Bản án 532/2023/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo hồ sơ vụ án, bản án sơ thẩm và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Ngày 26/7/2007, UBND quận Đ giấy chứng nhận quyền sử dụng (sau đây gọi tắt là GCNQSD) đất cho ông Dương T vợ Lưu Thị Tố H đối với thửa đất số 95 tờ bản đồ số 5H-I-11; tại địa chỉ số E ngõ B đường G, phường P, quận Đ, Thành phố Hà Nội, diện tích 82,2 m2, mục đích sử dụng đất ở đô thị, thời hạn sử dụng: Lâu dài. Tài sản trên đất là nhà bê tông 3 tầng, diện tích xây dựng 82,2 m2, diện tích sử dụng 209 m2, trên thực tế gia đình ông T sử dụng là 84,4 m2.

Thực hiện Dự án xây dựng đường vành đai 2, đoạn V - chợ M1 - ngã Tư Vọng. Ngày 27/3/2020, UBND quận Đ ban hành Quyết định số 833/QĐ-UBND (sau đây gọi tắt là quyết định 833) về việc thu hồi 84,4 m2 đất của hộ gia đình ông Dương T bà Lưu Thị Tố H tại địa chỉ trên. Cùng ngày UBND quận Đ ban hành Quyết định số 872/QĐ-UBND (sau đây gọi tắt là Quyết định 872) về phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Theo đó, tổng số tiền bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hộ gia đình ông T bà H được nhận là 3.758.217.919 đồng, được mua 03 căn hộ tái định cư. Số tiền mua nhà tái định cư 3.423.142.440 đồng. Tổng số tiền còn được nhận là 335.075.539 đồng.

Ngày 21/4/2020, không đồng ý với việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, ông T gửi đơn khiếu nại Quyết định số 872 đến Chủ tịch UBND quận Đ, lý do quận áp dụng giá đất cụ thể để tính bồi thường không phải là giá đất tại thời điểm quyết định thu hồi đất, việc đền bù về đất theo QĐ 5151/QĐ-UBND là không đúng vì quyết định này đến thời điểm quyết định thu hồi đất đã hết hiệu lực, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình ông.

Ngày 04/5/2020, UBND Thành phố H ban hành Thông báo số 136/TB-VP Kết luận của Phó Chủ tịch UBND Thành phố H tại cuộc họp giải quyết vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng và triển khai Dự án Vành đai 2 đoạn Cầu M - ngã tư V trên địa bàn quận H và quận Đ thể hiện:

- Về giá đất bồi thường, hỗ trợ: UBND quận Đ thông báo cho người dân về giá đất cụ thể đã được UBND thành phố quyết định phê duyệt cho Dự án theo đúng quy định của pháp luật.

- Về xác định vị trí đất làm cơ sở bồi thường đối với 15 hộ do ngõ đi có mặt cắt ngang không ổn định, vị trí mặt ngõ nhỏ nhất 1,96m: Thống nhất cho phép UBND quận Đ áp dụng bồi thường, hỗ trợ về đất theo vị trí 3.

Ngày 22/06/2020, UBND quận Đ ban hành Quyết định số 1760/ QĐ-UBND (sau đây gọi tắt là Quyết định 1760) về phê duyệt điều chỉnh bổ sung, lý do điều chỉnh do không nhận 03 căn tái định cư và xin tự lo tái định cư, tăng tiền bồi thường về đất (từ Vị trí 4 áp dụng Vị trí 3 đường G do xác nhận bổ sung về nguồn gốc đất, tăng tiền bồi thường, hỗ trợ về tài sản. Theo đó, tổng số tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo Quyết định 1760 là : 5.374.005.578 đồng).

Ngày 05/08/2020, Chủ tịch UBND quận Đ ban hành Quyết định số 2423/QĐ-UBND (sau đây gọi tắt là Quyết định 2423) về việc giải quyết khiếu nại (lần đầu) với nội dung giữ nguyên Quyết định 872. Không đồng ý, ông T tiếp tục khiếu nại Quyết định 2423/QĐ-UBND đến Chủ tịch UBND Thành phố H.

Ngày 23/4/2021, Chủ tịch UBND Thành phố H ban hành Quyết định số 1865/QĐ-UBND (sau đây gọi tắt là Quyết định số 1865) về việc giải quyết khiếu nại (lần 2) có nội dung đồng ý với Quyết định số 2423/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND quận Đ.

Không đồng ý với các quyết định nêu trên, ông Dương T và bà Lưu Thị Tố H khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết hủy bỏ Quyết định 1865 của Chủ tịch UBND Thành phố H, Quyết định số 2423 của Chủ tịch UBND quận Đ, Quyết định số 872 và Quyết định số 1760 của UBND quận Đ; đồng thời yêu cầu UBND quận Đ thực hiện đúng thông báo số 136/TB-UBND ngày 04/5/2020 của UBND Thành phố H.

Người bị kiện là UBND và Chủ tịch UBND quận Đ trình bày: Về trình tự thủ tục và căn cứ pháp lý để UBND quận Đ ban hành Quyết định thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường và tái định cư thực hiện theo quy định của pháp luật. Theo quy định tại điểm đ, khoản 4 Điều 114 Luật đất đai thì giá đất cụ thể để làm căn cứ để tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Việc xác định giá đất cụ thể làm căn cứ tính bồi thường, hỗ trợ được thực hiện trước thời điểm thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Việc áp dụng giá đất khi thực hiện giải phóng mặt bằng dự án thực hiện theo Quyết định số 5151/QĐ-UBND ngày 26/9/2018 của UBND Thành phố H đã hướng dẫn.

Ngày 09/06/2020, UBND Thành phố H có văn bản số 2290/UBND-KT xử lý vướng mắc về việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Thành phố Hà Nội, trong đó UBND thành phố chỉ đạo: Đối với trường hợp UBND cấp huyện đã ban hành quyết định thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư một phần thì tiếp tục thực hiện bồi thường, hỗ trợ theo giá đất đã được phê duyệt, đảm bảo tính kế thừa và thống nhất trong cùng dự án.

Như vậy, phần diện tích 82,2m2 bồi thường tỷ lệ 100% đơn giá đất cụ thể tại QĐ 5151 và Thông báo số 299/TB-CP là đúng thẩm quyền, đúng quy định và đúng chỉ đạo của UBND Thành phố H tại Văn bản 2290/UBND-KT. Phần diện tích 2,2m2 bồi thường tỉ lệ 100% x đơn giá đất cụ thể của Dự án và khấu trừ nghĩa vụ tài chính 50% tiền sử dụng đất là đúng thẩm quyền, đúng quy định. Về bồi thường, hỗ trợ tài sản trên đất thực hiện theo Thông báo số 136/TB- VP của UBND Thành phố H. Việc bố trí tái định cư thực hiện theo quy định tại Quyết định số 10/2017 của UBND Thành phố H.

Người bị kiện là Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố H trình bày:

Đại diện ủy quyền của Chủ tịch UBND Thành phố H giữ nguyên quan điểm tại Quyết định số 1865/QĐ-UBND ngày 23/4/2021 việc giải quyết khiếu nại, đề nghị được vắng mặt trong quá trình giải quyết và xét xử.

Ý kiến của Ủy ban nhân dân phường P:

Tổng diện tích đất ông T bà H đang sử dụng 84,4 m2 Diện tích đất bị thu hồi 84,4m2, trong đó 82,2m2 đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất đã được UBND quận Đ GCNQSD đất năm 2007. Diện tích không có giấy tờ về quyền sử dụng đất 2,2m2 là phần diện tích sai số do đo đạc trong quá trình cấp GQNQSD đất. Gia đình sử dụng toàn bộ ranh giới, thửa đất không thay đổi, không tranh chấp với người sử dụng đất liền kề, không lấn chiếm từ năm 2002 cho đến thời điểm giải phóng mặt bằng.

Trực tiếp sinh sống tại địa chỉ nơi thu hồi đất có 04 hộ, 03 cặp vợ chồng.

Ủy ban nhân nhân khẳng định việc xác nhận nguồn gốc đất là đúng.

Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan khác là các con cháu ông T, bà H trình bày: Nhất trí với ý kiến của ông T, xin được vắng mặt trong quá trình giải quyết và xét xử. Với nội dung trên, tại Bản án hành chính sơ thẩm số 89/2022/HC-ST ngày 24/6/2022 của Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội quyết định: Căn cứ khoản 2 Điều 3; Điều 30; Điều 32; Điều 116; điểm b khoản 2 Điều 193; Điều 194; Điều 204; Điều 206 Luật Tố tụng hành chính; Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015; Luật đất đai năm 2013; Quyết định số 10/2017/QĐ-UBND ngày 29/3/2017 của UBND Thành phố H về việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; Quyết định số 30/ 2019/QĐ-UBND ngày 31/12/2019 của UBND Thành phố H về giá các loại đất trên địa bàn Thành phố Hà Nội; Luật Khiếu nại năm 2011; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội về án phí, lệ phí. Xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Dương T bà Lưu Thị Tố H:

- Hủy phần Quyết định số 872/QĐ-UBND ngày 27/3/2020 của UBND quận Đ về phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

- Hủy phần Quyết định số 1760/QĐ-UBND ngày 22/6/2020 của UBND quận Đ về phê duyệt điều chỉnh bổ sung phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại Quyết định số 872/QĐ-UBND.

- Hủy Quyết định số 2423/QĐ-UBND ngày 05/08/2020 của Chủ tịch UBND quận Đ về việc giải quyết khiếu nại (lần đầu) và Quyết định số 1865/QĐ-UBND ngày 23/4/2021 Chủ tịch UBND Thành phố H việc giải quyết khiếu nại (lần hai).

Buộc Ủy ban nhân dân quận Đ phải thực hiện lại việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ về đất cho hộ gia đình ông Dương T bà Lưu Thị Tố H theo đúng trình tự thủ tục, đúng quy định của pháp luật.

Ngoài ra Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 01/9/2022 và ngày 05/9/2022, Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội nhận được đơn kháng cáo của người bị kiện là Chủ tịch UBND Thành phố H và UBND quận Đ, Thành phố Hà Nội với nội dung kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm người kháng cáo vắng mặt nhưng giữ nguyên nội dung kháng cáo.

Ông Nghiêm Xuân H2 bảo vệ quyền lơi ích hợp pháp cho UBND và Chủ tịch UBND quận Đ trình bày: Ý kiến trình bày và khởi kiện của phía người khởi kiện là việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải áp dụng giá đất tại thời điểm thu hồi đất là đúng. Tuy nhiên, UBND quận Đ theo chỉ đạo của UBND Thành phố H là phải áp dụng giá đất thời điểm trước khi thu hồi đất để thống nhất với các nơi khác trong cùng dự án, nên UBND quận Đ đã áp dụng đơn giá đất theo Quyết số 96 và Quyết định số 5151 được ban hành năm 2018, đề nghị Tòa án xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật.

Phía người khởi kiện trình bày: Theo quy định của pháp luật thì việc bồi thường khi thu hồi đất phải áp giá đất tại thời điểm thu hồi để thực hiện công tác bồi thường; việc thu hồi đất của gia đình ông T được thực hiện tháng 3/2020, nhưng UBND quận Đ lại áp dụng đơn giá đất theo Quyết định 95 được ban hành năm 2014 và Quyết định 5151 được ban hành năm 2018 để làm căn cứ áp dụng giá đất để bồi thường cho gia đình ông T là trái quy định tại khoản 2 Điều 74 Luật Đất đai năm 2013; việc Tòa án cấp sơ thẩm đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện để hủy các quyết định hành chính bị khởi kiện là có căn cứ, đúng pháp luật, nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của Chủ tịch UBND Thành phố H và UBND quận Đ, đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội phát biểu quan điểm:

Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa tuân theo đúng các quy định của pháp Luật Tố tụng hành chính; những người tham gia tố tụng ở giai đoạn phúc thẩm đã chấp hành đúng các quy định của Luật Tố tụng hành chính.

Về nội dung: Sau khi phân tích nội dung vụ án, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T, bà H là có căn cứ, nên không có cơ sở chấp nhận kháng cáo của người khởi kiện.

Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính, bác kháng cáo của Chủ tịch UBND Thành phố H và UBND quận Đ, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ đã được thẩm tra tại phiên toà, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà, trên cơ sở xem xét đầy đủ toàn diện các chứng cứ, ý kiến của Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy:

* Về tố tụng:

* Về nội dung: Xét kháng cáo của Chủ tịch UBND Thành phố H và UBND

quận Đ, Thành phố Hà Nội, thấy:

- Ngày 27/8/2013, UBND Thành phố H phê duyệt Dự án: Xây dựng tuyến đường bộ trên cao dọc đường Vành đai 2 đoạn từ cầu V đến N theo hình thức hợp đồng BT.

- Ngày 06/3/2017, UBND Thành phố H ban hành Quyết định số 1537/QĐ-UBND về việc phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án xây dựng tuyến đường bộ trên cao dọc đường Vành đai 2 đoạn từ cầu V đến N, kết hợp mở rộng theo quy hoạch phần đi bằng đoạn từ V đến N hình thức BT.

- Ngày 06/3/2020, UBND Thành phố H ban hành Quyết định số 674/QĐ-UBND về việc phê duyệt kế hoạch sử dụng đất năm 2020 của UBND quận Đ.

- Ngày 07/8/2018, UBND quận Đ ban hành Thông báo về việc thu hồi đất để thực hiện Dự án xây dựng tuyến đường bộ trên cao dọc đường Vành đai 2 đoạn từ cầu V đến N, kết hợp mở rộng theo quy hoạch phần đi bằng đoạn từ V đến N theo hình thức BT. Thông báo thu hồi đất được gửi đến ông T bà H là người có đất bị thu hồi.

- Ngày 30/11/2018, HĐBT, HT và TĐC quận Đ đã phối hợp với UBND phường P tiến hành điều tra, khảo sát, đo đạc xác định diện tích đất, thống kê nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất để lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại thửa đất nhà ông T bà H.

- Ngày 01/7/2019, UBND phường P ban hành Giấy xác nhận V/v sử dụng đất và các tài sản gắn liền với đất bị thu hồi, số nhân hộ khẩu trực tiếp đang ở trên đất bị thu hồi.

Căn cứ các quyết định trên, sau khi thực hiện các bước trình tự theo quy định của pháp luật; ngày 27/3/2020 UBND quận Đ ban hành Quyết định số 833/QĐ-UBND về việc thu hồi đất; Quyết định số 872/QĐ-UBND về phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; Ngày 22/6/2020 UBND quận Đ ban hành Quyết định số 1760/QĐ-UBND ngày 22/6/2020 về phê duyệt điều chỉnh bổ sung phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại Quyết định số 872/QĐ-UBND là đúng trình tự thủ tục, đúng thẩm quyền.

Tổng hợp các phân tích trên thấy rằng, quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã thực hiện đúng quy định của pháp luật, đã giải quyết vụ án đảm bảo đúng, đầy đủ quyền lợi hợp pháp của các bên đương sự, Chủ tịch UBND Thành phố H và UBND quận Đ, Thành phố Hà Nội kháng cáo nhưng không có thêm tài liệu gì mới làm căn cứ, nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của phía người bị kiện; đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đề nghị bác kháng cáo, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm là có căn cứ.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính năm 2015.

1. Bác kháng cáo của Chủ tịch UBND Thành phố H và UBND quận Đ, Thành phố Hà Nội; giữ nguyên các quyết định của Bản án hành chính sơ thẩm số 89/2022/HC-ST ngày 24/6/2022 của Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội.

2. Về án phí: Chủ tịch UBND Thành Phố H phải chịu 300.000đ và UBND quận Đ, Thành phố Hà nội phải chịu 300.000 đồng án phí hành chính phúc thẩm, nhưng được khấu trừ số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp các tại Biên lai thu tiền số 0001060 ngày 12/10/2022 và số 0001104 ngày 19/10/2022 của Cục thi hành án dân sự Thành phố Hà Nội, xác nhận Chủ tịch UBND Thành phố H và UBND quận Đ, Thành phố Hà Nội đã nộp đủ án phí phúc thẩm.

3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.