Bản án 556/2024/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện và bản tự khai, người khởi kiện trình bày như sau:

Gia đình ông là người sử dụng hợp pháp, ổn định trên thửa đất số 35, tờ bản đồ số 17 (bản đo vẽ năm 1994), diện tích khoảng 693m2, thôn K, xã N, huyện Đ, thành phố Hà Nội do ông, cha để lại. Khoảng năm 1963 đến năm 1967, Hợp tác xã N (viết tắt: HTX) vận động gia đình ông đóng góp thửa đất trên vào HTX để sử dụng thả cá, sản xuất nông nghiệp. Đến năm 1980, do tệ nạn đánh bắt cá trộm bằng điện thường xuyên xảy ra, HTX không quản lý được nên bỏ hoang, không quản lý và sử dụng nữa. Năm 1986, HTX trả lại thửa đất để gia đình ông quản lý và sử dụng (có giấy xác nhận của ông Ngô Văn D2 - nguyên là Bí thư, Chủ tịch UBND xã N và Giấy xác nhận của các xã viên HTX thời điểm đó). Bên cạnh đó, ông Nguyễn Quyết C - nguyên là Chủ nhiệm HTX nông nghiệp xã N đã xác nhận từ năm 1997 HTX nông nghiệp chuyển đổi sang HTX dịch vụ và không quản lý các ao trong xóm, trong đó có ao nhà ông sử dụng (Ghi nhận tại Vi bằng số 85/2021/VB-TPLHĐ lập ngày 20/02/2021). Đồng thời, khi bố mẹ ông giao cho ông quản lý và sử dụng thửa đất này từ năm 1986 có xác nhận của các cụ cao tuổi trong xóm và giấy xác nhận của ông Ngô Huy C1 - nguyên trưởng xóm N năm 2008.

Trước năm 2003, phần đất ao này gia đình ông thả cá. Đến năm 2003, do nguồn nước sinh hoạt của người dân chảy vào ao, gây ô nhiễm nặng, bốc mùi hôi thối nên gia đình ông đã san lấp ao, xây dựng tường rào, nhà ở cấp 4, công trình phụ, chuồng trại chăn nuôi và trồng cây làm vườn (có xác nhận của các lái xe chở đất, cát, những người trồng cây thuê, thợ xây nhà, khoan giếng). Gia đình ông đã sinh sống ổn định tại thửa đất đến năm 2021, đã có hộ khẩu, được cấp điện sinh hoạt năm 2003 và nước sạch sinh hoạt năm 2009, không có tranh chấp với bất kỳ ai. Trong quá trình sử dụng thửa đất trên, gia đình ông vẫn đóng góp sản phẩm bằng thóc đầy đủ theo chủ trương, chính sách của Nhà nước cho HTX.

Ngày 11/02/2021, thửa đất trên của gia đình ông bị UBND xã N cưỡng chế trái pháp luật để xây dựng công trình công cộng. Toàn bộ tài sản của gia đình ông xây dựng trên đất từ năm 2003 đến nay đã bị UBND xã N tháo dỡ, đập phá trái pháp luật.

Việc UBND xã N căn cứ vào sổ mục kê và tờ bản đồ địa chính năm 1994 để khẳng định thửa đất trên thuộc quyền sử dụng của UBND xã là không đủ căn cứ. Bởi trong sổ mục kê và tờ bản đồ địa chính không thể hiện thông tin người sử dụng đất là UBND xã N. Vì vậy, không có căn cứ để khẳng định UBND xã N là chủ sử dụng đối với thửa đất trên.

Như vậy, thửa đất số 35, tờ bản đồ số 17 nêu trên có nguồn gốc do cha ông để lại cho ông và được gia đình ông sử dụng ổn định, liên tục từ năm 1986 cho đến nay. Việc cho HTX sử dụng thửa đất trên là tạm thời để cùng sản xuất nông nghiệp chung, gia đình ông không chuyển nhượng, tặng cho hay ký bất cứ giấy tờ gì để chuyển quyền sử dụng thửa đất trên cho HTX nông nghiệp thôn K. Bên cạnh đó, trong quá trình sử dụng đất từ năm 1986 đến năm 2020, gia đình ông chưa từng bị các cấp chính quyền địa phương ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định pháp luật. Ông T khởi kiện, đề nghị Tòa án:

- Hủy Thông báo số 68/TB-UBND ngày 13/6/2020 của UBND xã N, huyện Đ, thành phố Hà Nội.

- Hủy Quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu số 320/QĐ-GQKN ngày 11/8/2020 của Chủ tịch UBND xã N, huyện Đ, thành phố Hà Nội.

- Hủy Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 5910/QĐ-XPVPHC ngày 16/09/2020 của Chủ tịch UBND huyện Đ, thành phố Hà Nội.

- Hủy Quyết định giải quyết khiếu nại lần 2 số 8130/QĐ-UBND ngày 03/12/2020 của Chủ tịch UBND huyện Đ, thành phố Hà Nội

- Hủy quyết định số 261/QĐ-UBND ngày 27/01/2021 của Chủ tịch UBND huyện Đ, thành phố Hà Nội.

- Hủy quyết định số 559/QĐ-CCXP ngày 08/02/2021 của Chủ tịch UBND huyện Đ, thành phố Hà Nội.

- Tuyên hành vi tổ chức cưỡng chế ngày 11/02/2021 của Chủ tịch UBND huyện Đ là trái pháp luật.

- Buộc UBND xã N, UBND huyện Đ phải công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp của gia đình ông và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình ông đối với thửa đất số 35, tờ bản đồ số 17, địa chỉ tại: xóm N, thôn K, xã N.

- Buộc Chủ tịch UBND huyện Đ, thành phố Hà Nội và các cơ quan có trách nhiệm phải bồi thường thiệt hại cho gia đình ông với số tiền 646.133.938 đồng (Sáu trăm bốn mươi sáu triệu một trăm ba mươi ba nghìn chín trăm ba tám đồng).

Người bị kiện Chủ tịch và UBND huyện Đ trình bày:

Nguồn gốc đất ông Cao Ngọc T quản lý sử dụng theo Bản đồ địa chính năm 1994 là thửa đất số 32, tờ bản đồ số 17, thôn K, xã N thể hiện là “đất ao”, chủ sử dụng là UBND xã N quản lý và không giao cho bất kỳ hộ gia đình, cá nhân nào sử dụng. Hàng năm, ông Cao Ngọc T không thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước. Ngày 21/8/2020, UBND xã N đã lập Biên bản vi phạm hành chính về lĩnh vực đất đai số 11/BB-VPHC đối với ông Cao Ngọc T về hành vi: Chiếm đất nông nghiệp không phải đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất tại khu vực nông thôn, diện tích chiếm đất khoảng 693m2 theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 14 Nghị định số 91/2019/ND-CP ngày 19/11/2019 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Ngày 16/9/2020, căn cứ vào báo cáo và tờ trình của các phòng chuyên môn, UBND huyện Đ đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 5910/QĐ-XPVPHC đối với ông Cao Ngọc T về việc: “Chiếm đất nông nghiệp không phải là đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất tại khu vực nông thôn”.

Ngày 08/02/2021, căn cứ vào báo cáo của UBND xã N và tờ trình của phòng Tài nguyên và Môi trường, UBND huyện ban hành Quyết định số 559/QD-UBND cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với ông Cao Ngọc T

Ngày 27/01/2021, căn cứ báo cáo số 08/BC-TNMT ngày 08/01/2021 của phòng T2, UBND Huyện đã ban hành Quyết định số 261/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại (lần đầu) của ông Cao Ngọc T, đối với Quyết định số 5910/QĐ-XPVPHC ngày 16/9/2020 của UBND huyện với nội dung: Giữ nguyên các nội dung tại Quyết định số 5910/QĐ-XPVPHC ngày 16/9/2020 của Chủ tịch UBND huyện Đ.

Việc giải quyết khiếu nại nêu trên, UBND huyện thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục và quy định của Luật Khiếu nại năm 2011.

Người bị kiện Chủ tịch và UBND xã N trình bày:

Ngày 23/6/2020, UBND xã N nhận được đơn của ông Cao Ngọc T khiếu nại Thông báo số 68/TB-UBND ngày 13/6/2020 của UBND xã N. Sau khi xem xét nội dung đơn khiếu nại, ngày 29/6/2020 UBND xã N đã ban hành Thông báo số 77/TB-UBND về việc thụ lý giải quyết khiếu nại của ông Cao Ngọc T. Chủ tịch UBND xã N đã ban hành Quyết định số 320/QĐ-GQXN. Quyết định về việc giải quyết khiếu nại của ông Cao Ngọc T.

Quá trình giải quyết, ông Cao Ngọc T không cung cấp được bất kỳ tài liệu nào khẳng định quyền sử dụng hợp pháp tại thửa đất số 35, tờ bản đồ số 17, thôn K, xã N. Ngày 11/8/2020 Chủ tịch UBND xã N đã ban hành Quyết định Số 320/QĐ-GQKN về việc giải quyết khiếu nại của ông Cao Ngọc T.

Ngày 21/8/2020 UBND xã N lập biên bản vi phạm hành chính và đối với ông Cao Ngọc T do có hành vi vi phạm hành chính chiếm đất nông nghiệp, không phải là đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất tại khu vực nông thôn theo quy định tại khoản 2, điều 14, Nghị định 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Do vượt quá thẩm quyền xử phạt hành chính của UBND xã nên ngày 25/8/2020, UBND xã đã có báo cáo đề nghị UBND huyện Đ ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Cao Ngọc T theo quy định.

- Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị T1, chị Cao Kim D, anh Cao Hoàng D1, chị Cao Thị Thu H đều nhất trí với lời trình bày của ông Cao Ngọc T.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 400/2023/HC-ST ngày 27 tháng 11 năm 2023, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã quyết định: Căn cứ khoản 1 Điều 30, khoản 4 Điều 32, khoản 2 Điều 116, điểm b khoản 2 Điều 193, Điều 194, Điều 204, Điều 206, Điều 348 Luật Tố tụng hành chính. Điều 18, 27, 28, 29, 31 Luật Khiếu nại năm 2011. Điều 57, Điều 68 Luật Xử lý vi phạm hành chính; điểm b Khoản 2 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP của Chính phủ; Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án. Xử: Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Cao Ngọc T.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 07/12/2023, ông Cao Ngọc T kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Người khởi kiện giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo.

- Người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện đề nghị: Để giải quyết các quyết định hành chính bị kiện, và hành vi thực hiện cưỡng chế của UBND huyện Đ đúng hay sai thì cần làm rõ vấn đề ai là người sử dụng đất? Nguồn gốc đất của ông T là của cha ông để lại thuộc quyền sử dụng hợp pháp gia đình ông T. Gia đình ông T không góp đất, không hiến đất vào hợp tác xã, chỉ có cho mượn đất. Nếu ông T không có căn cứ chứng minh việc cho mượn và trả lại đất với hợp tác xã thì cũng không làm thay đổi bản chất ai là người sử dụng. Việc gia đình ông T sử dụng đất không tranh chấp với ai, có người dân làm chứng. Ủy ban huyện Đ không xuất trình tài liệu hợp pháp thể hiện đất do Ủy ban xã quản lý. Thửa đất của ông T đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc ông T sử dụng đất là hợp pháp, các quyết định xử phạt đối với gia đình ông T là không có căn cứ, giả sử có vi phạm thì cũng hết thời hạn xử phạt. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm chuyển hồ sơ về Tòa cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án hoặc sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T.

- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Cao Ngọc T có quan điểm: Quá trình giải quyết vụ án Tòa án cấp sơ thẩm dựa vào tờ bản đồ số 17 và Biên bản làm việc ngày 21/7/2020 của UBND xã N với những người ở cùng địa phương để không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T là không phù hợp với quy định pháp luật. Tờ bản đồ không phản ánh chủ sử dụng quyền sử dụng đất là ai? Biên bản làm việc ngày 21/7/2020 mâu thuẫn với lời khai của nhiều người khác. UBND xã lấy lời trình bày của 4 người, những người này đều đi xa về và còn trẻ tuổi, họ chịu sự quản lý của U không khách quan. Ông T khởi kiện 09 yêu cầu trong đó có yêu cầu buộc Chủ tịch UBND huyện Đ, thành phố Hà Nội và các cơ quan có trách nhiệm phải bồi thường thiệt hại cho gia đình ông với số tiền 646.133.938 đồng (Sáu trăm bốn mươi sáu triêu một trăm ba mươi ba nghìn chín trăm ba tám đồng) nhưng Tòa án sơ thẩm chỉ quyết định giải quyết 08 yêu cầu là thiếu yêu cầu khởi kiện, vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông T hoặc hủy bản án sơ thẩm chuyển hồ sơ về Tòa sơ thẩm giải quyết lại vụ án.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội phát biểu quan điểm:

Về tố tụng: Quá trình giải quyết vụ án từ khi thụ lý đến phiên tòa phúc thẩm, Chủ tọa, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng các quy định của Luật Tố tụng hành chính; những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng, đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng của mình.

Về hướng giải quyết vụ án: Sau khi phân tích nội dung vụ án, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, nội dung kháng cáo, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đề nghị Hội đồng xét xử: Bác kháng cáo của ông Cao Ngọc T, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

- Ngày 19/12/2003 UBND xã N đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với ông Cao Ngọc T đã có hành vi đổ đất, san lấp ao của tập thể khi chưa được sự cho phép của cấp có thẩm quyền.

- Ngày 01/12/2004, Đoàn kiểm tra trật tự xây dựng xã N lập biên bản kiểm tra phát hiện ông Cao Ngọc T có hành vi: "Quây lưới B40 xung quanh thửa đất ao thuộc tập thể quản lý và xây dựng công trình bể nước, nhà tạm và trồng một số cây cau vua khi chưa được sự cho phép của cấp có thầm quyền" và xử phạt hành chính.

- Ngày 16/3/2013, Đội thanh tra xây dựng xã N lập biên bản vi phạm hành chính và ngừng thi công xây dựng công trình vi phạm xây dựng đối với ông Cao Ngọc T do có hành vi xây dựng tường rào và cổng trên phần đất tập thể quản lý và cùng ngày đã dỡ bỏ toàn bộ phần tường gạch mới xây của gia đình ông Cao Ngọc T. Những sự kiện trên thể hiện ông T và gia đình đã sử dụng đất trái phép.

Như đã phân tích, nhận định ở trên, do ông Cao Ngọc T có nhiều hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai, không chấp hành quyết định xử phạt hành chính, do đó việc Chủ tịch UBND huyện Đ ra quyết định cưỡng chế và tổ chức thực hiện cưỡng chế tháo dỡ công trình vi phạm đối với ông Cao Ngọc T và gia đình là cần thiết, bảo đảm hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực đất đai, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước và đúng pháp luật nên không có nghĩa vụ phải bồi thường. Việc quyết định thiếu nội dung này là thiếu sót của Tòa án cấp sơ thẩm nhưng không ảnh hưởng đến bản chất vụ án, cần rút kinh nghiệm.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/NQ-UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

1. Bác kháng cáo của ông Cao Ngọc T.

2. Giữ nguyên quyết định của Bản án hành chính sơ thẩm số 400/2023/HC-ST ngày 27 tháng 11 năm 2023 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội.

3. Về án phí: Miễn án phí hành chính phúc thẩm cho ông Cao Ngọc T.

Các quyết định khác của bản án hành chính sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.