Bản án 65/2024/HS-ST — Hình sự

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN SÓC SƠN - TP. HÀ NỘI

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Thúy Hồng.

Các Hội thẩm nhân dân: Ông Dương Văn Thay.

Ông Nguyễn Văn Đạo.

- Thư ký phiên tòa: Ông Nguyễn Đắc Minh - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Sóc Sơn.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Sóc Sơn tham gia phiên tòa: Ông Hoàng Văn Long - Kiểm sát viên.

Ngày 05 tháng 4 năm 2024 tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự thụ lý số: 333/2023/TLST - HS ngày 12/12/2023 theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 51/2024/QĐXXST-HS ngày 14 tháng 3 năm 2024 đối với bị cáo:

1. Họ và tên: Nguyễn Anh T, sinh năm 1967 tại Hà Nội; nơi ĐKHKTT và chỗ ở hiện nay: Thôn BV, xã BP, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội; nghề nghiệp: Nguyên Chủ tịch UBND xã BP; trình độ văn hóa: 12/12; dân tộc: Kinh; giới tính: Nam; tôn giáo: Không; con ông Nguyễn Bá C (chết) và bà Nguyễn Thị Đ (chết); vợ: Trần Thị Thúy B; con: 02 con (con lớn sinh 1990, con nhỏ sinh 1992); tiền án: Không; tiền sự: Không; nhân thân: Không; hiện bị can đang bị áp dụng biện pháp ngăn chặn Cấm đi khỏi nơi cư trú; có mặt tại phiên tòa.

2. Họ và tên: Lê Văn L, sinh năm 1980 tại Hà Nội; nơi ĐKHKTT và chỗ ở hiện nay: Số nhà W, Tổ Y, thị trấn SS, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội; nghề nghiệp: Lao động tự do; trình độ văn hóa: 12/12; dân tộc: Kinh; giới tính: Nam; tôn giáo: Không; con ông Lê Xuân L1 và bà Nguyễn Thị X; vợ: Phạm Thị HA; con: 02 con (con lớn sinh 2006, con nhỏ sinh 2013); tiền án: Không; tiền sự: Không; nhân thân: Bản án số 87/2017/HSST ngày 06/7/2017, Tòa án nhân dân huyện Sóc Sơn xử phạt 6.000.000 đồng về tội “Đánh bạc”; hiện bị can đang bị áp dụng biện pháp ngăn chặn Cấm đi khỏi nơi cư trú; có mặt tại phiên tòa.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1, Ông Nguyễn Văn L2, sinh 1974 (vắng mặt);

2, Ông Lê Văn Th, sinh 1971 (vắng mặt);

3, Ông Nguyễn Thành X1, sinh 1956 (vắng mặt);

Đều cư trú: Thôn YT, xã BP, huyện Sóc Sơn, Hà Nội.

4, Ông Hoàng Văn Th1, sinh 1957 (vắng mặt);

5, Ông Nguyễn Bích Ng, sinh 1952 (vắng mặt);

6, Ông Hoàng Xuân L3, sinh năm 1947 (vắng mặt);

Đều cư trú: Thôn PT, xã BP, huyện Sóc Sơn, Hà Nội.

7, Ông Nguyễn Xuân D, sinh 1946 (vắng mặt);

Nơi cư trú: Thôn BV, xã BP, huyện Sóc Sơn, Hà Nội.

8, Ủy ban nhân dân xã BP;

Địa chỉ: Xã BP, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội;

Người đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Hữu H - Chủ tịch UNBD xã BP.

Người đại diện theo ủy quyền: Bà Lê Thị Trần Nh - Phó Chủ tịch UBND xã BP (vắng mặt).

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Ngày 19/12/2011, Nguyễn Anh T (Nguyên Chủ tịch UBND xã BP, đại diện chủ đầu tư) ký hợp đồng số 126 với Công ty Cổ phần đầu tư xây dựng SH (do Lê Văn L làm Giám đốc) để thực hiện thi công xây dựng công trình dồn điền đổi thửa trong nông nghiệp tại thôn YT, xã BP (thời gian thực hiện từ tháng 12/2011 và hoàn thành tháng 02/2012). Nguồn vốn do UBND huyện Sóc Sơn cấp. Các hạng mục thực hiện là đào, đắp đường, cung cấp và lắp đặt cống trong khu vực dồn điền đổi thửa. Giá trị hợp đồng là 2.201.512.000 đồng.

