Bản án 52/2018/DSPT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Ngày 22/11/2011, Tòa án nhân dân thị xã S thụ lý vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất giữa ông Dương Văn K với ông Trương Minh Đ. Trong quá trình giải quyết, tại biên bản lấy lời khai ngày 21/4/2012, đơn trình bày ý kiến ngày 25/7/2013 và biên bản lấy lời khai ngày 06/9/2013, bà Nguyễn Thị L đều có yêu cầu độc lập tranh chấp quyền sử dụng đất với ông Dương Văn K. Ngày 06/9/2013, Tòa án đã thụ lý bổ sung đối với yêu cầu độc lập của bà L. Tại bản án dân sự sơ thẩm số 11/2014/DS-ST ngày 19/12/2014, Tòa án nhân dân thị xã S đã quyết định chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Dương Văn K, bác yêu cầu độc lập của bà Nguyễn Thị L. Tại bản án dân sự phúc thẩm số 58/2015/DS-PT ngày 28/8/2015, Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên quyết định giữ nguyên một phần bản án sơ thẩm đối với phần quyết định chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Dương Văn K, hủy một phần bản án sơ thẩm đối với phần quyết định về giải quyết tranh chấp giữa bà Nguyễn Thị L và ông Dương Văn K, giao hồ sơ vụ án lại cho Tòa án nhân dân thị xã S giải quyết lại theo thủ tục chung. Trong trường hợp này, toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đã được xét xử và có hiệu lực pháp luật nhưng yêu cầu độc lập của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bị hủy để xét xử lại thì người có yêu cầu độc lập thay đổi địa vị tố tụng trở thành nguyên đơn. Sau khi thụ lý giải quyết lại, Tòa án nhân dân thị xã S đã xác định sai tư cách tham gia tố tụng của ông Dương Văn K và bà Nguyễn Thị L theo quy định tại Điều 68, Điều 245 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Theo lời trình bày của bà Nguyễn Thị L, ông Trương Văn T và ông Trương Minh Đ thì diện tích đất bà L tranh chấp có nguồn gốc là tài sản chung của ông Trương B và bà L. Năm 2000, ông B chết. Tại phiên tòa, ông Trương Văn T trình bày ông B, bà L có 07 người con chung. Như vậy, phần tài sản là quyền sử dụng đất và tài sản trên đất đang tranh chấp do ông B để lại phát sinh các con ông kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng. Như vậy cần thiết phải xác định 07 người con của bà L, ông B vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan mới đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của họ.

[3] Ông Dương Văn K cung cấp 01 “giấy bán đoạn đất …” ngày 11/2/1952 giữa ông Bùi Tân T và ông Dương C (cha ông K), nội dung ông T bán cho ông C một diện tích đất tại xã X (không rõ đất ở thôn, ấp nào). Tuy nhiên, hiện tại đất tranh chấp ở thôn D xã X, thị xã S. Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án nhân dân thị xã S chưa thu thập đủ tài liệu chứng cứ để xác định diện tích đất ông Dương C mua trước đây chính là diện tích đất đang có tranh chấp hay không.

[4] Trên đất tranh chấp có tồn tại một ngôi nhà của vợ chồng ông Nguyễn Tấn H, bà Phạm Thị D đang ở. Tại phiên tòa các bên đương sự đều trình bày đã tự thỏa thuận giải quyết xong tại Tòa án cấp sơ thẩm. Tuy nhiên, cấp sơ thẩm không công nhận hoặc ghi nhận sự thỏa thuận này để đảm bảo thi hành án, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.

[5] Bà Nguyễn Thị L còn yêu cầu ông Dương Văn K trả cho bà một cái cuốc (BL332, 389). Tuy nhiên cấp sơ thẩm chưa xem xét giải quyết yêu cầu này là vi phạm quy định tại Điều 13 và Điều 266 Bộ luật tố tụng dân sự, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Tuy nhiên, đối với yêu cầu này, giá trị tài sản không đáng kể, cần giải thích cho đương sự rút yêu cầu để tránh làm phức tạp thêm vụ án.

[6] Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy cấp sơ thẩm vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và chưa thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ, cấp phúc thẩm không thể khắc phục được nên chấp nhận đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát, hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để tiến hành tố tụng lại tại cấp sơ thẩm. Do đương sự có yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, căn cứ Điều 34 Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 30 và Điều 32 Luật tố tụng hành chính, giao hồ sơ cho Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên giải quyết sơ thẩm theo thẩm quyền.

[7] Về án phí: Bản án DSST bị hủy nên người kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Trả lại cho ông Trương Văn T 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí DSPT.

[8] Về tiền tạm ứng án phí DSST, chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản sẽ được xem xét khi giải quyết lại từ cấp sơ thẩm.