Bản án 537/2024/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn bà Dương Thị P, đ i diện theo uỷ quyền anh Dương Tuấn A trình bày:

Bố mẹ đẻ bà P là cụ Dương Văn L (chết năm 2020) và cụ Dương Thị P1, sinh năm 1923 sinh được 03 người con gồm bà Dương Thị P, ông Dương Hữu K, bà Dương Thị S. Khoảng năm 1973 đến 1974 cụ L, cụ P1 khai hoang được khu đất tại xóm T, xã H, thành phố T, trong đó bà P là chị cả có nhiều công sức cùng với bố mẹ khai hoang khu đất nêu trên. Năm 1991, cụ L, cụ P1 nhất trí cho bà P khu đất gần nhà, bà P làm nhà, sử dụng đất từ năm 1991. Năm 1994 bà P kê khai được UBND huyện Đ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 30/6/1994, xác định là thửa đất số 84, tờ số 3 bản đồ giải thửa 299, diện tích 1.020 m2, loại đất Thổ cư và 05 thửa đất ruộng được giao khoán.

Do ở gần vợ chồng ông K, bà H, nên phát sinh mâu thuẫn chị chồng, em dâu. Năm 1997, mẹ con bà P chuyển nhà sang khu đất của bà Nguyễn Thị V, là bà ngoại bà P, bỏ hoang, cạnh nghĩa trang gần đó để làm nhà sinh sống. Bà P dỡ ngôi nhà trên thửa đất số 84 gần nhà bố mẹ đẻ làm vật liệu xây dựng để làm nhà mới. Năm 1999, bà P kê khai thửa đất ở mới xác định là thửa 1168a và 1168b, tờ bản đồ địa chính số 02, diện tích 810m2 và chuyển 05 thửa đất ruộng nhận khoán sang cùng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới. Ngày 21/6/1999, UBND huyện Đ, tỉnh Thái Nguyên cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa 1168 a, 1168 b và 05 thửa đất ruộng nhận khoán. Thửa đất số 84 được bố mẹ đẻ cho vẫn để nguyên tại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp năm 1994. Bà P để riêng thửa đất này không chuyển sang bìa mới, mục đích sau này tặng cho con trai là anh Dương Tuấn A.

Sau khi chuyển nhà sang khu đất mới của bà ngoại Nguyễn Thị V cho, năm 1998, ông Dương Hữu K là em ruột bà P sử dụng thửa đất số 84 để trồng cây ổi và cây hàng năm. Trước khi sử dụng, ông K có hỏi bà P, bà P nhất trí cho ông K sử dụng, nhưng khi bà cần ông K phải trả lại. Tháng 4/2021 bà P có nhu cầu sử dụng thửa đất số 84, yêu cầu ông K trả lại đất, thì ông K nói thửa đất này đã được cụ L, cụ Phong tặng cho, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên vợ chồng ông Dương Hữu K, bà Đồng Thị H. Bà P tìm hiểu thì được biết, năm 1999, cụ L là bố đẻ bà kê khai thửa đất số 84 bà P được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ngày 21/6/1999, UBND huyện Đ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cụ Dương Văn L, xác định là thửa đất số 1113, tờ bản đồ địa chính số 2, diện tích 1.536,9 m2, loại đất Hoang chưa sử dụng.

Ngày 22/9/2015, cụ L, cụ Phong tặng cho toàn bộ 9.167,4 m2 đất, gồm đất ở, đất lúa, đất hàng năm khác, trong đó có thửa 1113, diện tích 1.536,9m2 trước đây là thửa đất số 84 của bà P cho ông Dương Hữu K. Ngày 19/01/2016, UBND huyện Đ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Dương Hữu K.

Bà Dương Thị P yêu cầu Tòa án tuyên vô hiệu một phần Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, giữa cụ Dương Văn L, cụ Dương Thị P1 với ông Dương Hữu K, được Ủy ban nhân dân xã H, huyện Đ (nay là UBND xã H, thành phố T), tỉnh Thái Nguyên chứng thực ngày 22/9/2015; Huỷ một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất UBND huyện Đ cấp cho ông Dương Hữu K ngày 19/01/2016 đối với thửa đất 1113, tờ bản đồ số 2, diện tích 1.536,9m2;

Buộc ông Dương Hữu K trả lại thửa đất số 84, tờ bản đố số 3 bản đồ 299, nay là thửa đất 1113, tờ bản đồ địa chính số 2 xã H, thành phố T, tỉnh Thái Nguyên, diện tích 1.536,9 m2.

Bị đơn ông Dương Hữu K, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan cụ Dương Thị P1, bà Đồng Thị H, bà Dương Thị S trình bày:

Bà Dương Thị P được bố mẹ đẻ là cụ Dương Văn L, Dương Thị P1 cho thửa đất giáp với thửa đất thổ cư của các cụ, tại xóm T, xã H, huyện Đ, nay là thành phố T, tỉnh Thái Nguyên. Bà P có làm nhà tranh tre nứa, sử dụng từ năm 1991 đến năm 1997. Quá trình sử dụng đất bà P kê khai được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là thửa 84, tờ số 3 bản đồ 299, diện tích 1.020 m2, loại đất thổ cư.

Năm 1997, bà P đổi thửa đất số 84 cho cụ L lấy diện tích đất đang ở hiện nay là thửa đất 1168, tờ bản đồ số 2 diện tích 810m2, cách phần đất đang tranh chấp khoảng 500m. Khi hai bên đổi đất không có giấy tờ, chỉ nói bằng miệng.

Năm 1999, cụ L kê khai để cấp phần đất đã đổi cho bà P tại thửa đất số 84, tờ số 3 bản đồ 299 và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là thửa 1113, tờ bản đồ số 2. Năm 2015, cụ Lưu t cho ông Dương Hữu K toàn bộ diện tích đất của cụ được cấp, trong đó có thửa đất 1113. Ngày 19/01/2016, UBND huyện Đ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên ông Dương Hữu K. Năm 2021, hai bên tranh chấp, gia đình ông K đề nghị chia đôi thửa đất số 1113 cho bà P ½, nhưng bà P không nhất trí.

Nay bà P khởi kiện yêu cầu Tòa án xác định hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ L, cụ P1 với ông K đối với thửa đất số 1113 vô hiệu, huỷ một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất UBND huyện Đ cấp cho ông Dương Hữu K, buộc ông K trả lại thửa đất 1113, tờ bản đồ số 2, diện tích 1.536,9 m2, cụ P1, ông K, bà S, bà H không nhất trí.

UBND thành phố T trình bày:

UBND thành phố T có văn bản đề nghị Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai thành phố T cung cấp hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất UBND huyện Đ (nay là UBND thành phố T) cấp ngày 21/6/1999 mang tên hộ ông Dương Văn L và hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất UBND huyện Đ cấp ngày 30/6/1994 mang tên bà Dương Thị P. Tuy nhiên, chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai thành phố T không cung cấp được 02 hồ sơ nêu trên. UBND thành phố T chưa đủ cơ sở trả lời việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa số 84, tờ số 3 bản đồ 299 (nay là thửa 1113, tờ bản đồ địa chính số 2 xã H, thành phố T, tỉnh Thái Nguyên). Đề nghị Tòa án căn cứ vào các quy định của pháp luật giải quyết theo quy định.

UBND xã H, thành phố T trình bày:

Hiện nay UBND xã H, thành phố T không còn lưu trữ hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa số 1168 a, 1168 b cấp cho bà P, thửa đất số 1113 cấp cho cụ L năm 1999, nên không có căn cứ xác định nguồn gốc thửa đất số 1168 a, 1168b và không có căn cứ xác định việc UBND xã H ký xác nhận hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng thửa đất số 1113 cho cụ L có đúng quy định của pháp luật không.

Việc chứng thực Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ L, cụ P1 với ông K ngày 22/9/2015, UBND xã H căn cứ vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất UBND huyện Đ cấp cho cụ Dương Văn L. Đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2024/DS-ST, ngày 22 tháng 5 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã căn cứ khoản 9 Điều 26, Điều 37, Điều 39; Điều 34 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 117, Điều 123, Điều 131, 132, 164, 166, Điều 357, 468 Bộ luật dân sự; Điều 26 Luật thi hành án dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 về án phí; Xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Dương Thị P đối với ông Dương Hữu K về việc kiện đòi tài sản là quyền sử dụng đất.

1.1. Xác định Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, giữa cụ Dương Văn L, cụ Dương Thị P1 với ông Dương Hữu K, UBND xã H, huyện Đ (nay là UBND xã H, thành phố T), tỉnh Thái Nguyên chứng thực ngày 22/9/2015 đối với thửa đất số 1113, tờ bản đồ địa chính số 2 xã H, thành phố T, diện tích 1536,9 m2 vô hiệu.

1.2. Huỷ một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất UBND huyện Đ cấp cho ông Dương Hữu K ngày 19/01/2016 đối với thửa đất 1113, tờ bản đồ số 2 xã H, thành phố T, diện tích 1.536,9m2.

1.3. Buộc ông Dương Hữu K, bà Đồng Thị H trả cho bà Dương Thị P thửa đất số 84, tờ bản đồ số 3 bản đồ 299, nay là thửa đất 1113, tờ bản đồ địa chính số 2 xã H, thành phố T, tỉnh Thái Nguyên, diện tích 1.536,9 m2 (có sơ đồ chi tiết kèm theo)

1.4. Bà Dương Thị P được sử dụng 17 cây cau, 22 cây ổi, 05 cây táo, 06 cây bưởi, 01 cây mít và đoạn tường rào xây gạch xi măng trên thửa đất 1113, tờ bản đồ số 2 xã H, thành phố T. Bà P có trách nhiệm thanh toán giá trị tài sản cho ông K bà H số tiền là 25.422.763 đồng.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về chi phí tố tụng, án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định.