Ngày 16/01/2012, Nguyễn Anh T ký văn bản đề nghị Kho bạc Nhà nước huyện Sóc Sơn tạm ứng thanh toán 1.000.000.000 đồng. Quá trình thực hiện chương trình dồn điền đổi thửa mặc dù biết còn hạng mục chưa được thi công và có hạng mục chưa thi công hết nhưng Thư và L vẫn thống nhất làm hồ sơ quyết toán để rút tiền từ ngân sách Nhà nước. Ngày 21/01/2013, Thư ký văn bản đề nghị Kho bạc Nhà nước huyện Sóc Sơn thanh toán hết số tiền còn lại là 1.201.512.000đ. Toàn bộ số tiền này, Kho bạc nhà nước huyện Sóc Sơn chuyển trực tiếp vào tài khoản của Công ty Cổ phần đầu tư xây dựng SH tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Sóc Sơn.

Quá trình điều tra, xác định còn hạng mục chưa được thi công và hạng mục chưa thi công hết. Xác định có vi phạm trong việc quyết toán khống để rút tiền từ Ngân sách Nhà nước, ngày 26/6/2018, Cơ quan CSĐT - Công an huyện Sóc Sơn ra Yêu cầu định giá tài sản số 154/CQĐT để xác định rõ số tiền quyết toán khống. Ngày 26/9/2018, Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng huyện Sóc Sơn có Kết luận định giá số 227/KL - HĐ kết luận tổng số tiền quyết toán khống làm thất thoát tài sản Nhà nước là 186.140.379 đồng, cụ thể:

- Tuyến số 08 có kích thước 1290m x 6m x 0,8 m, khối lượng đào đắp là 6192m3 x 13.053 đồng = 80.824.176 đồng. Tuy nhiên, trên thực tế tuyến số 08 đã có 01 con đường đất nên quá trình thi công không thực hiện việc đào đắp và lắp đặt cống tại tuyến 08. Theo hồ sơ thiết kế thì số cống phải lắp đặt tại tuyến 08 là: 30 chiếc ống cống D1000, trị giá 32.679.330 đồng; 35 chiếc đế cống D1000, trị giá 7.946.365 đồng; tổng chi phí lắp đặt là 7.831.875 đồng. Tổng giá trị toàn tuyến là 129.281.746 đồng.

- Tuyến số 45 có kích thước 150m x 4.5m x 0,8 m, khối lượng đào đắp là 540m3 x 13.053 đồng = 7.048.620 đồng. Tuy nhiên, trên thực tế tuyến số 45 không thực hiện việc đào đắp và lắp đặt cống. Theo hồ sơ thiết kế thì số cống phải lắp đặt tại tuyến 45 là: 10 chiếc ống cống D1000, trị giá 10.893.110 đồng; 12 đế cống D1000, trị giá 2.724.468 đồng; 05 chiếc ống cống D500, trị giá 1.748.650 đồng; 06 chiếc đế cống D500, trị giá 454.098 đồng; tổng chi phí lắp đặt là 3.358.357 đồng. Tổng giá trị toàn tuyến là 26.227.303 đồng.

- Tuyến số 46 có kích thước 839m x 4.6m x 0,9 m, khối lượng đào đắp là 3473.46m3. Trong đó còn 266m chưa thi công (tương đương 266m x 4.6m x 0.9m = 1.101,24m3). Tuy nhiên đã quyết toán 1.101,24m3 x 13.053 đồng = 14.374.486 đồng. Theo hồ sơ thiết kế thì số cống phải lắp đặt tại tuyến 46 là: 10 chiếc ống cống D1000, trị giá 10.893.110 đồng; 12 chiếc đế cống D1000, trị giá 2.724.468 đồng; tổng chi phí lắp đặt là 2.639.266 đồng. Tổng giá trị toàn tuyến là 30.631.330 đồng.

