Bản án 54A/2021/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Sáng ngày 19/9/2019, đồng chí Chủ tịch UBND huyện Phúc Thọ cùng Ban tiếp công dân của UBND huyện Phúc Thọ tiếp công dân theo lịch định kỳ tại Trụ sở tiếp công dân của UBND huyện Phúc Thọ (địa chỉ tại cụm 3, thị trấn Phúc Thọ). Theo quy định, công dân đến làm việc phải đăng ký, và chờ đến lượt được tiếp theo thứ tự. Trong số các công dân đến trụ sở tiếp công dân của UBND huyện Phúc Thọ để yêu cầu giải quyết, có Đỗ Thị H, sinh năm 1972, trú tại cụm 1 (nay là thôn 1), xã PT, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội.

Khoảng 10 giờ 30’ cùng ngày, khi chưa đến lượt được tiếp nhưng Đỗ Thị H đã tự ý xông vào phòng, nơi cán bộ của UBND huyện Phúc Thọ đang tiếp công dân. Thấy vậy, ông Hoàng Văn Phi là bảo vệ tại Trụ sở liền nhắc nhở Huệ ngồi xuống, chờ đến lượt, nhưng Huệ vẫn tự ý xông vào phòng làm việc. Khi vào trong phòng tiếp dân, Huệ lớn tiếng chất vấn các cán bộ tiếp dân, đập bàn, đập ghế gây tiếng động lớn trong phòng, khiến các cán bộ đang ngồi tại bàn tiếp dân phải đứng dậy rời khỏi vị trí làm việc. Khi lực lượng Công an làm nhiệm vụ bảo vệ tại trụ sở và cán bộ tiếp công dân giải thích, yêu cầu Huệ ra khỏi phòng thì Huệ chạy vào trong góc phòng, không chấp hành. Khoảng 10 phút sau, Huệ bị lực lượng chức năng đưa ra bên ngoài phòng tiếp công dân, Huệ tiếp tục có những lời lẽ tục tĩu, chửi bới bên ngoài hành lang và sân trụ sở tiếp công dân. Do vậy, việc tiếp công dân của lãnh đạo và cán bộ của UBND huyện Phúc Thọ bị gián đoạn khoảng 30 phút, dẫn đến việc một số công dân phải chờ đến lần sau mới được tiếp. Công an thị trấn Phúc Thọ đang làm nhiệm vụ đảm bảo an ninh trật tự tại Trụ sở tiếp công dân đã tiến hành lập biên bản bắt người phạm tội quả tang đối với Đỗ Thị H về hành vi gây rối trật tự công cộng rồi bàn giao cho Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Phúc Thọ giải quyết, xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngày 21/01/2020, Cơ quan điều tra kết thúc điều tra và chuyển hồ sơ vụ án đến Viện kiểm sát nhân dân huyện Phúc Thọ, đề nghị truy tố bị can Đỗ Thị H về tội Gây rối trật tự công cộng quy định tại khoản 1 Điều 318 của Bộ luật hình sự. Trong thời gian này, Đỗ Thị H có biểu hiện trầm cảm nên gia đình đã đưa đi điều trị tại Bệnh viện tâm thần Mỹ Đức.

Ngày 17/02/2020, Viện kiểm sát nhân dân huyện Phúc Thọ ra Quyết định trả hồ sơ điều tra bổ sung, yêu cầu Cơ quan Điều tra trưng cầu giám định tâm thần đối với bị can Đỗ Thị H.

Tại bản Kết luận giám định số 351/KLGĐ ngày 22/9/2020 của Viện pháp y tâm thần trung ương, kết luận:

- Trước, trong khi thực hiện hành vi phạm tội bị can Đỗ Thị H không có bệnh tâm thần.

- Tại thời điểm trên bị can đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

- Tại thời điểm giám định bị can bị phản ứng hỗn hợp lo âu và trầm cảm, bệnh ở giai đoạn tiến triển. Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F4322. Bị can hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Tại bản cáo trạng số 02/CT-VKS ngày 03/01/2021, Viện kiểm sát nhân dân huyện Phúc Thọ truy tố bị cáo Đỗ Thị H về tội Gây rối trật tự công cộng theo khoản 1 Điều 318 của Bộ luật hình sự.

Tại phiên toà, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Phúc Thọ đề nghị Hội đồng xét xử: Tuyên bố Đỗ Thị H phạm tội Gây rối trật tự công cộng. Áp dụng khoản 1 Điều 318, điểm s khoản 1, 2 Điều 51; điểm h khoản 1 Điều 52; Điều 36 của Bộ luật hình sự, xử phạt: Đỗ Thị H 18-24 cải tạo không giam giữ.

