Bản án 66/2026/HNGĐ-ST — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện và quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn anh Chảo Ồng S trình bày:

Anh và chị Vàng Mùi P không đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 2008, sau khi chung sống hạnh phúc được vài năm thì phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân là do anh chị tính tình không hợp, bất đồng quan điểm trong cuộc sống hàng ngày và nuôi dạy con chung, chị P không quan tâm gì đến gia đình nên anh chị thường xuyên cãi chửi nhau. Cuộc sống luôn căng thẳng, mệt mỏi. Mâu thuẫn của anh chị mặc dù đã được hai bên gia đình khuyên giải nhiều lần nhưng không thành. Anh chị hiện nay đã sống ly thân, từ khi ly thân không ai quan tâm đến ai về tình cảm cũng như về kinh tế. Nay anh Chảo Ồng S nhận thấy tình cảm không còn, cuộc sống không có hạnh phúc, đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 6 - Lào Cai giải quyết không công nhận quan hệ vợ chồng giữa anh và chị Vàng Mùi P.

Về con chung: Quá trình chung sống vợ chồng anh chị có 03 con chung là cháu Chảo Thu H, sinh ngày 07/6/2009, cháu Chảo Mùi Q, sinh ngày 08/12/2010, cháu Chảo Nhất C, sinh ngày 03/9/2012. Từ khi anh chị ly thân, cả 03 cháu do anh Chảo Ồng S trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng tại thôn 8, xã Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai, vì vậy anh Chảo Ồng S đề nghị Toà án giải quyết cho anh được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cả ba cháu Chảo Thu H, cháu Chảo Mùi Q, cháu Chảo Nhất C đến khi đủ 18 tuổi, không yêu cầu chị Vàng Mùi P phải cấp dưỡng nuôi con chung.

Anh Chảo Ồng S hiện nay đang làm ruộng, canh tác nương rẫy tại thôn 8, xã Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai với mức thu nhập trung bình hơn 10.000.000 đồng/tháng.

Về án phí: Anh Chảo Ồng S chịu toàn bộ tiền án phí sơ thẩm.

Về tài sản chung và công nợ chung: Anh Chảo Ồng S không yêu cầu tòa án giải quyết.

Bị đơn chị Vàng Mùi P: Sau khi Toà án thụ lý vụ án, Toà án đã nhiều lần thực hiện thủ tục tống đạt cho chị Vàng Mùi P nhưng không gặp được chị Vàng Mùi P, Tòa án đã xác minh tại Công an xã Tằng Loỏng và thôn 8, xã Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai, xác định chị Vàng Mùi P có đăng ký thường trú tại thôn 8, xã Tằng Loỏng nhưng tại thời điểm xác minh chị P không có mặt tại thôn 8, xã Tằng Loỏng, chị P đi làm ăn thỉnh thoảng mới về, trưởng thôn không biết rõ thời gian cụ thể chị P về nhà. Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã nhiều lần triệu tập chị Vàng Mùi P và tiến hành niêm yết đầy đủ các văn bản tố tụng của Toà án cho chị P nhưng chị Vàng Mùi P không có văn bản trả lời và cũng không đến Toà án làm bản tự khai, không tham gia phiên họp kiểm tra việc giao nộp tiếp cận công khai chứng cứ. Toà án đã tiến hành các thủ tục theo quy định của pháp luật và đưa vụ án ra xét xử.

Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Lào Cai phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, hội đồng xét xử, những người tiến hành tố tụng đảm bảo đúng trình tự luật định, không vi phạm thời hạn chuẩn bị xét xử, chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát nghiên cứu đảm bảo. Nguyên đơn chấp hành đầy đủ các quyền và nghĩa vụ theo quy định tại điều 70, 71 Bộ luật tố tụng dân sự. Bị đơn chưa thực hiện đúng, đầy đủ các quyền và nghĩa vụ theo điều 70, 72 Bộ luật Tố tụng Dân sự; Đề nghị Tòa án áp dụng khoản 1 Điều 14, Điều 15, khoản 2 Điều 53, Điều 81, Điều 82, Điều 83 Luật hôn nhân và gia đình; Điều 147; điều 227, Điều 228, Điều 238; Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án.

Về quan hệ hôn nhân: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn anh Chảo Ồng Siết, tuyên bố anh Chảo Ồng S và chị Vàng Mùi P không phải là vợ chồng.

Về con chung: Giao cháu Chảo Thu H, sinh ngày 07/6/2009, cháu Chảo Mùi Q, sinh ngày 08/12/2010, cháu Chảo Nhất C, sinh ngày 03/9/2012 cho anh Chảo Ồng S trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục đến khi các cháu đủ 18 tuổi; Chị Vàng Mùi P không phải cấp dưỡng nuôi con chung.

Tuyên án phí và quyền kháng cáo cho nguyên đơn, bị đơn theo quy định pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Nguyên đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ và có đơn xin xét xử vắng mặt. Bị đơn chị Vàng Mùi P đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ 2 nhưng vắng mặt, không có lý do. Căn cứ điểm b khoản 2 điều 227; điều 228; Điều 238 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt nguyên đơn và bị đơn.

Ngày 14/5/2026 Toà án cũng đã xác minh tại UBND xã Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai xác định qua khai thác dữ liệu trên phần mềm hộ tịch của Bộ Tư pháp thì anh Chảo Ồng S và chị Vàng Mùi P không đăng ký kết hôn.

Căn cứ mục 3 Nghị quyết số 35/2000/NQ-QH10 ngày 09/6/2000 của Quốc Hội về việc thi hành Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 thì “Kể từ ngày 01/01/2001 trở đi, trừ trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 3 của Nghị quyết này, nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn đều không được pháp luật công nhận là vợ chồng, nếu có yêu cầu ly hôn thì Toà án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng…”. Do đó, việc tuyên không công nhận quan hệ vợ chồng giữa anh Chảo Ồng S và chị Vàng Mùi P là phù hợp.

Về cấp dưỡng nuôi con chung: Anh Chảo Ồng S không yêu cầu chị Vàng Mùi P phải cấp dưỡng nuôi con chung. Xét thấy, anh Siết có thu nhập ổn định để chăm sóc, nuôi dưỡng con chung nên anh không yêu cầu chị Vàng Mùi P cấp dưỡng nuôi con chung là phù hợp.

Vì các lẽ trên:

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 1 Điều 14, Điều 15, khoản 2 Điều 53, Điều 81, Điều 82, Điều 83 Luật hôn nhân và gia đình; khoản 1 Điều 28; điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39; Điều 147; điều 227, Điều 228, Điều 238; Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Căn cứ khoản 5 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

1. Về quan hệ hôn nhân: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Không công nhận quan hệ giữa anh Chảo Ồng S và chị Vàng Mùi P là vợ chồng.

2. Về con chung: Giao cháu Chảo Thu H, sinh ngày 07/6/2009, cháu Chảo Mùi Q, sinh ngày 08/12/2010, cháu Chảo Nhất C, sinh ngày 03/9/2012 cho anh Chảo Ồng S trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục đến khi các cháu đủ 18 tuổi. Chị Vàng Mùi P không phải cấp dưỡng nuôi con chung. Chị Vàng Mùi P được quyền đi lại thăm nom, chăm sóc con chung không ai được quyền cản trở.

3. Về án phí: Anh Chảo Ồng S phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền án phí sơ thẩm nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu tạm ứng án phí số 0000001 ngày 05/01/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Lào Cai. Anh Chảo Ồng S đã nộp đủ tiền án phí dân sự sơ thẩm.

4. Quyền kháng cáo: Nguyên đơn, bị đơn được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc niêm yết bản án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6,7, 7a và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự.