Bản án 57/2021/HSST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có tại hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng tháng 6/2017, Trần Minh C từ xã Quảng Yên, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa đến xin vào làm công nhân hợp Đ của Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Tân Thành 8- Chi nhánh kinh doanh khí dầu mỏ hóa lỏng LPG Hà Tĩnh (Viết tắt là Công ty TNHH MTV Tân Thành 8), đóng tại địa phận thôn Sơn Trung, xã Cẩm Thịnh, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, lấy tên Trần Ngọc Nam, không có Hợp Đ lao động bằng văn bản. Khi đến làm việc, Trần Minh C được Giám đốc công ty phân công nhiệm vụ giao bình gas có tên thương hiệu “Việt Thái” do Công ty TNHH Tân Thành 8 kinh doanh, phân phối đến các đại lý kinh doanh gas hóa lỏng trên địa bàn các huyện Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Hương Khê và thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh. Quá trình thực hiện, Trần Minh C đã làm thất thoát 967 võ bình gas và nợ tiền hàng của công ty với tổng tiền là 165.363.000 Đ (Một trăm sáu mươi lăm triệu ba trăm sáu mươi ba nghìn Đ). Ngày 19/4/2018, Giám đốc công ty TNHH MTV Tân Thành 8 và Trần Minh C đã tiến hành ký hợp Đ dân sự số 01/2018 với nội dung công ty cho C vay số tiền 165.363.000 Đ (Một trăm sáu mươi lăm triệu ba trăm sáu mươi ba nghìn Đ), lãi suất 07%/năm, khấu trừ tiền gốc và lãi qua tiền lương của C mỗi tháng 4.000.000 Đ (Bốn triệu Đ), từ ngày trả đến khi trừ hết số tiền vay. Do phải trả nợ công ty cùng với việc phải gửi tiền về chữa bệnh cho mẹ đẻ, nuôi các con ăn học và việc phục vụ chi tiêu cá nhân nên Trần Minh C đã nảy sinh và thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Qua thực hiện công việc được giao, C nắm bắt được nhu cầu hưởng lợi tiền chênh lệch giá bình gas trong kinh doanh của các đại lý, nên C đã đến các đại lý kinh doanh khí gas hóa lỏng, nói dối: “ Giá gas trong thời gian tới sẽ tăng, các đại lý nên đưa tiền đặt cọc bình gas trước để hưởng lợi”, với mục đích để các chủ đại lý kinh doanh khí gas tin theo và Đ ý đưa tiền cho C để chiếm đoạt. Quá trình điều tra công ty TNHH MTV Tân Thành 8 xác nhận, không có việc giá gas tăng, Đ thời công ty cũng không giao trách nhiệm cho C thực hiện công việc này. Sau khi nhận tiền của các địa lý, C sử dụng một phần tiền đã chiếm đoạt để thanh toán hàng ngày với Công ty, lấy một số bình gas đến giao cho các đại lý với mục đích tăng niềm tin, để tiếp tục thực hiện hành vi lừa đảo của mình. Với phương thức và thủ đoạn này, trong khoảng thời gian từ tháng 09 đến tháng 11 năm 2018, Trần Minh C đã thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của 03 chủ đại kinh doanh gas hóa lỏng trên địa bàn huyện Cẩm Xuyên, cụ thể như sau:

Vụ thứ nhất: Vào ngày 18/9/2018, Nguyễn Văn Thuận (sinh năm 1994, trú tại thôn Lai Trung, xã Cẩm Thịnh, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh) điều khiển xe ô tô, biển kiểm soát 38C-102.06 (xe của Công ty TNHH MTV Tân Thành 8) chở Trần Minh C (sử dụng tên Trần Ngọc Nam) đến đại lý kinh doanh khí gas của anh Biện Thành Đ, sinh năm 1960, ở thôn Mỹ Yên, xã Cẩm Mỹ, huyện Cẩm Xuyên để giao bình gas. Khi đến nơi, anh Thuận ngồi ngoài xe ô tô, còn C đi vào gặp anh Đ, C nói: "Giá gas sắp tới sẽ tăng, đặt tiền trước để được nhận ưu đãi", anh Đ tưởng thật nên đặt cho C 442 bình gas loại 12Kg, với giá 220.000 Đ/01 bình, thành tiền 97.240.000 Đ. Đến ngày 13/11/2018, anh Đ tiếp tục đặt cho C 150 bình gas loại 12 Kg, với giá 255.000 Đ/ 01 bình, thành tiền 38.250.000 Đ và 9.000.000 Đ để mua vỏ bình ga. Tổng số tiền C nhận của anh Đ là 144.490.000 Đ (Một trăm bốn mươi bốn triệu bốn trăm chín mươi nghìn Đ). Sau khi nhận tiền, từ ngày 24/9/2018 đến ngày 14/11/2018, Trần Minh C đã nhiều lần giao cho anh Đ tổng cộng 280 bình gas, loại 12Kg, với giá 220.000 Đ/ 01 bình, tương ứng với số tiền 61.600.000 Đ và 81 vỏ bình ga loại 12Kg, với giá 160.000 Đ/ 01 vỏ bình, tương ứng số tiền 12.960.000 Đ, thành tiền 74.560.000 Đ (Bảy mươi tư triệu năm trăm sáu mươi nghìn Đ). Số tiền còn lại 69.930.000 Đ (Sáu mươi chín triệu chín trăm ba mươi nghìn Đ), Trần Minh C đã chiếm đoạt của anh Biện Thành Đ và bỏ trốn.

