Bản án 579/2018/HCPT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Ngày 21/02/2008, UBND huyện G ban hành Quyết định số 591/QĐ-UBND về việc thu hồi 12.435,34m2 tại ba xã V, K, H, huyện G giao cho cho ban quản lý các dự án giao thông thuộc Sở Giao thông vận tải tỉnh Hải Dương để nâng cấp, cải tại đường 394 (đoạn từ Km10+500 đến Km13+700). Trong đó có hộ gia đình ông Nguyễn Đình T bị thu hồi 48,14m2.

Ngày 25/12/2008, UBND tỉnh Hải Dương ban hành Quyết định số 4967/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để cải tạo, nâng cấp đường 394.

Ngày 14/12/2010, UBND huyện G ban hành quyết định thu hồi 18,48m2 đất của 27 hộ nằm ngoài phạm vi 6,25m tính từ tim đường 394 (141 hộ còn lại có diện tích bị thu hồi nằm trong phạm vi 6,25m tính từ tim đường nên UBND huyện không ban hành quyết định thu hồi đất). Hộ gia đình ông T không nhận được quyết định thu hồi diện tích 48,14m2 đất.

Ngày 16/12/2010, UBND huyện G ban hành Quyết định số 2869/QĐ-UBND phê duyệt chi tiết phương án bồi thường, hỗ trợ bổ sung, trong đó bồi thường 18,48m2 đất ở của 27 hộ nằm ngoài phạm vi 6,25m tính từ tim đường.

Theo ông Nguyễn Đình T: Nguồn gốc đất của gia đình ông T nhận chuyển nhượng từ ông Vũ Văn Đông ngày 01/5/1994 diện tích 207m2; ông Đông được thừa kế từ bố đẻ là cụ Vũ Văn A từ năm 1970, cụ A sử dụng đất từ năm 1957 được xã K công nhận. Khi ông Đông chuyển nhượng đất cho gia đình ông T tuy không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, nhưng gia đình ông Đông sử dụng đất từ những năm 1957 ổn định và không có tranh chấp. Sau khi nhận chuyển nhượng, gia đình ông T sử dụng từ năm 1994 đến nay không có tranh chấp. Các tổ chức như Đảng ủy, UBND, HĐND, mặt trận tổ quốc xã K cùng các đoàn thể khác tại cuộc họp ngày 28/4/2010 và cuộc họp xét duyệt ngày 06/10/2007 đã xác định nguồn gốc đất của gia đình ông T có từ trước ngày 21/12/1982 và là đất ở. Xã K đã tiến hành đo đạc xác định diện tích, ranh giới mốc cõi (có sơ đồ) từ năm 1993 để quản lý và thực hiện thu thuế đất ở; gia đình ông T nộp thuế diện tích đất ở hàng năm là 207m2; khi Nhà nước sử dụng 48,14m2 đất của gia đình ông T vào mục đích cải tạo mở rộng nâng cấp đường 394 nhưng không ban hành quyết định thu hồi đất cá biệt, không bồi thường mà chỉ hỗ trợ mức giá 50.000đ/m2, gia đình ông T không đồng ý vì diện tích là đất ở nên khi nhà nước thu hồi 48,14m2 phải ban hành quyết định thu hồi và phải bồi thường theo giá đất ở thị trường nên đã khiếu nại.

Ngày 26/3/2013, Chủ tịch UBND huyện G ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại số 901/QĐ-UBND với nội dung không chấp nhận khiếu nại của các hộ dân trong đó có hộ ông T.

Ông Nguyễn Đình T tiếp tục có đơn khiếu nại đến Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương.

Ngày 30/10/2014, Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại số 2687/QĐ-UBND với nội dung không chấp nhận khiếu nại của các hộ dân, trong đó có hộ ông T.

Ngày 25/3/2015, ông Nguyễn Đình T khởi kiện, sau đó bổ sung yêu cầu khởi kiện đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương:

- Buộc UBND huyện G ban hành quyết định thu hồi đất cá biệt và diện tích 48,14m2 đất bị thu hồi; phải bồi thường theo giá đất thị trường 7.000.000đ/m2.

- Hủy một phần Quyết định giải quyết khiếu nại số 901/QĐ-UBND ngày 26/3/2013 của Chủ tịch UBND huyện G liên quan việc không bồi thường đất cho hộ ông T.

- Hủy một phần Quyết định giải quyết khiếu nại số 2687/QĐ-UBND ngày 30/10/2014 của Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương liên quan việc không bồi thường đất cho hộ ông T.

Theo UBND huyện G và Chủ tịch UBND huyện G:

Thực hiện các Quyết định số 1138/QĐ-UBND ngày 29/3/2006; Quyết định số 591/QĐ-UBND ngày 21/02/2008 của UBND tỉnh về phê duyệt dự án, thu hồi đất phục vụ dự án cải tạo nâng cấp đường 394 (Km12+500 – Km13+700) đoạn qua xã K, huyện G. UBND huyện G đã ban hành Quyết định số 893/QĐ-UBND ngày 30/8/2006 thành lập Ban giải phóng mặt bằng (GPMB), đồng thời triển khai giao nhiệm vụ cho Ban GPMB phối hợp với UBND xã K tiến hành các quy trình về thu hồi đất như thông báo cho các hộ dân biết, đo đạc kiểm đếm, xác định loại đất, làm phương án đền bù, hỗ trợ việc thu hồi đất, tài sản trên đất.

Căn cứ vào Nghị định số 203/NĐ-HĐBT ngày 21/12/1982 của Hội đồng bộ trưởng quy định về hành lang bảo vệ an toàn giao thông, căn cứ vào quy định xác định mặt đường 394 có bề rộng mặt đường là 12,5m; báo cáo Tờ trình số 08 ngày 10/5/2007 của UBND xã K xác định diện tích 48,14m2 của gia đình ông T là đất hành lang an toàn giao thông. Vì thế khi thu hồi đất, UBND huyện G không ban hành quyết định thu hồi đất, không được bồi thường đất mà chỉ xem xét hỗ trợ công vượt lập đất theo mức giá 50.000đ/m2.

Chủ tịch UBND huyện G ban hành Quyết định số 901/QĐ-UBND ngày 26/3/2013 giải quyết khiếu nại là đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định của pháp luật. UBND huyện G và Chủ tịch UBND huyện G không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Đình T.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương trình bày: Sau khi nhận được đơn khiếu nại của ông T; Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương đã thành lập đoàn kiểm tra, xác minh các quy trình thực hiện đền bù khi thu hồi đất phục vụ dự án cải tạo nâng cấp đường 394 của hộ gia đình ông T cùng với hơn 90 hộ dân khác ở thôn Đ, xã K, huyện G. Căn cứ vào kết quả xác minh, Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương cho rằng huyện G xác định chiều rộng mặt đường 394 là 12,5m là chưa chính xác nhưng có lợi cho người dân nên chấp nhận phương án này. Tuy nhiên, tại Điều 2 của Quyết định số 2687/QĐ-UBND ngày 30/10/2014, Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương đã thận trọng giao cho UBND huyện G tổ chức rà soát lại, nếu người dân chưa có các loại giấy tờ sử dụng đất hợp pháp nhưng họ ra ở và sử dụng trước ngày 21/12/1982 thì xem xét bồi thường cho họ.

Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương xác định việc ban hành Quyết định số 2687/QĐ-UBND ngày 30/10/2014 về giải quyết khiếu nại là đúng trình tự, đúng thẩm quyền, đúng pháp luật nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Đình T.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 24/2017/HCST ngày 28 tháng 8 năm 2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương, quyết định:

Xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Đình T (Nguyễn Xuân T) và bà Nguyễn Thị D

- Buộc UBND huyện G phải ban hành quyết định thu hồi đất cá biệt đối với diện tích 48,14m2 đất ở của gia đình ông T để phục vụ dự án cải tạo, nâng cấp đường 394 đoạn qua xã K (Km12+500 – Km13+700) huyện G.

- UBND huyện G thực hiện bồi thường diện tích 48,14m2 đất thu hồi của gia đình ông T theo quy định của pháp luật.

- Hủy một phần quyết định giải quyết khiếu nại lần 1 số 901/QĐ-UBND ngày 26/3/2013 của Chủ tịch UBND huyện G về nội dung không công nhận khiếu nại của ông Nguyễn Đình T và bà Nguyễn Thị D

- Hủy một phần quyết định giải quyết khiếu nại lần 2 số 2687/QĐ-UBND ngày 30/10/2014 của chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương về nội dung không công nhận khiếu nại của ông Nguyễn Đình T và bà Nguyễn Thị D

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về phần án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 06/10/2017, UBND huyện G có đơn kháng cáo.

Ngày 12/9/2017, Viện Trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hải Dương ban hành Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 16/QĐ-VKS-HC; nội dung: đề nghị Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội áp dụng khoản 3 Điều 241 Luật tố tụng hành chính năm 2015, hủy Bản án hành chính sơ thẩm số 24/2017/HCST ngày 28 tháng 8 năm 2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương.

Tại phiên toà phúc thẩm:

Theo người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của UBND huyện G và Chủ tịch UBND huyện G: Diện tích 48,14m2 đất thu hồi của hộ gia đình ông Nguyễn Đình T thuộc đất hành lang giao thông. Do đó, UBND huyện G đã không ban hành quyết định thu hồi đất, bồi thường, chỉ hỗ trợ công vượt lập cho hộ dân sử dụng đất nên diệnt không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T. Tại Biên bản thẩm định ngày 19/9/2018, hiện trạng gia đình ông T đang sử dụng diện tích 327m2 đất, diện tích đo đạc năm 2001 là 215m2; trong đó diện tích tăng phía trước theo bản đồ đo năm 2001 là 85m2; diện tích tăng phía sau theo bản đồ đo năm 2001 là 27m2. Đề nghị chấp nhận kháng cáo của UBND huyện G.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội nêu quan điểm giải quyết vụ án:

Về thủ tục tố tụng:

Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán: Thẩm phán đã chấp hành đúng các quy định của bộ luật tố tụng dân sự và tố tụng hành chính.

Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng: từ khi thụ lý vụ án cũng như tại phiên tòa hôm nay các đương sự đã thực hiện đúng quy định Luật tố tụng hành chính. Đơn kháng cáo của UBND huyện G đúng quy định của Luật tố tụng hành chính nên đủ điều kiện xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

Về nội dung:

Tài liệu có trong hồ sơ thể hiện diện tích đất hiện nay có sự thay đổi, gia đình ông T cho rằng không lấn chiếm đất đường, số đo hiện trạng năm 1993 do xã thực hiện không có dấu mốc xác nhận của cơ quan có thẩm quyền nên không phải là căn cứ để xác nhận diện tích đất ban đầu của các hộ dân. Khi thực hiện dự án cải tạo nâng cấp đường 394 đoạn qua xã K, BGPMB huyện G cùng gia đình đã kiểm kê hiện trạng, đo vẽ và xác lập Biên bản kiểm kê ngày 21/9/2006. Kết quả xác minh với UBND xã K và Sở Giao thông vận tải tỉnh Hải Dương thì không có đủ căn cứ xác định hộ ông T lấn ra phía trước đường hay không. Với những mâu thuẫn trong hồ sơ công bố tại phiên tòa sơ thẩm, Viện kiểm sát nhân dân đề nghị Hội đồng xét xử ngừng phiên tòa để xác minh, thu thập chứng cứ bổ sung nhưng không được chấp nhận. Vì vậy, Bản án hành chính sơ thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T là không có căn cứ. Do vậy, sau khi có bản án sơ thẩm, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hải Dương đã có kháng nghị và UBND huyện G đã có đơn kháng cáo.

Khi giải quyết vụ án ở cấp phúc thẩm, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã thực hiện việc ủy thác cho Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ bổ sung và đã có kết quả.

Theo các tài liệu do Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương tiến hành làm việc theo ủy thác của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội và tài liệu do UBND xã K giải trình về diện tích, biến động đất của mỗi hộ gia đình bị thu hồi đất, xác định việc thu hồi diện tích đất của các hộ là đảm bảo đúng quy định, không ảnh hưởng tới diện tích đất thuộc quyền sử dụng của mỗi hộ.

Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội xác định: Bởi vi phạm của Tòa án nhân dân cấp sơ thẩm, Kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hải Dương là cần thiết, có căn cứ, đúng pháp luật. Tuy nhiên, sau khi có tài liệu mới xác minh, bổ sung tại phiên tòa, xét thấy những vi phạm về việc thu thập chứng cứ của Tòa án cấp sơ thẩm đã được Tòa án cấp phúc thẩm khắc phục, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội thấy có căn cứ chấp nhận kháng cáo của UBND huyện G và cần phải sửa nội dung đề nghị tại kháng nghị. Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ Điểm b Khoản 2 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận đơn khởi kiện của ông T; giữ nguyên quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND huyện G và Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án; nghe ý kiến trình bày của người bị kiện; nghe đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội phát biểu ý kiến; Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định như sau:

Quyết định giải quyết khiếu nại số 901/QĐ-UBND ngày 26/3/2013 của Chủ tịch UBND huyện G và Quyết định giải quyết khiếu nại số 2687/QĐ-UBND ngày 30/10/2014 của Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương là quyết định hành chính thuộc đối tượng khởi kiện của vụ án hành chính; đối với yêu cầu khi thu hồi đất phải ban hành quyết định thu hồi đất cá biệt và bồi thường theo giá đất ở đã được giải quyết tại Quyết định giải quyết khiếu nại số 901/QĐ-UBND và Quyết định giải quyết khiếu nại số 2687/QĐ-UBND. Ngày 25/3/2015, ông T và bà D khởi kiện là vẫn còn thời hiệu khởi kiện; vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương theo quy định tại Điều 30, Điều 32, khoản 2 Điều 116 Luật tố tụng hành chính, Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương thụ lý giải quyết là đúng quy định của pháp luật.

