Bản án 61/2018/DS-PT — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và các lời khai nguyên đơn là chị A , anh B trình bày như sau: Vào hồi 05 giờ 30 phút, ngày 25/5/2016 đường dây điện của nhà ông C , bà D bị dò và nhiễm sang chuồng lợn nhà anh chị làm chết 05 con lợn nái, tiếp đến 20 giờ 30 phút cùng ngày điện lại bị nhiễm và làm chết 02 con lợn nữa. Tổng cộng là 07 con lợn nái, trong đó 05 con lợn nái đang chửa trị giá 100.000.000đồng; 02 con lợn nái thường trị giá 20.000.000đồng. Khi vụ việc xảy ra, gia đình anh chị có báo Trưởng thôn, Công an xã tiến hành lập biên bản về vụ việc. Gia đình nhà ông C cũng đã thừa nhận lợn nhà anh chị chết là do điện nhà ông C bị hở và nhiễm sang. Gia đình nhà ông C không có thiện chí đền bù thiệt hại. Thiệt hại tài sản là 120.000.000đồng, 07 con lợn chết bán được 18.000.000đồng, số tiền này trừ vào tổng số thiệt hại. Nay anh chị yêu cầu ông C , bà D phải bồi thường là 102.000.000đồng, ngoài ra không có đề nghị gì khác.

- Ông C , bà D trình bày như sau: Vào sáng ngày 25/5/2016 ông C thức dậy thì nghe tiếng lợn kêu bên nhà anh B , chị A . Ông C nghĩ nhà anh B , chị A thịt lợn, sau đó chị A gọi ông C , bà D ra. Chị A nói: Điện nhà ông bà giật chết hết lợn nhà con rồi. Chúng tôi sang thì thấy 05 con lợn đã chết nằm trong cũi sắt, sau đó tôi trở về nhà bàn cách giải quyết, sau đó chị A mời ông C sang giải quyết, lúc này đã có mặt Trưởng thôn là ông Ngô Quang G và anh Đỗ Hữu H là Công an xã KS tiến hành kiểm tra đường dây điện nhà ông bà bắc theo tường bao thì không có chỗ nào hở. Lúc đầu ông bà cho rằng việc xảy ra sự cố là do anh B dựng một cây cọc sắt chống lên tường bao nhà ông bà để nâng đỡ kèo sắt chuồng nuôi lợn nhà anh B . Mọi người đều cho rằng cọc sắt là nguyên nhân dẫn điện về nhà anh B ; Công an xã đã yêu cầu dỡ bỏ cọc sắt nhưng anh B không chấp hành. Về phía nhà ông C đã tiến hành kiểm tra và sửa chữa đường dây điện. Vì tình làng nghĩa xóm nên ông C , bà D nói hỗ trợ trước mắt 5.000.000đồng cho nhà anh B , chị A và ông bà đã mua 1/2 con lợn về ăn với giá 1.500.000đồng. Đến tối cùng ngày thì điện nhà ông bà lại bị nhiễm và đã làm chết 02 con lợn nhà anh B , chị A . Sự việc trên do anh B nóng nảy nên đã có hành vi chửi bới ông bà trước mặt mọi người. Sau đó giữa anh B và em trai ông C có xảy ra xô xát và em trai ông C bị thương được mọi người đưa đi cấp cứu. Việc dây điện bị hở và nhiễm điện đã được ngành điện kiểm tra tìm nguyên nhân nhưng không thấy. Cuối cùng ông C phải nhờ đến anh I là người lắp điện cho gia đình thì đã tìm thấy chỗ hở do chuột cắn nằm trên trần nhà kho của nhà ông C lợp bằng tôn, nên điện đã chuyền vào tất cả các kèo bằng sắt. Nhà anh B đã buộc dây thép vào kèo sắt nhà ông bà mà không hỏi ý kiến nên đã dẫn đến việc điện nhiễm sang giật chết lợn nhà anh B , chị A . Nguồn điện theo tiêu chuẩn hộ gia đình chỉ có ông bà được sử dụng, ngoài ra không có ai dùng chung nguồn điện này. Việc anh B tự động buộc dây thép không hỏi ý kiến nên tự dẫn tai họa về nhà mình thì anh B , chị A phải chịu chứ nhà ông bà không làm hại nhà anh B mà đòi phải bồi thường thiệt hại. Thời điểm 07 con lợn nhà anh B bị chết trị giá khoảng 8.000.000 đồng/một con. Khi hai bên giải quyết, có anh K lập biên bản thì chị A nói giá 07 con lợn, trị giá 70.000.000đồng, trừ đi 18.000.000đồng thì chúng tôi còn phải bồi thường 52.000.000đồng. Nay gia đình chị A , anh B khởi kiện gia đình chúng tôi bồi thường thiệt hại, quan điểm của chúng tôi đề nghị tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

- Anh E trình bày là anh không liên quan gì đến việc điện giật chết lợn nhà anh B , chị A . Anh đề nghị tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật để đảm bảo quyền lợi cho nhà chị A .

- Tại bản án dân sự sơ thẩm số: 06/2017/DS-ST ngày 19/9/2017 của Tòa án nhân dân thị xã ST đã quyết định:

Căn cứ vào Điều 584, Điều 585, Điều 601 của Bộ luật dân sự; Điều 147, Điều 271, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 26 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội:

Tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Nguyễn Thị A và anh Khuất Quang B .

Buộc ông Trần Võ C và bà Khuất Thị D phải bồi thường thiệt hại cho anh B , chị A 07 con lợn nái. Trong đó 02 con lợn nái chửa trị giá 30.000.000đồng, 05 con lợn nái thường trị giá 40.000.000đồng; trừ đi số tiền lợn chết bán được 18.000.000đồng. Ông C , bà D còn phải bồi thường là 52.000.000đồng (năm mươi hai triệu đồng); phần của ông C phải bồi thường là 26.000.000đồng (hai mươi sáu triệu đồng), phần của bà D phải bồi thường là 26.000.000 đồng(hai mươi sáu triệu đồng).

Kể từ khi bản án có hiệu lực pháp luật, bên được thi hành án có đơn đề nghị thi hành án thì hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu tiền lãi, theo mức lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước quy định trên số tiền chậm thi hành án.

Về án phí: Ông Trần Võ C và bà Khuất Thị D mỗi người phải chịu 1.300.000 đồng (một triệu ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.

Hoàn trả chị Nguyễn Thị A 2.400.000đồng (hai triệu bốn trăm nghìn đồng) tiÒn t¹m ứng án phí đã nộp, theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí tòa án số: 04224 ngày 12/4/2017 của Chi cục thi hành án dân sự thị xã ST , thành phố Hà Nội.

Ngày 20/9/2017, Ông Trần Võ C có đơn kháng cáo toàn bộ bản án.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- Về tố tụng: Việc kháng cáo của ông Trần Võ C là hợp lệ đúng thủ tục theo qui định của pháp luật.

- Về nội dung: Trong ngày 25/5/2016 trời có mưa, trong chuồng lợn của gia đình anh Khuất Quang B , chị Nguyễn Thị A xảy ra hiện tượng có một số con lợn bị chết, còn một số con khác vẫn còn sống. Đối với số lợn bị chết theo anh B , chị A khai do bị nhiễm điện từ phía nhà ông C , bà D truyền qua chuồng lợn nhà anh B , chị A gây ra một số con lợn bị chết. Sau khi sự việc xảy ra, anh B chị A đã gọi vợ chồng ông C , bà D cùng trưởng thôn, công an xã KS đến chứng kiến và cùng lập biên bản sự việc, phía ông C cũng đồng ý tự nguyện hỗ trợ cho gia đình anh B , chị A 5.000.000đồng. Ngay buổi sáng hôm đó, số lợn bị chết được gia đình anh B , chị A mổ bán ngoài chợ( theo anh B chị A khai thu được 18.000.000đồng).

Sau đó, do xảy ra mâu thuẫn giữa hai bên gia đình, ông C không đồng ý hỗ trợ bồi thường cho gia đình anh B nữa, nên gia đình anh B , chị A có đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân thị xã ST yêu cầu ông C , bà D phải bồi thường. Tòa án cấp sơ thẩm đã chấp nhận yêu cầu của chị A anh B , buộc vợ chồng ông C , bà D bồi thường cho chị A , anh B là 52.000.000đồng.

Xem xét toàn bộ hồ sơ vụ án thấy:

+ Việc cấp sơ thẩm buộc vợ chồng ông C , bà D bồi thường toàn bộ số thiệt hại cho vợ chồng anh B , chị A là chưa đủ căn cứ: Trong hồ sơ vụ án chưa có đủ tài liệu để xác định nguyên nhân gây ra việc một số con lợn của gia đình chị A , anh B bị chết, tuy hai bên đương sự khai là do bị điện giật dẫn đến lợn chết nhưng sự việc này chưa được cơ quan chuyên môn lập biên bản xác định nguyên nhân. Mặt khác, nếu xác định nguyên nhân số lợn bị chết do điện giật thì ngoài ông C là chủ nhà, chủ của nguồn điện, thì còn có anh Nguyễn Đức E , là người đã buộc dây thép từ mái nhà nhà ông C sang mái chuồng lợn nhà anh B để làm dây căng lưới nuôi gà. Nhưng cũng chưa được cơ quan chuyên môn xác định chính xác có phải đường dây thép anh E buộc là đường dẫn điện gây chết 07 con lợn nhà chị A, anh B hay không? Kết luận của cơ quan quản lý điện mới là căn cứ để kết luận chính xác có việc hở điện từ nhà ông C, bà D dẫn sang chuồng lợn nhà chị A , anh B hay không?

+ Ngoài cơ quan quản lý điện ra, thì việc gia đình anh B chị A bị chết 07 con lợn cũng cần phải có sự kiểm nghiệm xác định của cơ quan thú y. Cơ quan thú y cũng là cơ quan có trách nhiệm xác định nguyên nhân số lợn nhà chị A anh B chết vì đâu, từ nguyên nhân nào, lợn chết vì điện hay lợn chết vì dịch?. Tuy nhiên, khi sự việc xảy ra, thì gia đình chị A , anh B không báo cáo cơ quan thú y đến kiểm tra, nên cũng không có căn cứ xác định nguyên nhân lợn bị chết từ nguyên nhân nào?.

Theo chị A khai: Khi lợn bị chết gia đình chị cũng không báo cáo cơ quan thú y của địa phương đến kiểm tra, mà đã tự động mổ lợn đem tiêu thụ ngay. Do đó, chưa có căn cứ để xác định nguyên nhân số lợn nhà chị A anh B chết, chưa xác định được mối quan hệ giữa nguyên nhân gây thiệt và hậu quả thiệt hại trong vụ án này.

Mặt khác, để xác định chính xác thiệt hại của gia đình chị A, anh B thì cũng phải xác định được 07 con lợn nặng bao nhiêu kg? Nhưng khi đàn lợn bị chết, gia đình chị A , anh B không đề nghị chính quyền địa phương cho cân từng con, để xác định số lợn có tổng trọng lượng là bao nhiêu kg? đồng thời cũng không lập biên biên bản xác định trong số 07 con lợn chết có bao nhiêu con là lợn chửa, bao nhiêu con không chửa, để có căn cứ xác định chính xác giá cả từng con. Do không xác định được tổng trọng lượng của 07 con lợn bị chết là bao nhiêu kg? cũng như không có căn cứ xác định tình trạng đàn lợn con nào là lợn chửa, con nào không chửa. Nên không đủ căn cứ để định giá xác định giá trị của từng con lợn cũng như giá trị tổng số lợn bị chết của nhà chị A anh B . Cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của vợ chồng anh B chị A là chưa đủ căn cứ.

Trong quá trình tiến hành tố tụng, cấp sơ thẩm cũng có một số thiếu sót khi tiến hành xây dựng hồ sơ nhưng chưa thành lập Hội đồng định giá theo đúng quy định. Tuy nhiên, trong trường hợp cấp sơ thẩm tiến hành việc định giá tài sản đúng thủ tục thì căn cứ xác định thiệt hại của gia đình chị A anh B vẫn chưa đầy đủ. Nhưng, cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm sâu sắc để khắc phục thiếu sót này khi tiến hành các vụ án.

Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phát biểu:

Về việc chấp hành pháp luật: Trong quá trình tiến hành giải quyết vụ án, Thẩm phán, Hội đồng xét xử và các đương sự đã chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật.

Về Nội dung: Bị đơn kháng cáo trong thời hạn luật định nên kháng cáo là hợp lệ, tại cấp phúc thẩm các đương sự đã thực hiện đúng quy định pháp luật.

Nguyên nhân số lợn nhà chị A , anh B bị chết: Theo vợ chồng ông C khai do đường dây thép anh E buộc từ vì kèo sắt nhà ông sang mái chuồng lợn nhà chị A , anh B là nguyên dân dẫn điện làm chết lợn nhà chị A , nhưng chưa được cơ quan chính quyền lập biên bản xác định chính xác, trong hồ sơ chưa có biên bản xác định của cơ quan chuyên môn như Chi nhánh điện ST về việc rò điện của gia đình ông C sang chuồng lợn nhà chị A , chưa có biên bản xác định của cơ quan thú y về nguyên nhân và thực trạng đối với số lợn bị chết của gia đình chị A .

Trong quá trình tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm đã không tiến hành thành lập Hội đồng định giá để xác định thiệt hại thực tế của gia đình chị A, mà chỉ xác minh qua UBND xã để lấy giá số lợn bị chết là vi phạm thủ tục tố tụng, tại phiên tòa phía gia đình ông C có yêu cầu định giá lại tài sản, việc này cấp phúc thẩm không thể khắc phục được.

Đề nghị Hội đồng xét xử hủy án sơ thẩm để giải quyết lại vụ án theo thủ tục chung.

Trước đây, ngay sau khi sự việc xảy ra, phía gia đình ông C bà D , cũng như gia đình anh E , chị F đã tự nguyện hỗ trợ cho gia đình chị A mỗi gia đình hỗ trợ 5.000.000đồng, việc thỏa thuận hỗ trợ được chính quyền thôn xã lập biên bản giữa các bên.

Tại phiên tòa hôm nay: Phía gia đình ông C , bà D và gia đình chị F anh E vẫn giữ nguyên ý kiến tự nguyện hỗ trợ gia đình chị A , anh B một phần thiệt hại, mỗi gia đình hỗ trợ 5.000.000đồng. Đây là sự tự nguyện không trái quy định của pháp luật. Nên chấp nhận sự tự nguyện của hai gia đình ông C, anh E , hỗ trợ cho gia đình anh B tổng số tiền là: 10.000.000đồng.

Về án phí: Ông C không phải chịu án phí sơ thẩm và án phí phúc thẩm. Chị A , anh B phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo qui định của pháp luật.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 26 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội:

Xử: Chấp nhận đơn kháng cáo của ông Trần Võ C đối với bản án dân sự sơ thẩm số 06/2017/DS-ST ngày 19/9/2017 của Tòa án nhân dân thị xã ST . Sửa án sơ thẩm.

Cụ thể: Không chấp yêu cầu khởi kiện của chị Nguyễn Thị A và anh Khuất Quang B yêu cầu ông Trần Võ C và bà Khuất Thị D bồi thường thiệt hại tài sản.

Ghi nhận sự tự nguyện của ông Trần Võ C , bà Khuất Thị D hỗ trợ gia đình chị A , anh B 5.000.000đồng; anh Nguyễn Đức E , chị Trần Thị F , hỗ trợ gia đình chị A , anh B 5.000.000đồng.

Về án phí: Ông Trần Võ C không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm và án phí phúc thẩm. Hoàn trả lại ông C 300.000 đồng số tiền tạm ứng án phí kháng cáo đã nộp tại biên lai số 04388 ngày 28/9/2017 tại Chi cục thi hành án dân sự thị xã ST .

Chị Nguyễn Thị A, anh Khuất Quang B phải chịu án phí dân sự sơ thẩm chung là 2.600.000 đồng, được trừ vào số tiền 2.400.000đồng đã nộp tạm ứng án phí tại biên lai thu tiền số 04224 ngày 12/4/2017 tại Chi cục thi hành án dân sự thị xã ST , thành phố Hà Nội; chị A , anh B còn phải nộp tiếp 200.000đồng.

Án xử công khai phúc thẩm và có hiệu lực pháp luật.