Luật sư bào chữa cho bị cáo đề nghị:

Về nguyên nhân: Do trong quá trình giải quyết chi trả tiền đền bù giá trị quyền sử dụng đất là di sản của bố mẹ bị cáo để lại, cán bộ thuộc Trung tâm phát triển Quỹ đất huyện Phúc Thọ có trách nhiệm chi trả tiền nhà nước bồi thường, hỗ trợ đối với diện tích đất của bố mẹ bị cáo bị thu hồi đã có thiếu sót khi chưa xác định đủ những người thuộc hàng thừa kế theo pháp luật của bố mẹ bị cáo, các thừa kế không ủy quyền nhưng lại giao toàn bộ số tiền bồi thường cho một người trong hàng thừa kế, dẫn đến nội bộ gia đình bị cáo mâu thuẫn, anh em đánh nhau.

Khi bị cáo thắc mắc đối với cơ quan có trách nhiệm giải quyết việc bồi thường sai quy định về bồi thường khi không xem xét đến hàng thừa kế thì cơ quan có trách nhiệm đã không giải thích, cố ý đùn đẩy trách nhiệm, lẩn tránh gặp bị cáo. Các ấm ức, thắc mắc của bị cáo đã không được giải quyết dứt điểm gây ức chế cho bị cáo, vì vậy bị cáo đã có hành vi đập phá tài sản của UBND xã, hậu quả của hành vi này là bị cáo đã bị xử phạt 24 tháng tù giam về tội Gây rối trật tự công cộng. Trong thời gian bị cáo chấp hành hình phạt tù, các vướng mắc là nguyên nhân đẩy bị cáo vào con đường phạm tội vẫn không được chính quyền giải quyết.

Sau khi ra tù, hàng tháng bị cáo đã liên tiếp đến trụ sở tiếp công dân của huyện nộp đơn và chờ được gặp lãnh đạo huyện giải quyết các quyền, lợi ích hợp pháp của bị cáo theo quy định của pháp luật, nhưng chưa được lãnh đạo huyện tiếp lần nào. Trong khi bị cáo loay hoay với việc quyền và lợi ích hợp pháp của mình chưa được giải quyết, bị cáo đã tìm gặp người tư vấn pháp lý nhằm giúp bị cáo tìm biện pháp tiếp cận chính quyền để được giải quyết quyền lợi của bị cáo, nhưng bị cáo đã không may, khi người tư vấn pháp lý cho bị cáo không giúp bị cáo tháo gỡ khúc mắc trên cơ sở pháp luật mà tư vấn cho bị cáo khiếu kiện, làm đơn đòi nhân quyền điều này càng đẩy cao sự bức xúc của bị cáo.

Ngày 19/9/2019, khi lãnh đạo huyện tiếp công dân, bị cáo đã xếp hàng chờ đến lượt mình, trong khi đó bị cáo đang bị bệnh, cần phải đi khám theo lịch bác sỹ hẹn nên bị cáo đã xin phép các công dân khác để được vào trước, nộp đơn trực tiếp cho lãnh đạo huyện, nhưng đã bị từ chối. Mọi uất ức với anh em và ấm ức với chính quyền bị dồn nén bấy lâu đã được dịp bùng phát và như giọt nước tràn ly, bị cáo đã không kiểm soát được cảm xúc của mình nên đã có thái độ không đúng mực đối với cán bộ tiếp công dân thể hiện bằng hành động đập mạnh xuống bàn gây ra tiếng động.

Nguyên nhân dẫn đến việc bị cáo phạm tội do thiếu hiểu biết các quy định của pháp luật, lại nghe tư vấn không có chọn lọc, có một phần trách nhiệm của cán bộ được Nhà nước ủy quyền thực thi chính sách đã non kém về nghiệp vụ chuyên môn, lại thiếu tinh thần trách nhiệm, không làm đúng các quy định của pháp luật, đã trực tiếp xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo nhưng không dám đứng lên nhận trách nhiệm mà đùn đẩy trách nhiệm cho nhau.

Tinh thần bị cáo bị khủng khoảng trong thời gian dài trước khi bị đi tù, sau khi đi tù về nguyên nhân đẩy bị cáo vào con đường phạm tội lần đầu vẫn chưa được giải quyết. Đây chính là nguyên nhân dẫn tới tâm thần của bị cáo không ổn định. Tại kết luận giám định số 351 ngày 22/9/2020 của Viẹn pháp y tâm thần Trung ương giám định tâm thần đối với Đỗ Thị H đã kết luận: Trước, trong khi thực hiện hành vi phạm tội bị cáo không mắc bệnh tâm thần.Tại thời điểm giám định bị cáo bị phản ứng hỗn hợp lo âu và trầm cảm. Bệnh ở giai đoạn tiến triển. Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F4322. Bị can bị hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Về hoàn cảnh gia đình bị cáo: Kinh tế khó khăn, chồng bị cáo sức khỏe yếu lại nghiện rượu, vợ chồng thường xuyên đánh, cãi nhau.

Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Tháng 9/2019 bị cáo có hành vi phạm tội, tháng 10/2019, bị cáo đã có biểu hiện của người mắc bệnh tâm thần thể hiện việc bị cáo đã đến Bệnh viện Bạch Mai khám bệnh tại khoa thần kinh, bác sỹ đã chẩn đoán bị cáo mắc bệnh rối loạn giấc ngủ nên kê đơn thuốc an thần cho bị cáo. Từ tháng 3/2020, bị cáo đã phải điều trị nhiều lần tại Bệnh viện tâm thần Mỹ Đức với chẩn đoán: “ Rối Loạn lo âu và trầm cảm ”; UBND huyện Phúc Thọ cũng có văn bản đề nghị các cơ quan tiến hành tố tụng xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, tạo điều kiện cho bị cáo có cơ hội chữa bệnh ở ngoài xã hội thể hiện chính sách khoan hồng của pháp luật đối với người phạm tội.

Từ các căn cứ đã phân tích ở trên, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét áp dụng: Khoản 1 Điều 9; khoản 1, 2, 3 Điều 36; Điểm s khoản 1, 2 Điều 51; khoản 1 Điều 318 Bộ luật hình sự, phạt bị cáo hình phạt cải tạo không giam giữ để bị cáo có cơ hội chữa bệnh và chấp hành án.

Hoàn cảnh kinh tế gia đình bị cáo khó khăn, bản thân bị cáo mắc bệnh tâm thần hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Khả năng lao động để có thu nhập là hạn chế. Chồng bị cáo sức khỏe yếu, lại nghiện rượu không có khả năng lao động. Cuộc sống hiện tại của vợ chồng bị cáo chỉ trông chờ vào tiền do con trai bị cáo chu cấp. Con trai bị cáo cũng đi làm thuê phục vụ nhà hàng ăn uống, thu nhập không cao, hiện tại dịch bệnh COVID đang diễn biến phức tạp, các nhà hàng phải đóng cửa phòng chống dịch nên cuộc sống của gia đình bị cáo vô cùng khó khăn, nên miễn khấu trừ thu nhập cho bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Khoảng 10 giờ 00 phút ngày 19/9/2019, Đỗ Thị H đến trụ sở Ban tiếp công dân của UBND huyện Phúc Thọ đăng ký để được giải quyết yêu cầu của gia đình. Khi chưa đến lượt được tiếp nhưng Huệ đã tự ý xông vào phòng, nơi cán bộ của UBND huyện Phúc Thọ đang tiếp công dân. Bảo vệ tại Trụ sở nhắc nhở Huệ ngồi xuống, chờ đến lượt, nhưng Huệ vẫn tự ý xông vào trong phòng tiếp công dân. Ở đây, Huệ lớn tiếng chất vấn các cán bộ tiếp dân, đập bàn, đập ghế gây tiếng động lớn trong phòng, khiến các cán bộ đang ngồi tại bàn tiếp dân phải đứng dậy rời khỏi vị trí làm việc. Lực lượng Công an làm nhiệm vụ bảo vệ tại trụ sở và cán bộ tiếp công dân giải thích, yêu cầu Huệ ra khỏi phòng thì Huệ chạy vào trong góc phòng, không chấp hành. Khoảng 10 phút sau, Huệ bị lực lượng chức năng đưa ra bên ngoài phòng tiếp công dân, Huệ tiếp tục có những lời lẽ tục tĩu, chửi bới bên ngoài hành lang và sân trụ sở tiếp công dân. Do vậy, việc tiếp công dân của lãnh đạo và cán bộ của UBND huyện Phúc Thọ bị gián đoạn khoảng 30 phút, dẫn đến một số công dân lẽ ra đến lượt được giải quyết vào sáng ngày 19/9/2019 phải chờ đến lần sau mới được giải quyết tiếp.

Xét lời khai của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, phù hợp với lời khai người làm chứng, với biên bản phạm tội quả tang cũng như các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Như vậy, có đủ căn cứ kết luận: Khoảng từ 10 giờ 30’ đến 11 giờ 00’ ngày 19/9/2019, Đỗ Thị H đã có hành vi lớn tiếng chất vấn các cán bộ tiếp dân, đập bàn, đập ghế gây tiếng động lớn trong phòng, khiến các cán bộ đang ngồi tại bàn tiếp dân phải đứng dậy rời khỏi vị trí làm việc. Lực lượng Công an làm nhiệm vụ bảo vệ tại trụ sở và cán bộ tiếp công dân yêu cầu Huệ ra khỏi phòng thì Huệ chạy vào trong góc phòng, không chấp hành. Khoảng 10 phút sau, Huệ bị lực lượng chức năng đưa ra bên ngoài phòng tiếp công dân, Huệ tiếp tục có những lời lẽ tục tĩu, chửi bới bên ngoài hành lang và sân trụ sở tiếp công dân gây ồn ào, mất trật tự tại trụ sở tiếp công dân của UBND huyện Phúc Thọ, làm cho việc tiếp công dân của lãnh đạo, cán bộ công chức của UBND huyện Phúc Thọ bị gián đoạn, ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Căn cứ quy định của Bộ luật hình sự và các văn bản hướng dẫn, hành vi đó của Đỗ Thị H đã cấu thành tội Gây rối trật tự công cộng quy định tại khoản 1 Điều 318 của Bộ luật hình sự. Viện kiểm sát nhân dân huyện Phúc Thọ truy tố bị cáo về tội danh trên là có căn cứ.

Bị cáo có năng lực trách nhiệm hình sự, đạt độ tuổi theo luật định, đã cố ý thực hiện hành vi phạm tội. Hành vi phạm tội của bị cáo đã xâm phạm đến trật tự công cộng, nếp sống văn minh và gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Ngày 20/11/2017, Huệ bị Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội xử phạt 02 năm tù về tội Gây rối trật tự công cộng, chưa được xóa án tích nên lần phạm tội này thuộc trường hợp tái phạm là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Vì vậy, cần phải áp dụng hình phạt tương xứng đối với hành vi phạm tội của bị cáo. Tuy nhiên, Tòa án cũng xem xét, tại phiên tòa, bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, sau khi phạm tội, bị cáo mắc bệnh tâm thần có kết luận giám định của cơ quan chuyên môn. Sau điều trị, sức khỏe bị cáo suy giảm, hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi phải điều trị thường xuyên tại cơ sở y tế, UBND huyện Phúc Thọ có văn bản với nội dung: Nay bà Huệ đã nhận thức rõ hành vi của mình là trái pháp luật và ăn năn, hứa sửa chữa, bà Huệ có hoàn cảnh nhiều khó khăn, đề nghị Tòa án giảm nhẹ trách nhiệm hình sự để bà Huệ có cơ hội cải tạo và điều trị bệnh, bị cáo có nơi cư trú rõ ràng, nên mở lượng khoan hồng của nhà nước cho bị cáo được cải tạo tại địa phương cũng đủ tác dụng giáo dục, phòng ngừa. Bị cáo không có thu nhập ổn định nên không khấu trừ một phần thu nhập của bị cáo.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Tuyên bố Đỗ Thị H phạm tội Gây rối trật tự công cộng.

Căn cứ vào khoản 1 Điều 318; điểm s khoản 1, 2 Điều 51; Điều 36 của Bộ luật hình sự

Xử phạt: Đỗ Thị H 18 (mười tám) tháng cải tạo không giam giữ, thời gian chấp hành hình phạt kể từ ngày cơ quan, tổ chức được giao giám sát, giáo dục người bị kết án nhận được quyết định thi hành án và bản sao bản án.

Giao Đỗ Thị H cho Ủy nhân dân xã PT, huyện Phúc Thọ, Thành phố Hà Nội giám sát, giáo dục trong thời gian chấp hành hình phạt. Gia đình người bị kết án có trách nhiệm phối hợp với Ủy ban nhân dân xã PT trong việc giám sát, giáo dục người bị kết án.

Về án phí: Căn cứ Điều 136 của Bộ luật tố tụng hình sự và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 về án phí, lệ phí Tòa án

Bị cáo Đỗ Thị H phải chịu 200.000đ (hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.

Căn cứ Điều 331 và Điều 333 của Bộ luật tố tụng hình sự

Bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

Các Hội thẩm nhân dân

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa

Hoàng Đức Hiếu

T.M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM