Bản án 60/2022/HC-ST — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và quá trình giải quyết vụ án, những người khởi kiện ông Y S Êňuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Êňuôl, ông Y S1 Hmŏk do người đại diện ủy quyền là ông Nguyễn Văn N trình bày:

Nguồn gốc đất bị UBND huyện L1 cưỡng chế thu hồi để làm đường giao thông vào Resort L1 Tented Camp là của các hộ ông Y S Ênuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Ênuôl, ông Y S1 Hmŏk là người dân tộc tại chỗ khai hoang từ năm 1972, canh tác và sử dụng ổn định từ đó đến nay. Tuy nhiên, đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Cụ thể: Ông Y S Êňuôl khai hoang được diện tích 748m2 và bị thu hồi hết 748m2; ông Y C Buôn Dap khai hoang 320m2 và bị thu hồi hết 320m2; ông Y T Buôn Krông khai hoang diện tích hơn 01ha, trong đó diện tích đất bị thu hồi là 528m2; ông Y D Kmăn khai hoang được diện tích hơn 7.000m2, trong đó diện tích đất bị thu hồi là 1.400m2; ông Y B Ênuôl khai hoang diện tích khoảng 5.300m2, diện tích bị thu hồi là 550m2; ông Y S1 Hmŏk khai hoang diện tích 5.300m2, diện tích bị thu hồi là 550m2. Trên đất có trồng cây cà phê và một số cây ăn trái.

Năm 2021, UBND huyện L1, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện L1, Công ty TNHH đầu tư và vận tải Q mang nhiều phương tiện xe cơ giới ồ ạt kéo xuống đất của những người khởi kiện để tiến hành san ủi, phá hoại cây trồng trên đất của các hộ dân để thực hiện dự án mở rộng Khu du lịch hồ L1.

Việc nhà nước có chủ trương mở đường, hay triển khai thu hồi đất vì mục đích an ninh quốc gia, công trình công cộng, làm du lịch thì người dân đồng ý chấp hành nếu cơ quan nhà nước thực hiện đúng quy định pháp luật. Tức phải thực hiện các bước như sau:

- Phải có chủ trương phê duyệt dự án phát triển khu du lịch huyện L1 do Chủ tịch UBND tỉnh Đ phê duyệt.

- Họp dân thông báo kế hoạch dự án đã được cơ quan có thẩm quyền đồng ý phê duyệt.

- Chủ trương của Chủ tịch UBND huyện L1 về việc thực hiện theo chủ trương đã được phê duyệt của UBND tỉnh Đ.

- Các đơn vị tham mưu phải triển khai lập phương án đền bù đất, tài sản trên đất, kiểm đếm tài sản, xác minh nguồn gốc, phê duyệt phương án đền bù thiệt hại.

- Ban hành quyết định thu hồi đất, thông báo đất đó có được đền bù hay không?

- Nếu các hộ dân không đồng ý với phương án đền bù thì vận động tháo dỡ tài sản, hộ nào không thực hiện thì ra quyết định cưỡng chế.

Tuy nhiên, những hộ dân có đất bị thu hồi không nhận được văn bản nào của cơ quan nhà nước liên quan đến sự việc trên. Do đó, họ khởi kiện giữ nguyên nội dung đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết những nội dung như sau:

+ Tuyên hành vi hành chính của UBND huyện L1 trong việc cưỡng chế thu hồi đất của ông Y S Êňuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Êňuôl và ông Y S1 Hmŏk tại Buôn J, thị trấn L, huyện L1 để thực hiện công trình: Đường giao thông vào Resort L1 Tented Camp là trái pháp luật.

+ Buộc UBND huyện L1 phải bồi thường thiệt hại giá trị đất và tài sản trên đất cho ông Y S Ênuôl số tiền 253.169.200 đồng; ông Y C Buôn Dap số tiền 113.702.400 đồng; ông Y T Buôn Krông số tiền 179.493.600 đồng; ông Y D Kmăn số tiền 140.000.000đồng; ông Y B Ênuôl số tiền 138.686.800 đồng và ông Y S1 Hmŏk số tiền 188.011.200 đồng.

