Bản án 67/2026/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

I. Theo cáo trạng của Viện kiểm sát và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được thể hiện như sau:

1. Do cần tiền tiêu xài nên Phan Thanh Lộc nảy sinh ý định lừa đảo chiếm đoạt xe ô tô của những cá nhân có xe ô tô cho thuê tự lái, hoặc mượn của bạn bè bằng thủ đoạn cung cấp thông tin gian dối cần thuê, mượn xe để sử dụng làm cho người quản lý xe tin tưởng là thật đã giao xe cho Lộc mượn và thuê mà không biết thực chất đã bị Lộc lừa dối chiếm đoạt đem đi cầm cố. Cụ thể:

- Lần 1: Vào ngày 26/8/2024, Lộc thuê của Nguyễn Thanh Phong chiếc xe ô tô con nhãn hiệu TOYOTA, loại Fotuner, màu bạc, biển số: 60A – 311.79 do chị Đỗ Kim Ngọc (sinh năm: 1979, địa chỉ: tổ 16, ấp 1, xã Bình Lộc, thành phố Long Khánh, tỉnh Đồng Nai) là chủ sở hữu (chị Ngọc đã ủy quyền cho anh Phong toàn quyền định đoạt xe). Thời hạn thuê 02 ngày, với giá tiền 700.000 đồng/ ngày. Khi giao xe, anh Phong giao cho Lộc Giấy chứng nhận đăng ký xe, giấy chứng nhận đăng kiểm mang tên chị Ngọc. Sau khi thuê xe, Lộc gặp một người tên Vương (không rõ lai lịch) nhờ tìm nơi cầm cố xe. Vương giới thiệu Lộc đem xe đến tiệm cầm đồ “Hùng” (địa chỉ: 1341 Bùi Văn Hòa, tổ 3, khu phố 7A, phường Long Bình, tỉnh Đồng Nai) do Vũ Hữu Hùng làm chủ. Lộc thỏa thuận cầm chiếc xe với giá 60 triệu đồng, thời hạn 30 ngày. Khi giao dịch, Lộc xuất trình đăng ký xe mang tên chị Ngọc và nói được chị Ngọc đồng ý đem đi cầm hộ nên Hùng đồng ý. Khoảng 03 ngày sau, Lộc đến vay thêm 20 triệu đồng. Đã quá thời hạn trả xe, Phong nhiều lần đòi thì Lộc nói cho thuê thêm 05 ngày và chuyển số tiền 3.500.000 đồng cho anh Phong nhưng thực chất đã bị Lộc lừa đảo đem xe đi cầm lấy tiền.

- Lần 2: Vào ngày 10/9/2024, Hồ Văn Dạng thuê của anh Nguyễn Thanh Phong chiếc xe ô tô hiệu MISTUBISHI, loại XPANDER AT ECO, màu sơn đen, biển số: 72A – 681.00 do chị Lương Thúy Hồng (địa chỉ: CH B.02 chung cư Lakeside B, phường Nguyễn Anh Ninh, thành phố Vũng Tàu) là chủ sở hữu (chị Hồng đã bán xe cho anh Phong nhưng chưa làm hợp đồng mua bán). Hai bên thỏa thuận thời hạn thuê 02 ngày với giá 700.000 đồng/ ngày. Khi giao xe, anh Phong giao giấy chứng nhận đăng ký xe và giấy chứng nhận đăng kiểm mang tên chị Hằng. Vào sáng ngày 12/9/2024, Dạng điều khiền xe đi uống cà phê tại khu vực xã Xà Bang thì gặp Phan Thanh Lộc. Tại đây, Lộc hỏi mượn xe 02 ngày để đi Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận nhận tiền cọc bán đất thì Dạng đồng ý. Dạng giao xe cùng giấy tờ cho Lộc.

Do Lộc nợ chị Hoàng Thị Thùy Dung số tiền 40 triệu đồng nhưng không có tiền trả. Sau khi mượn xe từ anh Dạng, Lộc đem đến nhà chị Dung thế chấp để khất nợ và vay thêm số tiền 25 triệu đồng. Cả hai thỏa thuận hủy các giấy vay nợ trước đó rồi viết lại giấy vay nợ vào ngày 10/9/2024, số tiền 65 triệu đồng. Lộc giao xe cùng giấy tờ mang tên chị Lương Thúy Hồng và nói được bạn đồng ý cho đem xe đi cầm cố.

Đến hẹn không thấy Lộc trả xe, Dạng yêu cầu nhưng Lộc đề nghị thuê xe thêm 02 ngày và chuyển cho Dạng số tiền 1.400.000 đồng. Dạng đã chuyển số tiền cho anh Phong. Đến hạn trả xe, Lộc không trả mà nói đã đem đi cầm cố vay tiền. Dạng thông báo cho anh Phong biết việc Lộc mượn xe đem đi cầm cố vay tiền.

Ngày 06/01/2025, anh Phong đến cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu tố giác hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

- Tại kết luận định giá tài sản số: 04/BB-HĐĐGTS, ngày 23/01/2025 của Hội đồng định giá tài sản huyện Châu Đức kết luận: Tổng giá trị 02 xe ôtô tại thời điểm xảy ra vụ án là: 1.050.367.760 đồng; Trong đó: Xe ô tô Fortuner biển số 60A-311.79, có giá trị: 481.184.880 đồng; Xe ôtô Xpander biển số 72A-681.00, có giá trị: 569.182.880 đồng.

- Tại bản kết luận giám định số: 106/KL-KTHS-SKSM ngày 28/3/2025 của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu kết luận 02 xe ô tô trong vụ án có số khung, số máy nguyên thủy.

Như vậy, với thủ đoạn cung cấp thông tin gian dối cần thuê, mượn xe làm phương tiện đi lại theo ngày để sử dụng, vào các ngày 26/8/2024 và ngày 10/9/2024, Lộc đã lừa dối chiếm đoạt chiếc xe ô tô Fortuner biển số 60A-311.79 của anh Phong và chiếc xe ô tô Xpander của anh Nguyễn Văn Dạng có tổng giá trị theo định giá là 1.050.367.760 đồng. Quá trình điều tra, Phan Thanh Lộc đã thành khẩn khai nhận hành vi của bản thân như đã nêu trên và công nhận kết quả điều tra, thái độ ăn năn hối cải. Lời khai của Lộc phù hợp với lời khai của bị hại, người liên quan và các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ về bối cảnh và diễn biến sự việc cũng như số tiền chiếm đoạt.

2. Phần dân sự:

Anh Phong đã nhận xe không yêu cầu bồi thường. Chị Hoàng Thị Thùy Dung yêu cầu Lộc trả số tiền 65 triệu đồng; anh Vũ Hữu Hùng yêu cầu Lộc trả số tiền 80 triệu đồng.

3. Vật chứng:

- Vật chứng đã xử lý: Xe ô tô Fortuner biển số 60A-311.79 số khung: RL4ZR69G4029102, số máy: 2KDU903223. Cơ quan CSĐT đã ra quyết định xử lý vật chứng số 2758 ngày 09/4/2025, trả lại cho anh Phong.

- Vật chứng còn tạm giữ: Xe ôtô Xpander biển số 72A-681.00 số khung: MK2LRNC1WPN013848, số máy: 4A91KBH1255. Chuyển đến cục Thi hành án dân sự tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (nay là Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh) bảo quản chờ xử lý.

Tại Bản Cáo trạng số 104/CT-VKSBRVT-P2 ngày 27-6-2025 của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (nay là Thành phố Hồ Chí Minh) truy tố bị cáo Phan Thanh Lộc về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo điểm a khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự.

II. Tại phiên tòa,

* Trong bản luận tội, đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên quan điểm truy tố đối với bị cáo Phan Thanh Lộc; sau khi đánh giá tính chất, mức độ hành vi vi phạm của bị cáo, Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử:

- Về trách nhiệm hình sự:

Áp dụng điểm a khoản 4 Điều 174; điểm h, g khoản 1 Điều 52, điểm s khoản 1 Điều 51; Điều 38 Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo Phan Thanh Lộc từ 13 đến 15 năm tù, về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, thời hạn tù tính từ ngày 06/01/2025.

- Về trách nhiệm dân sự:

Ghi nhận sự tự nguyện giữa bị cáo và bị hại Phong; buộc bị cáo bồi thường cho bị hại Phong số tiền 60.000.000đồng.

Buộc bị cáo trả lại cho những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, cụ thể: trả cho ông Hùng 80.000.000đồng, trả cho bà Dung 25.000.000đồng.

- Về xử lý vật chứng: Trả cho ông Nguyễn Thanh Phong xe ôtô Xpander biển số 72A-681.00 số khung: MK2LRNC1WPN013848, số máy: 4A91KBH1255.

- Án phí sơ thẩm: bị cáo phải chịu theo quy định của pháp luật.

* Luật sư Nguyễn Đăng Đạt bào chữa cho bị cáo Lộc trình bày:

Về tội danh: thống nhất với tội danh mà Viện kiểm sát truy tố nên luật sư không tranh luận về tội danh.

Về hình phạt: đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng các tình tiết giảm nhẹ cho bị cáo được quy định tại điểm h, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự và khoản 4 Điều 174, Điều 50, Điều 38 Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo mức án 12 năm tù để bị cáo sớm trở về với gia đình.

Bị cáo Lộc đồng ý với ý kiến của luật sư và không tranh luận gì thêm.

Bị hại và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không tranh luận.

Bị cáo nói lời sau cùng: bị cáo đã biết hành vi của mình là vi phạm pháp luật, bị cáo rất hối hận, xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Căn cứ vào các tài liệu và chứng cứ đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên, luật sư, của bị cáo, bị hại và những người tham gia tố tụng khác.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Năm 2024 lợi dụng thủ tục cho thuê xe ô tô tự lái đơn giản, thuận tiện, Phan Thanh Lộc đã cung cấp thông tin gian dối cần thuê, mượn xe làm phương tiện đi lại theo ngày để sử dụng mục đích là lừa dối chiếm đoạt. Ngày 26/8/2024 Phan Thanh Lộc thuê của ông Nguyễn Thanh Phong 01 chiếc xe ô tô Fortuner biển số 60A-311.79 với giá 700.000đồng/ngày, thời hạn 02 ngày; Lộc mang chiếc xe trên đến tiệm cầm đồ của ông Vũ Hữu Hùng cầm cố 02 lần với số tiền 80.000.000đồng. Ngày 10/9/2024 Lộc mượn chiếc xe ô tô Xpander biển số 72A-681.00 của ông Hồ Văn Dạng thế chấp cho bà Hoàng Thị Thuỳ Dung vay số tiền 25.000.000đồng. Phan Thanh Lộc có ý định chiếm đoạt các xe ô tô trên từ trước, số tiền chiếm đoạt được bị cáo tiêu xài cá nhân hết. Tại kết luận định giá tài sản số: 04/BB-HĐĐGTS, ngày 23/01/2025 của Hội đồng định giá tài sản huyện Châu Đức kết luận: Tổng giá trị 02 xe ôtô tại thời điểm xảy ra vụ án là 1.050.367.760 đồng, trong đó xe ô tô Fortuner biển số 60A-311.79 có giá trị 481.184.880 đồng, xe ôtô Xpander biển số 72A-681.00 có giá trị 569.182.880 đồng.

Hành vi của Phan Thanh Lộc đã đủ yếu tố cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự như cáo trạng truy tố.

Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội và thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, trực tiếp xâm hại đến quyền sở hữu tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ, gây mất trật tự xã hội tại địa phương. Bị cáo có đầy đủ năng lực hành vi, đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức được hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người khác là vi phạm pháp luật nhưng vẫn cố ý thực hiện tội phạm. Vì vậy, cần có mức án phù hợp, cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội thời gian để răn đe giáo dục bị cáo và phòng ngừa tội phạm chung.

Bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; hoàn cảnh gia đình bị cáo khó khăn, bị cáo là lao động chính được chính quyền địa phương xác nhận. Do đó áp dụng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự cho bị cáo.

Tại Bản án số 51/2025/HS-ST ngày 23/5/2025 của TAND huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu xử phạt bị cáo Phan Thanh Lộc 08 (tám) năm 06 (sáu) tháng tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” đã có hiệu lực pháp luật nên áp dụng Điều 55, Điều 56 Bộ luật Hình sự tổng hợp hình phạt đối với bị cáo.

