Bản án 661/2019/HC-PT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa:

Ông Phan Nhựt Bình

Các Thẩm phán:

Ông Trương Văn Bình

Ông Nguyễn Văn Minh

- Thư ký phiên tòa: Bà Ức Minh Thanh Thúy - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Phạm Công Minh - Kiểm sát viên.

Ngày 18 tháng 9 năm 2019, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 194/2019/TLPT-HC ngày 26 tháng 02 năm 2019 về việc “Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư”.

Do Bản án hành chính sơ thẩm số 44/2018/HC-ST ngày 13 tháng 11 năm 2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Hậu Giang bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 700/2019/QĐPT-HC ngày 18 tháng 9 năm 2019, giữa các đương sự:

- Người khởi kiện: Ông Nguyễn Hoàng A, sinh năm: 1979

Địa chỉ: Số 124/6, đường 3/2, phường X1, quận X2, thành phố Cần Thơ.

Người đại diện hợp pháp của người khởi kiện: Ông Lê Khả Đ (Theo văn bản ủy quyền công chứng số 2607 ngày 23/7/2018) (có mặt)

Địa chỉ: Số 02, dãy B, đường 30/4 (nay là hẻm 17, đường X3), phường X4, quận X2, thành phố Cần Thơ.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp: Luật sư Vũ Ngọc C - Văn phòng Luật sư Vũ N1, thuộc Đoàn luật sư thành phố Cần Thơ (có mặt).

- Người bị kiện:

1. Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Hậu Giang.

2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Hậu Giang.

Người đại diện theo pháp luật của người bị kiện: Ông Tống Hoàng K – Chức vụ: Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Hậu Giang.

Người đại diện theo theo ủy quyền của người bị kiện: Ông Nguyễn Văn P - Chức vụ: Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Hậu Giang (Theo văn bản ủy quyền số 4746/GUQ-UBND ngày 24/6/2019) (có mặt).

Địa chỉ: Số 297, đường X5, thị trấn X6, huyện C, tỉnh Hậu Giang.

- Người kháng cáo: Người khởi kiện là ông Nguyễn Hoàng A.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và trong quá trình giải quyết vụ án, người khởi kiện trình bày:

Ông Nguyễn Hoàng A là chủ sử dụng quyền sử dụng đất diện tích 249m2, loại đất ở tại đô thị, thuộc thửa đất số 80, tờ bản đồ số 19, được Ủy ban nhân dân (UBND) huyện C, tỉnh Hậu Giang cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 05/7/2013, tọa lạc tại ấp P1, thị trấn M, huyện C, tỉnh Hậu Giang.

Ngày 14/01/2015, UBND huyện C ban hành Thông báo số 09/TB-UBND về việc thông báo thu hồi đất để thực hiện dự án: “Trụ sở làm việc kết hợp nhà văn hóa đa năng công đoàn các khu công nghiệp tỉnh” của ông A, thửa đất số 80 tại ấp P1, thị trấn M, huyện C, tỉnh Hậu Giang. Sau đó, ông A có nhận được thông báo số 09/TB-UBND.

Ngày 20/11/2015, UBND huyện C ban hành Quyết định số 3840/QĐ-UBND về việc thu hồi quyền sử dụng đất diện tích 248,9m2, loại đất ở tại đô thị, thuộc thửa đất số 80, tờ bản đồ số 19 của ông A. Lý do thu hồi đất: Xây dựng trụ sở làm việc kết hợp nhà văn hóa đa năng công đoàn các khu công nghiệp tỉnh và Quyết định số 3831/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án: “Trụ sở làm việc kết hợp nhà văn hóa đa năng công đoàn các khu công nghiệp tỉnh”.

Ngày 15/6/2017, UBND huyện C ban hành Quyết định số 1883/QĐ-UBND về việc bổ sung căn cứ pháp lý Quyết định số 542/QĐ-UBND ngày 31/3/2017 của UBND tỉnh Hậu Giang vào Quyết định số 3831/QĐ-UBND ngày 20/11/2015.

Ngày 08/3/2018, UBND huyện C ban hành Quyết định số 668/QĐ-UBND về việc điều chỉnh, bổ sung Thông báo thu hồi đất số 09/TB-UBND, ngày 14/11/2015 bổ sung căn cứ pháp lý điều chỉnh trích yếu tên dự án Nhà làm việc kết hợp nhà văn hóa đa năng công đoàn các khu công nghiệp tỉnh Hậu Giang thành Trụ sở làm việc kết hợp nhà văn hóa đa năng công đoàn các khu công nghiệp tỉnh; Điều chỉnh nội dung từ 268m2 thành 248,9m2 và ban hành Quyết định số 678/QĐ-UBND về việc điều chỉnh, bổ sung một số nội dung Quyết định thu hồi đất số 3840/QĐ-UBND ngày 20/11/2015, điều chỉnh bổ sung căn cứ pháp lý là Nghị quyết số 15/NQ-HĐND, ngày 08/12/2017 của Hội đồng nhân dân tỉnh Hậu Giang; Công văn số 99/UBND-VX ngày 23/01/2015 và Quyết định số 2501/QĐ-UBND ngày 29/12/2017 của UBND tỉnh Hậu Giang về phê duyệt kế hoạch sử dụng đất năm 2018, điều chỉnh trích yếu tên dự án và nội dung.

Không đồng ý với Quyết định 3831 nêu trên nên ông A đã khiếu nại đến UBND huyện C, tỉnh Hậu Giang.

Ngày 31/5/2018, Chủ tịch UBND huyện C, tỉnh Hậu Giang ban hành Quyết định số 2094/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại (lần đầu) của ông A.

Do không đồng ý nên ông A khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy Thông báo thu hồi đất số 09/TB-UBND ngày 14/01/2015, Quyết định số 668/QĐ-UBND ngày 08/3/2018, Quyết định số 3840/QĐ-UBND ngày 20/11/2015, Quyết định số 678/QĐ-UBND ngày 08/3/2018, Quyết định số 3831/QĐ-UBND ngày 20/11/2015, Quyết định số 1883/QĐ-UBND ngày 15/6/2017 của Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Hậu Giang và Quyết định giải quyết khiếu nại số 2094/QĐ-UBND ngày 31/5/2018 của Chủ tịch UBND huyện C, tỉnh Hậu Giang với lý do:

- Thông báo số 09/TB-UBND ngày 14/01/2015 của UBND huyện C: UBND huyện C căn cứ Quyết định số 2025/QĐ-UBND ngày 12/12/2013 của UBND tỉnh Hậu Giang, về việc quy hoạch đất để đầu tư xây dựng công trình: Nhà văn hóa lao động tỉnh Hậu Giang, tại thị trấn M, huyện C, tỉnh Hậu Giang để thực hiện dự án. Trong khi Quyết định số 542/QĐ-UBND ngày 31/3/2017 của UBND tỉnh Hậu Giang về việc sửa đổi tên công trình tại Quyết định số 2025/QĐ-UBND thành tên “Trụ sở làm việc kết hợp Nhà văn hóa đa năng Công đoàn các khu công nghiệp tỉnh” nhưng Thông báo thu hồi đất của ông A lại ghi lý do thu hồi đất là “Xây dựng nhà làm việc kết hợp Nhà văn hóa đa năng Công đoàn các khu công nghiệp tỉnh Hậu Giang” là không đúng với quy hoạch sử dụng đất. Vi phạm khoản 1 Điều 6 Luật đất đai năm 2013, điểm d khoản 4 Điều 97 của Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ.

- Về Quyết định số 668/QĐ-UBND ngày 08/3/2018 của UBND huyện C: Thông báo thu hồi đất số 09/TB-UBND được ban hành vào ngày 14/01/2015 nhưng lại căn cứ vào Nghị quyết số 15/2017/NQ-HĐND ngày 08/12/2017 của Hội đồng nhân dân tỉnh Hậu Giang và Quyết định số 2501/QĐ-UBND ngày 29/12/2017 của UBND tỉnh Hậu Giang về phê duyệt kế hoạch sử dụng đất năm 2018 là không phù hợp.

- Về Quyết định số 3840/QĐ-UBND ngày 20/11/2015 của UBND huyện C: Tên dự án thực hiện ở quyết định về việc quy hoạch đất với quyết định thu hồi đất của ông A không giống nhau, không đúng với kế hoạch quy hoạch sử dụng đất và trái với Nghị quyết số 14/NQ-HĐND, ngày 11/12/2014 của Hội đồng nhân dân tỉnh Hậu Giang. Vi phạm khoản 1 Điều 6 Luật đất đai năm 2013, điểm d khoản 4 Điều 97 của Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ.

- Về Quyết định số 678/QĐ-UBND ngày 08/3/2018 của UBND huyện C: Bổ sung căn cứ pháp lý là không đúng nguyên tắc ban hành quyết định hành chính, lẽ ra UBND huyện C phải thu hồi Quyết định số 3840/QĐ-UBND và ban hành quyết định thu hồi đất khác mới phù hợp.

- Về Quyết định số 3831/QĐ-UBND ngày 20/11/2015 của UBND huyện C: Căn cứ pháp lý ghi trong Quyết định số 3831/QĐ-UBND là Công văn số 921/UBND-VX ngày 12/6/2013 của UBND tỉnh Hậu Giang và Quyết định số 2025/QĐ-UBND của UBND tỉnh Hậu Giang. Nhưng tên dự án thực hiện ở 02 căn cứ trên khác với tên dự án thực hiện quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, là không đúng với chủ trương dự án đầu tư và quy hoạch sử dụng đất.

Theo khoản 1 Điều 75, điểm a khoản 1 Điều 79 của Luật đất đai năm 2013, Điều 6 Nghị định 47/2014/NĐ-CP của Chính Phủ, ông A đủ điều kiện để được bồi thường về đất ở nhưng tại Quyết định số 3831/QĐ-UBND phê duyệt bồi thường bằng tiền cho ông A là không đúng với quy định của pháp luật.

Giá bồi thường là giá đất năm 2015 là không phù hợp, vì khoản 1 Điều 8 của Quyết định số 39/QĐ-UBND ngày 19/12/2014 của UBND tỉnh Hậu Giang, giá bồi thường phải là giá cụ thể do UBND tỉnh quyết định tại thời điểm thu hồi đất. Quyết định 3831/QĐ-UBND ngày 20/11/2015 căn cứ quyết định phê duyệt giá đất cụ thể ban hành tại thời điểm ban hành Quyết định thu hồi đất số 3840/QĐ-UBND ngày 20/11/2015, nhưng do Quyết định số 3831/QĐ-UBND ban hành trái pháp luật, nên không được thi hành, mà đến ngày 08/3/2018 mới ban hành quyết định số 678/QĐ-UBND bổ sung căn cứ pháp lý là Nghị quyết số 15/NQ-HĐND ngày 08/12/2017 của HĐND tỉnh Hậu Giang và Quyết định số 2501/QĐ-UBND ngày 29/12/2017 của UBND tỉnh Hậu Giang, điều chỉnh trích yếu tên dự án. Như vậy, nếu không hủy Quyết định thu hồi đất thì hiệu lực pháp luật đối với Quyết định số 3840/QĐ-UBND là ngày 08/3/2018. Do đó, phải lấy giá đất cụ thể do UBND tỉnh Hậu Giang quyết định tại thời điểm năm 2018.

- Về Quyết định số 1883/QĐ-UBND ngày 15/6/2017 của UBND huyện C: Quyết định số 3831/QĐ-UBND được ban hành ngày 20/11/2015 nhưng bổ sung căn cứ pháp lý tại Quyết định số 542/QĐ-UBND ngày 31/3/2017 để đổi tên dự án vào Quyết định số 3831/QĐ-UBND là không hợp pháp. Vì căn cứ pháp lý có sau quyết định 3831/QĐ-UBND là không đúng nguyên tắc ban hành quyết định hành chính.

- Về Quyết định số 2094/QĐ-UBND ngày 31/5/2018 của Chủ tịch UBND huyện C: Không đúng thẩm quyền giải quyết. Vì Quyết định phê duyệt phương án bồi thường là của UBND nên việc Chủ tịch UBND huyện giải quyết khiếu nại phải ký là TM.UBND, nhưng trường hợp này Phó Chủ tịch ký thay Chủ tịch với tư cách cá nhân là không đúng quy định của pháp luật.

Yêu cầu hủy toàn bộ các quyết định hành chính nêu trên để UBND huyện C lập lại các thủ tục thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đúng theo quy định của pháp luật.

- Người bị kiện là UBND huyện C và Chủ tịch UBND huyện C có người đại diện theo ủy quyền có ý kiến trình bày:

Trình tự thu hồi đất UBND huyện C đã thực hiện đúng theo trình tự, thủ tục theo quy định của Luật đất đai. Việc bổ sung các căn cứ pháp lý sau vào các thông báo, quyết định đã ban hành trước đó không làm thay đổi nội dung các thông báo, quyết định, Điều 51 Luật đất đai năm 2013 có quy định về điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp. Tại thời điểm thu hồi đất các quyết định thu hồi đất, quyết định phê duyệt phương án bồi thường…đều đảm bảo quyền lợi cho người có đất bị thu hồi theo quy định của Luật đất đai và các văn bản dưới luật.

Đối với yêu cầu bồi thường về đất: Tại địa phương không có quỹ đất ở cùng loại, căn cứ Quyết định số 39/2014/QĐ-UBND ngày 19/12/2014 của UBND tỉnh Hậu Giang về việc ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Hậu Giang và Quyết định số 42/2014/QĐ-UBND ngày 25/12/2014 của UBND tỉnh Hậu Giang về bảng giá đất định kỳ 5 năm trên địa bàn tỉnh Hậu Giang thì trên địa bàn tỉnh chưa có chủ trương bồi thường về đất mà chỉ có bồi thường về tiền.

Về yêu cầu bồi thường theo giá đất năm 2018: UBND huyện C làm đúng theo thẩm quyền, giá đất bồi thường phê duyệt theo giá đất năm 2015, Ủy ban nhân dân huyện chỉ thực hiện theo Công văn của UBND tỉnh, không có thẩm quyền phê duyệt theo giá đất năm 2018. Người bị kiện đã thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình theo thẩm quyền được giao.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 44/2018/HC-ST ngày 13 tháng 11 năm 2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Hậu Giang đã quyết định:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Hoàng A về việc yêu cầu hủy Thông báo số 09/TB-UBND ngày 14/01/2015, Quyết định số 668/QĐ-UBND ngày 08/3/2018, Quyết định số 3840/QĐ-UBND ngày 20/11/2015, Quyết định số 678/QĐ-UBND ngày 08/3/2018, Quyết định số 3831/QĐ-UBND ngày 20/11/2015, Quyết định số 1883/QĐ-UBND ngày 15/6/2017 của UBND huyện C và Quyết định số 2094/QĐ-UBND ngày 31/5/2018 của Chủ tịch UBND huyện C, tỉnh Hậu Giang.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 26/11/2018, người khởi kiện ông Nguyễn Hoàng A có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu hủy bản án sơ thẩm và hủy các Quyết định của UBND do ban hành trái pháp luật.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Người khởi kiện ông Nguyễn Hoàng A (có ông Lê Khả Đ đại diện theo ủy quyền) thay đổi yêu cầu kháng cáo, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án hành chính sơ thẩm, hủy một phần của Quyết định số 3831/QĐ-UBND ngày 20/11/2015 của UBND huyện C và hủy Quyết định số 2094/QĐ-UBND ngày 31/5/2018 của Chủ tịch UBND huyện C, tỉnh Hậu Giang. Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm không đưa vợ ông A vào tham gia tố tụng là thiếu sót.

Người bị kiện có ông Nguyễn Văn P là người đại diện theo ủy quyền, không đồng ý kháng cáo của ông A, đề nghị giữ nguyên bản án hành chính sơ thẩm.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người khởi kiện Luật sư Vũ Ngọc C phát biểu ý kiến: Tại khoản 1 Điều 75, điểm a khoản 1 Điều 79 của Luật đất đai năm 2013, Điều 6 Nghị định 47/2014/NĐ-CP của Chính Phủ, ông A đủ điều kiện để được bồi thường về đất ở nhưng tại Quyết định số 3831/QĐ-UBND phê duyệt bồi thường bằng tiền cho ông A là không đúng với quy định của pháp luật.

Giá đất bồi thường tính thời điểm năm 2015 là không phù hợp. Tại khoản 1 Điều 8 của Quyết định số 39/QĐ-UBND ngày 19/12/2014 của UBND tỉnh Hậu Giang, giá bồi thường phải là giá cụ thể do UBND tỉnh quyết định tại thời điểm thu hồi đất. Quyết định 3831/QĐ-UBND ngày 20/11/2015 căn cứ quyết định phê duyệt giá đất ban hành tại thời điểm ban hành Quyết định thu hồi đất số 3840/QĐ-UBND ngày 20/11/2015, nhưng do Quyết định số 3831/QĐ-UBND ban hành trái pháp luật, nên không được thi hành, mà đến ngày 08/3/2018 mới ban hành quyết định số 678/QĐ-UBND bổ sung căn cứ pháp lý là Nghị quyết số 15/NQ-HĐND ngày 08/12/2017 của Hội đồng nhân dân tỉnh Hậu Giang và Quyết định số 2501/QĐ-UBND ngày 29/12/2017 của UBND tỉnh Hậu Giang, điều chỉnh trích yếu tên dự án. Như vậy, nếu không hủy Quyết định thu hồi đất thì hiệu lực pháp luật đối với Quyết định số 3840/QĐ-UBND là ngày 08/3/2018. Do đó, phải lấy giá đất cụ thể do UBND tỉnh Hậu Giang quyết định tại thời điểm năm 2018. Ông A đủ điều kiện được bồi thường bằng đất theo quy định của pháp luật.

Về Quyết định số 2094/QĐ-UBND ngày 31/5/2018 của Chủ tịch UBND huyện C: Không đúng thẩm quyền giải quyết. Vì Quyết định phê duyệt phương án bồi thường là của UBND nên việc Chủ tịch UBND huyện giải quyết khiếu nại phải ký là thay mặt UBND. Về nội dung, do Quyết định 3831/QĐ-UBND nêu trên trái quy định pháp luật nên Quyết định giải quyết khiếu nại này cũng không đúng.

Do vậy, yêu cầu Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông A.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh trình bày quan điểm:

Về tố tụng: Thẩm phán và Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng quy định của pháp luật tố tụng hành chính. Các đương sự thực hiện quyền, nghĩa vụ theo đúng quy định pháp luật.

Về nội dung: Tại phiên tòa phúc thẩm, người khởi kiện kháng cáo nhưng không xuất trình chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình nên không có cơ sở chấp nhận. Đối với yêu cầu đưa vợ của ông A vào giải quyết vụ án vào tham gia tố tụng là không cần thiết, cũng không làm ảnh hưởng bản chất nội dung giải quyết vụ án. Do vậy, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của ông A, giữ nguyên bản án hành chính sơ thẩm.