Nguyễn Anh T mặc dù biết tuyến 08, 45 chưa được thi công và tuyến 46 chưa thi công hết nhưng vẫn chỉ đạo, đồng ý nghiệm thu công trình và để Công ty SH (Đứng đầu là Lê Văn L) lập hồ sơ quyết toán khống rút tiền ngân sách Nhà nước, gây thất thoát 186.140.379 đồng.

Sau khi có đơn tố giác của công dân, Lê Văn L đã nộp lại 100.000.000 đồng cho UBND xã BP. Tuy nhiên, UBND xã BP không nộp vào Kho bạc nhà nước, không báo cáo UBND huyện Sóc Sơn mà giữ lại quỹ của UBND xã. Quá trình điều tra, Nguyễn Anh T và Lê Văn L đã nộp cho Cơ quan CSĐT - Công an huyện Sóc Sơn toàn bộ số tiền 186.140.379 đồng để khắc phục hậu quả.

Tại bản Cáo trạng số 187/CT/VKS ngày 12/9/2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Sóc Sơn truy tố bị cáo Nguyễn Anh T và Lê Văn L về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo khoản 1 Điều 356 Bộ luật Hình sự.

Quá trình điều tra và tại phiên tòa thừa nhận hành vi phạm tội của mình như nội dung bản cáo trạng và khai: Quá trình thực hiện, mặc dù biết tuyến số 08, 45 chưa được thi công và tuyến số 46 chưa được thi công hết nhưng để kịp tiến độ hoàn thành chương trình dồn điền đổi thửa, đảm bảo kế hoạch của UBND huyện Sóc Sơn nên các bị cáo vẫn tiến hành nghiệm thu công trình và lập hồ sơ quyết toán, sau đó sẽ tiếp tục hoàn thiện các tuyến đường nêu trên mà không có ý định chiếm đoạt số tiền 186.140.379 đồng. Quá trình điều tra, các bị cáo nhận thấy hành vi của mình là vi phạm pháp luật đã nộp lại số tiền 186.140.379 đồng cho Cơ quan điều tra để khắc phục hậu quả, đề nghị Hội đồng xét xử mở lượng khoan hồng cho các bị cáo được cải tạo tại địa phương để có cơ hội sửa chữa sai lầm, trở thành người có ích cho xã hội.

* Những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:

- Người đại diện theo ủy quyền của UBND xã BP trình bày: Năm 2011, Nguyễn Anh T là Chủ tịch UBND xã BP, đại diện chủ đầu tư nên toàn bộ hồ sơ quyết toán do T phụ trách và chịu trách nhiệm. Việc T lập hồ sơ quyết toán khống làm thất thoát tài sản Nhà nước là 186.140.379 đồng là do T tự quyết định, T không báo cáo và không có sự thống nhất của Ban Tờng vụ Đảng ủy xã trong các cuộc họp, không có nghị quyết về việc lập hồ sơ quyết toán khi chưa hoàn thành tuyến đường 08, 45, 46. Ban Tờng vụ không tham gia vào việc lập hồ sơ quyết toán và UBND xã Bắc Phú không còn lưu giữ sổ nghị quyết, sổ họp giao ban từ năm 2011 – 2013. Năm 2015, bị cáo L có nộp tại UBND xã 100.000.000 đồng, sau đó bị cáo T đã nộp lại toàn bộ số tiền bị thất thoát cho cơ quan điều tra. Đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

- Ông Trần Xuân L4 đã chết ngày 05/02/2024, nhưng lời khai có trong hồ sơ thể hiện (bút lục 201-202): Ông được nhân dân thôn YT, xã BP bầu là Thanh tra nhân dân của thôn đồng thời là thành viên Ban giám sát cộng đồng của xã, ông làm việc theo sự chỉ đạo của Mặt trận tổ quốc xã BP. Tuy nhiên, thực tế ông không được giao nhiệm vụ gì và không nắm rõ tình hình dồn điền, đổi thửa như thế nào. Cuối năm 2011, Chủ tịch UBND xã BP là Nguyễn Anh T mời ông, ông Nguyễn Duy T1, ông Nguyễn Thanh N, ông Hoàng Xuân L3 và ông Nguyễn Xuân D ra UBND xã và bảo các ông không nên gây khó khăn gì mà đồng ý ký tên trong Biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành tại hiện trường để quyết toán, mọi vấn đề do bị cáo T chịu trách nhiệm. Do tình cảm và tin tưởng bị cáo T nên ông ký biên bản nêu trên và không được hưởng lợi gì từ việc này.

- Ông Hoàng Xuân L3 vắng mặt tại phiên tòa nhưng lời khai có trong hồ sơ thể hiện (bút lục 191-192): Ông không biết ông là thành viên Ban giám sát cộng đồng vì ông không được giao quyết định thành lập và không được ai giao nhiệm vụ gì. Quá trình thi công dồn điền, đổi thửa, ông không được đi giám sát thực tế nên không nắm được cụ thể công việc, tiến độ. Tuy nhiên, thời điểm đó, Chủ tịch UBND xã BP là Nguyễn Anh T mời ông, ông Nguyễn Thanh N, ông Trần Xuân L4 và ông Nguyễn Xuân D ra UBND xã và bảo các ông ký tên trong Biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành tại hiện trường để quyết toán mặc dù thực tế không được giao nhiệm vụ giám sát, còn trách nhiệm đôn đốc bên thi công do Đảng ủy, UBND xã chịu trách nhiệm. Do tin tưởng bị cáo T nên ông ký biên bản nêu trên và không được hưởng lợi gì từ việc này.

- Ông Nguyên Xuân Dũng vắng mặt tại phiên tòa nhưng lời khai có trong hồ sơ thể hiện (bút lục 205-206): Ông là thành viên Ban giám sát cộng đồng của xã BP do nhân dân thôn YT, xã BP bầu làm Thanh tra nhân dân, ông được Ủy ban Mặt trận tổ quốc xã BP giao nhiệm vụ giám sát một số công trình công cộng thi công tại thôn. Ông xác nhận chữ ký của ông trong Biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành tại hiện trường nhưng nội dung và ngày tháng thì ông không đọc và cũng không được đi giám sát thực tế quá trình thi công dồn điền đổi thửa. Việc ông ký vào biên bản nêu trên là do thời điểm đó, Chủ tịch UBND xã BP là Nguyễn Anh T mời ông và các ông khác trong Ban giám sát cộng đồng ra UBND xã bảo các ông ký vào biên bản theo sự yêu cầu của huyện để quyết toán. Do tin tưởng vào bị cáo T nên ông ký biên bản nêu trên và không được hưởng lợi gì từ việc này.

- Ông Nguyên Bích Ngọc vắng mặt tại phiên tòa nhưng lời khai có trong hồ sơ thể hiện (bút lục 203-204): Ông là Thanh tra nhân dân thôn PT và là thành viên Ban giám sát cộng đồng xã BP, nhiệm vụ của ông là giám sát các công trình đầu tư công tại xã BP khi được giao. Việc thi công dồn điền, đổi thửa tại thôn YT, ông không nắm được do ông không phải người thôn YT và không tham gia công việc gì trong quá trình dồn điền, đổi thửa của thôn YT. Khoảng gần tết năm 2011, Nguyễn Anh T, lúc đó là Chủ tịch UBND xã BP mời thành viên trong Ban giám sát cộng đồng xã ra UBND xã, tại đây bị cáo T yêu cầu các ông ký tên vào Biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành tại hiện trường theo chỉ đạo của huyện cho đủ thủ tục nên ông đã ký tên trong biên bản mà không đọc nội dung và ngày tháng, ông không được hưởng lợi gì từ việc này.

