi kiện vụ án hành chính tại TAND tỉnh Bình Dương yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ gia đình ông Lê Thanh P. Tại phiên toà, đại diện bị đơn đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà H về việc chia căn nhà trên thửa đất số 143, bị đơn đồng ý bồi hoàn giá trị ½ căn nhà cho bà H để được sở hữu toàn bộ căn nhà trên đất. Bị đơn thống nhất với kết quả đo đạc, định giá, không yêu cầu đo đạc, định giá lại.

Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn L và người đại diện hợp pháp là ông Đậu Đức N trình bày: Ông Lê Văn L thống nhất lời trình bày của bị đơn xác định diện tích đất tranh chấp không phải là tài sản chung của vợ chồng ông Lê Thanh P, bà Hồ Thị Thuý H. Ông L xác định việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Lê Thanh P là không đúng vì đây là tài sản của cha mẹ ông L là ông Lê Văn X, bà Nguyễn Thị H1 chưa định đoạt cho ai.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Thanh L1 trình bày: Ông L1 thống nhất lời trình bày của bị đơn về việc ông Lê Thanh L1 là người đang sử dụng thửa đất số 07, tờ bản đồ số 38 nhưng khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lại ghi nhầm là thửa 18, tờ bản đồ số 38. Ngược lại, hộ ông Lê Thanh P là người đang sử dụng thửa đất số 18, tờ bản đồ số 38 nhưng lại được cấp nhầm là thửa 07, tờ bản đồ số 38. Ông Lê Thanh L1 yêu cầu điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để ông có điều kiện sử dụng đất. Đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định pháp luật. Do bận công việc nên đề nghị giải quyết vắng mặt ông.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Mai Thuỳ V trình bày: Bà ân thống nhất lời trình bày của chồng bà là ông Lê Thanh L1, không bổ sung gì thêm. Đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định pháp luật. Do bận công việc nên đề nghị giải quyết vắng mặt bà.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Hoàng Nh và bà Lê Thị Huỳnh G thống nhất trình bày: Không có ý kiến gì về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn do ông Nh, bà G không có công sức tạo lập gì đối với quyền sử dụng đất và các tài sản trên đất đang tranh chấp, đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật. Do bận công việc nên đề nghị giải quyết vắng mặt ông bà.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn X, bà Nguyễn Thị H1 thống nhất trình bày: Ông X, bà H1 thống nhất lời trình bày của nguyên đơn ông Lê Thanh P và người có quyền lợi, nghĩa vụ ông Lê Văn L. Ông bà không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà H. Đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định pháp luật. Do bận công việc nên đề nghị giải quyết vắng mặt ông bà.

Người đại diện hợp pháp của UBND thị xã T trình bày: Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Lê Thanh P và ông Lê Thanh L1 là đúng qui định của pháp luật. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không qua đo đạc thực tế cho nên không xác định được là có cấp nhầm thửa hay không. Tuy nhiên, căn cứ theo đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là đúng với nội dung đăng ký. Trường hợp hộ ông Lê Thanh P và hộ ông Lê Thanh L1 xác định cấp giấy chứng nhận quyền không đúng đối tượng sử dụng đất thì có quyền liên hệ với UBND xã Z xác minh và thực hiện các thủ tục điều chỉnh hoặc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp để cấp lại theo đúng thực tế sử dụng. Đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định pháp luật. Do bận công việc nên đề nghị giải quyết vắng mặt.

Đại diện Viện kiểm sát phát biểu quan điểm như sau:

Về thủ tu ̣c tố tu ̣ng: Quá trình tiến hành tố tụng và tại phiên toà, những ngườ i tiến hành tố tu ̣ng và người tham gia tố tu ̣ng đã chấp hành đúng qui định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Tuy nhiên, tính đến thời điểm xét xử thì vụ án đã quá thời hạn xét xử, kiến nghị khắc phục vi phạm.

Về nội dung: Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn ông Lê Thanh P không thừa nhận thửa đất số 143, tờ bản đồ số 7 và thửa đất số 38, tờ bản đồ 18 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương là tài sản chung của vợ chồng mà cho rằng đất là của cha mẹ ông P là ông Lê Văn X, bà Nguyễn Thị H1 nhưng không có chứng cứ chứng minh, trong khi đó, ông P được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ năm 1999, quản lý, sử dụng đất đến nay mà không có ý kiến gì. Như vậy, có căn cứ xác định là 02 phần đất tranh chấp nêu trên có nguồn gốc của ông X, bà H1 cho vợ chồng ông P, bà H sau khi kết hôn cho nên là tài sản chung của vợ chồng. Việc nguyên đơn yêu cầu chia ½ tài sản chung như trên là có căn cứ, đề nghị chấp nhận yêu cầu kiện của nguyên đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Về thủ tục tố tụng:

Về nội dung:

Giá trị đất theo biên bản định giá ngày 05/01/2018 là: Đất ở 3.000.000 đồng/m2 x 300m2 = 900.000.000 đồng, đất nông nghiệp là 2.000.000 đồng/m2 x 296,3m2 = 538.600.000 đồng, tổng cộng là 1.438.600.000 đồng x 10% = 143.860.000 đồng.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 28; Điều 35; Điều 36; Điều 147; Điều 228; Điều 243; Điều 244; Điều 266, Điều 271, Điều 273 và Điều 280 của Bộ luật Tố tụng Dân sự;

Áp dụng: Điều 106 Bộ luật dân sự năm 2005 ; Điều 166 Luật Đất đai năm 2013;

Áp dụng Điều 26, Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án;

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Hồ Thị Thúy H đối với bị đơn ông Lê Thanh P như sau:

1.1 Bị đơn ông Lê Thanh P và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn L có trách nhiệm thanh toán lại giá trị công sức đóng góp cho bà Hồ Thị Thúy H đối với tài sản chung của hộ gia đình là 143.860.000 đồng (Một trăm bốn mươi ba triệu tám trăm sáu mươi ngàn đồng). Sau khi thanh toán xong, các thành viên hộ gia đình ông Lê Thanh L1, ông Lê Văn L được quyền sử dụng diện tích đất tranh chấp đo đạc thực tế 680,2m2 thuộc thửa đất số 143, tờ bản đồ số 7 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00204 ngày 23 tháng 8 năm 2009 cấp cho hộ ông Lê Thanh P.

1.2 Bị đơn ông Lê Thanh P và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn L có trách nhiệm thanh toán giá trị công sức đóng góp cho bà Hồ Thị Thuý H số tiền 89.772.000 đồng (Tám mươi chín triệu bảy trăm bảy mươi hai ngàn đồng). Sau khi thanh toán xong, ông Lê Thanh P, ông Lê Văn L được quyền sử dụng diện tích đất đo đạc thực tế 1.496,2m2 thuộc thửa đất số 38, tờ bản đồ số 18 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương.

1.3 Kiến nghị UBND thị xã T thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00154 QSDĐ/TU ngày 23/8/1999 cấp cho ông Lê Thanh L1 đối với thửa đất số 38, tờ bản đồ số 18 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương để cấp lại cho hộ ông Lê Thanh P; thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00204 QSDĐ/TU ngày 23/8/21998 cấp cho hộ ông Lê Thanh P đối với thửa đất số 07, tờ bản đồ số 18 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương để cấp lại cho ông Lê Thanh L1.

2. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Hồ Thị Thuý H về việc yêu cầu chia tài sản chung đối với thửa đất số 38, tờ bản đồ 18 và thửa đất số 143, tờ bản đồ số 07 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương.

3. Công nhận sự thỏa thuận của nguyên đơn bà Hồ Thị Thúy H và bị đơn ông Lê Thanh P về việc xác định giá trị căn nhà trên thửa đất số 143, tờ bản đồ số 7 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương là 174.076.200 đồng, bị đơn ông Lê Thanh P có trách nhiệm hoàn trả ½ giá trị nhà cho bà H với số tiền là 174.076.200 đồng : 2 = 87.038.100 đồng. Sau khi thanh toán xong cho bà H, ông P được quyền sở hữu căn nhà 99,7m2, mái che tole diện tích 47,3m2, la phong gắn liền căn nhà trên thửa đất số 143, tờ bản đồ số 7 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương.

4. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Hồ Thị Thuý H về việc không tranh chấp căn nhà cấp 4 gắn liền với thửa đất số 328, tờ bản đồ số 18 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương; số tiền 92.000.000 đồng; các tài sản, vật dụng sinh hoạt trong nhà; nhà tạm, hồ nước và các cây trồng trên đất thuộc thửa đất số 143, tờ bản đồ số 7 tại ấp Th, xã Z, thị xã T, tỉnh Bình Dương.

5. Về chi phí tố tụng: Bà Hồ Thị Thuý H phải nộp 9.000.000 đồng chi phí đo đạc, thẩm định tại chỗ và 3.000.000 đồng chi phí giám định, được khấu trừ tạm ứng đã nộp (Bà Hồ Thị Thuý H đã thực hiện xong).

6. Về án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm:

- Nguyên đơn bà Hồ Thị Thuý H phải nộp 17.160.505 đồng án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm, được khấu trừ số tiền 3.625.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0013123 ngày 13/02/2017 và 16.500.000 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0013464 ngày 23/5/2017 của Chi cục thi hành án dân sự thị xã T. Hoàn trả cho bà Hồ Thị Thuý H số tiền 2.964.495 đồng.

- Bị đơn ông Lê Thanh P phải nộp 4.488.600 đồng án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm.

Đương sự có mặt tại phiên toà có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt tại phiên toà được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc từ ngày bản án được niêm yết công khai.

Kể từ khi bản án có hiệu lực pháp luật, người được thi hành án nộp đơn yêu cầu thi hành án, nếu người phải thi hành án chưa thanh toán xong thì còn phải trả lãi đối với số tiền chậm trả theo mức lãi suất do Ngân hàng nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm thanh toán, tương ứng với thời gian chậm trả theo quy định tại Khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 cho đến khi thi hành án xong.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6,7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự./.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM