Bản án 54/2018/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN!DANH!

NƯỚC!CỘNG!HOÀ!XÃ!HỘI!CHỦ!NGHĨA!VIỆT!NAM!

TOÀ!ÁN!NHÂN!DÂN!TỈNH!LẠNG!SƠN!

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:!

Thẩm"phán"-"Chủ"toạ"phiên"toà:!Ông!Lộc!Sơn!Thái;!

Thẩm"phán:!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!Bà!Nguyễn!Thị!Trung!Vân;!

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!Ông!Phạm!Văn!Tuệ.!

-! Thư ký phiên toà:! Bà!Nguyễn!Thị!P! –!Thư!ký!Toà! án! nhân!dân! tỉnh! Lạng!Sơn.!

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn:!Bà!Mông!Thị!Mai! Phương!-!Kiểm!sát!viên.!

Ngày!12!tháng!11!năm!2018!tại!trụ!sở!Toà!án!nhân!dân!tỉnh!Lạng!Sơn!xét! xử!phúc!thẩm!công!khai!vụ!án!thụ!lý!số!25/2018/TLPT-DS!ngày!28!tháng!8!năm! 2018!về!tranh!chấp!quyền!sử!dụng!đất,!tài!sản!trên!đất!và!yêu!cầu!bồi!thường! thiệt!hại!về!tài!sản!ngoài!hợp!đồng.!

Do!Bản!án!dân!sự!sơ!thẩm!số!06/2018/DS-ST!ngày!18!tháng!7!năm!2018!của! Toà!án!nhân!dân!huyện!Tràng!Định,!tỉnh!Lạng!Sơn!bị!kháng!cáo!và!kháng!nghị.!

Theo!Quyết!định!đưa!vụ!án!ra!xét!xử!phúc!thẩm!số:!46/2018/QĐ-PT!ngày!! 19!tháng!9!năm!2018,!Quyết!định!hoãn!phiên!tòa!phúc!thẩm!số!65/2018/QĐ-PT! ngày!02/11/2018,!giữa!các!đương!sự:!

-!Nguyên"đơn:!

1.!Ông!Nông!Văn!H;!có!mặt.!

2.!Bà!Hà!Thị!L!(tức!H1);!có!mặt.!

Đều!cư!trú!tại:!!!khu!A,!thị!trấn!T,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn;"

Người"bảo"vệ"quyền"và"lợi"ích"hợp"pháp"của"nguyên"đơn:!Bà!Hoàng!Thị! Kim!K!-!Luật!sư!của!Văn!phòng!Luật!sư!K!thuộc!Đoàn!Luật!sư!tỉnh!Lạng!Sơn;! có!mặt.! -"Bị"đơn:!Bà!Hà!Thị!O(tên!khác:!Nguyễn!Thị!X);!cư!trú!tại:!Khu!A,!thị! trấn!T,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn;!có"mặt.! Người"bảo"vệ"quyền"và"lợi"ích"hợp"pháp"của"bị"đơn:!Ông!Huỳnh!Mỹ!L-! Luật!sư!của!Văn!Phòng!Luật!sư!H!thuộc!Đoàn!Luật!sư!tỉnh!Lạng!Sơn,!có!mặt.! -"Người"có"quyền"lợi,"nghĩa"vụ"L"quan:" 1.!Anh!Lăng!Văn!B;!cư!trú!tại:!Khu!A,!thị!trấn!T,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn,! có!mặt.! 2.!Ủy!ban!nhân!dân!(sau!đây!viết!tắt!là!UBND)!xã!Đ,!huyện!T,!tỉnh!Lạng! Sơn,! người! đại! diện! theo! pháp! luật! ông! Nguyễn! Trung! H2-! Chủ! tịch! Ủy! ban! nhân!dân!xã!Đ,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn,!vắng!mặt.! -"Người"làm"chứng:" 1.!Ông!Sầm!Văn!T;!cư!trú!tại:!Thôn!C,!xã!C,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn,!có!mặt.! 2.!Ông!Hoàng!Văn!S;!cư!trú!tại:!Thôn!N,!xã!H,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn,! có!mặt.! 3.!Ông!Hoàng!Văn!M;!cư!trú!tại:!Thôn!H,!xã!Đ,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn,! có!mặt.! 4.!Ông!Lý!Trung!D;!cư!trú!tại:!Thôn!L,!xã!Đ,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn,!có!mặt.! -"Người"kháng"cáo:!Ông!Nông!Văn!H,!bà!Hà!Thị!L!là!bị!đơn.! -" Viện" Kiểm" sát" kháng" nghị:! Viện!trưởng! Viện! Kiểm! sát! nhân! dân! tỉnh! Lạng!Sơn.!

NỘI!DUNG!VỤ!ÁN:!

Theo!bản!án!dân!sự!sơ!thẩm,!các!tài!liệu!có!trong!hồ!sơ!vụ!án,!lời!khai!của! các!đương!sự!nội!dung!vụ!án!được!tóm!tắt!như!sau:! Ông!Nông!Văn!H,!bà!Hà!Thị!L!và!bà!Hà!Thị!O!tranh!chấp!diện!tích!đất!và! tài!sản!trên!đất!tại!thôn!K,!xã!Đ,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn.!Theo!biên!bản!xem!xét! thẩm!định!và!định!giá!tài!sản!do!Tòa!án!nhân!dân!huyện!Tràng!Định!thực!hiện,! xác!định!có!các!phía!tiếp!giáp!sau:! -!Phía!Đông!Bắc!giáp!mương!xây!có!chiều!dài!6,65m;! -!Phía!Tây!Bắc!giáp!mương!xây!có!chiều!dài!28m;!! -!Phía!Tây!Nam!giáp!đất!hộ!ông!Hà!Văn!T1!có!chiều!dài!27,6m;!! -!Phía!Đông!Nam!giáp!đường!tỉnh!lộ!226!có!chiều!dài!25,80m.! Tổng! diện! tích! đất! tranh! chấp! 428,3m2! trị! giá! theo! thị! trường! là! 856.600.000!đồng.!Trên!đất!gồm!có!05!ki!ốt!xây!dựng!vào!tháng!8!năm!2016,! tổng!diện!tích!05!gian!ki!ốt!là!145,5m2,!xây!bằng!gạch!bê!tông,!mái!lợp!bằng!tôn,! cửa!xếp!bằng!sắt,!sân!láng!bê!tông!xi!măng,!tổng!giá!trị!là!337.161.900!đồng.!

Theo!ông!Nông!Văn!H!và!bà!Hà!Thị!L!trình!bày:!Ngày!03!tháng!4!năm! 1999!vợ!chồng!ông!Nông!Văn!H,!bà!Hà!Thị!L!với!bà!Hà!Thị!P!(là!cô!ruột!của!bà! L)!có!thỏa!thuận!cùng!nhau!mua!mảnh!đất!của!ông!Sầm!Văn!T!tại!thôn!K,!xã!Đ,! huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn!với!diện!tích!1.644m2,!giá!là!20.000.000!đồng!và!thanh! toán!tiền!ngay!tại!nhà!ông!Nông!Văn!H!tại!khu!A,!thị!trấn!T,!huyện!T!có!chị! Hoàng!Thị!C!chứng!kiến.!Do!bà!Hà!Thị!P!là!cô!ruột!của!bà!Hà!Thị!L!nên!khi! mua!mảnh!đất!vợ!chồng!ông!H!!và!bà!P!nhất!trí!thỏa!thuận!bằng!hợp!đồng!miệng! là!để!bà!P!đứng!tên!trong!hợp!đồng!chuyển!nhượng!quyền!sử!dụng!đất!và!đứng! tên!kê!khai!cấp!Giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất.!Đồng!thời!thỏa!thuận!ông! H!!trực!tiếp!đi!làm!thủ!tục!kê!khai,!quản!lý,!sử!dụng,!giao!dịch!thửa!đất!trên.! Ngày!30/10/2000!đã!được!Ủy!ban!nhân!dân!huyện!T!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền! sử!dụng!đất!mang!tên!Hà!Thị!P.!Sau!khi!được!cấp!Giấy!chứng!nhận!quyền!sử! dụng!đất!bà!P,!ông!H!!đã!bàn!bạc!thống!nhất!chia!cho!Hà!Thị!L,!Hà!Thị!H,!Hà! Thị!O!mỗi!người!01!lô!đất!để!sử!dụng,!được!Ủy!ban!nhân!dân!xã!Đ!xác!nhận! ngày!15/01/2007.!Năm!2013!xã!Đ!có!nhu!cầu!làm! mương!thoát! nước!kiên!cố! qua!mảnh!đất!397m2!mang!tên!Hà!Thị!P,!ông!H!,!bà!P!cùng!nhất!trí!hiến!tặng! cho!xã!Đ!15m2!đất!để!làm!mương.!Năm!2014!ông!H!!với!bà!P!bàn!bạc!nhất!trí! cho!cháu!trai!trưởng!họ!Hà!là!Hà!Văn!T1!diện!tích!565m2.!Còn!lại!397m2!ông!H!! vẫn!quản!lý.!Tháng!8/2016!bà!P!lên!nhà!ông!H!!bàn!bạc!thống!nhất,!ông!H!!xây! dựng!và!quản!lý!số!đất!còn!lại!và!đến!năm!2017!sẽ!sang!tên!cho!ông!H!.!Trong! quá!trình!từ!tháng!8/2016!đến!tháng!01/2017!ông!H!!đã!xây!xong!05!gian!nhà!trọ! cấp!4!trên!mảnh!đất!còn!lại!là!397m2,!khi!chưa!kịp!làm!thủ!tục!sang!tên!thửa!đất! thì!bà!P!ốm!chết,!chị!Hà!Thị!O!(tức!Nguyễn!Thị!X),!lợi!dụng!quan!hệ!là!con!nuôi! của!bà!P!đã!mang!khóa!đến!khóa!5!gian!nhà!ông!H!!vừa!xây!xong!mà!ông!H!!đã! ký!hợp!đồng!cho!thuê!với!giá!1.000.000!đồng/1!gian!nhà.!Do!chị!Oanh!đã!khóa! cửa!05!gian!nhà!nên!ông!H!!không!thể!cho!người!khác!thuê!được.!!

Do!đó,!ông!H!!khởi!kiện!đến!Tòa!án!yêu!cầu!buộc!bà!Hà!Thị!O!chấm!dứt! tranh!chấp!tài!sản!gồm!5!gian!nhà!trên!diện!tích!397m2!tại!thôn!K,!xã!Đ,!huyện!T,! tỉnh!Lạng!Sơn!đồng!thời!công!nhận!quyền!sử!dụng!đất!của!ông!H!!với!thửa!đất! 397m2!tại!thôn!K,!xã!Đ,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn!và!yêu!cầu!bà!O!phải!bồi!thường! thiệt!hại!do!ông!H,!bà!L!bị!mất!thu!nhập!từ!tiền!thuê!nhà!là!80.000.000!đồng.!

Quá!trình!giải!quyết!vụ!án,!bà!Hà!Thị!O!trình!bày:!Ngày!01/01/1989!bà! Oanh!được!bà!Hà!Thị!P!đón!từ!xã!H,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn!về!làm!con!nuôi.! Sau!khi!học!phổ!thông!xong!bà!ở!nhà!bán!hàng!cùng!bà!P,!đến!năm!2000!thì!lấy! chồng!là!anh!Lăng!Văn!B,!đến!năm!2007!bà!P!có!chia!cho!bà!01!mảnh!đất!tại! thôn!K,!xã!Đ,!huyện!T;!năm!2012!bà!P!lập!di!chúc!cho!bà!căn!nhà!số!A,!phố!C,! thị!trấn!T,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn;!năm!2013!bà!P!chia!tiếp!cho!bà!nhà!ở!số!44,! khu!2,!thị!trấn!T,!huyện!T,!cùng!thời!điểm!đó!Ủy!ban!nhân!dân!ra!thông!báo!cho! những!người!nuôi!con!nuôi!làm!lại!giấy!tờ!mới!nên!bà!và!bà!P!đi!làm!giấy!tờ!và!

