Bản án 56/2025/HNGĐ-PT — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn bà Nguyễn Thị Thanh H trình bày:

Bà và ông Lê Duy T đã được Tòa án nhân dân thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai (nay là Tòa án nhân dân khu vực 1 – Đồng Nai) giải quyết ly hôn theo Bản án số 08/2022/HNGĐ-ST ngày 11/01/2022 và Quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án hôn nhân gia đình số 07/2022/QĐ-PT ngày 21/6/2022. Theo bản án và quyết định, bà và ông T được ly hôn, về con chung có một con là Lê Duy K, sinh ngày 15/6/2018. Ly hôn, giao cháu K cho ông T trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng.

Tuy nhiên, quá trình ông T nuôi dưỡng cháu K thì ông T không ít lần ngăn cản, gây cản trở việc bà H thăm con và đón con đi với bà. Ngoài ra, còn có những lời lẽ xúc phạm bà, tết đến bà muốn đón cháu về ăn tết cùng bà, nhưng ông T không cho. Tính đến hiện nay đã 05 năm bà không được đón tết cùng cháu, cháu K cũng nói với bà là muốn ở với mẹ. Hiện nay, ông T cũng đã lập gia đình mới.

Bà xin được thay đổi quyền nuôi con vì bà làm mẹ, bà chăm sóc con tốt hơn, dạy bảo cháu dễ hơn. Ông T có gia đình riêng nên việc chăm cháu sẽ khó khăn hơn.

- Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm, bị đơn ông Lê Duy T trình bày:

Ông và bà Nguyễn Thị Thanh H đã được Tòa án nhân dân thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai (nay là Tòa án nhân dân khu vực 1 – Đồng Nai) giải quyết ly hôn theo Bản án số 08/2022/HNGĐ-ST ngày 11/01/2022 và Quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án hôn nhân gia đình số 07/2022/QĐ-PT ngày 21/6/2022. Theo quyết định của bản án, ông và bà H được ly hôn, về con chung là Lê Duy K, sinh ngày 15/6/2018, giao cháu K cho ông trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, tạm thời bà H không phải cấp dưỡng nuôi con. Bà H có đơn yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con, ông không đồng ý, nguyên nhân xảy ra ly hôn là do bà H ngoại tình, vì ngoại tình nên bà H thường xuyên bỏ bê con cái, không quan tâm đến con.

Từ khi ly hôn đến nay, ông trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con, ông vẫn cho bà H đến thăm con, ông không cản trở bà H gặp con.

Trong thời gian ông nuôi dưỡng, chăm sóc con, bà H rất ít khi đến thăm con, cũng rất ít hỏi thăm cháu. Năm 2024 đến thăm con một lần, năm 2025 đến thăm con một lần. Hiện tại cháu đang học lớp 01 nhưng đến giờ bà H cũng chưa bao giờ chu cấp cho con ăn học. Ông cảm thấy bà H rất ít có tình cảm đến con, không quan tâm đến con.

Hiện tại cháu K đang học tại Trường Tiểu học -, lớp 1A3, cháu được học tập đầy đủ, phát triển khỏe mạnh, thương thầy mến bạn. Ngoài ra, cháu còn được học võ Vovinam, học bơi, học thêm tiếng Anh. Ông đã lập gia đình mới, cháu vẫn luôn được vợ ông là bà Nguyễn Thị Huyền T1 yêu thương, hết lòng quan tâm.

Về gia đình, cháu luôn được sự quan tâm chăm sóc của ông bà nội, ngoại, bố mẹ bà T1. Hiện tại ông đang công tác tại Bệnh viện Đ với công việc ổn định, mức thu nhập ổn định cùng tài sản riêng hợp pháp nên ông có đủ điều kiện để cho con học tập phát triển, cũng như chăm sóc nuôi dưỡng cháu đầy đủ.

- Tại Bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 30/2025/HNGĐ-ST ngày 21/4/2025 của Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom (nay là Tòa án nhân dân khu vực 3 – Đồng Nai) đã căn cứ vào khoản 3 Điều 28, khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, khoản 4 Điều 147, Điều 203, Điều 220, Điều 264, Điều 266, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Áp dụng Điều 81, Điều 82, Điều 83, Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Thanh H về việc yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn. Giao cháu Lê Duy K, sinh ngày 15/6/2018 cho bà Nguyễn Thị Thanh H trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng.

Ông Lê Duy T có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai được cản trở. Vì quyền lợi của con khi cần thiết các bên có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con và vấn đề cấp dưỡng nuôi con.

Về cấp dưỡng nuôi con: Tạm thời ông Lê Duy T không phải cấp dưỡng nuôi con.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo của đương sự.

Ngày 22/4/2025, bị đơn ông Lê Duy T có đơn kháng cáo, đề nghị hủy bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom (nay là Tòa án nhân dân khu vực 3 – Đồng Nai, nguyện vọng của ông là tiếp tục nuôi dưỡng cháu Lê Duy K.

- Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn: Qua trình bày của chị H và anh T tại phiên tòa, các chứng cứ về việc ngăn cản thăm con như không cung cấp địa chỉ, không cho đón con, cụ thể nhất là anh T đưa con về quê mà không thông báo, nội dung ghi âm, xúi giục con,... vi phạm quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình.

Sau ly hôn, anh T không chăm sóc con chung, tự ý đưa con về quê, hiện anh T đã có vợ mới, chị H ở một mình. Về điều kiện, chị H có đủ cơ sở để chăm sóc, lo lắng cho cháu, dù thu nhập chị H thấp hơn anh T, nhưng vẫn đủ để lo cho cháu điều kiện ăn ở, học tập tốt. Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét quyền lợi của cháu, của mẹ, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

- Phát biểu của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai:

Thẩm phán và Hội đồng xét xử phúc thẩm đã tuân thủ đúng quy định của pháp luật từ khi thụ lý đến khi xét xử và tại phiên tòa hôm nay, các đương sự tham gia phiên tòa thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật.

Về đề xuất giải quyết vụ án: Bà Nguyễn Thị Thanh H và ông Lê Duy T được giải quyết ly hôn của Tòa án nhân dân thành phố Biên Hòa và Quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án hôn nhân gia đình số 07/2022/QĐ-PT ngày 21/6/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai. Về con chung, có một cháu Lê Duy K, sinh ngày 15/6/2018, giao cho ông T trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng.

Bà H khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con, cấp sơ thẩm giao cho bà H trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng. Tại cấp phúc thẩm, cháu Lê Duy K, sinh ngày 15/6/2018 đã tròn 07 tuổi, cháu trình bày là cháu có nguyện vọng được ở với ba Lê Duy Tuấn (BL 281, 292).

Xét yêu cầu khởi kiện xin thay đổi người trực tiếp nuôi con của bà H là không có căn cứ, theo quy định tại khoản 2, 3 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và chứng cứ có tại hồ sơ, hiện cháu K học tại trường phổ thông Trần Đại N, năm nay lên lớp 2. Cháu được học tập đầy đủ, phát triển khỏe mạnh, được học võ Vovinam, học bơi, học thêm tiếng Anh. Ông T đã lập gia đình mới với bà Nguyễn Thị Huyền T1, cháu K vẫn luôn được vợ ông T, bà T1 yêu thương, chăm sóc. Ngoài ra, cháu còn được sự quan tâm chăm sóc của ông bà nội, ngoại. Hiện tại ông T đang công tác tại Bệnh viện Đ với công việc, mức thu nhập ổn định, cùng tài sản riêng hợp pháp nên ông T có đủ điều kiện để trực tiếp nuôi con.

Bà H cung cấp chứng cứ các cuộc trò chuyện trên zalo giữa bà và ông T chỉ thể hiện ông T hỏi bà H đưa con đi chơi ở đâu, chơi bao lâu, bà H không nói, rồi hai người gây gổ nhau, chứ không có việc ông T không đồng ý cho bà H gặp con. Vì vậy, chưa đủ cơ sở khẳng định ông T không đủ điều kiện nuôi con, hay cản trở quyền thăm con của bà H. Mặt khác, tại Tòa án cấp phúc thẩm, cháu K đã đủ 07 tuổi và cháu có nguyện vọng được ở với bố (đây là tình tiết mới).

Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của ông Lê Duy T, sửa bản án sơ thẩm số 30/2025/HNGĐ-ST ngày 21/4/2025 của Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện xin thay đổi người trực tiếp nuôi con của bà Nguyễn Thị Thanh H.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa.

Ông Lê Duy T không đồng ý yêu cầu của bà H, sau ly hôn ông là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, cháu được học tập phát triển tốt.

Khi xét xử sơ thẩm, cháu K 6 tuổi (sinh ngày 15/6/2018), cấp sơ thẩm căn cứ vào quá trình nuôi con sau khi ly hôn, ông T không trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng mà gửi cháu về quê Thanh Hóa sống, học tập và việc ông T ngăn cản bà H đến thăm con.

Tại cấp phúc thẩm, cháu khôi đã đủ 7 tuổi và qua làm việc với cháu K, nguyện vọng của cháu là muốn tiếp tục ở với ông T, hiện cháu đang sống với gia đình và được ông bà nội, ngoại vợ ông T quan tâm, chăm sóc. Ông T có nhà riêng, chị H đang phải ở trọ, thu nhập của ông T cao hơn bà H (BL 235, 198 - 201).

Cháu K hiện đang học tại Trường Tiểu học -, được học võ, bơi, tiếng Anh, cho thấy ông T rất quan tâm vào sự phát triển của cháu. Việc thay đổi người nuôi dưỡng sẽ ảnh hưởng đến quá trình học tập, phát triển của cháu, cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn là không có căn cứ, nên sửa bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 30/2025/HNGĐ-ST ngày 21/4/2025 của Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom (nay là Tòa án nhân dân huyện khu vực 3 – Đồng Nai), chấp nhận kháng cáo của ông Lê Duy T, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Thanh H về việc “thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn”.

Kháng cáo của ông T được chấp nhận, nên không phải chịu án phí hôn nhân gia đình phúc thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự.

Chấp nhận kháng cáo của ông Lê Duy T, sửa bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 30/2025/HNGĐ-ST ngày 21/4/2025 của Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là Tòa án nhân dân khu vực 3 – Đồng Nai).

Áp dụng Điều 81, Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Thanh H về việc “thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn”.

Ông Lê Duy T được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau ly hôn đối với cháu Lê Duy K, sinh ngày 15/6/2018.

Bà Nguyễn Thị Thanh H được quyền thăm nom, chăm sóc con chung, không ai được quyền ngăn cản. Trong trường hợp cần thiết một trong các bên có quyền xin thay đổi quyền trực tiếp nuôi con, mức cấp dưỡng theo quy định của pháp luật.

- Về án phí: Bà H phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm. Số tiền 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí sơ thẩm bà H nộp tại biên lai số 0006396 ngày 23/02/2023 tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố Biên Hòa (nay là Phòng thi hành án dân sự Khu vực 1 – Đồng Nai) được tính trừ án phí bà H phải chịu.

Ông Lê Duy T không phải chịu án phí hôn nhân gia đình phúc thẩm. Số tiền 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí phúc thẩm ông T nộp tại biên lai số 0001120 ngày 24/04/2025 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Trảng Bom (nay là Phòng thi hành án dân sự Khu vực 3 – Đồng Nai) được hoàn trả lại cho ông T.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.