Những người khởi kiện thừa nhận có nhận tiền hỗ trợ của Công ty TNHH đầu tư và vận tải Q, cụ thể: Ông Y S Êňuôl đã nhận 21.452.000 đồng; ông Y C Buôn Dap có con gái là bà H T3 Êňuôl đại diện gia đình nhận số tiền 11.416.000 đồng; ông Y T Buôn Krông nhận 16.015.000 đồng; ông Y D Kmăn có vợ là bà Ĕl Êňuôl đại diện gia đình nhận số tiền 12.000.000 đồng; ông Y B Êňuôl có vợ là bà H L3 Buôn Dap đại diện gia đình nhận 12.240.000 đồng và ông Y S1 Hmŏk nhận tổng số tiền 17.780.000 đồng.

Người bị kiện Ủy ban nhân dân huyện L1 trình bày:

Công trình: Đường giao thông vào Resort L1 Tented Camp được UBND huyện L1 giao cho Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện L1 làm chủ đầu tư, được UBND huyện L1 phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật tại Quyết định số 4794/QĐ-UB ngày 14/10/2021 và Quyết định số 5679a/QĐ-UB ngày 03/12/2021 về việc điều chỉnh khoản 4, khoản 6, khoản 9 Điều 1 Quyết định số 4794/QĐ-UB ngày 14/10/2021 của UBND huyện L1.

Tổng chiều dài tuyến đường là 1.453,3m, có điểm đầu tại Km 5+650 tuyến đường liên xã Y – K và điểm cuối là khu du lịch sinh thái Resort L1 Tented Camp. Hiện trạng tuyến đường đi dọc ven bờ hồ Lắk và đi qua một số rẫy cà phê, cây ăn trái của một số hộ dân thuộc địa bàn thị trấn L và xã Y. Kết cấu là đường đất cấp phối, bề rộng nền đường 6,5m và rãnh dọc trái tuyến là rãnh đất hình thang sâu 40cm, rộng đáy 40cm, rộng mặt 1,4m. Phạm vi đất của tuyến đường khoảng 8m, phạm vi ảnh hưởng công trình theo chiều ngang khoảng 10-12m. Theo Quyết định số 4794/QĐ-UB ngày 14/10/2021 của UBND huyện L1 và Quyết định số 5679a/QĐ-UB ngày 03/12/2021 của UBND huyện L1 nói trên, thì trong các khoản mục chi phí không có tiền đền bù hay hỗ trợ về đất và cây trồng cũng như các tài sản khác do phạm vi đất của tuyến đường đi qua là đất do nhà nước quản lý.

Vị trí, diện tích, nguồn gốc đất của tuyến đường giao thông là đất được UBND tỉnh Đ thu hồi của Ban quản lý rừng Lịch sử, Văn hóa, Môi trường hồ L1 để giao cho UBND huyện L1 quản lý tại Quyết định số 581/QĐ-UBND ngày 13/3/2009 của UBND tỉnh Đ về việc thu hồi 6.157,24 ha đất của Ban quản lý rừng Lịch sử, Văn hóa, Môi trường hồ L1 giao cho UBND huyện L1 quản lý theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và quy định của pháp luật. Hiện khu vực này đã bị các hộ dân thuộc thị trấn L và xã Y lấn chiếm trồng cây nông nghiệp (chủ yếu là rẫy cà phê).

Tuy nhiên, để triển khai thực hiện công trình này, UBND huyện L1 đã chỉ đạo Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện L1 là chủ đầu tư liên hệ với địa phương và làm việc trực tiếp với các hộ dân có rẫy nói trên để hỗ trợ chi phí cho bà con. Đến ngày 08/12/2021 đã tổ chức họp lần cuối với sự tham gia của các hộ dân và chính quyền địa phương, chủ đầu tư, nhà thầu thi công và thống nhất giá hỗ trợ theo Quyết định số 10/2020/QĐ-UBND ngày 13/4/2020 của UBND tỉnh Đ về việc quy định đơn giá bồi thường, hỗ trợ cây trồng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Cụ thể việc hỗ trợ do nhà thầu thi công là Công ty TNHH đầu tư và vận tải Q chi trả trực tiếp cho bà con trong quá trình thi công.

Hiện nay công trình đã nghiệm thu hoàn thành và bàn giao để đưa vào sử dụng ngày 10/3/2022. Đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện L1 trình bày: Thống nhất với lời khai của UBND huyện L1, không có ý kiến gì thêm.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Công ty TNHH Đầu tư và Vận tải Q trình bày:

Căn cứ Quyết định số 439/QĐ-QLDA ngày 08/11/2021 của UBND huyện L1 về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu xây lắp công trình: Đường giao thông vào Resort L1 Tented Camp.

Căn cứ Hợp đồng thi công số 40/2021/HĐXL ngày 09/11/2021 giữa ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện L1 và Công ty TNHH đầu tư và vận tải Q về việc thi công gói thầu đường giao thông vào Resort L1 Tented Camp.

Ngày 10/11/2021, chủ đầu tư cùng các đơn vị liên quan tiến hành bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công, tuy nhiên, mặt bằng thi công có vướng vào đất trồng cà phê của các hộ dân tại xã Y và thị trấn L, huyện L1. Vì vậy, chủ đầu tư đã phối hợp với chính quyền địa phương và những hộ dân liên quan tổ chức nhiều lần họp để đưa ra hướng giải quyết, đến ngày 08/12/2021 mới đi đến thống nhất phương án và giá hỗ trợ theo Quyết định số 10/2020/QĐ-UBND ngày 13/4/2020 của UBND tỉnh Đ về việc quy định đơn giá bồi thường, hỗ trợ cây trồng trên địa bàn tỉnh Đ.

Tuy nhiên, theo Quyết định số 4794/QĐ-UB ngày 14/10/2021 của UBND huyện L1 và Quyết định số 5679a/QĐ-UB ngày 03/12/2021 của UBND huyện L1 nói trên, thì trong các khoản mục chi phí không có tiền đền bù hay hỗ trợ về đất và cây trồng cũng như các tài sản khác do phạm vi đất của tuyến đường đi qua là đất do nhà nước quản lý, nên Công ty TNHH đầu tư và vận tải Q đồng ý tự bỏ kinh phí để hỗ trợ phần cây trồng trên đất cho những hộ dân có liên quan. Hiện nay công trình đã được nghiệm thu bàn giao đưa vào sử dụng ngày 10/3/2022.

Tại phiên tòa sơ thẩm, người khởi kiện ông Y S Ênuôl và người đại diện uỷ quyền của những người khởi kiện giữ nguyên nội dung đơn khởi kiện.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện là ông Đào Quang L2 trình bày: Diện tích đất xây dựng công trình Đường giao thông vào Resort L1 Tented Camp có nguồn gốc do UBND tỉnh Đ thu hồi của Ban quản lý rừng Lịch sử, Văn hóa, Môi trường hồ L1 để giao cho UBND huyện L1 quản lý theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Diện tích đất bị thu hồi của những người khởi kiện là đất rừng thuộc quản lý của Nhà nước nên những người khởi kiện không đủ điều kiện để bồi thường, đề nghị hội đồng xét xử bác đơn khởi kiện của những người khởi kiện.

Đại diện VKSND tỉnh Đắk Lắk phát biểu quan điểm:

- Về tố tụng: Thẩm phán, Hội đồng xét xử và những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính.

- Về nội dung: Những người khởi kiện xác định không cung cấp được tài liệu, chứng cứ gì chứng minh diện tích đất thuộc quyền quản lý, sử dụng của những người khởi kiện; đồng thời thừa nhận không thực hiện các thủ tục đăng ký kê khai quyền sử dụng đất và không thực hiện các nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước về đất đai từ thời điểm khai hoang năm 1972 đến nay. Mặc khác, diện tích đất làm đường là đất rừng do nhà nước quản lý, các hộ dân đã được hỗ trợ tiền giá trị tài sản trên đất. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ điểm a khoản 2 Điều 193 của Luật tố tụng hành chính – Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện ông Y S Êňuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Êňuôl, ông Y S1 Hmŏk.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được kiểm tra, xem xét tại phiên tòa; căn cứ kết quả tranh luận tại phiên tòa; ý kiến trình bày của các bên đương sự, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk tham gia phiên tòa, Hội đồng xét xử sơ thẩm vụ án hành chính nhận định như sau:

[2.1] Tại phiên tòa, đại diện ủy quyền của người bị kiện UBND huyện L1 có đơn xin xét xử vắng mặt; Theo quy định tại khoản 2 Điều 157 Luật tố tụng hành chính, Hội đồng xét xử hội ý quyết định xét xử vắng mặt.

Về nguồn gốc diện tích đất đang tranh chấp mà UBND huyện L1 sử dụng để xây dựng công trình Đường giao thông vào Resort L1 Tented Camp: Những người khởi kiện ông Y S Êňuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Êňuôl, ông Y S1 Hmŏk cho rằng nguồn gốc đất do họ khai hoang từ năm 1972 và canh tác, quản lý, sử dụng từ đó đến nay nên yêu cầu UBND huyện L1 phải lập phương án bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản trên đất khi thu hồi đất để thực hiện dự án đường giao thông. Tuy nhiên, những người khởi kiện đều xác định đất bị thu hồi không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh nguồn gốc đất thuộc quyền quản lý, sử dụng của mình. Sau khi đối chiếu vị trí đất trên trích lục bản đồ địa chính, sơ đồ quản lý đất đai trên địa bàn cho thấy vị trí, diện tích đất xây dựng công trình Đường giao thông vào Resort L1 Tented Camp có nguồn gốc do UBND tỉnh Đ giao 4.028 ha đất rừng cho Ban quản lý rừng Lịch sử, Văn hóa, Môi trường hồ L1 quản lý, bảo vệ theo Quyết định số 1651/QĐ-UB ngày 03/8/2000 của UBND tỉnh Đ; sau đó, UBND tỉnh Đ thu hồi đất của Ban quản lý rừng Lịch sử, Văn hóa, Môi trường hồ L1 để giao cho UBND huyện L1 quản lý tại Quyết định số 581/QĐ-UBND ngày 13/3/2009 của UBND tỉnh Đ về việc thu hồi 6.157,24 ha đất của Ban quản lý rừng Lịch sử, Văn hóa, Môi trường hồ L1 giao cho UBND huyện L1 quản lý theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và quy định của pháp luật. Do đó, có cơ sở xác định diện tích đất mà những người khởi kiện bị thu hồi tại thị trấn L, huyện L1 là đất rừng thuộc quản lý của Nhà nước nên những người khởi kiện không đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 99, Điều 100, Điều 101 Luật đất đai năm 2013, vì vậy không đủ điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì lợi ích công cộng, được quy định tại khoản 1 Điều 74, khoản 1 Điều 75 Luật đất đai năm 2013. Tuy hành vi lấn chiếm đất của những người khởi kiện UBND huyện L1 chưa có quyết định xử phạt vi phạm hành chính, nhưng những người khởi kiện cũng không thuộc trường hợp được bồi thường về đất và tài sản đầu tư trên đất khi nhà nước thu hồi đất để phục vụ mục đích công cộng theo quy định tại Điều 76 Luật đất đai năm 2013.

Do đó, việc UBND huyện L1 không lập phương án bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản trên đất cho những người khởi kiện ông Y S Êňuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Êňuôl và ông Y S1 Hmŏk là đúng quy định pháp luật.

Mặc dù, các hộ dân không đủ điều kiện để được bồi thường về đất và tài sản trên đất, nhưng đơn vị thi công là Công ty TNHH đầu tư và vận tải Q đã tự nguyện chi tiền hỗ trợ giá trị tài sản trên đất cho các hộ dân trước khi thi công công trình đường giao thông. Hơn nữa, trước khi thi công đại diện chính quyền địa phương là UBND thị trấn L, huyện L1 đã tổ chức họp dân để lấy ý kiến và thống nhất về giá hỗ trợ các loại cây trồng trên đất nằm trong phạm vi ảnh hưởng của công trình theo đơn giá quy định tại Quyết định số 10/2020/QĐ-UBND ngày 13/4/2020 của UBND tỉnh Đ về việc quy định đơn giá bồi thường, hỗ trợ cây trồng trên địa bàn tỉnh Đ, được đại diện các hộ dân là ông Y S Êňuôl và ông Y L4 Hmŏk đồng ý ký xác nhận vào Biên bản họp dân ngày 08/12/2021. Tại các biên bản giao trả tiền hỗ trợ thể hiện số lượng tài sản trên đất nằm trong phạm vi ảnh hưởng của công trình được kiểm đếm chi tiết để áp giá hỗ trợ theo quyết định nêu trên. Những người khởi kiện thừa nhận đã đồng ý nhận tiền hỗ trợ của Công ty TNHH đầu tư và vận tải Q nên không có cơ sở cho rằng những người khởi kiện không biết gì về dự án xây dựng công trình đường giao thông vào Resort L1 Tented Camp của UBND huyện L1 và bất ngờ bị cưỡng chế thu hồi đất, mà việc thi công công trình này đã được sự hợp tác, chấp hành của những người khởi kiện.

Từ những phân tích, nhận định nêu trên, HĐXX xét thấy yêu cầu khởi kiện của những người khởi kiện ông Y S Êňuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Êňuôl, ông Y S1 Hmŏk về việc yêu cầu Tòa án tuyên hành vi hành chính của UBND huyện L1 trong việc thu hồi đất của những người khởi kiện tại Buôn J, thị trấn L, huyện L1 để thực hiện công trình: Đường giao thông vào Resort L1 Tented Camp là trái pháp luật và buộc UBND huyện L1 phải bồi thường thiệt hại giá trị đất và tài sản trên đất cho những người khởi kiện ông Y S Êňuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Êňuôl, ông Y S1 Hmŏk theo quy định pháp luật là không có căn cứ chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

[1] Điều luật áp dụng:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 30; khoản 4 Điều 32; điểm a khoản 2 Điều 116; điểm b khoản 2 Điều 157; điểm a khoản 2 Điều 193; Điều 204 và Điều 206 Luật tố tụng hành chính năm 2015;

Căn cứ khoản 1 Điều 75, Điều 76; Điều 99; Điều 100; Điều 101 Luật đất đai năm 2013;

Áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 12; khoản 1 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Tòa án.

[2] Tuyên xử: Bác toàn bộ đơn khởi kiện của ông Y S Êňuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Êňuôl, ông Y S1 Hmŏk về việc yêu cầu: Tuyên hành vi hành chính của UBND huyện L1 trong việc cưỡng chế thu hồi đất của những người khởi kiện ông Y S Êňuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Êňuôl, ông Y S1 Hmŏk tại Buôn J, thị trấn L, huyện L1 để thực hiện công trình: Đường giao thông vào Resort L1 Tented Camp là trái pháp luật và yêu cầu buộc UBND huyện L1 phải bồi thường thiệt hại giá trị đất và tài sản trên đất cho những người khởi kiện ông Y S Êňuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Êňuôl, ông Y S1 Hmŏk theo quy định pháp luật.

[3] Về án phí hành chính sơ thẩm: Miễn án phí hành chính sơ thẩm cho ông Y S Êňuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Êňuôl, ông Y S1 Hmŏk.

Ông Y S Êňuôl, ông Y C Buôn Dap, ông Y T Buôn Krông, ông Y D Kmăn, ông Y B Êňuôl, ông Y S1 Hmŏk được nhận lại mỗi người 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí hành chính sơ thẩm đã nộp (Ông Nguyễn Văn Nghị nộp thay) theo các biên lai thu số AA/2021/0017182, số AA/2021/0017184, số AA/2021/0017185, số AA/2021/0017186, số AA/2021/0017191 và số AA/2021/0017192 cùng ngày 02/3/2022 tại Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đ.

[4] Đương sự có mặt được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt được quyền kháng cáo bản án trong hạn luật định là 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết hợp lệ.