3!

được!cấp!mới!vào!ngày!23/10/2013.!Đến!tháng!8/2016!bà!P!có!nói!với!bà!việc! bà!P!có!xây!nhà!trọ!bên!xã!Đ!và!nhờ!ông!Nông!Văn!H!mua!vật!liệu!và!tìm!thợ! giúp!vì!ông!H!!cũng!xây!nhà!trọ!của!mình!nên!hộ!trông!một!thể,!bà!P!vẫn!thường! xuyên!sang!giám!sát!công!trình,!ai!cũng!biết!bà!P!đưa!tiền!cho!ông!H!!trả!tiền! công!xây!dựng!và!mua!vật!liệu,!sau!khi!xây!dựng!xong!thì!bà!đã!photo!chứng! minh!thư!bà!P!và!sổ!hộ!khẩu!gia!đình!để!lắp!công!tơ!điện!thắp!sáng!cho!5!gian! nhà!cho!thuê!trên.!Ngày!30/12/2016!bà!O!có!đưa!bà!P!đi!bán!vàng!cho!hiệu!vàng! H!và!đưa!tiền!cho!ông!H!!ngay!tại!quầy,!khi!về!nhà!bà!P!có!nói!lại!với!bà!là!đi! bán!vàng!lấy!tiền!cho!ông!H3!!trả!tiền!công!thợ.!Ngày!21/02/2017,!bà!Hà!Thị!P! chết,!sau!đó!30!ngày!bà!O!được!dân!ở!K!thông!báo!việc!ông!Nông!Văn!H,!bà!Hà! Thị!L!dán!giấy!ghi!cho!thuê!nhà!và!kho!bãi!(ngày!29/3/2017),!nên!bà!đã!đi!mua! khóa!về!khóa!cửa!các!gian!nhà!trọ!lại.!Do!đó,!bà!không!chấp!nhận!yêu!cầu!khởi! kiện!của!ông!Nông!Văn!H,!bà!Hà!Thị!O.! Tại!Bản!án!sơ!thẩm!số!06/2018/DS-ST!ngày!18!tháng!7!năm!2018,!Tòa!án! nhân!dân!huyện!Tràng!Định,!tỉnh!Lạng!Sơn!đã!quyết!định:! !1.!Căn!cứ!khoản!9!Điều!26;!Điều!35;!Điều!39;!khoản!1!Điều!147;!khoản!1! Điều!157;!khoản!1!Điều!165!của!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự;!Điều!99;!Điều!100!của! Luật!Đất!đai!năm!2013;!Điều!611;!điểm!a!khoản!1!Điều!651;!Điều!221;!Điều! 234;!Điều!288;!Điều!584!của!Bộ!luật!Dân!sự!và!điểm!a!khoản!2!Điều!27!Nghị! quyết!326/2016/UBTVQH14!ngày!30!tháng!12!năm!2016!của!Uỷ!ban!thường!vụ! Quốc!Hội!quy!định!về!mức!thu,!miễn,!giảm,!thu,!nộp,!quản!lý!và!sử!dụng!án!phí! và!lệ!phí!Toà!án.! 2.!Xử:! -!Bác!yêu!cầu!khởi!kiện!của!ông!Nông!Văn!H,!bà!Hà!Thị!L!đối!với!bà!Hà! Thị!O!(Nguyễn!Thị!X)!về!đòi!quyền!quản!lý,!sử!dụng!thửa!đất!tranh!chấp!tại! thôn!K,!xã!Đ,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn.!Buộc!ông!Nông!Văn!H,!bà!Hà!Thị!Lphải! trả!lại!cho!bà!Hà!Thị!Othửa!đất!tranh!chấp!tại!thôn!K,!xã!Đ,!huyện!T,!tỉnh!Lạng! Sơn!và!05!gian!nhà!ki!ốt!trên!đất!tranh!chấp!tại!thôn!K,!xã!Đ,!huyện!T,!tỉnh!Lạng! Sơn,!cụ!thể!gồm!05!gian!nhà!ki!ốt!và!thửa!đất!có!các!phía!tiếp!giáp!sau:!Phía! Đông!Bắc!giáp!mương!xây!có!chiều!dài!6,65m;!phía!Tây!Bắc!giáp!mương!xây! có!chiều!dài!28m;!phía!Tây!Nam!giáp!đất!hộ!ông!Hà!Văn!T1!có!chiều!dài!27,6m;! phía!Đông!Nam!giáp!đường!tỉnh!lộ!226!có!chiều!dài!25,80m,!tổng!diện!tích!đất! tranh!chấp!428,3m2!và!trên!đất!gồm!có!05!ki!ốt!xây!dựng!vào!tháng!8!năm!2016,! tổng!diện!tích!05!gian!nhà!ki!ốt!là!145,5m2,!nhà!xây!bằng!gạch!bê!tông,!mái!lợp! bằng!tôn,!cửa!xếp!bằng!sắt,!sân!láng!bê!tông!xi!măng!(có!sơ!đồ!kèm!theo).! Bác! yêu! cầu! của! ông! Nông! Văn! H,! bà! Hà! Thị! Lđòi! chị! Hà! Thị! Obồi! thường!thiệt!hại!do!tài!sản!bị!xâm!phạm!(bồi!thường!thiệt!hại!do!mất!thu!nhập! tiền!thuê!nhà)!là!80.000.000đồng!(tám!mươi!triệu!đồng).!

Ngoài!ra,!Bản!án!sơ!thẩm!còn!tuyên!về!chi!phí!tố!tụng,!án!phí!và!quyền! kháng!cáo!của!các!đương!sự!theo!quy!định.!

Ngày!30/7/2018!ông!Nông!Văn!H!và!Hà!Thị!L!kháng!cáo!toàn!bộ!Bản!án! dân!sự!sơ!thẩm!số!06/2018/DS-ST!ngày!18/7/2018!của!Tòa!án!nhân!dân!huyện! Tràng!Định!với!nội!dung:!Đề!nghị!công!nhận!quyền!quản!lý,!sử!dụng!hợp!pháp! của!vợ!chồng!ông!bà!với!tài!sản!(nhà,!đất)!gồm!428,3m2!đất!và!05!gian!nhà!trọ! tại!Kéo!Lầy,! xã!Đ,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn.!Buộc!bà!Hà!Thị!Ophải!chấm!dứt! việc!tranh!chấp!tài!sản!nói!trên!và!phải!bồi!thường!thiệt!hại!cho!vợ!chồng!ông!bà! số!tiền!80.000.000!đồng.!!

Tại!đơn!đề!nghị!bổ!sung!ngày!18/10/2018,!ông!Nông!Văn!H!trình!bày!năm! 2010,!ông!thuê!anh!Lý!Trung!D,!sinh!năm!1979,!ở!Thôn!L,!xã!Đ,!huyện!T!chở!100! xe!đất!để!đổ!lấp!mặt!bằng!với!số!tiền!100.000.000đồng;!năm!2016!thuê!anh!Hoàng! Văn!M,!trú!tại!Thôn!H,!xã!Đ,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn!chở!500!xe!đất!đổ!lên!diện!tích! đất!cấy!lúa!còn!lại!trong!tổng!397m2!với!số!tiền!50.000.000đồng,!tổng!cộng!số!tiền! ông!thuê!đổ!đất!tôn!tạo!đắp!nền!là!150.000.000đồng.!Do!đó,!ông!đề!nghị!Tòa!án!cấp! phúc!thẩm!xác!định!tài!sản!tranh!chấp!là!khối!tài!sản!chung!giữa!vợ!chồng!ông!H,!bà! L,!bà!Phượng!và!đề!nghị!xem!xét!giải!quyết!cho!ông!được!hưởng!phần!nhiều!hơn! (3/4)!diện!tích!đất!trong!khối!tài!sản!chung!nêu!trên.!Đồng!thời,!xác!định!việc!tạo!lập! tài!sản!trên!đất!(05!phòng!trọ)!là!tài!sản!của!ông!H.!

Tại! Quyết! định! số! 39/QĐKNPT-VKS-DS! ngày! 16/8/2018,! Viện! trưởng! Viện!Kiểm!sát!nhân!dân!tỉnh!Lạng!Sơn!kháng!nghị!phúc!thẩm,!đề!nghị!Toà!án! nhân! dân! tỉnh! Lạng! Sơn! xét! xử! theo! hướng! hủy! Bản! án! dân! sự! sơ! thẩm! số! 06/2018/DS-ST!ngày!18/7/2018!của!Tòa!án!nhân!dân!huyện!Tràng!Định!

Tại!phiên!tòa!phúc!thẩm,!ông!Nông!Văn!H!và!bà!Hà!Thị!L!giữ!nguyên!nội! dung! kháng!cáo! yêu! cầu!sửa! Bản!án! dân! sự!sơ! thẩm! số!06/2018/DS-ST!ngày! 18/7/2018!của!Tòa!án!nhân!dân!huyện!Tràng!Định;!đề!nghị!xem!xét!số!tiền!ông! thuê!đổ!đất!tôn!tạo!đắp!nền!là!150.000.000đồng.!

Người!bảo!vệ!quyền!và!lợi!ích!hợp!pháp!của!người!kháng!cáo!trình!bày:! Nguồn!gốc!đất!là!do!ông!Nông!Văn!H,!bà!Hà!Thị!L!cùng!bà!Hà!Thị!P!mua!năm! 1999.!Quá!trình!quản!lý!sử!dụng!ông!H!liên!tục!quản!lý!và!tu!bổ!đổ!đất!trên!diện! tích!đất!tranh!chấp!và!đã!xây!05!gian!nhà!trọ!trên!đất.!Do!vậy,!đề!nghị!Hội!đồng! xét!xử!áp!dụng!Điều!308,!309!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự!!sửa!bản!án!sơ!thẩm:!Công! nhận!quyền!quản!lý,!sử!dụng!hợp!pháp!diện!tích!428,3m2!đất!và!05!gian!nhà!trọ! cho!ông!Nông!Văn!H!và!bà!Hà!Thị!L.!Buộc!bà!Hà!Thị!O!phải!bồi!thường!tiền! thuê!05!gian!nhà!mà!bà!Oanh!đã!khóa!của!ông!H!!không!cho!thuê!được!với!giá! 80.000.000đồng!và!tính!giá!trị!đất,!công!tôn!tạo!mà!ông!H!!đã!bỏ!tiền!ra!để!thuê! người!đổ!đất!tôn!tạo!đắp!nền.!Trong!trường!hợp,!Tòa!án!cấp!phúc!thẩm!xác!định! phần! tài! sản! tranh! chấp! là! tài! sản! chung! của! vợ! chồng! ông!Hình,! bà! L! và! bà!

5!

Phượng!thì!phải!xem!xét!đánh!giá!đến!công!sức!tôn!tạo!làm!tăng!giá!trị!tài!sản,! bởi!lẽ!diện!tích!đất!tranh!chấp!ông!H!đã!có!công!sức!đắp!nền,!duy!trì,!tôn!tạo!nên! ông!H!phải!được!chia!phần!nhiều!hơn.! Người!bảo!vệ!quyền!và!lợi!ích!hợp!pháp!của!bị!đơn!trình!bày:!Căn!cứ!quá! trình!quản!lý!và!bà!P!đã!được!Nhà!nước!cấp!giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất! mang!tên!bà!P.!Sau!khi!bà!P!được!cấp!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!đã!chia! cho!các!cháu,!bản!thân!ông!H!!bà!L!cũng!được!cho!tặng!một!phần!diện!tích!đất.! Do!vậy,!bị!đơn!không!đồng!ý!với!nội!dung!kháng!cáo!của!nguyên!đơn.!Phía!bị! đơn!không!nhất!trí!với!kháng!nghị!của!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!tỉnh!Lạng!Sơn!vì! Bản!án!dân!sự!sơ!thẩm!của!Tòa!án!nhân!dân!huyện!Tràng!Định!đã!phân!tích!xem! xét!đầy!đủ!cụ!thể!các!nội!dung!trong!vụ!án!mà!kháng!nghị!của!Viện!Kiểm!sát!đề! nghị!hủy!bản!án!sơ!thẩm!là!không!có!căn!cứ,!nên!đề!nghị!Hội!đồng!xét!xử!giữ! nguyên!bản!án!dân!sự!sơ!thẩm!của!Tòa!án!nhân!dân!huyện!Tràng!Định.! Ý!kiến!của!đại!diện!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!tỉnh!Lạng!Sơn:!! Về!việc!chấp!hành!pháp!luật!tố!tụng:!Từ!khi!thụ!lý!và!tại!phiên!tòa!Thẩm! phán!và!Hội!đồng!xét!xử!đã!thực!hiện!đúng!các!quy!định!của!pháp!luật!tố!tụng;! các!đương!sự!thực!hiện!đủ!các!quyền,!nghĩa!vụ!của!mình.!! Quan! điểm! đối! với! kháng! cáo! của! nguyên! đơn:! Việc! kháng! cáo! của! các! đương!sự!trong!hạn!luật!định,!việc!kháng!cáo!hợp!lệ.!Qua!lời!khai!của!các!đương! sự!cũng!như!các!tài!liệu!L!quan!thấy,!nguồn!gốc!đất!tranh!chấp!phù!hợp!với!lời!khai! của!ông!Sầm!Văn!T!về!việc!chuyển!nhượng!đất;!về!quá!trình!quản!lý,!sử!dụng!phù! hợp!với!lời!khai!của!những!người!có!L!quan!trong!suốt!quá!trình!quản!lý!sử!dụng! đất.!Bà!Oanh!cũng!thừa!nhận!việc!ông!H!!xây!dựng!05!gian!nhà!trên!đất!tranh!chấp! từ!tháng!8/2016!ông!H!!là!có!thật,!nhưng!nghe!bà!P!nói!thì!bà!O!biết.!Về!diện!tích! đất!tranh!chấp!là!đất!trồng!lúa,!từ!năm!2010!ông!H!!đã!đổ!đất!tôn!tạo!mặt!bằng!mới! có!thể!xây!dựng!được!công!trình!trên!đất,!lời!khai!này!là!phù!hợp!với!lời!khai!của! người!làm!chứng!về!việc!đổ!đất!và!tại!phiên!tòa!bà!O!cũng!thừa!nhận!việc!đổ!đất!là! do!ông!H!!đổ!từ!năm!2010.!Do!đó,!việc!tôn!tạo!để!làm!tăng!giá!trị!của!đất!là!có,!tuy! nhiên!khi!xem!xét!giải!quyết!vụ!án!Tòa!án!cấp!sơ!thẩm!chưa!được!làm!rõ!giá!trị!của! việc!tôn!tạo!chi!phí!là!bao!nhiêu!để!đất!tranh!chấp!có!giá!trị!như!kết!quả!định!giá.! Trong!quá!trình!giải!quyết!vụ!án!các!lời!khai!của!chị!O!đều!khai!rằng!được!nghe!bà! P!nói!lại,!không!được!trực!tiếp!nghe;!đối!với!tài!liệu!là!giấy!xác!nhận!của!tiện!vàng! Hùng!Lan!nhưng!tài!liệu!này!không!có!cơ!sở!xác!định!bà!P!đưa!tiền!bán!vàng!cho! ông!H!!để!sử!dụng!vào!việc!xây!dựng!nhà!trên!đất!tranh!chấp.!Ngoài!lời!khai!ra,!bàị! O!không!cung!cấp!được!tài!liệu!chứng!cứ!để!chứng!minh!đối!với!yêu!cầu!khởi!kiện! của!nguyên!đơn.!Đối!với!hợp!đồng!lắp!điện,!mọi!thủ!tục!là!do!ông!H!!là!trực!tiếp!đi! làm,!nhưng!Hợp!đồng!mang!tên!bà!Hà!Thị!P!là!do!bà!P!đứng!tên!trên!Giấy!chứng! nhận!quyền!sử!dụng!đất,!nên!khi!thực!hiện!ký!hợp!đồng!phải!cung!cấp!sổ!hộ!khẩu! của!bà!P,!và!trong!Hợp!đồng!anh!H!!đã!cung!cấp!số!điện!thoại!là!của!bà!L!(cháu! ruột!của!bà!P)!ghi!trong!hợp!đồng!lắp!điện,!đồng!thời!ông!H!!cũng!là!người!trực! tiếp!nộp!tiền!điện!hàng!tháng,!do!đó!Hợp!đồng!lắp!điện!không!phải!là!căn!cứ!để!xác! định!đất!và!công!trình!trên!đất!là!của!riêng!bà!P.!Từ!những!nội!dung!nêu!trên,!có!cơ! sở!để!xác!định!có!việc!mua!chung!đất!giữa!ông!H!!và!bà!P,!đồng!thời!ông!H!!có!quá! trình!quản!lý,!sử!dụng!và!tôn!tạo!mặt!bằng!đất!tranh!chấp!cũng!như!việc!xây!dựng! công!trình!trên!đất!là!thật,!nhưng!khi!giải!quyết!vụ!án!Tòa!án!cấp!sơ!thẩm!chưa!việc! thu!thập!đầy!đủ!chứng!cứ!về!chi!phí!việc!tôn!tạo!cũng!công!trình!trên!đất!đã!xử!bác! đơn!khởi!kiện!của!anh!H!!chưa!đảm!bảo!quyền!lợi!ích!hợp!pháp!của!đương!sự,!do! đó!cần!chấp!nhận!một!phần!kháng!cáo!của!ông!H!,!bà!L.!Do!việc!thu!thập!chứng!cứ! chưa!đầy!đủ!nên!để!đảm!bảo!nguyên!tắc!hai!cấp!xét!xử!cần!hủy!bản!án!sơ!thẩm!để! xem!xét!lại!theo!quy!định!của!pháp!luật.!

Đối!với!nội!dung!kháng!nghị:!Giữ!nguyên!quyết!định!kháng!nghị,!đề!nghị! Hội!đồng!xét!xử!áp!dụng!khoản!3!Điều!308!của!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự;!hủy!Bản! án! sơ! thẩm! số! 06/2018/DS-ST! ngày! 18/7/2018! của! Tòa! án! nhân! dân! huyện! Tràng!Định,!tỉnh!Lạng!Sơn!và!chuyển!hồ!sơ!vụ!án!cho!Tòa!án!cấp!sơ!thẩm!để! giải!quyết!lại!theo!thủ!tục!sơ!thẩm.!

Về!nghĩa!vụ!chịu!án!phí!xem!xét!theo!quy!định!của!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự.!

NHẬN!ĐỊNH!CỦA!TÒA!ÁN:!

[1]!Căn!cứ!vào!chứng!cứ,!tài!liệu!đã!được!thẩm!tra!tại!phiên!tòa;!căn!cứ! kết!quả!tranh!luận!tại!phiên!tòa,!trên!cơ!sở!xem!xét!đầy!đủ,!toàn!diện!các!chứng! cứ;!ý!kiến!của!các!đương!sự,!Kiểm!sát!viên!và!những!người!tham!gia!tố!tụng! khác!tại!phiên!tòa.! !!!!!!!!!![2]!Về!việc!xét!xử!vắng!mặt!người!tham!gia!tố!tụng:!Phiên!tòa!ngày!12!tháng! 11!năm!2018!là!phiên!tòa!triệu!tập!lần!thứ!hai.!Các!đương!sự,!người!bảo!vệ!quyền! và!lợi!ích! hợp!pháp!của! các!đương! sự! đã! được!Tòa!án!triệu!tập!hợp!lệ! hai! lần.! Người!đại!diện!theo!ủy!quyền!của!Ủy!ban!nhân!dân!xã!Đ,!huyện!T!có!đơn!đề!nghị! xét! xử! vắng! mặt.! Do! đó,! Hội! đồng! xét! xử! tiến! hành! xét! xử! vắng! mặt! đại! diện! UBND!xã!Đ!theo!quy!định!tại!khoản!3!Điều!296!của!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự.!

[3]!Diện!tích!đất!tranh!chấp!tại!thôn!K,!xã!Đ,!huyện!T,!tỉnh!Lạng!Sơn!có!các! phía!tiếp!giáp!sau.!Phía!Đông!Bắc!giáp!mương!xây!có!chiều!dài!6,65m;!phía!Tây!Bắc! giáp!mương!xây!có!chiều!dài!28m;!phía!Tây!Nam!giáp!đất!hộ!ông!Hà!Văn!T1!có! chiều!dài!27,6m;!phía!Đông!Nam!giáp!đường!tỉnh!lộ!226!có!chiều!dài!25,80m,!tổng! diện!tích!đất!tranh!chấp!428,3m2!trị!giá!theo!thị!trường!là!856.600.000!đồng.!Trên!đất! gồm!có!05!ki!ốt!xây!dựng!vào!tháng!8!năm!2016,!tổng!diện!tích!05!gian!nhà!ki!ốt!là! 145,5m2,!nhà!xây!bằng!gạch!bê!tông,!mái!lợp!bằng!tôn,!cửa!xếp!bằng!sắt,!sân!lãng!bê! tông!xi!măng,!tổng!giá!trị!là!337.161.900!đồng.!!

7!

[4]!Về!nguồn!gốc!thửa!đất!tranh!chấp!là!vào!năm!1999!bà!Hà!Thị!P!cùng! ông!Nông!Văn!H!nhận!chuyển!nhượng!với!ông!Sầm!Văn!T!03!thửa!ruộng!gồm! thửa!số!299!diện!tích!1.146m2;!thửa!số!301!diện!tích!240m2;!thửa!số!302!diện! tích!258m2,!tổng!diện!tích!là!1.644m2!và!01!thửa!đất!có!01!ngôi!nhà!ở!của!ông! Sầm!Văn!T!với!giá!là!20.000.000!đồng.! [5]!Về!quá!trình!quản!lý,!sử!dụng:!Sau!khi!nhận!chuyển!nhượng!vào!ngày! 23/9/2005!bà!Hà!Thị!P!đã!chia!tách!cho!ông!Nông!Văn!H,!bà!Hà!Thị!L!50m2!đất! trong!tổng!số!1.146m2!của!thửa!số!299,!tờ!bản!đồ!số!08!và!tách!80m2!đất!trong! tổng!258m2!đất!của!thửa!302!tờ!bản!đồ!số!08!tại!Giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng! đất!số:!A!106350!ngày!30/10/2000!của!Ủy!ban!nhân!dân!huyện!Tràng!Định!cấp! cho!bà!Hà!Thị!P!và!ông!H!,!bà!L!được!trực!tiếp!sử!dụng!thửa!đất!có!ngôi!nhà!của! ông!Tuấn!bán!cho,!ông!H!!được!nhận!130m2.!Sau!khi!chia!tách!xong!thửa!đất!bà! P!vẫn!quản!lý!sử!dụng!thửa!đất!còn!lại!và!ngày!04/7/2007!bà!Hà!Thị!P!tặng!cho! bà!Hà!Thị!H!205m2!đất!trồng!lúa!tại!thửa!số!299/160m2,!thửa!số!302/45m2!thuộc! tờ!bản!đồ!số!08!xã!Đ,!huyện!T!tại!Giấy! chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!số:!A! 106350!ngày!30/10/2000!của!Ủy!ban!nhân!dân!huyện!T!cấp!cho!bà!Hà!Thị!P.! Ngày!04/7/2007!bà!Hà!Thị!P!tặng!cho!bà!Hà!Thị!O!195m2!đất!trồng!lúa!tại!thửa! số!299/150m2,!thửa!số!302/45m2!thuộc!tờ!bản!đồ!số!08!xã!Đ,!huyện!T!tại!Giấy! chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!số:!A!106350!ngày!30/10/2000!của!Ủy!ban!nhân! dân!huyện!T!cấp!cho!bà!Hà!Thị!P!(theo!Hợp!đồng!tặng!cho!số!09,!quyển!01,! ngày!12/3/2007!của!UBND!xã!Đ).!Ngày!04/7/2007!bà!Hà!Thị!P!tặng!cho!bà!Hà! Thị!L!152m2!đất!trồng!lúa!tại!thửa!số!299!thuộc!tờ!bản!đồ!số!08!xã!Đ,!huyện!T! tại!Giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!số:!A!106350!ngày!30/10/2000!của!Ủy! ban! nhân! dân! huyện! T! cấp! cho!bà! Hà! Thị! P! (theo! Hợp! đồng! tặng! cho! số! 10,! quyển!01,!ngày!12/3/2007!của!UBND!xã!Đ)!và!đến!ngày!25/9/2013!ông!H!,!bà!L! đã!gộp!thửa!đất!bà!P!tách!năm!2005!và!tặng!cho!năm!2007!thành!01!thửa!đất!số! 329,!số!Giấy!chứng!nhận!quyền!sử!dụng!đất!BK!788263,!có!tổng!diện!tích!282! m2.!Ngày!17/12/2013!bà!Hà!Thị!P!tiếp!tục!tặng!cho!ông!Hà!Văn!T1,!bà!Đinh! Ngọc! Q;! địa! chỉ:! Khu! A,! thị! trấn! T,! huyện! T,! tỉnh! Lạng! Sơn! tổng! diện! tích! 565m2.!Phần!còn!lại!397m2!có!số!thửa!là!330!nay!là!thửa!số!57,!58!trong!bản!đồ! địa!chính!xã!Đ!đo!đạc!năm!2014!bà!Hà!Thị!P!quản!lý,!sử!dụng!và!hiện!đo!thực!tế! là!428,3m2!đang!tranh!chấp.!! !!!!!!!!!![6]!Xét!đơn!kháng!cáo!và!đơn!trình!bày!bổ!sung!của!ông!Nông!Văn!H!và! bà!Hà!Thị!L!kháng!cáo!đề!nghị!Tòa!án!cấp!phúc!thẩm!xem!xét!xác!định!diện!tích! đất! tranh! chấp! tại! K,! xã! Đ,! huyện! T,! tỉnh! Lạng! Sơn! là! tài! sản! chung! giữa! vợ! chồng!ông!H,!bà!O.!Nhưng!ông!H!là!người!có!nhiều!công!sức!trong!việc!trực! tiếp!giao!dịch!mua!đất,!quản!lý!sử!dụng!và!có!công!đổ!đất!tôn!tạo!từ!đất!ruộng! cấy!lúa!nay!trở!thành!đất!xây!dựng.!Do!đó,!ông!H!yêu!cầu!Tòa!án!cấp!phúc!thẩm! xem!xét!và!giải!quyết!cho!ông!H,!bà!L!được!hưởng!phần!nhiều!hơn!(3/4)!diện! tích!đất!trong!khối!tài!sản!chung!nêu!trên.!Đồng!thời,!công!nhận!quyền!sở!hữu! tài!sản!là!05!gian!phòng!trọ!của!vợ!ông!chồng!bà.!!! !!!!!!!!!![7]!Trong!quá!trình!Tòa!án!thụ!lý!để!giải!quyết!vụ!án!theo!thủ!tục!phúc! thẩm,!ngày!18/10/2018!ông!Nông!Văn!H!có!đơn!bổ!sung!trình!bày!về!việc!ông! đã!thuê!người!đổ!đất!lấp!mặt!bằng!khoảng!1000m3!đất!thì!giá!trị!thửa!đất!mới!có! như! hiện! nay.! Kèm! theo! đơn! ông! Nông! Văn! H! có! nộp! bổ! sung! Công! văn! số! 75/UBND!ngày!16/7/2018!về!việc!xác!minh!việc!hiến!đất!xây!dựng!mương!thủy! lợi,!giấy!xác!nhận!đề!ngày!28/8/2018!của!anh!Lý!Trung!D,!biên!bản!về!việc!vận! động!hộ!gia!đình!để!khơi!thông!mương!thoát!nước!tại!TL!226!ngày!20/9/2018,! giấy!biên!nhận!đề!ngày!16/12/2016!của!ông!Hoàng!Văn!M.!! !!!!!!!!!!![8]!Như!vậy,!cần!làm!rõ!quá!trình!quản!lý,!sử!dụng!của!ông!H,!bà!P!tại! diện!tích!đất!tranh!chấp!để!làm!căn!cứ!xem!xét!yêu!cầu!của!đương!sự.!Và!cần! làm!rõ!việc!nộp!thuế!đất,!người!đứng!tên!chủ!quản!lý,!sử!dụng!diện!tích!đất!tranh! chấp!tại!sổ!địa!chính!của!Ủy!ban!nhân!dân!xã!Đ!là!ai?!Trong!khi,!Công!văn!số! 75/UBND!ngày!16/7/2018!của!Ủy!ban!nhân!dân!xã!Đ!xác!định!ông!H!là!người! hiến!một!phần!đất!ruộng!là!đất!bờ!ruộng!để!làm!mương!nước,!vậy!diện!tích!đất! này!có!phải!diện!tích!mương!nước!dọc!theo!danh!giới!đất!tranh!chấp,!bà!Hà!Thị! P!có!thực!hiện!việc!hiến!đất!làm!mương!vào!năm!2013!hay!không?! !!!!!!!!!!![9]!Đồng!thời,!tại!cấp!sơ!thẩm!ông!Nông!Văn!H!chưa!trình!bày!về!việc! thuê!người!đổ!đất!san!lấp!mặt!bằng!từ!năm!2010!chưa!nộp!các!tài!liệu,!chứng!cứ! để!chứng!minh!việc!đã!thuê!người!đổ!đất!để!san!lấp!mặt!bằng.!Do!đó,!cấp!sơ! thẩm!chưa!xem!xét,!giải!quyết.!Tại!phiên!tòa!phúc!thẩm,!ông!Nông!Văn!H!cũng! không!cung!cấp!được!thêm!các!tài!liệu,!chứng!cứ!khác!để!chứng!minh!việc!đã! thuê!người!đổ!đất!san!lấp!diện!tích!đang!có!tranh!chấp!để!làm!tăng!giá!trị!của! đất.!Để!đánh!giá!được!giá!trị!thửa!đất!từ!khi!chưa!san!lấp!thành!mặt!bằng,!cần! xem! xét,! xác! minh,! định! giá! cụ!thể,! trước! khi!san!lấp,!tính! công!san! lấp!ai! là! người!thực!hiện,!phần!đất!được!tôn!tạo!thêm!cụ!thể!là!bao!nhiêu?!Giá!trị!tăng! thêm! của! thửa! đất! bởi! việc! san! lấp,! đắp! nền.! Cần! làm! rõ! thêm! các! hạng! mục! công!trình!trên!đất!ai!là!người!thanh!toán.!

![10]!Xét!kháng!nghị!của!Viện!trưởng!Viện!Kiểm!sát!nhân!dân!tỉnh!Lạng! Sơn!cho!rằng!việc!thu!thập!chứng!cứ!chưa!đầy!đủ,!nên!việc!giải!quyết!yêu!cầu! của!đương!sự!về!quyền!sử!dụng!đất,!tài!sản!trên!đất!và!yêu!cầu!bồi!thường!thiệt! hại!về!tài!sản!là!chưa!đủ!đảm!bảo.!Do!đó,!đề!nghị!hủy!bản!án!sơ!thẩm!để!xem! xét!lại!theo!quy!định!là!có!cơ!sở.!

[11]!Từ!những!phân!tích!trên,!Hội!đồng!xét!xử!thấy!rằng,!đây!là!những! tình!tiết!mới!chưa!được!làm!rõ!khi!giải!quyết!án!ở!cấp!sơ!thẩm,!cấp!phúc!thẩm! không!thể!khắc!phục!được,!cần!hủy!Bản!án!sơ!thẩm,! chuyển!hồ!sơ!để!Tòa!án! nhân!dân!huyện!Tràng!Định!xét!xử!lại!vụ!án!theo!thủ!tục!chung.!

9!

![12]!Về!án!phí!dân!sự!sơ!thẩm:!Do!hủy!bản!án!nên!yêu!cầu!khởi!kiện!của! nguyên!đơn,!các!chi!phí!tố!tụng!và!án!phí!sơ!thẩm!sẽ!được!xem!xét!giải!quyết! khi!xét!xử!sơ!thẩm!lại!vụ!án! [13]!Về!án!phí!dân!sự!phúc!thẩm:!Do!hủy!bản!án!sơ!thẩm!nên!ông!Nông! Văn!H!và!bà!Hà!Thị!L!không!phải!chịu!án!phí!phúc!thẩm.! Vì!các!lẽ!trên,!

QUYẾT!ĐỊNH:!

Căn!cứ!vào!khoản!3!Điều!308;!khoản!1!Điều!310!của!Bộ!luật!Tố!tụng! dân!sự;! Căn!cứ!vào!khoản!3!Điều!148!của!Bộ!luật!Tố!tụng!dân!sự;!khoản!3!Điều! 29! của! Nghị! quyết! số! 326/2016/UBTVQH14! ngày! 30/12/2016! của! Ủy! ban! Thường!vụ!Quốc!hội!quy!định!về!mức!thu,!miễn,!giảm,!thu,!nộp,!quản!lý!và!sử! dụng!án!phí!và!lệ!phí!Tòa!án.! 1.!Hủy!Bản!án!dân!sự!sơ!thẩm!số!06/2018/DT-ST!ngày!18!tháng!7!năm!2018! của!Tòa!án!nhân!dân!huyện!Tràng!Định,!tỉnh!Lạng!Sơn!và!chuyển!hồ!sơ!cho!Toà!án! nhân!dân!huyện!Tràng!Định!giải!quyết!lại!vụ!án!theo!thủ!tục!sơ!thẩm.! 2.!Án!phí!dân!sự!phúc!thẩm:!Ông!Nông!Văn!H!và!bà!Hà!Thị!L!không!phải! chịu!án!phí!dân!sự!phúc!thẩm.!Hoàn!trả!ông!Nông!Văn!H,!bà!Hà!Thị!L!mỗi!người! 300.000!đồng!(ba!trăm!ngàn!đồng)!tiền!tạm!ứng!án!phí!đã!nộp!theo!Biên!lai!thu!số! AA/2015/0000346,! AA/2015/0000347! cùng! ngày! 06! tháng! 8! năm! 2018! của! Chi! cục!Thi!hành!án!dân!sự!huyện!Tràng!Định,!tỉnh!Lạng!Sơn.!! Yêu!cầu!khởi!kiện!của!nguyên!đơn,!yêu!cầu!của!bị!đơn!và!các!chi!phí!tố!tụng! và!án!phí!sơ!thẩm!sẽ!được!xem!xét!khi!xét!xử!sơ!thẩm!lại!vụ!án.! Bản!án!dân!sự!phúc!thẩm!có!hiệu!lực!pháp!luật!kể!từ!ngày!tuyên!án.!! !