Các ngày 03/6/2024, 05/6/2024 và ngày 12/6/2024 Tòa án nhân dân tỉnh Thái Nguyên nhận được đơn kháng cáo của ông Dương Hữu K kháng cáo đối với toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2024/DS-ST, ngày 22 tháng 5 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Thái Nguyên.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Bà Đồng Thị H là đ i diện theo y quyền c a bị đơn ông Dương Hữu K, đồng thời là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có ý kiến: Bà Dương Thị P khởi kiện đòi thửa đất số 84 diện tích 1.020m2, nay là thửa số 1113 có diện tích 1.536,9m2 thì Bị đơn chỉ đồng ý trả lại diện tích 1.020m2 theo diện tích bà Dương Thị P được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Không đồng ý trả diện tích tăng thêm 516,9m2 vì diện tích tăng thêm do bị đơn khai phá mở rộng; Yêu cầu tính công sức duy trì, tôn tạo thửa đất 1.000.000đ/1 tháng tính từ năm 1999 đến nay, sau khi được giải thích đã rút yêu cầu này. Căn cứ vào trích lục xem xét thẩm định tại chỗ và lời khai của ông Q1 là người làm chứng biết việc nhà Bị đơn khai phá diện tích đất tăng thêm. Móng đá do gia đình Bị đơn xây để giữ đất khi san đất tháng 6/2023 chưa được xem xét giải quyết, Bị đơn tự xác định khi xây hết khoảng 100.000.000đ. Đại diện Nguyên đơn tự nguyện trả 75.000.000đ nhưng Bị đơn không đồng ý nhận, mà Bị đơn muốn được sử dụng diện tích tháng 6/2023 Bị đơn san lấp, ở phần đất đó có móng đá nên không yêu cầu Nguyên đơn trả tiền móng đá.

Luật sư b o vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho Bị đơn có ý kiến: Gia đình bà P chỉ được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 1020m2, còn diện tích đất tăng thêm 516,9m2 do gia đình bị đơn khai phá. Bản án sơ thẩm giải quyết đối với 1.536,9m2 là giải quyết vượt quá yêu cầu khởi kiện của Nguyên đơn; móng đá Bị đơn xây ở vị trí san lấp đất năm 2023 chưa được giải quyết; sơ đồ trích lục thẩm định tại chỗ do đương sự chỉ dẫn, Công ty TNHH H3 đo đạc không đúng với trích lục thửa đất Tòa án nhân dân tỉnh Thái Nguyên xét xử sơ thẩm ngày 22/5/2024. Do vậy, đề nghị hủy bản án sơ thẩm để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

Đại diện theo ủy quyền của Nguyên đơn, anh Dương Văn T1 có ý kiến: Đồng ý với bản án sơ thẩm. Không đồng ý với kháng cáo của Bị đơn đòi trả 516m2. Lý do thửa đất số 84 bà Dương Thị P được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chính là thửa đất số 1113, gia đình bị đơn không khai phá mở rộng thêm. Đối với móng đá Bị đơn có ý kiến xây giữ đất ở phần đất Bị đơn san năm 2023 thì anh T1 xác định có móng đá, đồng ý tự nguyện thanh toán cho bên Bị đơn số tiền 75.000.000đ.

Đ i diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao t i Hà Nội trình bày quan điểm:

Về việc tuân theo pháp luật trong quá trình thụ lý, giải quyết và tại phiên tòa, Thẩm phán và Hội đồng xét xử đã thực hiện đảm bảo đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Về nội dung: Thửa đất số 84, tờ số 3 bản đồ 299, diện tích 1.020 m2 đã được UBND huyện Đ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà P ngày 30/6/1994 chính là thửa đất số 1113, tờ bản đồ địa chính số 2, diện tích 1.536,9 m2, UBND huyện Đ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 21/6/1999 mang tên hộ ông Dương Văn L. Diện tích đất tăng 516,3m2 so với diện tích thửa 84 là do cách đo, còn mốc giới hai thửa đất số 84 và 1113 không có thay đổi. Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ đều có các đương sự tham gia, ký xác nhận.

Về công tôn tạo, tại phiên tòa phúc thẩm đại diện Bị đơn yêu cầu Nguyên đơn trả 1.000.000 đồng/1 tháng tính từ năm 1999 đến nay. Thấy, tại cấp sơ thẩm Bị đơn không có yêu cầu giải quyết số tiền này, Tòa án cấp sơ thẩm không giải quyết, do vậy, phúc thẩm không có căn cứ giải quyết. Nếu có yêu cầu giải quyết thì khởi kiện bằng vụ án khác. Đối với số tiền 75.000.000đ tại phiên tòa phúc thẩm đại diện Nguyên đơn tự nguyện thanh toán cho Bị đơn tiền xây móng đã ở vị trí đất mới san lấp, đề nghị ghi nhận trong bản án. Từ các căn cứ trên, đề nghị Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội giữ nguyên bản án sơ thẩm; không chấp nhận kháng cáo của Bị đơn yêu cầu sửa bản án sơ thẩm, tại phiên tòa yêu cầu hủy bản án sơ thẩm để giải quyết lại;

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ: khoản 1 Điều 308; khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

2. Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Dương Hữu K; Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2024/DS-ST, ngày 22 tháng 5 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Thái Nguyên.

3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Dương Hữu K được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

4. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.