- Ông Hoàng Văn Th1 vắng mặt tại phiên tòa nhưng lời khai có trong hồ sơ thể hiện (bút lục 188-189): Ông là Trưởng ban Ban giám sát cộng đồng xã BP, chức năng, nhiệm vụ của ông và Ban giám sát cộng đồng là giám sát thi công các công trình, dự án trên địa bàn xã BP. Tuy nhiên việc thực hiện giám sát công trình nào phải có sự chỉ đạo của Tờng trực Mặt trận tổ quốc xã BP. Các công trình dồn điền, đổi thửa của cả 04 thôn trong xã BP đều không giao cho Ban giám sát cộng đồng giám sát trong quá trình thực hiện. Việc ông và các thành viên trong Ban giám sát cộng đồng không được giao giám sát quá trình thi công dồn điền, đổi thửa nhưng vẫn ký tên trong Biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành tại hiện trường là theo chỉ đạo Nguyễn Anh T, ông không được hưởng lợi gì từ việc này.

- Ông Nguyễn Văn L2 có lời khai (bút lục 142 - 143): Thời điểm năm 2011-2012, ông đang là Phó chủ tịch UBND xã BP - Phó trưởng ban dồn điền đổi thửa xã BP, thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công, chỉ đạo của Trưởng Ban dồn điền đổi thửa là Nguyễn Anh T - Chủ tịch UBND xã BP thời điểm đó. Nhiệm vụ cụ thể của ông là giải quyết các vướng mắc và vận động nhân dân tự nguyện dồn điền đổi thửa, còn Nguyễn Anh T chỉ đạo chung công tác đồn điền đổi thửa. Toàn bộ kinh phí, hồ sơ thanh quyết toán do Nguyễn Anh T ký duyệt và quyết định.

- Ông Nguyễn Thành X1 trình bày (bút lục 210 - 211): Giai đoạn năm 2011-2012, ông đang làm kế toán xã BP được giao nhiệm vụ chuyển hồ sơ Ban dồn điền đổi thửa của thôn YT đến Tổ công tác giúp việc cho UBND huyện Sóc Sơn. Việc hoàn thiện hồ sơ ông chỉ thực hiện theo hướng dẫn của Tổ Tổ công tác giúp việc cho UBND huyện Sóc Sơn, ông không được kiểm tra thực tế quá trình thi công và nghiệm thu công trình.

- Anh Lê Văn Th trình bày (bút lục 207 - 208: Năm 2011, anh được bị cáo L thuê đào, đắp, lắp cống đối với đường, mương tại thôn YT, xã BP. Quá trình thi công thì anh không trực tiếp cầm bản thiết kế mà thực hiện theo sự chỉ đạo của Tiểu ban dồn điền đổi thửa của thôn YT nên không biết bản vẽ thiết kế do đơn vị hay cá nhân nào cung cấp. Anh không tham gia nghiệm thu công trình, không trực tiếp giám sát thi công và không tham gia lập hồ sơ quyết toán công trình dồn điền, đổi thửa thôn YT nhưng anh biết các tuyến ở khu vực rau xanh chưa được làm gồm tuyến 45 và một phần tuyến 46, tuyến 08. Số tiền L thuê anh đào, đắp, lắp cống đối với đường, mương tại thôn YT là 1.900.000.000 đồng. Đến năm 2015, L và T bảo anh nộp vào UBND xã BP 100.000.000 đồng đến khi nào làm tiếp các tuyến còn lại thì nhận lại tiền, anh đã nộp số tiền này dưới tên Lê Văn L. Nay anh không yêu cầu Tòa án giải quyết về số tiền nêu trên.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Sóc Sơn phát biểu quan điểm: Căn cứ tính chất, mức độ hành vi phạm tội của các bị cáo, cùng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, Viện kiểm sát nhân dân huyện Sóc Sơn giữ nguyên quyết định truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử:

Áp dụng khoản 1 Điều 356; điểm b, s khoản 1, 2 (đối với T) Điều 51, Điều 65 Bộ luật Hình sự:

Xử phạt: Nguyễn Anh T, Lê Văn L mức án từ 30 đến 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Thời gian thử thách 60 tháng kể từ ngày tuyên án.

Về hình phạt bổ sung: Không áp dụng.

Về biện pháp tư pháp: Hoàn trả UBND xã BP 186.140.370 đồng để nộp lại Ngân sách.

Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Các bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm.