Bản án 584/2019/HC-PT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Hùng;

Các Thẩm phán:

Ông Đặng Quốc Khởi;

Ông Trần Xuân Minh;

- Thư ký phiên tòa: Ông Lê Đức Anh - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Trí Dũng - Kiểm sát viên.

Ngày 26 tháng 8 năm 2019, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 393/2019/TLPT-HC ngày 18 tháng 6 năm 2019 về “Kiện quyết định hành chính về quản lý đất đai”.

Do Bản án hành chính sơ thẩm số 20/2019/HC-ST ngày 09 tháng 5 năm 2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 857/2019/QĐPT-DS ngày 29 tháng 7 năm 2019, giữa các đương sự:

Người khởi kiện: Ông Phạm Thanh L, sinh năm 1956; Địa chỉ: 9, ấp T, xã L, thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, (vắng mặt);

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Trần Anh Dũng; địa chỉ: 138 Đô Lương, Phường 11, TP. Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, theo giấy ủy quyền ngày 13/8/2019, (có mặt).

Người bị kiện:

1. Ủy ban nhân dân thành phố Bà Rịa;

Người đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Văn Hoàng - Chủ tịch Ủy ban nhân thành phố Bà Rịa, (vắng mặt, có đơn đề nghị xét xử vắng mặt);

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Trần Vinh Quang- Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Bà Rịa, (vắng mặt, có đơn đề nghị xét xử vắng mặt);

Địa chỉ: Số 137 đường 27/4, phường Phước Hiệp, TP Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp: Ông Nguyễn Văn Thanh - Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Bà Rịa, (vắng mặt, có đơn đề nghị xét xử vắng mặt);

Địa chỉ: Số 137 đường 27/4, phường Phước Hiệp, TP Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.

2. Ủy ban nhân dân xã Hòa Long, thành phố Bà Rịa;

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Thế Hòa - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hòa Long, (vắng mặt);

Địa chỉ: Tỉnh lộ 52, ấp Đông, xã Hòa Long, thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

Bà Hồ Thị C, sinh năm 1960; Địa chỉ: 9, ấp T, xã L, TP Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu; (vắng mặt).

Người làm chứng:

- Ông Huỳnh Trọng N, sinh năm 1954; Địa chỉ: Ấp H, xã P, thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, (vắng mặt).

- Ông Võ Tấn T, sinh năm 1963; Địa chỉ: 9, ấp T, xã L, thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, (vắng mặt).

- Ông Đào Văn T, sinh năm 1964; Địa chỉ: Ấp N, xã L, thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, (vắng mặt).

Người kháng cáo: Ông Phạm Thanh L

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và lời trình bày trong quá trình tham gia tố tụng, người khởi kiện ông Phạm Thanh L và người đại diện theo ủy quyền của ông L trình bày như sau:

Nguồn gốc khoảng 30.000m2 đất trên do ông Huỳnh Trọng N khai phá từ năm 1987 sử dụng để nuôi cá, đến năm 1989 ông N tặng cho ông L hơn 2 mẫu đất tọa lạc tại xã Hòa Long (nay đo đạc thuộc thửa 761 tờ bản đồ số 45 diện tích 27.789m2 xã Hòa Long), trên đất có 01 chòi lá của ông N dựng để trông coi nuôi cá. Việc tặng cho đất không lập giấy tờ và ông N cũng không có giấy tờ gì về việc khai phá đất trên.

Năm 1992 ông L xây nhà cấp 4 kiên cố để ở, sử dụng đất nuôi cá, trồng thêm cây lâu năm liên tục cho đến nay, không ai tranh chấp, không bị cơ quan nào xử phạt.

Năm 1995 ông L đi kê khai đăng ký nhưng UBND xã không cho đăng ký, do không được kê khai nên ông L cũng không nộp thuế cho Nhà nước.

Ngày 16/5/2017, ông Phạm Thanh L có đơn xin cấp giấy CNQSD đất, hồ sơ nộp tại UBND xã Hòa Long.

Ngày 29/6/2017 UBND xã Hòa Long có Thông báo số 88/TB-UBND trả lời đơn xin cấp giấy của ông L, có nội dung: Diện tích 30.000m2 ông L xin cấp giấy CNQSD đất thuộc thửa 761 tờ bản đồ số 45 nằm trong tổng diện tích 103.022m2 thuộc đất do Nhà nước quản lý nên UBND xã Hòa Long thông báo trả hồ sơ xin cấp giấy lại cho ông L.