Vụ thứ hai: Ngày 01/10/2018, Nguyễn Văn Thuận điều khiển xe ô tô biển kiểm soát 38C-102.06 chở Trần Minh C (Sử dụng tên Trần Ngọc Nam), đến đại lý kinh doanh khí gas của chị Dương Thị Kh, sinh năm 1978, trú tại thôn Trần Phú, xã Cẩm Duệ, huyện Cẩm Xuyên. Khi đến nơi, anh Thuận ngồi ngoài xe ô tô chờ còn C đi vào gặp chị Khuyên để giao hàng, C nói: "Giá gas chuẩn bị tăng, đề nghị đặt tiền để nhận được nhiều ưu đãi". Chị Khuyên tưởng thật, nên đặt 739 bình gas loại 12Kg với giá 260.000 Đ/01 bình, thành tiền là 192.140.000 Đ. Ngày 19/10/2018, chị Khuyên tiếp tục đặt cho C 300 bình gas loại 12Kg với giá 260.000 Đ/01 bình, thành tiền 78.000.000 Đ và 10 bình gas công nghiệp loại 45 Kg, với giá 980.000 Đ/ 01 bình, thành tiền 9.800.000 Đ. Tổng số tiền Trần Minh C đã nhận của chị Dương Thị Kh là 279.940.000 Đ (Hai trăm bảy mươi chín triệu chín trăm bốn mươi nghìn Đ). Sau khi nhận tiền, từ ngày 02/10/2018 đến ngày 12/11/2018, Trần Minh C đã 25 lần giao trả cho chị Khuyên tổng 725 bình gas ( 613 + 112), loại 12Kg, với giá 260.000 Đ/01 bình, với tổng số tiền 188.500.000 Đ và 13 bình gas công nghiệp, loại 45Kg (Trong đó được khấu trừ 10 bình do C còn thiếu chị Khuyên chưa trả ngày 30 8/2018 chuyển sang), còn lại 03 bình với giá 980.000 Đ/01 bình, thành tiền 2.940.000 Đ, thành tổng số tiền 191.440.000 Đ (Một trăm chín mươi mốt triệu bốn trăm bốn mươi nghìn Đ). Còn lại 88.500.000 Đ (Tám mươi tám triệu năm trăm nghìn Đ) của 314 bình gas loại 12Kg và 07 bình gas loại 45Kg, Trần Minh C đã chiếm đoạt và bỏ trốn.

Vụ thứ ba: Ngày 25/10/2018, Nguyễn Văn Thuận điều khiển xe ô tô biển kiểm soát 38C-102.06 chở Trần Minh C (Sử dụng tên Trần Ngọc Nam), đến đại lý kinh doanh khí gas của anh Nguyễn Văn T, sinh năm 1985, trú tại thôn Tân Thuận, xã Cẩm Thịnh, huyện Cẩm Xuyên. Khi đến nơi, anh Thuận ngồi ngoài xe ô tô chờ còn C đi vào gặp anh Tài để giao hàng, C nói: " Giá gas chuẩn bị tăng, đề nghị đặt tiền để nhận được nhiều ưu đãi". Anh Tài tưởng thật nên đưa cho C số tiền 10.000.000 Đ để mua gas. Ngày 29/10/2018, anh Tài tiếp tục đặt số tiền 6.000.000 Đ để mua gas. Tổng số tiền Trần Minh C đã nhận của anh Nguyễn Văn T là 16.000.000 Đ (Mười sáu triệu Đ). Sau khi nhận tiền, C chỉ giao cho anh Tài 20 bình gas loại 12Kg, với giá 255.000 Đ/01 bình, thành tiền 5.100.000 Đ. Còn lại số tiền 10.900.000 Đ (Mười triệu chín trăm nghìn Đ) Trần Minh C đã chiếm đoạt của anh Nguyễn Văn T và bỏ trốn.

Tổng số tiền Trần Minh C đã thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt của 03 đại lý nói trên là 169.330.000 Đ (Một trăm sáu mươi ba triệu ba trăm ba mươi nghìn Đ).

Chiếc xe ô tô biển kiểm soát 38C-102.06, loại xe tải có mui, nhãn hiệu THACO, số khung 00BKH035752, số máy JT716885, do Nguyễn Văn Thuận chở Trần Minh C đi giao dịch bán gas và là phương tiện để C dùng đi thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của 03 đại lý nói trên, được xác định chủ sở hữu là Công ty TNHH MTV Tân Thành 8, tại Giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số 017438, do Công an tỉnh Hà Tĩnh cấp ngày 10/5/2017.

* Về thu giữ, tạm giữ tài liệu đồ vật; xử lý vật chứng:

Trong quá trình điều tra, cơ quan C sát điều tra Công an huyện Cẩm Xuyên đã thu giữ các vật chứng bao gồm:

+ 01 (Một) quyển vở ghi chép bên ngoài bìa có dòng chữ viết tay “Việt Thái”, 120 trang, thu của Biện Thành Đ;

+ 01 (Một) quyển sổ ghi chép bên ngoài bìa có dòng chữ “Hải Tiến”, 220 trang, thu của Dương Thị Kh;

Các vật chứng nói trên chưa xử lý, được chuyển cùng hồ sơ vụ án.

Về trách nhiệm dân sự: Ba bị hại đã có đơn yêu cầu Trần Minh C bồi thường số tiền đã chiếm đoạt, cụ thể là: Anh Biện Thành Đ yêu cầu bồi thường số tiền 69.930.000 Đ; Chị Dương Thị Kh yêu cầu bồi thường số tiền 88.500.000 Đ; anh Nguyễn Văn T yêu cầu bồi thường 10.900.000 Đ.

Với hành vi nêu trên tại bản cáo trạng số 55/CT-VKSCX ngày 25/8/2021 Viện kiểm sát nhân dân huyện Cẩm Xuyên đã truy tố Trần Minh C về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điểm c Khoản 2 Điều 174 Bộ luật hình sự.

Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Cẩm Xuyên sau khi phân tích đánh giá các tình tiết tăng nặng giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo, vẫn giữ nguyên quyết định truy tố và đề nghị Hội Đ xét xử áp dụng Điểm c Khoản 2 điều 174, Điểm s Khoản 1 Điều 51; Điểm g Khoản 1 Điều 52; khoản 1 Điều 56 Bộ luật hình sự. Xử phạt bị cáo Trần Minh C từ 4 đến 5 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và đề nghị HĐXX tổng hợp hình phạt của bản án này và hình phạt 08 năm tù của Tòa án nhân dân huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh. Buộc bị cáo phải chấp hành chung hình phạt của hai bản án từ 12- 13 năm tù.

Về trách nhiệm dân sự: Buộc bị các phải bồi thường đầy đủ cho những người bị hại.

Ngoài ra đại diện Viện kiểm sát còn đề nghị Hội Đ xét xử căn cứ vào các quy định của pháp luật buộc bị cáo phải nộp tiền án phí HSST cũng như quyền kháng cáo của những người tham gia tố tụng theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các chứng cứ tài liệu có tại hồ sơ đã được thẩm tra xét hỏi, tranh luận tại phiên tòa. Hội Đ xét xử thấy:

Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, không những xâm phạm trực tiếp đến quyền sở hữu tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ, mà còn gây hoang mang trong quần chúng nhân dân, ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự địa phương. Bị cáo đã lợi dụng lòng tin của những hộ cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, để chiếm đoạt một số tiền của họ với tổng số tiền bị cáo chiếm đoạt của các bị hại là 169.330.000 Đ. Do đó cần phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian để răn đe, giáo dục bị cáo cải tạo trở thành con người có ích cho xã hội và phòng ngừa chung .

- Đối với Nguyễn Văn Thuận là người điều khiển xe ô tô, biển kiểm soát 38C-102.06 chở Trần Minh C đi giao gas cho các đại lý và đã thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của 03 đại lý nói trên. Quá trình điều tra xác định khi đến nơi, Thuận ngồi ngoài xe ô tô nên không biết C thực hiện hành vi Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nên không có căn cứ để xử lý đối với Nguyễn Văn Thuận.

- Đối với chiếc xe ô tô biển kiểm soát 38C-102.06, do Nguyễn Văn Thuận chở Trần Minh C đi giao dịch bán gas, Đ thời là phương tiện để Trần Minh C dùng làm phương tiện thực hiện hành vi phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản nói trên. Quá trình điều tra xác định chủ sở hữu là Công ty TNHH MTV Tân Thành 8, người được giao quản lý và sử dụng xe là anh Nguyễn Văn Thuận với mục đích là chở các bình gas đi giao cho đại lý; việc Trần Minh C sử dụng xe để làm phương tiện phạm tội, không được sự Đ ý của công ty nên không có căn cứ để xử lý.

- Ngày 18/12/2018, Công ty TNHH MTV Tân Thành 8 có đơn tố cáo Trần Minh C đã thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của công ty số tiền 165.363.000 Đ (Một trăm sáu mươi lăm triệu ba trăm sáu mươi ba nghìn Đ). Quá trình điều tra xác định: Số tiền nói trên là do Trần Minh C làm thất thoát các vỏ bình gas và nợ tiền hàng của công ty và đã được Công ty lập hợp Đ vay tiền số 01/2018, ngày 19/4/2018, trong đó quy định C phải chịu lãi suất 07%/năm, khấu trừ tiền gốc và lãi qua tiền lương mỗi tháng 4.000.000 Đ (Bốn triệu Đ), từ ngày trả đến khi trừ hết số tiền vay và Trần Minh C đã nộp được 28.500.000 Đ. Như vậy, hành vi của Trần Minh C không có dấu hiệu của tội “ Lừa đảo chiếm đoạt tài sản’’. Hiện công ty TNHH MTV đã có đơn không yêu cầu điều tra và sẽ khởi kiện bằng một vụ án dân sự.

Trong quá trình điều tra vụ án, bà Nguyễn Thị L (sinh năm 1956, trú tại thôn Tân Thuận, xã Cẩm Thịnh, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh) có trình báo: quá trình làm việc tại địa phương Trần Minh C có quen biết với bà Lân, C đã nhiều lần vay mượn tiền và thanh toán đầy đủ cho bà Lân. Khoảng tháng 10/2018 C mượn của bà Lân hai lần với tổng số tiền 17.000.000 Đ (Mười bảy triệu Đ) để gửi về cho mẹ đẻ mua thuốc điều trị bệnh và 02 con ở quê ăn học chưa trả theo thỏa thuận. Nay bà Lân có yêu cầu C hoàn trả lại số tiền đã mượn cho mình. Kết quả điều tra xác định việc C mượn tiền của bà Nguyễn Thị L, không có dấu hiệu cấu thành tội “ Lừa đảo chiếm đoạt tài sản’’ hoặc tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản’’mà là quan hệ vay mượn dân sự. Để yêu cầu Trần Minh C trả lại số tiền đã cho mượn, bà Nguyễn Thị L có quyền khởi kiện bằng vụ án dân sự theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên

QUYẾT ĐỊNH:

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Trần Minh C phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

2. Về điều luật và hình phạt: Áp dụng điểm c Khoản 2 điều 174; Điểm s Điều 51; Điểm g Khoản 1 Điều 52; Khoản 1, Điều 56 Bộ luật hình sự;

Xử phạt Trần Minh C 04 (bốn) năm tù. Tổng hợp của bản án này với hình phạt 08 (tám) năm tù của Bản án hình sự sơ thẩm số 24/2020/HSST ngày 29/9/2020 của Tòa án nhân dân huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” quy định tại Khoản 3 Điều 174 BLHS. Buộc bị cáo chấp hành hình phạt chung của hai bản án là 12 (mƣời hai) năm tù giam, thời hạn tù tính từ ngày 01/6/2020.

3. Về trách nhiệm dân sự: Áp dụng các Điều 584, 585, 586, 589, 357; Khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự;

Buộc bị cáo Trần Minh C phải bồi thường cho anh Biện Thành Đ số tiền 69.930.000 Đ; chị Dương Thị Kh số tiền 88.500.000 Đ; anh Nguyễn Văn T 10.900.000 Đ.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

4. Về xử lý vật chứng: Áp dụng Khoản 1 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự. Tiếp tục lưu giữ 02 quyển sổ đã được đánh dấu bút lục để lưu trong hồ sơ vụ án.

5. Về án phí: Áp dụng khoản 2 điều 135; Khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự 2015; khoản 1 điều 3, khoản 1 điều 21; điểm a khoản 1 điều 23 nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2006. Buộc bị cáo Trần Minh C phải nộp 200.000đ án phí hình sự sơ thẩm và tiền án phí dân sự 8.466.500đ tiền án phí dân sự sơ thẩm.

6. Quyền kháng: Bị cáo, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo bản án trong 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Người bị hại, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản sao bản hoặc ngày bản án được niêm yết.