Bản án 59/2022/DS-ST — Dân sự

[1] Về tố tụng:

[1.1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn ông Lê Thiện A khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc bị đơn ông Nguyễn Văn G trả số tiền 19.000.000đ mua cát san lấp. Bị đơn Nguyễn Văn G không đồng ý do cát bơm kém chất lượng. Do đó, Tòa án xác định quan hệ pháp luật là“tranh chấp hợp đồng mua bán”. Bị đơn ông Nguyễn Văn G có nơi cư trú tại ấp T, xã L, huyện V, TP. Cần Thơ nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Vĩnh Thạnh được quy định tại khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[1.2] Về sự vắng mặt của đương sự: Bị đơn ông Nguyễn Văn G đã được Tòa án tống đạt hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt tại phiên tòa, cũng không có căn cứ cho việc vắng mặt của ông G là do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Đối với người làm chứng vắng mặt tại phiên tòa nhưng xét thấy việc vắng mặt không ảnh hưởng đến giải quyết vụ án nên căn cứ các Điều 227, 228 và 229 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn và người làm chứng là phù hợp.

[2] Xét nội dung yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thấy rằng: Nguyên đơn có bán cát san lấp, bị đơn có mua cát san lấp của nguyên đơn tổng cộng hai lần, lần thứ nhất mua cát san lấp với số tiền 19.000.000đ/01 tàu đã thanh toán xong. Lần thứ hai bị đơn mua cát san lấp cũng với số tiền 19.000.000đ/01 tàu nhưng chưa thanh toán, nguyên đơn nhiều lần yêu cầu bị đơn trả nợ nhưng bị đơn đều không thực hiện. Còn phía bị đơn yêu cầu nguyên đơn thừa nhận cát bơm kém chất lượng thì bị đơn sẽ trả tiền hoặc ông A phải thực hiện giám định chất lượng cát. Quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn không đồng ý yêu cầu này của bị đơn vì thừa nhận cát bơm kém chất lượng là làm ảnh hưởng đến uy tín danh dự trong làm ăn của nguyên đơn, còn bị đơn thì yêu cầu giám định nhưng không thực hiện. Đồng thời, khi xảy ra tranh chấp tại hòa giải cơ sở bị đơn cũng thừa nhận còn nợ tiền mua cát bơm của nguyên đơn. Do đó, lời khai của nguyên đơn về việc bị đơn còn nợ tiền 19.000.000đ mua cát san lấp được bị đơn thừa nhận là sự thật. Vì vậy, về tình tiết bị đơn còn nợ tiền của nguyên đơn là tình tiết không phải chứng minh theo quy định tại điểm c khoản 1, khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[3] Xét lời trình bày của bị đơn cho rằng biết cát kém chất lượng là nhìn bằng mắt thường để so sánh với các loại cát khác và yêu cầu giám định nhưng không làm đơn yêu cầu mà đề nghị nguyên đơn yêu cầu giám định là không có cơ sở xem xét. Vấn đề này Hội đồng xét xử xét thấy, trước đó ngày 27/12/2021 bị đơn có mua cát san lấp của nguyên đơn đã trả tiền xong, thấy chất lượng cát san lấp tốt nên đã chủ động tiếp tục điện thoại cho nguyên đơn ngày 29/12/2021 để mua tàu cát lần thứ hai. Đồng thời, việc mua bán giữa hai bên đều không có thỏa thuận gì liên quan đến chất lượng cát bơm như thế nào, mà thực hiện theo hình thức khi nguyên đơn chở tàu cát đến thì bị đơn xuống tàu xem xét kiểm tra cát bơm đồng ý mua thì nguyên đơn mới tiến hành bơm cát lên vị trí cần san lấp mặt bằng nên việc bị đơn nói dùng mắt thường nhìn biết cát bơm kém chất lượng để không trả tiền mua cát bơm cho nguyên đơn thì đây là lời giải thích không hợp lý của bị đơn vì nếu cát kém chất lượng thì tại thời điểm xem tàu cát bị đơn có quyền không mua cát san lấp. Mặc khác, quá trình giải quyết vụ án bị đơn yêu cầu giám định chất lượng cát nhưng không làm đơn yêu cầu tính đến trước thời điểm mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải để chứng minh cho lời trình bày của mình thì cho đến nay bị đơn vẫn không giao nộp tài liệu, chứng cứ nên căn cứ khoản 1, khoản 4 Điều 96 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 xác định bị đơn không có tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho lời khai của mình và lời khai này không được phía nguyên đơn ông A thừa nhận nên không có cơ sở xem xét. Đồng thời, tại biên bản xác minh của Tòa án thì hiện trạng cát bơm hiện nay phía bị đơn vẫn đang sử dụng để san phẳng mặt bằng chưa có vấn đề gì xảy ra ảnh hưởng đến chất lượng công trình của bị đơn nên lý do bị đơn cho rằng cát kém chất lượng là không đúng sự thật. Như vậy, nguyên đơn đã giao cát bơm xong đầy đủ cho bị đơn nhưng đến nay bị đơn chưa thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho nguyên đơn theo phương thức đã thỏa thuận. Do đó, bị đơn là người đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ được quy định tại Điều 280 Bộ luật Dân sự năm 2015.

[4] Từ những tình tiết và sự kiện nêu trên, có đủ cơ sở để xác định việc bị đơn còn nợ tiền mua cát san lấp của nguyên đơn 19.000.000đ là có thật nhưng lại không thực hiện nghĩa vụ trả nợ của bên mua là vi phạm nghĩa vụ được quy định tại Điều 440 Bộ luật Dân sự năm 2015: “1. Bên mua có nghĩa vụ thanh toán tiền theo thời hạn và mức tiền được quy định trong hợp đồng.” Do đó, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc bị đơn phải trả 19.000.000đ cho nguyên đơn là có cơ sở chấp nhận.

[5] Về án phí: Bị đơn ông Nguyễn Văn G là người cao tuổi được miễn án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326 ngày 30/12/2016 của Ủy Ban thường vụ Quốc hội. Nguyên đơn được nhận lại tiền tạm ứng án phí đã nộp.

[6] Xét phát biểu của Viện kiểm sát về phần thủ tục tố tụng cũng như đề xuất nội dung giải quyết vụ án là có cơ sở nên chấp nhận.