Ngày 14/7/2017, ông L tiếp tục nộp hồ sơ xin cấp giấy CNQSD đất tại UBND thành phố Bà Rịa. Ngày 19/4/2018 UBND thành phố Bà Rịa có Công văn số 1174/UBND-VP (sau đây viết tắt là Công văn số 1174/UBND-VP) có nội dung: Việc ông L đề nghị cấp giấy CNQSD đất nêu trên là không có cơ sở xem xét giải quyết.

Căn cứ Điều 8 Quyết định số 13/1998/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng; Điều 30 Luật Đất đai năm 1993; khoản 4, điểm a khoản 5 Điều 22 Nghị định 43/2014; khoản 1 Điều 97, khoản 2 Điều 101 Luật Đất đai 2013 thì đất ông L đủ điều kiện được cấp giấy CNQSD đất.

Ngày 30/5/2018 ông L làm đơn khởi kiện đề nghị Tòa án hủy Thông báo số 88/TB-UBND và Công văn số 1174/UBND-VP; yêu cầu buộc của UBND thành phố Bà Rịa cấp giấy CNQSD đất diện tích 27.789m2 thửa 761 tờ bản đồ số 45 xã Hòa Long cho ông L.

Quá trình giải quyết vụ kiện thì UBND xã Hòa Long có Quyết định số 166/QĐ-UBND ngày 24/7/2018 thu hồi hủy bỏ Thông báo số 88 của UBND xã Hòa Long nên ông L rút 01 phần yêu cầu khởi kiện đối với Thông báo số 88 của UBND xã Hòa Long, do đối tượng khởi kiện đã bị thu hồi và hủy bỏ.

2. Quá trình tham gia tố tụng tại Tòa án người bị kiện Ủy ban nhân dân thành phố Bà Rịa trình bày:

Ông L lập thủ tục đăng ký cấp GCNQSD đất đối với 30.000m2 đất thuộc thửa 761 tờ bản đồ số 45 xã Hòa Long. UBND xã Hòa Long có thông báo số 88 và UBND thành phố có Văn bản số 1174/UBND-VP trả lời đơn của ông L đề nghị được cấp GCNQSD đất đối với 30.000m2 thuộc thửa 761 tờ bản dồ số 45 xã Hòa Long với nội dung: “...Toàn bộ diện tích đất thuộc phần đất này trong Sổ mục kê năm 1999 và Sổ mục kê năm 2002 đều thể hiện là thuộc đất được đăng ký kê khai cho UBND xã Hòa Long quản lý. Như vậy, việc ông Phạm Thành L đề nghị cấp GCNQSD đất là không có cơ sở xem xét giải quyết”.

Không đồng ý, ngày 30/5/2018 ông L có Đơn khởi kiện tại Tòa án.

Kết quả xác minh về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất đối với diện tích 27.789m2 thuộc một phần thửa 761 tờ bản đồ số 45 xã Hòa Long:

Kiểm tra hồ sơ địa chính các năm 1992, 1999, 2008 xã Hòa Long cho thấy: Tại Sổ mục kê năm 1992, thửa 571/13.100m2 tờ bản đồ số 38 do UBND xã Hòa Long đăng ký kê khai. Tại Sổ mục kê năm 1999, thửa 571/13.100m2 do UBND xã đăng ký kê khai nhưng đã bị gạch bỏ và ghi chú: “Nhận quyền sử dụng đất của UBND xã và chỉnh ranh”. Đến năm 2008, thửa 761/103.022m2 tờ bản đồ số 45 do Công ty Cổ phần Barimex kê khai đăng ký nhưng đã bị gạch bỏ, tại phần ghi chú có nội dung: “Thửa 761 tách thành 03 thửa: 761, 1520, 1521. Diện tích thửa 761/57.598,8 m2 (thửa 761 tờ bản đồ số 45 theo bản đồ đo đạc năm 2008 chính là thửa 571 tờ bản đồ số 38 theo bản đồ năm 1992)”.

Tại buổi làm việc ngày 30/5/2018, ông Lê L (đại diện theo ủy quyền của ông L) trình bày: Diện tích 27.789m2 thuộc thửa số 761, tờ bản đồ số 45 xã Hòa Long có nguồn gốc do ông Phạm Thanh L khai hoang năm 1992 sử dụng đào ao, đắp bờ, nuôi trồng thủy sản (nuôi cá), chăn nuôi vịt, dựng tạm nhà để ở và trồng cây lâu năm (tràm) trên đất. Đến cuối năm 1992, ông L sửa chữa căn nhà tạm thành nhà cấp 4 kiên cố và ở cho đến nay. Quá trình sử dụng đất của ông L đối với diện tích đất trên không bị UBND xã Hòa Long hoặc cơ quan có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Tuy nhiên nội dung trình bày như trên không có tài liệu chứng minh. Ngoài ra, tại Văn bản xin ý kiến xác nhận ngày 10/5/2017 (tài liệu do ông L cung cấp) cho rằng hộ ông L có canh tác phần đất 27.789m2 từ năm 1992 cho đến nay, không tranh chấp nhưng tài liệu này không được chính quyền địa phương xác nhận.

Như vậy, theo hồ sơ địa chính thì 27.789m2 thuộc một phần thửa 761 tờ bản đồ số 45 xã Hòa Long vẫn là đất do Nhà nước trực tiếp quản lý. Tuy nhiên quá trình lập và quản lý hồ sơ địa chính tại địa phương qua các thời kỳ chưa đồng bộ, đẫn đến tên người chủ sử dụng, loại đất chưa chính xác. Từ cơ sở này, ông L cho rằng hiện nay phần đất này Nhà nước không trực tiếp quản lý và đề nghị cấp Giấy chứng nhận.

Cơ sở pháp lý UBND xã Hòa Long ban hành Thông báo số 88 và UBND thành phố Bà Rịa ban hành Văn bản số 1174 là:

Căn cứ hồ sơ địa chính thì 27.789m2 thuộc một phần thửa 761 tờ bản đồ số 45 xã Hòa Long thuộc đất Nhà nước quản lý.

Trên cơ sở đơn xin cấp GCNQSD đất ngày 16/5/2017 của ông L nộp tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của UBND xã Hòa Long, UBND xã Hòa Long ban hành Thông báo số 88 trả lại hồ sơ đăng ký cấp GCNQSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Căn cứ quy định tại Điều 105 Luật Đất đai năm 2013; Điều 70 Nghị định số 43/2014 của Chính phủ thì việc UBND xã Hòa Long ban hành Thông báo số 88 là chưa phù hợp với quy định của pháp luật đất đai. Do đó ngày 24/7/2018, UBND xã Hòa Long đã có Quyết định số 166/QĐ-UBND thu hồi, hủy bỏ Thông báo số 88.

Trên cơ sở báo cáo số 08/BC-TNMT ngày 10/01/2018 của Phòng Tài nguyên - Môi trường và Thông báo số 523/TB-UBND ngày 22/3/2018 của UBND thành phố. Ngày 19/4/2018, UBND thành phố Bà Rịa ban hành Văn bản số 1174 với nội dung: “Việc ông Phạm Thanh L đề nghị cấp GCNQSD đất nêu trên là không có cơ sở xem xét, giải quyết với lý do: Toàn bộ diện tích đất ông L đề nghị cấp Giấy chứng nhận thuộc đất do UBND xã Hòa Long quản lý”. Như vậy, việc UBND thành phố ban hành văn bản số 1174/UBND-VP là có căn cứ, đúng quy định tại khoản 5 Điều 19 Nghị định 43/2014 của Chính phủ.

Hiện nay, UBND xã Hòa Long đã lập Biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai số 01/BB-VPHC đối với ông L do có hành vi chiếm đất do Nhà nước quản lý đối với 27.789,6m2 thuộc một phần thửa 761 tờ bản đồ số 45 xã Hòa Long theo Sơ đồ vị trí do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thành phố lập ngày 09/01/2018 (đây là phần đất hiện ông L đang có đơn khởi kiện, đề nghị cấp giấy chứng nhận). Các ngành chức năng thành phố đang thực hiện xử lý trường hợp vi phạm hành chính của ông L theo quy định.

Từ những cơ sở trên, ông L khởi kiện yêu cầu hủy toàn bộ Văn bản số 1174 của UBND thành phố Bà Rịa và đề nghị cấp GCNQSD đất diện tích 27.789m2 thuộc một phần thửa số 761 tờ bản đồ số 45 xã Hòa Long là không có căn cứ chấp nhận.

Đối với nội dung ông L khởi kiện yêu cầu hủy Thông báo số 88/TB-UBND hiện nay UBND xã Hòa Long đã có Quyết định số 166 thu hồi hủy bỏ thông báo này.

Người bị kiện - Ủy ban nhân xã Hòa Long trình bày:

Ngày 30/5/2018 ông L làm đơn khởi kiện Thông báo số 88/TB-UBND của UBND xã Hòa Long và Công văn số 1174/UBND-VP của UBND thành phố Bà Rịa.

Tuy nhiên, ngày 24/7/2018 UBND xã Hòa Long có Quyết định số 166 thu hồi hủy bỏ Thông báo số 88 của UBND xã Hòa Long.

Do đối tượng khởi kiện đã bị thu hồi, hủy bỏ nên đề nghị Tòa án xác định lại tư cách tố tụng của UBND xã Hòa Long là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án nêu trên.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Hồ Thị C đồng ý với phần trình bày và yêu cầu của ông L.

Người làm chứng ông Huỳnh Trọng N trình bày:

Nguồn gốc đất của ông L là do ông N khai phá từ năm 1987. Ông N đắp bờ ao nuôi cá, nhưng làm ăn thua lỗ nên năm 1989 ông N tặng cho ông L hơn 2 mẫu, còn lại 1,7 mẫu ông N để lại sử dụng trồng cây và chăn nuôi Bò. Sau khi ông N cho đất, ông L tiếp tục nuôi cá và trồng thêm cây lâu năm, năm 1992 ông L cất nhà ở ổn định cho đến nay, việc tặng cho đất không lập văn bản và ông N không tranh chấp gì với ông L.

Người làm chứng ông Đào Văn T và ông Võ Tấn T đều trình bày:

Các ông có đất gần đất ông L. Nguồn gốc đất ông L là do ông N khai phá và cho ông L từ trước năm 1992. Các ông đều thấy ông L cất nhà và ở ổn định từ năm 1992 đến nay.

Tại Bản án số 20/2019/HC-ST ngày 09 tháng 5 năm 2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu đã quyết định:

Áp dụng: Áp dụng: Điều 6 Luật Đất đai năm 1993; Điều 15 Luật Đất đai năm 2003; Khoản 1 Điều 12 Luật Đất đai năm 2013; Điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội;

Tuyên xử:

1. Đình chỉ một phần đơn khởi kiện của ông Phạm Thanh L đối với Thông báo số 88/TB-UBND ngày 29/6/2017 của Ủy ban nhân dân xã Hòa Long, thành phố Bà Rịa.

2. Không chấp nhận khởi kiện của ông Phạm Thanh L yêu cầu hủy Công văn số 1174/UBND-VP ngày 19/4/2018 của Ủy ban nhân dân thành phố Bà Rịa về việc trả lời đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Phạm Thanh L; Không chấp nhận yêu cầu buộc Ủy ban nhân dân thành phố Bà Rịa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 27.789m2 thuộc thửa 761 tờ bản đồ số 45 xã Hòa Long, thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho ông Phạm Thanh L.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, quyền kháng cáo.

Ngày 26/10/2018, ông L có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm theo hướng đề nghị sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận đơn khởi kiện của ông.

Tại phiên tòa hôm nay, người đại diện của ông L là ông Dũng vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Ông Dũng trình bày: Các chứng cứ trong vụ án, người làm chứng thể hiện đất ông L xin cấp giấy có nguồn gốc do nhận tặng cho từ ông Huỳnh Trọng N từ năm 1989, ông L canh tác từ năm 1989 nuôi cá, gà vịt, trồng tràm trên đất, đất không giáp đường công cộng, năm 1992 thì ông L cất nhà ở trên đất này cho đến nay. Ông L là thương binh, gia đình có mẹ được phong tặng Mẹ Việt Nam anh hùng, có hai anh là liệt sỹ, quá trình canh tác, sản suất ông L hai lần được UVBND thành phố Bà Rịa tặng Giấy khen là nông dân sản suất giỏi. Đề nghị tòa chấp nhận kháng cáo của ông L.

Đại diện Viện kiểm sát phát biểu quan điểm giải quyết vụ án như sau:

Về tố tụng: Hội đồng xét xử phúc thẩm, Thư ký và những người tham gia tố tụng thực hiện đúng các quy định, không có vi phạm thủ tục tố tụng. UBND thành phố Bà Rịa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho UBND thành phố Bà Rịa vắng mặt nhưng đều có đơn xin xét xử vắng mặt nên đề nghị xét xử vắng mặt các đương sự này.

Về nội dung kháng cáo: Ông L không đứng tên trong sổ mục kê, khu đất đã được quy hoạch là khu tái định cư, do đó không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận QSDĐ cho ông L, công văn số 1174/UBND-VP ngày 19/4/2018 của Ủy ban nhân dân thành phố Bà Rịa là đúng pháp luật. Đề nghị bác kháng cáo, giữ nguyên quyết định của cấp sơ thẩm.