Bản án 540/2022/HCPT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện đề ngày 04/11/2021 và trong quá trình giải quyết vụ án, anh Đào Văn Phúc (người đại diện theo ủy quyền của ông Đào Văn H và bà Đặng Thị Sâm) trình bày:

Ông Đào Văn H, bà Đặng Thị Sâm và anh Đào Văn Phúc không đồng ý với Quyết định số 3799/QĐ-UBND ngày 05/11/2019 của Chủ tịch UBND huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An và Quyết định số 97/QĐ-UBND ngày 05/6/2019 của Chủ tịch UBND xã Nghi Văn, với các lý do:

- UBND xã Nghi Văn không lập hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho gia đình ông Huệ, bà Sâm và anh Phúc tại các thửa đất số 868, 904 và 939, tờ bản đồ số 26, Xóm 3, xã Nghi Văn, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An;

- UBND xã Nghi Văn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ để chứng minh gia đình ông Huệ lấn chiếm hành lang đất Đập Cầu Ván.

Phần kết luận và quyết định của Quyết định số 3799 ngày 05/11/2019 của Chủ tịch UBND huyện Nghi Lộc không kết luận gì về việc gia đình ông Huệ lấn chiếm hay không lấn chiếm đất Đập Cầu Ván và lấn chiếm diện tích bao nhiêu. Quyết định số 3799 tuyên hủy bỏ một phần Quyết định số 97/QĐ-UBND nhưng không nói rõ hủy bỏ phần nào của quyết định.

Nguồn gốc thửa đất số 904, tờ bản đồ số 26, Xóm 3, xã Nghi Văn là của gia đình ông Huệ tạo lập từ năm 1987. Năm 1992, được UBND xã Nghi Văn cấp đất theo Giấy cấp đất ở số 32 ngày 07/7/1992, diện tích 2.107 m2. Gia đình đã nộp tiền lệ phí đất ở hợp lệ 200.000 đồng, phiếu thu số 32 ngày 24/8/1992 và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước, ở ổn định từ đó đến nay. Tuy nhiên, UBND xã Nghi Văn cho rằng các giấy tờ đó không hợp lệ, đề nghị làm rõ lý do. Gia đình ông Huệ không có hành vi lấn chiếm nhưng UBND xã Nghi Văn cho rằng gia đình có hành vi lấn chiếm và yêu cầu gia đình tháo dỡ trả lại hiện trạng thì mới cấp GCNQSDĐ. UBND xã Nghi Văn có tổ chức kiểm tra hiện trạng vi phạm lấn chiếm Đập Cầu Ván nhưng không đúng quy định, từ đó kết luận vụ việc không khách quan, không chính xác.

Do đó, ông Đào Văn H, bà Đặng Thị Sâm và anh Đào Văn Phúc yêu cầu Tòa án giải quyết:

- Hủy Quyết định số 97/QĐ-UBND ngày 05/6/2019 của Chủ tịch UBND xã Nghi Văn, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, giải quyết khiếu nại của ông Đào Văn Phúc (lần 1) và xem xét của Công văn số 47/UBND-ĐCMT ngày 15 tháng 8 năm 2018 của UBND xã Nghi Văn, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An.

- Hủy Quyết định số 3799/QĐ-UBND ngày 05/11/2019 của Chủ tịch UBND huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, giải quyết khiếu nại của ông Đào Văn Phúc (lần 2);

- Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền (UBND huyện Nghi Lộc) chỉnh lý, đo đạc lại, cắm lại mốc diện tích đất ở, đất vườn cho gia đình ông Huệ và cấp GCNQSDĐ cho gia đình ông (đất ở 2.107 m2, còn lại là đất vườn) theo giấy cấp đất ở số 32 năm 1993 và cấp 03 thửa đất thuộc vùng đất rú Đập Cầu mang tên ông Đào Văn H và bà Đặng Thị Sâm.

* Người bị kiện là Chủ tịch UBND huyện Nghi Lộc trình bày:

Con trai của ông Đào Văn H là anh Đào Văn Phúc có đơn khiếu nại lên UBND xã Nghi Văn về việc gia đình anh Phúc nhiều năm đến các cơ quan có thẩm quyền xin làm thủ tục cấp GCNQSDĐ nhưng bị từ chối. Vụ việc đã được UBND xã Nghi Văn giải quyết và ban hành Quyết định số 97/QĐ-UBND ngày 05 tháng 6 năm 2019 giải quyết khiếu nại (lần đầu). Tuy nhiên, gia đình anh Phúc không đồng ý và có đơn khiếu nại lên UBND huyện Nghi Lộc. Ngày 12/7/2019, Chủ tịch UBND huyện Nghi Lộc ban hành Quyết định số 1903/QĐ-UBND thành lập đoàn kiểm tra, xác minh. Đoàn kiểm tra, xác minh đã tham mưu cho Chủ tịch huyện Nghi Lộc ban hành Quyết định số 3799/QĐ-UBND ngày 05/11/2019 về việc giải quyết khiếu nại của anh Phúc (lần hai) và thống nhất với Quyết định số 97/QĐ-UBND ngày 05/6/2019 của Chủ tịch UBND xã Nghi Văn. Anh Phúc khởi kiện yêu cầu hủy Quyết định số 97/QĐ-UBND ngày 05/6/2019 của Chủ tịch UBND xã Nghi Văn và Quyết định số 3799/QĐ-UBND ngày 05/11/2019 của Chủ tịch UBND huyện Nghi Lộc là không có cơ sở, người đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch UBND huyện Nghi Lộc giữ nguyên quan điểm theo quyết định đã ban hành.

Chủ tịch UBND xã Nghi Văn, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An trình bày:

Đối với việc không lập hồ sơ để cấp GCNQSDĐ cho ông Đào Văn H là do thửa đất có nguồn gốc được UBND xã Nghi Văn giao năm 1992, thuộc trường hợp đất giao trái thẩm quyền theo quy định của pháp luật nên không đủ điều kiện để cấp cho công dân. Diện tích đất của ông Huệ chỉ được cấp đất ở theo hạn mức với diện tích đất 250 m2, diện tích đất còn lại phải nộp tiền để chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Quá trình sử dụng đất, ông Huệ cho các con làm nhà, ở riêng (anh Hiếu ở thửa đất số 868, anh Thành ở thửa đất số 939), phần đất anh Hiếu sử dụng đã đóng cọc bê tông lấn chiếm lòng Đập Cầu. Năm 2015, cán bộ xóm, xã đã lập biên bản vi phạm nhưng anh Hiếu không tháo dỡ. Sau khi anh Đào Văn Phúc khiếu nại, UBND huyện Nghi Lộc đã lập đoàn thanh tra để kiểm tra hiện trạng, có bản đồ kèm theo thể hiện rõ diện tích đất của các thửa và xác định anh Hiếu, ông Huệ có lấn chiếm đất. Các tài liệu, chứng cứ đã nộp cho Tòa án, quan điểm của UBND xã Nghi Văn là giữ nguyên Quyết định số 97/QĐ-UBND ngày 05/6/2019.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày:

- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông Đào Văn H và bà Đặng Thị Sâm đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện, hủy các quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND xã Nghi Văn và Chủ tịch UBND huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An để cấp GCNQSDĐ cho gia đình ông Huệ, bà Sâm.

- Anh Đào Văn Hiếu thừa nhận có đóng cọc bê tông trên hồ để bán cà phê, cán bộ xóm, xã có đến lập biên bản vi phạm năm 2015, anh Hiếu có ký vào văn bản.

* Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 52/2021/HC-ST ngày 22 tháng 10 năm 2021, Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An đã quyết định:

Căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 3, Điều 30, khoản 3, khoản 4 Điều 32, điểm a khoản 3 Điều 116, khoản 1 Điều 157, khoản 1, khoản 2 Điều 158, điểm a khoản 2 Điều 193, Điều 204, Điều 206 của Luật Tố tụng hành chính; Điều 49; Điều 50, Điều 127 và Điều 103 của Luật Đất đai năm 2013; Điều 17, khoản 2 Điều 18, Điều 27, Điều 28, Điều 29, Điều 30, Điều 38 và Điều 39 của Luật Khiếu nại; tuyên xử:

- Bác yêu cầu khởi kiện của ông Đào Văn H về việc hủy Quyết định số 97/QĐ-UBND ngày 05/6/2019 của Chủ tịch UBND xã Nghi Văn, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An về việc giải quyết khiếu nại của ông Đào Văn Phúc (lần đầu);

- Bác yêu cầu khởi kiện của ông Đào Văn H về việc hủy Quyết định số 3799/QĐ-UBND ngày 05/11/2019 của Chủ tịch UBND huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An về việc giải quyết khiếu nại của ông Đào Văn Phúc (lần hai);

- Bác yêu cầu khởi kiện của ông Đào Văn H về việc buộc UBND huyện Nghi Lộc cấp GCNQSDĐ cho gia đình ông Huệ (đất ở 2.107 m2, còn lại là đất vườn) tại 03 thửa đất (các thửa đất số 868, 904 và 939, tờ bản đồ số 26) thuộc Xóm 3, xã Nghi Văn, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.

Ngày 04/11/2021, người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện là anh Đào Văn Phúc có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

* Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Anh Đào Văn Phúc giữ nguyên nội dung kháng cáo và trình bày việc các cấp chính quyền không làm các thủ tục để cấp GCNQSDĐ cho gia đình anh là sai pháp luật bởi lẽ trước đây khoảng năm 2010, gia đình anh có thực hiện việc hoàn thiện hồ sơ để đề nghị cấp GCNQSDĐ cho gia đình nộp lên UBND xã Nghi Văn nhưng chính quyền xã không thực hiện; đến năm 2018, gia đình anh lại làm các thủ tục xin cấp GCNQSDĐ nhưng chính quyền không thực hiện vì cho rằng gia đình anh lấn chiếm đất. Anh Phúc khẳng định gia đình anh không lấn chiếm bởi đất của gia đình anh có 03 phía tiếp giáp đường và 01 phía tiếp giáp Đập Cầu Ván, việc đóng cọc để dựng lều câu cá thì khi được chính quyền yêu cầu tháo dỡ, gia đình anh đã thực hiện tháo dỡ. Về nguồn gốc đất, gia đình anh sử dụng diện tích đất này từ năm 1987, đến năm 1992 UBND xã đã có giấy cấp đất cho gia đình anh và gia đình anh đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước, gia đình anh sử dụng đất ổn định từ năm 1987 đến nay, không tranh chấp với bất cứ ai, việc chính quyền không thực hiện việc cấp GCNQSDĐ cho gia đình anh với lý do gia đình anh lấn chiếm đất là không có cơ sở bởi chính quyền không chỉ ra được gia đình anh lấn ra đâu, lấn ở đâu và lấn chiếm vào thời gian nào; quá trình đo đạc đất chính quyền thực hiện hoàn toàn sai pháp luật nên số liệu là không có cơ sở để xác định việc lấn chiếm đất, việc tăng số liệu diện tích là do đo đạc sai và có sự sai số khi đo đạc. Đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện.

- Trợ giúp viên pháp lý bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp cho người khởi kiện có ý kiến như sau: Các Quyết định số 97 và 3799 là không có căn cứ bởi một trong những căn cứ ban hành Quyết định số 97 là biên bản vi phạm hành chính cũng lập cùng ngày 05/6/2019 là vô lý và biên bản này cũng không đúng, đủ thành phần, không do người có thẩm quyền đo vẽ theo quy định nên không có giá trị pháp lý. Đất nhà ông Huệ sử dụng ổn định từ năm 1987 đến nay, không có tranh chấp, nằm trong quy hoạch khu dân cư nên có đủ căn cứ cấp GCNQSDĐ. Do đó, đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội phát biểu ý kiến đánh giá việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án hành chính ở cấp phúc thẩm là đúng pháp luật. Về nội dung: Qua xem xét toàn bộ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và qua kết quả tranh luận tại phiên tòa thấy phía người khởi kiện đề nghị hủy các Quyết định số 97 và số 3799 là không có căn cứ chấp nhận nên Tòa án cấp sơ thẩm bác đơn khởi kiện là đúng; tại cấp phúc thẩm, mặc dù có kháng cáo nhưng người khởi kiện cũng không xuất trình thêm được căn cứ mới chứng minh cho yêu cầu khởi kiện. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của người khởi kiện, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra công khai tại phiên tòa; nghe các ý kiến trình bày của người khởi kiện, xét quan điểm của người bị kiện, ý kiến người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, của người trợ giúp pháp lý, nghe quan điểm giải quyết vụ án của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội; Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy:

[I]. Về tố tụng:

[II]. Về nội dung:

Ngày 22/10/2020, ông Đào Văn H nộp đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy các quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND xã Nghi Văn và Chủ tịch UBND huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An; đồng thời, buộc cơ quan hành chính (UBND huyện Nghi Lộc) chỉnh lý, đo đạc lại, cắm lại mốc diện tích đất ở, đất vườn và cấp GCNQSDĐ cho gia đình ông Huệ. Xét đây là các quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai, Chủ tịch UBND cấp huyện và Chủ tịch UBND cấp xã trên cùng phạm vi địa giới hành chính, Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An thụ lý giải quyết là đúng quy định tại khoản 1 Điều 30, khoản 4 Điều 32, điểm a khoản 3 Điều 116 Luật tố tụng hành chính.

Thửa đất số 904, tờ bản đồ số 26, Xóm 3, xã Nghi Văn, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An là do gia đình ông Đào Văn H tạo lập từ năm 1987 và sinh sống ổn định từ đó đến nay.

Năm 1992, được UBND xã Nghi Văn cấp đất theo giấy cấp đất số 32 ngày 07/7/1992, diện tích 2.107 m2, gia đình ông Huệ đã nộp tiền lệ phí đất ở 200.000 đồng (theo Phiếu thu số 32 ngày 24/8/1992) và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước. Quá trình sử dụng đất, ông Huệ đã cho các con là anh Đào Văn Thành, anh Đào Văn Hiếu xây dựng nhà ở khi anh Thành, anh Hiếu lập gia đình, ở riêng.

Năm 2007, khi lập bản đồ mới theo hiện trạng sử dụng đã tách thành 03 thửa gồm thửa số 868, 904 và số 939, tờ bản đồ số 26. Phần đất anh Đào Văn Hiếu sử dụng có đóng 08 cọc bê tông lấn ra lòng hồ khoảng 02 mét, ngày 01/8/2015, ngày 11/8/2015 và ngày 09/6/2018, Ban chỉ huy Xóm 3 (Xóm trưởng, Xóm phó) và UBND xã Nghi Văn lập biên bản vi phạm (biên bản có anh Hiếu xác nhận) nhưng gia đình không tháo dỡ.

Quá trình anh Đào Văn Phúc làm thủ tục đề nghị cấp GCNQSDĐ cho ông Huệ đã được UBND xã Nghi Văn trả hồ sơ và hướng dẫn tại Công văn số 47/UBND-ĐCMT ngày 15/8/2018 nhưng anh Phúc không thực hiện theo yêu cầu.

Căn cứ các tài liệu có tại hồ sơ, theo bản đồ địa chính thì 03 thửa đất ông Đào Văn H, anh Đào Văn Hiếu và anh Đào Văn Thành sử dụng có diện tích 4.858 m2; hiện trạng diện tích đất đang sử dụng theo số liệu đo đạc của Đoàn kiểm tra UBND huyện Nghi Lộc là 5.523 m2 (tăng 665 m2), lý do tăng diện tích là do gia đình ông Huệ đã cơi nới, lấn chiếm phía đập Cầu Ván và đường đi phía Đông; phía Đập Cầu Ván, gia đình ông Huệ đã xây dựng bờ kè và đổ trụ bên tông kiên cố. Sau khi nhận hồ sơ đề nghị cấp GCNQSDĐ của ông Huệ, UBND xã Nghi Văn đã ban hành Công văn số 47/UBND-ĐCMT nêu rõ lý do chưa đủ điều kiện cấp GCNQSDĐ và hướng dẫn gia đình ông Huệ hoàn thiện hồ sơ, bổ sung các nội dung để được cấp GCNQSDĐ theo quy định nhưng anh Phúc không thực hiện theo yêu cầu. Anh Phúc khiếu nại các cơ quan có thẩm quyền từ chối không tiến hành lập hồ sơ cấp GCNQSDĐ là không cơ sở. Do đó, không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Đào Văn H về việc hủy Quyết định số 97/QĐ-UBND ngày 05/6/2019 của Chủ tịch UBND xã Nghi Văn và Quyết định số 3799/QĐ-UBND ngày 05/11/2019 của Chủ tịch UBND huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Đối với yêu cầu khởi kiện buộc UBND huyện Nghi Lộc tiến hành chỉnh lý, đo đạc, cắm mốc lại và cấp GCNQSDĐ cho gia đình ông Huệ, do việc khiếu nại không đúng nên không có căn cứ để buộc cơ quan hành chính có thẩm quyền thực hiện công vụ, nhiệm vụ được giao.

Tổng hợp những phân tích như viện dẫn nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy Tòa án cấp sơ thẩm xử bác yêu cầu khởi kiện của ông Đào Văn H là có căn cứ nên không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của ông Đào Văn H. Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại phiên tòa là có căn cứ, được Hội đồng xét xử chấp nhận. Mặc dù bị bác kháng cáo nhưng ông Huệ là người cao tuổi nên không phải nộp án phí phúc thẩm.

Vì các lẽ trên; căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật tố tụng hành chính; Luật phí và lệ phí; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

QUYẾT ĐỊNH:

1. Không chấp nhận kháng cáo của ông Đào Văn H do anh Đào Văn Phúc đại diện theo ủy quyền. Giữ nguyên quyết định của Bản án hành chính sơ thẩm số 52/2021/HC-ST ngày 22 tháng 10 năm 2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An.

2. Án phí hành chính phúc thẩm: Ông Đào Văn H không phải nộp.

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.