Bị cáo và bị hại Nguyễn Thanh Phong thống nhất số tiền bồi thường 60.000.000đồng nên ghi nhận, buộc bị cáo bồi thường cho bị hại Nguyễn Thanh Phong 60.000.000đồng.

Đối với số tiền 80.000.000đồng của ông Vũ Hữu Hùng: tại toà bị cáo và ông Hùng thống nhất bị cáo trả cho ông Hùng 80.000.000đồng nên ghi nhận, buộc bị cáo trả cho ông Hùng 80.000.000đồng.

Đối với số tiền 65.000.000đồng của bà Hoàng Thị Thuỳ Dung, trong đó có 40.000.000đồng là tiền vay mượn trước đó và 25.000.000đồng là tiền thế chấp xe ô tô chiếm đoạt có được: bà Dung yêu cầu bị cáo trả số tiền 65.000.000đồng, tại phiên toà bị cáo đồng ý trả 25.000.000đồng là có căn cứ nên buộc bị cáo trả cho bà Dung 25.000.000đồng; đối với số tiền vay mượn trước đó không liên quan trong vụ án này nên Hội đồng xét xử không xem xét, trường hợp bà Dung có yêu cầu bị cáo trả 40.000.000đồng trên thì khởi kiện bằng 01 vụ án dân sự khác.

Đối với chiếc xe ôtô Xpander biển số 72A-681.00 của ông Hồ Văn Dạng thuê của ông Nguyễn Thanh Phong nên trả chiếc xe trên cho ông Phong.

- Án phí hình sự sơ thẩm: bị cáo phải nộp 200.000đồng;

- Án phí dân sự sơ thẩm: bị cáo phải nộp 8.250.000đồng.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Về trách nhiệm hình sự:

Căn cứ điểm a khoản 4 Điều 174; điểm g, h khoản 1 Điều 52; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38 Bộ luật Hình sự; xử phạt bị cáo Phan Thanh Lộc 12 (mười hai) năm tù, về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, thời hạn tù tính từ ngày 06/01/2025.

Áp dụng Điều 55, Điều 56 Bộ luật Hình sự. Tổng hợp hình phạt với Bản án số 51/2025/HS-ST ngày 23/5/2025 của TAND huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã xử phạt bị cáo Phan Thanh Lộc 08 (tám) năm 06 (sáu) tháng tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Buộc bị cáo Phan Thanh Lộc phải chấp hành hình phạt chung của hai bản án là 20 (hai mươi) năm 06 (sáu) tháng tù, thời hạn tù tính từ ngày 06/01/2025.

2. Về trách nhiệm dân sự:

- Buộc bị cáo Phan Thanh Lộc bồi thường cho ông Nguyễn Thanh Phong số tiền 60.000.000đ (sáu mươi triệu đồng).

- Buộc bị cáo Phan Thanh Lộc trả cho ông Vũ Hữu Hùng số tiền 80.000.000đ (tám mươi triệu đồng).

- Buộc bị cáo Phan Thanh Lộc trả cho bà Hoàng Thị Thuỳ Dung số tiền 25.000.000đ (hai mươi lăm triệu đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành xong các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải trả cho bên được thi hành án khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất được quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự tương ứng với thời gian chưa thi hành án.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án, theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

3. Xử lý vật chứng: Căn cứ Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự.

- Trả lại cho ông Nguyễn Thanh Phong 01 (một) xe ôtô Xpander biển số 72A-681.00, số khung: MK2LRNC1WPN013848, số máy: 4A91KBH1255.

(Vật chứng hiện do Thi hành án dân sự Thành phố Hồ chí Minh đang quản lý theo biên bản giao nhận vật chứng số 530/BB-THADS ngày 29/7/2025).

4. Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Tòa án:

- Án phí hình sự sơ thẩm: bị cáo Phan Thanh Lộc phải nộp 200.000đ (hai trăm nghìn đồng).

- Án phí dân sự sơ thẩm: bị cáo Phan Thanh Lộc phải nộp 8.250.000đ (tám triệu, hai trăm năm mươi nghìn đồng).

5. Về quyền kháng cáo: bị cáo, bị hại, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày tính từ ngày tuyên án (đối với người vắng mặt tính từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật) để yêu cầu Toà phúc thẩm Tòa án nhân dân Tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử lại vụ án theo thủ tục phúc thẩm.