Theo quy định của Luật đất đai, Luật khiếu nại, Luật tổ chức chính quyền địa phương thì Chủ tịch UBND huyện G và Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương ban hành các quyết định giải quyết khiếu nại là đảm bảo về hình thức, đúng về trình tự và thẩm quyền.

Xét về nguồn gốc đất: Đất do ông T nhận chuyển nhượng từ ông Vũ Văn Đông năm 1994, ông Đông được thừa kế từ bố đẻ là cụ Vũ Văn A từ năm 1970, cụ A sử dụng đất từ năm 1957; các giấy tờ có liên quan đến nguồn gốc đất không còn lưu giữ. Thực trạng thửa đất của hộ ông T chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và không có các loại giấy tờ theo quy định của pháp luật về đất đai. Tại Biên bản thẩm định ngày 19/9/2018, hiện trạng gia đình ông T đang sử dụng diện tích 327m2 đất, diện tích đo đạc năm 2001 là 215m2; trong đó diện tích tăng phía trước theo bản đồ đo năm 2001 là 85m2; diện tích tăng phía sau theo bản đồ đo năm 2001 là 27m2. Theo Biên bản kiểm kê, xác định hạng đất, loại đất do Ban giải phóng mặt bằng lập ngày 21/9/2006 diện tích thu hồi là đất vượt lập, bà D ký biên bản.

Phía người bị kiện cho rằng diện tích thu hồi của hộ ông T 48,14m2 thuộc công trình giao thông, không thu hồi vào đất của hộ ông T nên UBND huyện đã không ban hành quyết định thu hồi đất và bồi thường về đất cho hộ ông T mà chỉ hỗ trợ công bồi đắp là có cơ sở.

Như vậy, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T cho rằng phải ban hành quyết định thu hồi đối với diện tích 48,14m2 đất và phải bồi thường theo giá đất ở tại thời điểm ban hành quyết định thu hồi đất. Vì vậy, không có căn cứ chấp nhận yêu cầu huỷ một phần Quyết định số 901/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND huyện G và Quyết định số 2687/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương. Tòa án cấp sơ thẩm đã chưa đánh giá đúng các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ; không thẩm định hiện trạng hộ gia đình ông T đang sử dụng diện tích đất để xem xét diện tích đất gia đình ông T bị thu hồi 48,14m2 là đất ở hay đất vượt lập, mà đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T là không chính xác. Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm cần chấp nhận kháng cáo của UBND huyện G và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội sửa bản án sơ thẩm.

Bởi các lẽ trên:

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 241 Luật tố tụng hành chính.

Chấp nhận kháng cáo của UBND huyện G, sửa Bản án hành chính sơ thẩm số 24/2017/HCST ngày 28 tháng 8 năm 2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương, đã quyết định:

Bác yêu cầu buộc UBND huyện G ban hành quyết định thu hồi đất cá biệt diện tích 48,14m2 của hộ ông Nguyễn Đình T.

Bác yêu cầu hủy một phần Quyết định số 901/QĐ-UBND ngày 26/3/2013 giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND huyện G liên quan đến quyền và lợi ích của hộ ông Nguyễn Đình T

Bác yêu cầu hủy một phần Quyết định số 2687/QĐ-UBND ngày 30/10/2014 giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương liên quan đến quyền và lợi ích của hộ ông Nguyễn Đình T.

Bác yêu cầu buộc UBND huyện G phải bồi thường cho hộ ông T diện tích 48,14m2 đất với giá theo quy định của pháp luật tại thời điểm bồi thường đối với loại đất ở.

Về án phí: UBND huyện G không phải chịu án phí hành chính sơ thẩm và phúc thẩm; hoàn trả cho UBND huyện G 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí hành chính phúc thẩm đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA/2016/0002317 ngày 09/10/2017 của Cục thi hành án dân sự tỉnh Hải Dương. Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương và Chủ tịch UBND huyện G không phải chịu án phí hành chính sơ thẩm. Ông Nguyễn Đình T phải chịu 300.000đồng án phí hành chính sơ thẩm được đối trừ 300.000 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AB/2014/0003349 ngày 16/3/2017 (do bà Thảo nộp thay) của Cục thi hành án dân sự tỉnh Hải Dương.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án phúc thẩm.